Thợ hàn nồi đặt Tứ lão mụ xuống, từ từ, khó nhọc đứng dậy. Ông chậm rãi cởi chiếc áo khoác nhuốm đầy máu nóng, quăng lên lưng con lừa. Ông rút đôi súng từ thắt lưng ra. Ông giắt đôi súng vào thắt lưng. Ông cúi người, nhặt hai chiếc giày lớn từng mang lại sự sỉ nhục và vinh quang tột cùng cho Tứ lão mụ từ trong vũng máu, lật qua lật lại ngắm nghía.

Đám binh lính lén lút bước ra từ sau rặng liễu, chúng giương súng lục, khom lưng, bò trườn trên mảnh đất trống đỏ sẫm.

Thợ hàn nồi đá bay đôi giày dưới chân ra, ngồi xuống, trân trọng ngắm nghía đôi giày lớn trong tay một lát, rồi từng chiếc một xỏ vào. Đám lính Mỹ tiến lại gần, đạn bay như châu chấu rời cành, múa lượn xung quanh ông. Ông đặt đầu dưới đầu gối, nhìn lướt qua Tứ lão mụ đang nằm thẳng trên cát đê sông, lại đứng dậy, rút súng. Một viên đạn sượt qua cổ ông như một trò đùa, ông dường như không hề hay biết, máu đỏ tươi chảy trên cổ; lại một viên đạn nữa tinh quái xuyên thủng tai ông, ông vẫn hoàn toàn không hay biết. Đứng thẳng tắp, ông như cố ý làm bia sống cho đám lính Mỹ tập bắn. Đám lính bạo gan lên, cái lưng khom dần duỗi thẳng, miệng bắt đầu phát ra những tiếng gầm rú êm tai. Thợ hàn nồi giương đôi súng lên, bĩu đôi môi cứng đờ, thổi mỗi nòng súng một hơi, như đùa nghịch, lại như đang cử hành nghi thức nào đó. Đám lính kia càng được đà, chúng tưởng đạn của thợ hàn nồi đã bắn hết rồi! Ta bảo cho các ngươi biết, thấy tốt thì thu tay đi, đừng được đằng chân lân đằng đầu! Các ngươi không tin, thì cứ tiến lên! Ta tận mắt chứng kiến, trước khi ném bỏ áo khoác, thợ hàn nồi đã nạp hai nắm đạn vàng óng vào ổ đạn, bọn độc nhãn long thường là những thiện xạ tất yếu, đạn không bao giờ bắn trượt, phát nào cũng ăn vào thịt. Đám lính gào lên: Đầu hàng đi, bạn ơi!

Thợ hàn nồi mỉm cười, như đang chế giễu điều gì. Ta nhìn rõ hai tay ông run rẩy, ngay sau đó tiếng súng vang lên. Tiếng châu chấu tấn công hoa màu phía bắc đê sông tựa như con sóng cuồn cuộn, tiếng súng tựa như tiếng rít phát ra từ đôi cánh cá bay cọ xát không khí khi lao ra khỏi mặt nước. Mấy tên lính đi cuối cùng đổ gục như những bó cỏ; đám lính phía trước quay đầu lại, nhìn thấy xác đồng bọn nằm ngang trên mặt đất, hơi lạnh từ sau lưng nổi lên, chúng cắm đầu bỏ chạy, đâm sầm vào đám lính ở giữa, đạn từ phía sau bắn trúng cặp mông đẫy đà của chúng, chúng kêu la thảm thiết, ôm mông, giẫm lên xác chiến hữu, hoảng loạn trốn chạy, rồi lẩn khuất vào rặng liễu màu xanh xám, không bao giờ xuất hiện nữa. Mãi mãi không bao giờ xuất hiện nữa.

Cửu lão gia đã học theo tư thế tiến lên của cóc mà bò từ bãi bồi ven sông lên đến đỉnh đê. Lão mình đầy bùn bẩn, con ngươi vẩn đục không rõ, hai dấu răng đỏ tươi trên trán do Tứ lão gia cắn ra đã biến thành hai hàng mụn mủ nhỏ trắng bệch, nếu không phải do răng của Tứ lão gia có kịch độc, thì chính là Cửu lão gia sau khi chịu nỗi kinh hoàng tột độ, khả năng miễn dịch trong cơ thể đã bị tổn hại nghiêm trọng.

Thân hay không thân, cũng là người một nhà, tuy trước khi bay, ta từng chủ trương thợ hàn nồi nên bắn chết sạch Tứ lão gia và Cửu lão gia, nhưng giờ đây, khi Cửu lão gia đứng co rúm bên cạnh ta như một con thỏ già bị vỡ mật, trong lòng ta lại dấy lên một gợn sóng thương hại kẻ yếu - trong những năm tháng sau này, ta nhận ra, Cửu lão gia là một con sói hung tàn trước kẻ yếu, là một con chó dại trước kẻ mạnh - loài động vật nằm giữa sói và chó, vừa có tính sói vừa có tính chó, không nghi ngờ gì chính là loài đáng sợ nhất trên trái đất này - nhưng ta vẫn giữ thái độ bao dung đầy đủ với sự thương hại lóe lên trong khoảnh khắc đó của mình mấy chục năm trước. Thế giới rộng lớn như vậy, nên cho phép đủ loại động vật tồn tại. Huống chi Cửu lão gia dù sao cũng là một con chó sói, còn có nhiều sự phức tạp hơn so với một con chó thuần túy, do đó sự tồn tại của lão là hợp lý.

Chúng ta thấy, mặt thợ hàn nồi nhuộm đầy máu tươi, mặt trời chếch về tây lại phủ lên mặt ông một lớp men màu, khiến cái chết của ông càng đậm thêm màu sắc bi tráng. Ông tự sát. Ông giương đôi súng, hai họng súng chĩa thẳng vào hai bên thái dương, im lặng một lát, hai tiếng súng trầm đục gần như vang lên cùng lúc. Ông giữ nguyên tư thế đó, đứng khoảng hai giây, rồi đổ ập xuống đất một cách nặng nề như một bức tường.

Không thể không thừa nhận, trong lịch sử của gia tộc ăn cỏ chúng ta, bao trùm một bầu không khí điên điên khùng khùng; đại đa số thành viên của gia tộc ăn cỏ đều có khí chất điên rồ như hiệp sĩ. Hồi tưởng lại lịch sử của gia tộc ăn cỏ, luôn khiến người ta không vui; miêu tả hình dáng điên khùng của tổ tiên, luôn khiến người ta ngượng ngùng. Nhưng biết làm sao được? "Lời nói dối viết bằng mực không che đậy được sự thật nhuốm máu", việc lật lại những cuốn sổ cũ phủ đầy bụi bặm này là thói xấu do khí chất điên rồ của ta quyết định, con người luôn không thể cưỡng lại bản thân, hoặc phải đầu hàng chính mình, thì còn cách nào khác chứ?

