Ta có quyền gì để viết về sự Thận trọng, khi bản thân ta chẳng có bao nhiêu, và nếu có thì chỉ theo nghĩa tiêu cực? Sự thận trọng của ta nằm ở việc tránh né và sống thiếu thốn, chứ không phải ở việc tìm tòi phương kế, không phải ở cách điều hướng khéo léo, hay sửa chữa nhẹ nhàng. Ta không có kỹ năng tiêu tiền sao cho hợp lý, không có thiên tài trong việc quản lý chi tiêu, và bất cứ ai nhìn thấy vườn tược của ta cũng sẽ nhận ra rằng ta ắt phải có một mảnh vườn khác. Tuy nhiên, ta yêu sự thật, và ghét sự trơn tuột giả tạo cùng những kẻ thiếu nhạy bén. Vì vậy, ta có quyền viết về sự thận trọng cũng như quyền viết về thơ ca hay sự thánh thiện vậy. Chúng ta viết từ khát vọng và sự phản kháng, cũng như từ kinh nghiệm. Chúng ta mô tả những phẩm chất mà chính mình không sở hữu. Nhà thơ ngưỡng mộ người tràn đầy năng lượng và mưu lược; thương nhân nuôi dạy con trai mình cho giáo hội hoặc nghề luật; và khi một người không khoe khoang hay tự phụ, bạn sẽ nhận ra những gì anh ta thiếu thông qua những điều anh ta ca ngợi. Hơn nữa, sẽ là không trung thực nếu ta không cân bằng những lời ca tụng hoa mỹ về Tình yêu và Tình bạn này bằng những từ ngữ thô mộc hơn, và trong khi món nợ của ta với các giác quan là có thật và thường trực, ta không thể không thừa nhận nó khi đề cập tới vấn đề này.
Thận trọng là đức hạnh của các giác quan. Đó là khoa học về vẻ bề ngoài. Đó là hành động ngoài cùng của đời sống nội tâm. Đó là cách Chúa trời chăm lo cho loài vật. Nó vận hành vật chất theo các quy luật của vật chất. Nó hài lòng với việc tìm kiếm sự khỏe mạnh của cơ thể bằng cách tuân theo các điều kiện vật lý, và sự minh mẫn của tâm trí bằng các quy luật của trí tuệ.
Thế giới của các giác quan là một thế giới của những màn trình diễn; nó không tồn tại vì chính nó, mà mang tính biểu tượng; và một sự thận trọng chân chính hay quy luật của vẻ bề ngoài sẽ nhận ra sự cùng tồn tại của các quy luật khác và biết rằng chức năng của nó chỉ là phụ thuộc; biết rằng nó là bề mặt chứ không phải trung tâm nơi nó vận hành. Sự thận trọng trở nên sai lệch khi bị tách rời. Nó chỉ hợp lý khi nó là Lịch sử Tự nhiên của linh hồn hiện hữu, khi nó bộc lộ vẻ đẹp của các quy luật trong phạm vi hẹp của các giác quan.
Có đủ mọi cấp độ thành thục trong việc hiểu biết thế giới. Với mục đích hiện tại, chỉ cần nêu ra ba cấp độ là đủ. Một hạng người sống vì tính hữu dụng của biểu tượng, coi sức khỏe và của cải là đích đến cuối cùng. Hạng người thứ hai sống cao hơn mức này, hướng tới vẻ đẹp của biểu tượng, như các nhà thơ, nghệ sĩ, nhà tự nhiên học và nhà khoa học. Hạng người thứ ba sống cao hơn cả vẻ đẹp của biểu tượng, hướng tới vẻ đẹp của chính vật thể được biểu tượng hóa; họ là những bậc hiền triết. Hạng thứ nhất có lẽ thường; hạng thứ hai có thị hiếu; và hạng thứ ba có sự thấu cảm tâm linh. Thỉnh thoảng, một người sẽ đi trọn thang bậc này, nhìn thấy và tận hưởng biểu tượng một cách trọn vẹn, sau đó cũng có cái nhìn sáng suốt về vẻ đẹp của nó, và cuối cùng, trong khi cắm trại trên hòn đảo núi lửa thiêng liêng này của tự nhiên, người ấy không cố xây nhà cửa và kho thóc trên đó — mà tôn kính sự huy hoàng của Chúa trời mà người ấy thấy đang bùng nổ qua từng kẽ nứt.