Châu chấu di cư tới Hà Bắc, mùi hương khói còn sót lại trước miếu Bát Lạp chưa tan, từng đám mây đen đã nổi lên từ biển, trôi dạt tới phía trên gia tộc ăn cỏ. Mảnh đất tiều tụy vì cơn khát khô hạn nhìn đám mây bồng bềnh với vẻ đáng thương, trong đầm lầy quỷ khóc sói gào, những cành khô của thực vật bị cơn gió tanh ẩm ướt thổi từ biển tới làm cho kích động, va đập vào nhau kêu cạch cạch. Xác của Tứ lão mụ, xác thợ hàn nồi, xác con lừa và xác của đám lính Mỹ được người trong thôn chuyển đến đầm lầy, vứt dưới bóng râm thưa thớt của một loài thực vật thân thảo một năm tuổi cao lớn như rừng cây đỏ. Người trong thôn chân dính đầy bùn đỏ sẫm, đặc quánh, bốc mùi hôi thối, đứng trên mép đầm lầy, nhìn từng đàn quạ xanh, đại bàng xám, hạc trắng lẫn lộn cùng nhau, cùng tham lam xé xác, nuốt chửng tử thi. Tứ lão gia và Cửu lão gia đương nhiên cũng đứng trong đám đông. Họ nhìn nhau như hai con gà chọi, hận không thể xé xác đối phương ra thành từng mảnh.

Đợi cho những con hạc trắng cao quý, đại bàng dũng cảm và lũ quạ hài hước mổ cho gương mặt tử thi không còn hình thù, người trong thôn bắt đầu quay trở về. Mây đen khép lại, che khuất mặt trời và bầu trời, cơn gió lạnh lẽo thổi bay những bộ quần áo rách nát kết trăm mảnh và mái tóc khô như cỏ của mọi người, bụi đỏ bay lên bao phủ lấy những gương mặt khô khốc. Một tia chớp đỏ như máu chợt lóe lên sau tầng mây, như con rắn bạc chạy nhanh và cây lửa, xé toang bầu trời đen kịt, vẽ nên những họa tiết kinh tâm động phách. Mọi người kinh ngạc dừng bước, những gương mặt vỡ vụn lấp lánh trong ánh đỏ, đôi mắt xanh biến sắc trong ánh đỏ. Khi tiếng sấm vang lên, mọi người đồng loạt quỳ xuống, đôi môi cùng lúc mấp máy, những âm thanh lầm rầm trào ra từ đôi môi nứt nẻ, hợp thành một giọng nói, trực tiếp đối thoại với Thượng Đế.

Ban đầu là những giọt mưa trắng lớn như đồng tiền rơi xuống, đập vào mặt những người đang ngước nhìn lên bầu trời, hạt mưa lạnh lẽo, thấu tận da thịt, khiến người ta rợn tóc gáy. Dân làng kích động hẳn lên, đôi môi run rẩy gấp gáp, đầu gật liên hồi. Tiếng sấm ầm ầm không dứt, sấm chớp nhảy múa khắp bầu trời. Lại một đợt mưa trắng cực lớn nữa trút xuống, dân làng cởi áo rách trong tay vẫy vẫy, vừa reo hò vừa nhảy nhót, lớp bụi chưa kịp ẩm ướt bị đôi chân của họ tung lên, tựa như từng bụi cây bụi đỏ dưới đáy biển, đặc quánh và nặng nề, con người nhảy nhót trong làn bụi khói, tựa như đang giãy giụa trong nước biển sôi sùng sục. Sau khi mưa lớn trút xuống, mây đen đổi màu - từ đen ngòm sang đỏ thẫm rồi hoa hoa xanh xanh - hơn nữa đột nhiên hạ thấp xuống mấy vạn mấy ngàn mét, trời và đất thu hẹp khoảng cách cực nhanh, nhiệt độ giảm nhanh chóng xuống điểm đóng băng, những người vừa nãy còn vui mừng hớn hở vì trời ban cam lộ đều dừng tay, câm nín, thu tay rụt cổ, nhìn nhau, không biết phải làm sao. Cái lạnh đóng chặt lỗ chân lông đẫm mồ hôi của họ, gây ra những vết da gà khắp cơ thể, lớp bụi khói lắng xuống, để lộ thân hình trần trụi của họ. Đàn chim kinh hoàng bay lên, bay tới độ cao bảy tám mét thì như hòn đá "bạch bạch" rơi xuống đất, quạ, hạc, đại bàng xám, phượng hoàng, tất cả đều kéo lê đôi cánh cứng đờ, bò khắp nơi như lũ chó mất chủ, chúng tụ tập lại với nhau, đều cắm đầu mình vào lông của đối phương. Loài chim dự cảm được tai họa sắp giáng xuống tụ lại thành từng nấm mồ lộng lẫy, phân bố như sao sa trên đầm lầy và ruộng đồng.

Trời đất ép chặt lại với nhau, ánh bạc lấp loáng, trống trận vang dội, vạn ngựa phi nước đại, mưa đá kết nối trời đất lại với nhau.

Mưa đá, vị tinh linh mà mặt đất hằng mong đợi cuối cùng đã mỉm cười! Cô ấy mở cái miệng dịu dàng, nhe ra hàm răng lộn xộn, mỉm cười đầy mê hoặc mà hạ xuống. Cô ấy vuốt ve đầu con người, cô ấy hôn lên mặt gia súc, cô ấy chà xát lên bầu ngực cây cối, cô ấy mát-xa cho làn da của đất đai, cô ấy đè cả cơ thể thịt của mình xuống mặt đất.

Mưa đá trút xuống mặt đất khô khát tựa như thác đổ.

Mưa đá là tình nhân tàn khốc của đất đai.

Cũng chỉ có đất đai mới chịu đựng nổi tình yêu hủy diệt tất cả của cô ấy.

Mưa đá! Vô số những viên hình vuông, hình tròn, hình thoi, hình bát giác, hình tam giác, hình nón, hình trụ, hình quả trứng, hình bầu ngực, hình cánh môi thơm, hình nụ hoa, hình con nhím, hình bắp ngô, hình cao lương, hình quả chuối, hình kèn quân đội, hình thỏ nhà, hình rùa, hình như ý đổ ập xuống như che lấp cả bầu trời.

Mưa đá kêu cạch cạch cạch, va đập lách cách, nhảy nhót lăn lộn xoay tròn, rơi trên đầu, trên vai, trên tai, trên sống mũi của gia tộc ăn cỏ, rơi trên cái cổ cong cong, cái mỏ nhọn đen sì, cái hậu môn lồi lên của loài chim, rơi trên bùn đỏ của đầm lầy đỏ, trên xác chết của con người, trên chân răng của ngựa, trên lông của cáo, trên tấm màn màu rực rỡ xòe ra của công... Mưa đá dịu dàng ơi, ta yêu nàng, khi ta ngậm nàng trong khoang miệng, tựa như đang bú bầu ngực ấm áp của mẹ và vợ... Bầu trời thật tráng lệ. Tự nhiên thật huy hoàng. Trần thế thật ấm áp. Nhân sinh thật hành tỏi. Keng keng cạch cạch, tạch tạch đoàng đoàng, mưa đá không ngừng rơi xuống, trời đất tràn ngập sắc màu và hương vị vui vẻ, tràn ngập tuổi thơ vàng son và dòng sông Danube xanh biếc. Những viên mưa đá ngọt ngào ngũ sắc rơi xuống mảnh đất già nua khô héo, đánh thức dục vọng mạnh mẽ và khả năng sinh sản hùng hậu của đất đai.

Dân làng không chút che đậy lang thang trên mặt đất. Họ sứt đầu mẻ trán, mặt mũi bầm dập; họ lảo đảo như những vận động viên quyền anh bị thương nặng; họ hà ra hơi nước trắng xóa từ trong miệng, trên râu và lông mày kết những bông sương giá đẹp đẽ; họ giẫm lên những viên mưa đá đang lăn lộn lộp bộp, bước đi xiêu vẹo.

Mưa đá dã man và điên cuồng, chúng gầm rú ầm ĩ, đập ngang đánh dọc lên thân thể con người, trút giận lên nhân loại, lên gia tộc ăn cỏ. Chúng mù quáng, hoàn toàn phi lý trí bẻ gãy ngang lưng những cái cây nhỏ từng bị châu chấu giày xéo.

Khi mặt trời ló dạng, đã là lúc hoàng hôn. Mây đen đã xả hết, tách thành những mảnh mỏng manh, bay lên không trung. Trong những khe hở của đám mây, một mảng lớn bầu trời bị mặt trời chiều đỏ như máu to như bánh xe nhuộm thành màu hồng phấn xa dần và nhạt dần. Trên mặt đất phủ lớp mưa đá dày đến nửa mét, xanh lam và trắng tuyết đan xen, ấm áp và lạnh lẽo chồng lên nhau, trời đất rực rỡ sắc màu, hỗn loạn không sao kể xiết. Những cái cây trơ trụi không lá giờ không còn cả cành như những chiếc gậy chỉ vào bầu trời uy nghiêm, trên vết thương của những cái cây nhỏ bị đánh gãy trào ra dòng nhựa trắng sữa, những con chim bị đánh gãy cánh khuyết lông đang giãy giụa trên lớp mưa đá lồi lõm, và phát ra từng tiếng kêu ai oán như than thở. Ta quấn chặt áo lông vịt, đeo khẩu trang hai lớp bảo vệ cái mũi chua lòm. Ta dùng những ngón tay đông cứng như củ cà rốt (Bà ơi, bà ăn cái gì thế? Bà ăn cái gì mà kêu rôm rốp vậy? Cô bé hỏi bà ngoại đang nằm trong chăn. Bà ngoại giọng nghẹt mũi trả lời: Ăn cà rốt đông lạnh) vụng về cầm "máy ảnh phản xạ ống kính đơn 135 loại FI hiệu Kai Xin", chụp lại cảnh tượng lộng lẫy sau trận mưa đá, ngoài ống kính rộng lớn, mặt đất bạc trắng kéo dài vô tận, ta nhấn nút chụp, máy kêu "cạch" một tiếng. (Trong bức ảnh chụp sau khi lắp kính phân cực này, thế giới tàn khốc vô tình, Tứ lão gia với cái đầu sưng tấy và Cửu lão gia với máu đen đầy mũi đang dẫn đầu tộc nhân khó nhọc tiến bước. Trên thắt lưng Tứ lão gia treo hai khẩu súng ngắn, trên thắt lưng Cửu lão gia treo hai khẩu súng hộp, tay giương một khẩu súng lục Browning. Tứ lão gia há miệng, như đang gầm rú, Cửu lão gia nhíu chặt vầng trán, liếc nhìn Tứ lão gia, như đầy thù hận đối với Tứ lão gia.) Tộc nhân bước đi trượt chân, hơi thở phun ra từ miệng họ đa sắc màu, tựa như tình cảnh trong truyện cổ tích. Một lão già râu trắng bị mưa đá đánh bay mất răng đang khóc thút thít, hai giọt nước mắt như keo đông cứng dính trên má lão, tai lão bị đông cứng mất rồi, đen sì như hai con dơi thối rữa. Ta hà hơi vào tay, khi hà hơi miệng ta cảm nhận được khẩu trang đã đông thành lớp vỏ băng cứng đờ. Đỏ cam vàng lục lam chàm tím bảy màu lấp lánh, làm người ta lóa mắt mệt mỏi. Ta gắng sức điều khiển những ngón tay cứng đờ (Bà ơi, mẹ con sao không về? Cô bé hỏi. Mẹ cháu đi xem ngựa vằn rồi. Hươu cao cổ có xem không? Không xem, ngựa vằn cũng là ngựa à? Ngựa vằn không phải ngựa. Thế là gì? Là yêu tinh. Mắt đỏ móng xanh, trời tối là ra, thấy con trai ăn con trai, thấy con gái ăn con gái. Sao nó không ăn thịt mẹ con? Mẹ cháu lấy ngựa vằn rồi. Cưỡi ngựa vằn đi châu Phi rồi. Mưa đá đánh đàn ngựa vằn tơi tả, chúng tụ lại với nhau thở dốc. Lúc này chúng nghe thấy tiếng thở của sư tử. Bật băng ghi âm! Nhanh bật băng ghi âm! Ngựa vằn run rẩy không ngừng trong tiếng gầm của sư tử. Sư tử mở đôi mắt ngủ mơ màng trong tiếng kêu của ngựa vằn. Ngoài hàng rào xanh cao lớn, cô ấy cười khúc khích. Người trong tòa nhà cao tầng này đêm nào cũng phải gặp ác mộng. Trưởng nhà ơi, chúng tôi chịu không nổi nữa rồi, xin ông đuổi cô ấy đi đi. Người ta có sở thích mà! Người ta trốn trong phòng bật ghi âm thì liên quan đếu gì đến các người?! Ngựa vằn! Ngựa vằn! Ngựa vằn... Châu Phi ở chỗ nào nhỉ? Bà ngoại lại rôm rốp nhai cà rốt. Cô bé lặng lẽ nằm đó, một ngọn lửa giận dữ bùng cháy dữ dội trong lồng ngực), lắp "kính tán sắc kiểu tinh vân" lên ống kính máy ảnh Kai Xin chính xác. Ta ngồi xổm trên lớp mưa đá dày cộm, một luồng khí lạnh sắc bén bắn vào hậu môn, quanh co uốn khúc xông lên cổ họng, khiến răng va vào nhau, lưỡi lạnh buốt. Ta hướng về phía những thành viên gia tộc đang giãy giụa trong mưa đá, nhấn nút chụp máy ảnh. (Trong bức ảnh này, thế giới được cấu thành bởi màu sắc và ánh sáng. Mưa đá tán xạ ánh sáng màu hồng hoa hồng, nhân loại tỏa ra ánh sáng màu đồng, mỗi người đều là một vòng mặt trời dị dạng. Tứ lão gia càng giống một anh hùng thất bại, lão khom lưng, như đang cúi chào mặt trời. Cửu lão gia có lẽ đã bắn một phát súng, bởi vì gần nòng súng tán xạ ra một chùm tia lửa như hoa tuyết.) Cửu lão gia cũng chẳng biết mình đã mày mò làm khẩu "Browning" trong tay kêu lên như thế nào, một tiếng "xoảng" vang lên xé toang bầu không khí ẩm ướt lạnh lẽo, viên đạn bay lên trời, nòng súng bốc lên làn khói xanh đặc biệt nổi bật. Cửu lão gia kinh hãi không nhỏ, theo bản năng ném khẩu súng lục đi, súng lục rơi trên mưa đá, ánh xanh lấp lánh.

Đôi mắt ánh xanh lấp lánh của bạn nhìn tôi, nhìn tôi trải những bức ảnh lịch sử quý giá chụp bằng đủ loại ống kính trên mặt bàn kính, nghe tôi kể bằng giọng trầm đục sau trận đại nạn mưa đá, nhân loại đã tiến về phía quê hương bị bỏ quên như thế nào. Tôi cho rằng lịch sử nhân loại là một bộ lịch sử tìm kiếm quê hương, bạn có thấy không? Mái nhà tranh bị mưa đá đánh nát tươm đó, chính là quê hương của gia tộc ăn cỏ chúng ta, nó cách chúng ta dường như chỉ vài mũi tên, nhưng lại xa xôi như thiên quốc. Tôi theo chân các bậc tiền bối, chịu đựng cái lạnh, chịu đựng nỗi kinh hoàng và kính sợ đối với tự nhiên, chịu đựng nỗi đau do mưa đá đánh vào. Bước đi xiêu vẹo, hai bước ngã một, tiếng khóc làm rung chuyển mảnh đất bị mưa đá bao phủ, ngay cả mặt trời cũng rưng rưng lệ. Cửu lão gia lúc thì là chó, lúc thì là sói, lão lúc đó đã trở thành sói. Lão nhặt khẩu súng lục trên mưa đá, thao tác bằng động tác vừa rồi, tiếng súng vang lên, khơi dậy tinh thần cho những tộc nhân đang giãy giụa bên bờ vực cái chết, mọi người nắm tay nhau, dìu dắt nhau, khó nhọc bước đi, bạn có biết không? Không có ánh sáng thì không có màu sắc - biết chứ, đạo lý trẻ lên ba cũng hiểu - máy ảnh là khách quan, nhưng cảm nhận của con người đối với ánh sáng lại là chủ quan, là chủ quan cực độ - bạn còn bức ảnh nào khác không, lấy cho tôi xem nào! - nhiếp ảnh không chỉ là một kỹ thuật, mà quan trọng hơn là một môn nghệ thuật - nghệ thuật chẳng qua chỉ là vũ khí để các người dụ dỗ con gái. Tôi ngồi phịch xuống ghế, những bức ảnh trong tay rơi vãi trên sàn xi măng. Cô ấy lạnh lùng cười, nói: Sao thế, trúng chỗ hiểm của anh rồi à? Đừng sợ, sự đánh giá đối với 'nghệ thuật' cũng cực kỳ chủ quan, anh sợ hãi cái gì? Cô ấy ngồi xổm xuống, nhặt những bức ảnh rơi trên đất, mỗi lần nhặt một tấm cô ấy đều dùng ánh mắt khá khắt khe ngắm nghía một lượt. Cô ấy giơ một bức ảnh lên, miễn cưỡng nói: Tấm này cũng khá đấy!

Mặt trời như một cây thánh giá trắng muốt, đeo những vòng hào quang vàng óng, một cái cây trơ trụi đỏ tươi như máu đính viền trắng chói mắt, những con người nhe nanh múa vuốt dưới gốc cây như những đống hình người bằng xỉ thải ra từ lò luyện thép.

Mưa đá bị màu đỏ nhấn chìm.

Mặt trời cũng chìm xuống đại dương màu đỏ.

Nếu tôi chụp lại cảnh Tứ lão gia và Cửu lão gia sau khi anh em ruột thịt trở mặt, ngay cả khi ăn cơm cũng dùng một tay nắm chặt súng ngắn sẵn sàng khai hỏa, tôi sẽ làm bạn kinh ngạc đến tột độ, đáng tiếc là máy ảnh của tôi bị hỏng, nói suông không bằng chứng, tôi có nói thế nào bạn cũng không tin đâu. Bạn không thể tưởng tượng nổi mùa hè đến sau khi mưa đá tan đó nóng nực đến mức nào, nhiệt độ mảnh đất trù phú liên tục tăng lên, khả năng sinh sản bùng nổ, tất cả hạt giống và tất cả thân rễ đều điên cuồng nảy mầm sinh trưởng, mặt đất trần trụi màu nâu đỏ chỉ vài ngày sau đã bị màu xanh tươi tốt bao phủ, hoàn toàn không cần gieo hạt, hoàn toàn không cần cày cấy, hoa màu và cây cối bị châu chấu ăn trụi đều tràn trề sức sống, nếu không có gì bất trắc, một tháng sau, lúa mì và cao lương sẽ cùng chín, đến lúc đó sóng lúa vàng óng sẽ lan vào biển máu cao lương đỏ thẫm, mùa hè và mùa thu đan xen chặt chẽ vào nhau.

Mùa hè năm đó ruồi nhiều đến kỳ lạ, trên tường, trên đồ đạc phủ đầy phân ruồi dày đặc. Cửu lão gia và Tứ lão gia đều dùng tay phải nắm súng, tay trái bưng bát hoa lớn bằng sứ xanh, "sì sụp" uống canh cát đáp hành hoa, trên canh nổi lềnh bềnh ruồi chết và ruồi sống. Hai anh em đều không dám ngẩng đầu, sợ chỉ cần lơ đễnh là bị đối phương bắn lén. Ruồi trong bát canh không sót con nào chui vào khoang miệng và bụng dạ họ.

Lẽ nào chỉ vì chuyện của Tứ lão mụ mà khiến anh em trở thành kẻ thù không đội trời chung sao? Ngũ lão mụ có trình độ văn hóa sơ cấp, giỏi quan sát ngôn sắc nói cho tôi biết, Cửu lão gia trêu ghẹo Tứ lão mụ là một nguyên nhân dẫn đến mối quan hệ anh em xấu đi, nhưng không phải nguyên nhân chính, nguyên nhân chính là vì cô vợ nhỏ ở làng Lưu Sa Khẩu, Hà Bắc. Việc này là tại Cửu lão gia không tốt...

Ngũ lão mụ cho rằng, Cửu lão gia không nên đi tranh giành đàn bà với Tứ lão gia. Đàn bà trên đời nhiều như vậy, ông tìm người khác không được sao? Đàn ông là như vậy đấy, dù là thứ gì, cứ hễ tranh giành là trở thành thứ tốt, dù chỉ là một bãi cứt thối! Đàn ông đều là lũ chó dại điên điên khùng khùng, Ngũ lão mụ bĩu môi nói, tôi thật không nhìn ra cô vợ nhỏ đó có điểm gì hay! Tứ lão mụ và Cửu lão mụ của anh thực sự đều tốt hơn người đàn bà đó gấp ba lần. Chẳng phải quanh năm suốt tháng cô ta chỉ mặc mỗi chiếc áo khoác đỏ sao? Chẳng phải hai cái núm vú chó cái của cô ta vểnh cao hơn người khác một chút sao?

Phụ nữ căm ghét nhất là phụ nữ! Vì vậy đừng hòng nghe được sự đánh giá khách quan công bằng về người phụ nữ này từ miệng một người phụ nữ khác.

Tôi đưa một điếu thuốc lá cao cấp cho Thập lục thúc ham lợi nhỏ, bảo ông kể cho tôi quá trình chi tiết Tứ lão gia và Cửu lão gia tranh giành cô vợ nhỏ áo đỏ. Thập lục thúc dùng cái miệng quen cắn tẩu thuốc ngậm điếu thuốc một cách vụng về, vẻ mặt bí hiểm nói: Không nói được, không nói được.

Tôi tự nhiên nhét bao thuốc lá đó vào túi áo ông, nói: Thật ra, những chuyện này tôi đều biết, ông nói hay không cũng chẳng quan trọng.

Thập lục thúc vỗ vỗ cái túi, đứng dậy đi cài cửa, quay lại, rít thuốc, nheo mắt, nói: Chuyện năm mươi năm trước rồi, nhớ không chính xác lắm...

Tứ lão gia mang khẩu súng lục thu được từ xác lính Mỹ, giẫm lên cây cầu gỗ đá chông chênh, nhân ánh sao sáng lấp lánh trên bầu trời đêm quý phái như nhung, đi hẹn hò với cô vợ nhỏ áo đỏ. (Chuyện này đều tại Cửu lão gia không tốt, Thập lục thúc nói, Cửu lão gia cũng đánh hơi thấy mùi nên tới! Cửu cũng cầm súng đấy! Tứ lão gia một đêm nọ phát hiện có bóng người lóe ra từ cửa nhà cô vợ nhỏ, từ dáng đi kỳ dị đó, Tứ lão gia đoán ra là anh em ruột của mình. Cô vợ nhỏ đó cũng là con đĩ thối, anh đã tốt với Tứ lão gia rồi, sao có thể tốt với Cửu lão gia nữa? Nhưng cũng khó trách, mùa hè năm đó nóng quá, đàn bà đều như chó cái lên cơn điên.) Tim phổi Tứ lão gia co lại thành một cục, vội vã lao vào nhà, ngửi thấy mùi của Cửu lão gia, cô vợ nhỏ áo đỏ uể oải nằm trên giường đất, Tứ lão gia rút súng, chĩa vào ngực cô vợ nhỏ, hỏi: Thằng đó vừa rồi là ai? Cô vợ nhỏ nói: Anh nhìn hoa mắt rồi à? (Có loại đàn bà làm chuyện đó không biết chán, Tứ lão gia lúc đó bốn mươi tuổi rồi, tinh thần không đủ nữa, cô ta mới câu dẫn Cửu lão gia.)

Nghe nói Tứ lão gia tự bào chế một loại xuân dược?

Xuân dược gì chứ, chẳng phải là 'Lục vị địa hoàng hoàn' sao!

Cô vợ nhỏ rốt cuộc là bị ai đánh chết?

Chuyện này thì không nói chắc được, chỉ có hai anh em họ mới biết. Dù sao không phải Tứ lão gia đánh chết thì cũng là Cửu lão gia đánh chết. Mấy chục năm rồi, không ai dám hỏi.

Chuyện Tứ lão gia và Cửu lão gia cầm súng đuổi nhau xảy ra khi nào?

Chính là ngày đánh chết cô vợ nhỏ. Hai anh em chửi bới nhau, hắn chửi mẹ nó, hắn chửi tổ tông của nó, thật ra nó với hắn cùng một mẹ sinh ra, cũng không có hai tổ tông.

Bắn nhiều súng thế mà lại không bị thương?

Bị thương cái gì chứ, dù sao cũng là anh em ruột. Tứ lão gia đứng trên cầu, dùng sức dậm chân, toàn thân run rẩy, mặt mũi người ngợm đều dính đầy bột mì (giống như con chuột cống lớn nhảy ra từ chum bột, cây cầu đá mục nát rung rinh), lão hướng về phía nước sông bắn một phát, (trên sông nước bắn tung tóe,) Tứ lão gia nhắm mắt, chửi một câu: Lão Cửu, tao đ* mẹ mày! Cửu lão gia cũng toàn thân dính bột mì, chiếc áo trắng bắn đầy những đốm máu. Lão nhảy cẫng lên điên cuồng, cũng hướng về phía nước sông bắn một phát, chửi một câu: Tứ gậy, tao đ* tổ tông sống của mày! Anh em cứ thế đi đi dừng dừng, chửi trận, bắn súng, trở về thôn trang.

Họ giống như đang đùa nghịch.

Cũng không phải đùa nghịch, vừa vào sân, hai anh em đã đánh nhau thành một đống, quyền đấm, chân đá, răng cắn, báng súng lục nện. Cổ tay Cửu lão gia bị Tứ lão gia cắn mất một miếng thịt, đầu Tứ lão gia bị Cửu lão gia dùng báng súng nện ra một lỗ thủng lớn, máu chảy ròng ròng.

Không ai can ngăn à?

Ai dám vào can chứ! Đều cầm súng cả đấy. Sau đó Tứ lão gia nằm thẳng cẳng trên đất, như con chó chết, Cửu lão gia cũng không đánh nữa, tuy nhiên, nhìn dáng vẻ thì lão cũng sợ lắm rồi, chắc lão tưởng Tứ lão gia chết rồi.

Vết thương của Tứ lão gia không ai băng bó à?

Ngũ lão mụ của anh bốc một nắm vôi bột nhét vào vết thương cho ông.

Sau đó thì sao?

Ba ngày sau châu chấu từ Hà Bắc bay đến.

Sau khi châu chấu tấn công, người đánh đổ anh trai mình xuống đất là Cửu lão gia đương nhiên trở thành lãnh tụ của gia tộc ăn cỏ. Lão hoàn toàn phủ định chính sách "thỏa hiệp" của Tứ lão gia đối với châu chấu, lãnh đạo tộc nhân, quyên góp tiền xây miếu Lưu Tướng quân, động viên quần chúng diệt châu chấu, thực hiện chính sách cứng rắn phối hợp giữa thần và người.

Đám châu chấu di cư tới Hà Bắc đó, chẳng thà nói là do cảm động bởi tộc nhân, chi bằng nói là chúng ăn sạch thực vật ở Hà Nam bất đắc dĩ phải chuyển sang Hà Bắc để kiếm ăn; hoặc là, chúng dự cảm thấy mưa đá lớn sắp giáng xuống, cái lạnh sẽ tấn công mặt đất. Di cư sang Hà Bắc, một là kiếm ăn, hai là tránh nạn, ba là tiện thể bán một cái ân tình.

Ngày châu chấu tấn công, mặt trời âm u, hàng chục con chim trắng lớn không tên từ đầm lầy bay lên, bay lượn trên bầu trời thôn trang, đồng thanh kêu lên năm mươi tiếng bi thảm, rồi tiêu diêu bay về phía đông nam.

Tứ lão gia với một miếng gạc trắng trên đầu chống gậy đứng trước cửa hiệu thuốc, ngước mặt nhìn những con chim trắng đó, chứng kiến luồng ánh sáng thần bí, không ai đoán được trong lòng lão nghĩ gì.

Cửu lão gia cưỡi một con ngựa già gầy gò, từ ruộng đồng trở về. Trên thắt lưng lão treo hai khẩu súng lục, tay cầm một chiếc roi da, trên mặt bôi một lớp phấn trắng, trân trân đôi con ngươi lớn, đánh giá đàn chim trắng đó.

Chim trắng bay ra xa tít, Cửu lão gia như sực tỉnh rút súng lục, một tay giương lên, tay kia vung roi ngựa, quất vào cái mông nhọn của con ngựa gầy, đuổi theo đàn chim trắng. Ngựa gầy lững thững chạy, bốn cái móng lớn rách nát vụng về lật lên. Cửu lão gia trên lưng ngựa nâng mông đá chân, thúc giục con ngựa già. Ngựa già kiệt sức, lỗ mũi mở to, trong lồng ngực phát ra tiếng (khò khò).

Trên bãi cỏ dây leo chằng chịt, mắc dây liên hệ, móng trước ngựa già bị vấp, thuận thế nằm xuống, Cửu lão gia lộn nhào xuống ngựa, cắn đầy một miệng cỏ xanh. Lão bò dậy, đá con ngựa đang nằm thở dốc trên đất một cái, chửi một câu mẹ con ngựa già, ngẩng đầu đuổi theo đàn chim trắng, phát hiện chúng đã bay đến gần mặt trời, biến thành hàng chục đốm trắng chói mắt. Cửu lão gia nhét roi da ra sau cổ, rút khẩu súng lục khác, bắn đôi cùng lúc, hướng về phía những đốm trắng đó. Khi tiếng súng vang lên lão rụt cổ, nhắm chặt mắt, như đang đầu hàng nộp súng, như đang chuẩn bị đón nhận đòn giáng nặng nề từ phía sau đầu.

Lúc đó chính là giờ xế trưa, ánh nắng xanh nhạt chiếu rọi những mầm lúa mì vàng non tái sinh và những hạt cao lương đầy nước, trên bãi cỏ bướm trắng tinh bay múa, có mấy tộc nhân đang ngồi xổm trên bờ ruộng tương đối khô ráo để đi ngoài. Khí hậu bất thường, tiết khí hỗn loạn, mọi người đều quên cả thời gian và tiết khí. Cửu lão gia dùng cả cứng cả mềm, đỡ con ngựa gầy đang đình công lên. Lão vừa định vắt chân lên ngựa, ngựa lại nhanh chóng nằm xuống, cứ như vậy mấy lần, Cửu lão gia bất đắc dĩ thở dài một tiếng, nói với ngựa: Lão gia à, tôi không cưỡi ông nữa là được chứ gì. Ngựa nhìn lão đầy nghi hoặc, Cửu lão gia nói nhỏ nhẹ, thề non hẹn biển, con ngựa đó mới từ từ đứng dậy, hơn nữa còn tỏ ra tư thế sẵn sàng nằm xuống bất cứ lúc nào, để kiểm tra Cửu lão gia. Cửu lão gia nói: Mẹ kiếp con ngựa tinh, nam tử hán đại trượng phu, nói một câu là một câu, tôi không cưỡi ông nữa là được chứ gì.

Cửu lão gia thắt súng lục, tay trái cầm roi ngựa, tay phải dắt cương ngựa, băng qua bãi cỏ, lạch bạch trở về thôn trang. Thỉnh thoảng ngẩng mắt, nhìn thấy chân trời phía tây bắc từ từ bay tới một đám mây đỏ sẫm. Cửu lão gia không hề chú ý, lão vẫn còn chìm đắm trong nỗi thất vọng về sự đình công của con ngựa gầy. Lão cho rằng vì ngựa gầy đình công nên lão không thể bắn rơi những con chim trắng kỳ dị đó. Khi đi đến đầu thôn, lão cảm thấy một trận bực dọc, ngẩng đầu lên lần nữa, nhìn thấy đám mây đỏ đó đã bay đến bầu trời trên đỉnh đầu, đồng thời tai lão nghe thấy tiếng nổ lớn "lách cách" phát ra từ trong đám mây đỏ đó. Đám mây đỏ bay lượn trên bầu trời thôn một hồi, phập phồng hạ xuống bãi cỏ ngoài thôn, Cửu lão gia vứt dây cương chạy bay tới. Trong đám mây đỏ vạn đầu nhung nhúc, lấp lánh vô số đốm trắng sáng như tuyết. Tiếng lách cách chói tai. Cửu lão gia nghiến răng nghiến lợi thốt ra hai chữ: Châu chấu!

Đúng lúc chính ngọ, từng đàn châu chấu bay tới, tựa như từng đám mây dày đặc lông lá. Trên bầu trời xung quanh thôn trang châu chấu tụ lại thành đàn lớn, bầu trời vàng vọt, mặt trời ẩn mất, tiếng nổ lớn "xoạt xoạt" là do châu chấu cọ xát đôi cánh phát ra, động vật nhìn thấy cảnh tượng này, nghe thấy tiếng động này con nào cũng kinh hồn bạt vía. Cửu lão gia là lão tổ tông gây họa, lão chĩa vào bầu trời bắn liên tiếp, mỗi viên đạn bắn rơi hàng chục con châu chấu.

Châu chấu từng đàn từng đàn lao xuống, sau khi đáp xuống đất, mặt đất một màu đỏ sẫm, màu xanh tiêu diệt sạch bách. Trên mảnh đất Hà Bắc sinh ra cánh châu chấu hung ác gấp trăm lần châu chấu nhảy, răng chúng cứng sắc, chân chúng khỏe mạnh, trên cơ thể yếu ớt của chúng mọc ra lớp giáp cứng, chúng điên cuồng gặm nhấm, nhanh chóng tiêu diệt tất cả thân lá thực vật trên lãnh thổ gia tộc ăn cỏ.

Dân làng dưới sự chỉ đạo của Cửu lão gia, dùng đủ mọi phương tiện dọa châu chấu, bảo vệ màu xanh mới trên thôn. Họ gõ chậu đồng đồ sứ, miệng phát ra những tiếng hét thị uy; họ lắc lư những cây sào cao buộc đầy đồng nát sắt vụn, ý định ban đầu là dọa châu chấu, thực tế lại giống như đang giơ cao nghi trượng chào đón châu chấu.

Trời tối quá sớm, mây châu chấu không ngừng bay tới. Thỉnh thoảng có một tia nắng đỏ như máu chiếu xuống từ trong đám mây châu chấu dày đặc, chiếu lên những người đang kiệt sức, giọng khàn đặc. Mặt người xanh vàng, nhìn nhau thảm đạm.

Ngay cả trong cột sáng đỏ như máu đó, cũng có châu chấu như sao sa lấp lánh.

Đêm xuống, trên ruộng đồng lăn lộn tiếng nổ "lách cách" nhịp nhàng, tựa như có triệu đại quân đang tập luyện bước chân. Mọi người đều trốn trong nhà, ngồi âu lo, nghe tiếng nổ lớn trên ruộng đồng, cũng nghe cả tiếng châu chấu như mưa đá gõ vào mái nhà. Cành cây trong thôn gãy "bạch bạch", đó là do châu chấu đè gãy.

Ngày thứ hai, trong thôn ngoài thôn phủ đầy màu đỏ nâu dày đặc, một mảng xanh cũng không còn, châu chấu tràn ngập trời đất, trở thành chúa tể vạn vật.

Cửu lão gia bạo gan cưỡi con ngựa gầy bị tiêu chảy, đi ra phố tuần tra, châu chấu bay như mưa đạn quất lên người và ngựa, khiến ông và nó không mở nổi mắt không há nổi miệng. Cái móng rách to đùng của ngựa gầy "cạch cạch" giẫm chết châu chấu, phía sau ngựa để lại dấu móng ngựa rõ ràng. Ngựa rũ cái môi dưới, chảy nước dãi, Cửu lão gia cũng như ngựa gầy cảm thấy ê răng tột độ. Lão ngậm miệng không chảy nước dãi, nhưng lại nuốt từng ngụm nước bọt tanh tưởi vào bụng.

Tuần tra xong, một con châu chấu bay khổng lồ rơi vào tai Cửu lão gia, cắn tai lão ngứa ngáy. Cửu lão gia giật nó xuống, ngắm nghía một hồi, dùng sức xé nó làm hai, châu chấu rơi xuống đất, im hơi lặng tiếng. Cửu lão gia cảm thấy châu chấu cũng không đáng sợ lắm.

Dân làng lại được động viên một lần nữa. Họ cầm xẻng, chổi, gậy, xúc, vỗ, quét, đập; họ càng đánh càng nghiện, cảm thấy vui sướng trong cuộc tàn sát, châu chấu chết bị thương chất đống trên đường phố, sâu có thể tới hàng thước, dịch châu chấu tanh nồng xộc lên mũi, kích thích vô số người nôn mửa thần kinh.

Trong con kênh ngoài thôn đó, Cửu lão mụ bị sa lầy trong bùn đỏ suýt nữa bị tiêu đời. Sau khi Cửu lão mụ được cứu, trên chân dính đầy bùn tanh tưởi khó ngửi. Tôi cho rằng lớp bùn tanh tưởi màu đỏ này là xác chết thối rữa của châu chấu.

Năm mươi năm trước, dân làng mở rộng chiến trường diệt châu chấu từ trong thôn ra ngoài thôn, lúc đó con kênh sâu dốc hơn bây giờ nhiều, mọi người đẩy dồn hết xác châu chấu châu chấu sống vào kênh, châu chấu lấp đầy con kênh, mọi người giẫm lên châu chấu xông ra ruộng đồng ngoài kênh.

Đánh chết con này lại đến con khác, đánh chết đợt này lại đến đợt khác, châu chấu nối tiếp nhau, đợt trước ngã đợt sau lại lên, thực ra cũng vô tận vô cùng. Trên mặt trên người mọi người dính đầy máu châu chấu và mảnh xác châu chấu, nặng nề đổ xuống trên xác chết châu chấu, bầu trời trên mặt họ, vẫn xoay chuyển đám mây châu chấu nặng nề.

Ngày thứ ba, Cửu lão gia châm một đốm lửa lớn trên phố, cột khói xông lên trời, nối liền với châu chấu; ánh lửa hừng hực, châu chấu lũ lượt rơi xuống. Dân làng đã không cần động viên nữa, họ ôm tới tất cả những thứ có thể cháy được, làm tăng thế lửa, nửa con phố đều đỏ rực, xác châu chấu đang cháy, bốc lên làn khói dầu chói mắt, tỏa ra mùi tanh nồng xộc mũi. Châu chấu giàu chất dầu, cực kỳ dễ cháy, vì vậy lửa cháy mãi không tắt.

Lúc hoàng hôn, có người châm một ngọn lửa lớn hơn ngoài ruộng đồng, làm bầu trời rực lên như một tấm vải đỏ rách rưới đang rung động. Người già trẻ nhỏ trong gia tộc ăn cỏ đứng đầu thôn. Nghiêm túc nhìn ánh lửa lúc đỏ thẫm lúc trắng rực, nỗi kinh hoàng đối với lửa được di truyền đó đã chấm dứt cuộc tàn sát châu chấu của họ.

Công việc dọn dẹp xác châu chấu được tiến hành đồng thời với công việc xây miếu Lưu Tướng quân. Cửu lão gia dẫn mọi người cầu xin sự trợ giúp của thần linh. Lưu Tướng quân là ai?

Đêm lửa cháy, Lưu Mãnh Tướng quân báo mộng cho Cửu lão gia, tự thuật rằng: Ta là người Ngô Xuyên thời Nguyên, cha ta là danh tướng trấn Giang Tây thời Thuận Đế, ta sau đó nhận chức chỉ huy, cũng từng đến Giang Hữu trừ diệt đám cướp Giang Hoài. Đang chèo thuyền khải hoàn trở về, gặp phải tai họa châu chấu, lúa non héo hon, dân không sống nổi. Ta nhìn thấy nỗi đau thảm thiết, không cách nào cứu vãn, vì cảm động cực độ nên tự trầm mình dưới sông. Quan lại tâu lên triều đình, bèn ban chức Mãnh Tướng quân, gánh vác sự tin tưởng của trời cao, liệt vào hàng thần vị, chuyên quản chức trách xua đuổi châu chấu vì dân, xin hãy xây miếu ở phía tây thôn, tai họa châu chấu tự nhiên tiêu tan.

Tôi dẫn cô chuyên gia trẻ tuổi ma ma đạo đạo trong đoàn khảo sát châu chấu đi bái miếu Lưu Tướng quân phía tây thôn. Tôi nhớ lại nỗi kính sợ vô hạn đối với Lưu Mãnh Tướng quân mặt báo mắt tròn, yến hàm hổ tu, giáp vàng mũ vàng, tay cầm roi vàng này thời thơ ấu. Lúc đó Lưu Tướng quân vàng son rực rỡ, hương khói trong miếu rất thịnh, đây là dấu hiệu chiến thắng của đường lối kháng cự cứng rắn. Sau khi miếu Lưu Tướng quân được xây dựng, châu chấu tiêu tan, chỉ còn lại một mảnh đất trống trải và phân châu chấu khắp nơi, cái gì cũng ăn sạch, gặm hết, châu chấu đều là miệng sắt răng thép. Nhân dân cảm ơn Lưu Tướng quân! Nay không như xưa, chính phủ phái đoàn khảo sát châu chấu tới, giải phóng quân tham gia diệt châu chấu cứu đói, sáng mai, mười chiếc máy bay còn phải bay lượn ở tầm thấp, phun thuốc trừ sâu diệt châu chấu! Miếu Lưu Tướng quân lạnh lẽo, mũ vàng vỡ nát, roi vàng gãy khuyết. Cửu lão gia người chủ trì tạc tượng Lưu Tướng quân siêu thoát trần thế, xách con cú mèo ngao du trên ruộng đồng, phiêu dạt như con thuyền không ràng buộc. Nữ học giả kiến thức uyên bác, hài hước hóm hỉnh, cô nói cuộc đấu tranh chống châu chấu của thôn các anh chẳng khác nào hình ảnh thu nhỏ của cuộc kháng chiến chống Nhật, đáng thương! Tôi kinh ngạc hỏi: Ai đáng thương? Cô ta trả lời không ăn nhập gì: Đáng thương đất đai cá tôm sạch, chỉ có Lưu Tướng quân cô đơn!

Tôi nghi ngờ người đàn bà này là một phần tử dị đoan phản xã hội, nhưng thương cô ta bầu ngực săn chắc, tay thon hông nở, không muốn tố giác cô ta.

Tôi ra khỏi miếu thờ, bước dài rời đi, để cô ta ở lại trong miếu kết hôn với Lưu Tướng quân cô đơn đi. Việc không tạc cho Lưu Mãnh Tướng quân một người vợ là sự sơ suất lớn của Cửu lão gia.

Sáng sớm ngày thứ bốn mươi mốt, lại là lúc mặt trời vừa mới lên, mười chiếc máy bay nông nghiệp hai cánh màu xanh bay đến phía trên lãnh thổ gia tộc ăn cỏ ở hương Đông Bắc Cao Mật. Máy bay lướt qua ngọn cây bay qua thôn, bay lượn trên đầm lầy đỏ. Đuôi máy bay đột nhiên mở màn, từng đám sương khói trắng sữa hạ xuống. Người trong thôn đều chạy ra đầu thôn xem.

Máy bay gầm rú ầm ĩ, bay qua bay lại, phía sau lớp kính xuất hiện từng gương mặt đàn bà, họ không cười lấy một cái, tập trung thao tác. Gió tây thổi nhẹ, bột thuốc theo gió bay. Chúng tôi hít phải bột thuốc, ngửi thấy mùi đắng chát của thuốc diệt châu chấu. Châu chấu từng đàn từng đàn quấn quýt lăn lộn trên đất. Chúng vừa mới mọc cánh nhỏ, chưa có khả năng bay lượn. Châu chấu cũng mất đi khả năng dự cảm tai họa của tổ tiên chúng, tránh được mưa đá nhưng không tránh được thuốc trừ sâu.

Một cán bộ khuyên mọi người về nhà trốn, kẻo trúng độc. Đám đông tan tác, tôi thật sự lưu luyến tư thế bay thanh lịch của máy bay, thật sự thưởng thức những đóa hoa bột thuốc hàng nghìn chùm, hơn nữa tin chắc rằng tôi đã sống ở không khí ô nhiễm của thành phố rất lâu, phổi đã cứng cáp chịu được độc, cho nên tôi không rút lui.

Tứ lão gia đứng dậy từ bên cạnh bờ rào câu kỷ thối đó, đi về phía bãi cỏ, tôi đoán có lẽ lão đi bãi cỏ để đi ngoài chăng? Lão không đi ngoài, lão băng qua bãi cỏ đi về phía Cửu lão gia đang xách cú mèo đi dạo bên mép đầm lầy. Tôi nhìn xa xa thấy họ gặp nhau trên mép đầm lầy đỏ, màu đỏ dịu dàng ấm áp trong đầm lầy làm nổi bật dáng người họ cao lớn, máy bay đang dệt nên những vòng hoa xinh đẹp trên trời họ, hoa nở liền cành, ngay cả thở cũng trở thành gánh nặng nặng nề! Họ đều già rồi, họ đều đứng cứng đờ, như hai tấm bia kỷ niệm tạc bằng đá hoa cương. Con cú mèo đột nhiên hát lên, hát một cách kỳ quái, tốt đẹp như vậy, tôi bỗng nhiên tỉnh ngộ trong tiếng kêu của nó, tôi dự cảm rõ ràng: Giờ ác của gia tộc ăn cỏ cuối cùng đã đến rồi!

Tôi mang theo sự hối hận nặng nề chạy về phía Tứ lão gia và Cửu lão gia...

Trong quá trình chạy, tôi đột nhiên nhớ lại lời thề trang nghiêm của một nữ kịch tác gia tóc đen:

Đến một ngày nào đó, tôi sẽ biên đạo một vở kịch thực thụ, trong vở kịch này, mộng ảo và thực tế, khoa học và cổ tích, Thượng đế và ma quỷ, tình yêu và mại dâm, cao quý và đê tiện, mỹ nữ và đại tiện, quá khứ và hiện tại, huy chương vàng và bao cao su... hòa trộn vào nhau, đoàn kết chặt chẽ, móc nối từng vòng từng vòng, cấu thành một thế giới hoàn chỉnh.

Trong bữa tiệc cưới ăn mừng, tôi nâng chiếc ly thủy tinh chân cao đựng đầy rượu màu đỏ tươi, chạm ly với mỗi kẻ thù và người bạn quen thuộc của tôi, rượu trào ra, chảy trên tay tôi, giống như dịch tiết trong miệng châu chấu xanh lục. Tôi nói: Những người bạn thân yêu, những kẻ thù thân yêu! Sau hạn hán, thường sinh ra tai họa châu chấu, châu chấu thường đồng hành cùng binh loạn, binh loạn châu chấu dẫn đến đói kém, đói kém đồng hành cùng dịch bệnh, đói kém và dịch bệnh khiến nhân loại tàn khốc vô tình, người ăn người, người tức là không phải người, người không phải người, xã hội cũng chính là xã hội không phải người, người ăn người, xã hội cũng chính là xã hội ăn thịt người. Nếu mọi người đều tỉnh táo, chúng ta uống là rượu vang ngon; nếu mọi người đều điên cuồng, trong ly đựng thứ chất lỏng gì?

Ghi chú của tác giả:

① "Hương Đông Bắc Cao Mật" được viết trong văn không phải là hương Đông Bắc Cao Mật theo nghĩa địa lý học, mong bà con hương Đông Bắc Cao Mật đừng coi là thật.

② Nhân vật chính trong lời tự sự "tôi" trong văn không phải là tác giả Mạc Ngôn, cũng giống như "tôi" trong "loạt truyện Cao Lương" không phải là Mạc Ngôn. Hy vọng các đoàn thể văn nghệ có liên quan khi mở cuộc họp phê bình tác phẩm, đừng đánh đồng "tôi" với Mạc Ngôn.

(Đăng lần đầu trên tạp chí "Thu hoạch" số 3 năm 1987)