Thế giới tràn ngập những câu tục ngữ, những hành động và sự nháy mắt của một kiểu thận trọng thấp kém, đó là sự sùng bái vật chất, như thể chúng ta không sở hữu năng lực nào khác ngoài vị giác, khứu giác, xúc giác, thị giác và thính giác; một sự thận trọng tôn thờ Quy tắc Tam số, không bao giờ quyên góp, không bao giờ cho đi, hiếm khi cho vay, và chỉ hỏi một câu về bất kỳ dự án nào: “Liệu nó có làm ra bánh mì không?”. Đây là một căn bệnh giống như lớp da dày lên cho đến khi các cơ quan nội tạng bị hủy hoại. Nhưng văn hóa, khi tiết lộ nguồn gốc cao quý của thế giới hiện hữu và nhắm tới sự hoàn thiện của con người như một mục đích, sẽ hạ cấp mọi thứ khác, như sức khỏe và đời sống thể xác, thành phương tiện. Nó coi sự thận trọng không phải là một năng lực riêng biệt, mà là một cái tên cho sự khôn ngoan và đức hạnh khi đối thoại với cơ thể và các nhu cầu của nó. Những người có văn hóa luôn cảm nhận và phát biểu như vậy, như thể một gia sản lớn, thành tựu của một biện pháp dân sự hay xã hội, tầm ảnh hưởng cá nhân lớn lao, một phong thái duyên dáng và đầy uy quyền, đều có giá trị như những bằng chứng về năng lượng của tinh thần. Nếu một người mất cân bằng và đắm mình vào bất kỳ thương vụ hay thú vui nào chỉ vì lợi ích của chính chúng, anh ta có thể là một cái bánh xe hoặc một cái chốt tốt, nhưng anh ta không phải là một con người có văn hóa.
Sự thận trọng giả tạo, coi các giác quan là đích đến cuối cùng, là vị thần của những kẻ say sưa và hèn nhát, và là chủ đề của mọi vở hài kịch. Đó là trò đùa của tự nhiên, và do đó, cũng là của văn chương. Sự thận trọng chân chính hạn chế chủ nghĩa khoái lạc này bằng cách thừa nhận sự tồn tại của một thế giới nội tại và chân thực. Một khi sự thừa nhận này được thực hiện, trật tự của thế giới và sự phân phối của các công việc và thời gian, khi được nghiên cứu với sự nhận thức cùng lúc về vị trí phụ thuộc của chúng, sẽ đền đáp xứng đáng cho bất kỳ sự chú tâm nào. Vì sự tồn tại của chúng ta, vốn dĩ gắn liền trong tự nhiên với mặt trời, mặt trăng luân chuyển và các chu kỳ mà chúng đánh dấu — rất nhạy cảm với khí hậu và đất nước, rất sống động trước những điều thiện và ác trong xã hội, rất ưa chuộng sự huy hoàng và cũng rất mong manh trước cái đói, cái lạnh và nợ nần — đều đọc những bài học vỡ lòng của nó từ chính những cuốn sách này.
Sự thận trọng không quay ngược lại phía sau tự nhiên để hỏi rằng nó từ đâu ra. Nó chấp nhận các quy luật của thế giới, thứ vốn dĩ định hình nên sự tồn tại của con người, như chúng vốn có, và tuân giữ các quy luật này để có thể tận hưởng những lợi ích hợp lý của chúng. Nó tôn trọng không gian và thời gian, khí hậu, nhu cầu, giấc ngủ, quy luật cực tính, sự tăng trưởng và cái chết. Ở đó xoay vần, để tạo ra giới hạn và chu kỳ cho sự tồn tại của con người ở mọi phía, là mặt trời và mặt trăng, những bậc thầy hình thức vĩ đại trên bầu trời: ở đây nằm vật chất ngoan cố, và sẽ không chệch khỏi thói quen hóa học của nó. Đây là một quả địa cầu đã được gieo mầm, bị xuyên thủng và thắt dây bởi các quy luật tự nhiên, đồng thời được rào giậu và phân chia bên ngoài bằng các vách ngăn dân sự và tài sản, thứ áp đặt những hạn chế mới lên cư dân trẻ tuổi.
Chúng ta ăn bánh mì mọc lên từ cánh đồng. Chúng ta sống nhờ không khí thổi quanh mình và chúng ta bị đầu độc bởi bầu không khí quá lạnh hoặc quá nóng, quá khô hoặc quá ẩm. Thời gian, thứ hiện ra thật trống rỗng, bất khả phân và thiêng liêng khi nó đến, lại bị cắt nhỏ và rao bán thành những chuyện vụn vặt và tơi tả. Một cánh cửa cần được sơn, một ổ khóa cần được sửa. Tôi cần gỗ hoặc dầu, hoặc bột mì hoặc muối; ngôi nhà bị ám khói, hoặc tôi bị đau đầu; rồi đến thuế má, và một công việc cần giải quyết với một kẻ không có trái tim hay trí tuệ, cùng ký ức nhói lòng về một lời nói gây tổn thương hoặc rất vụng về — những thứ này ngấu nghiến thời gian. Dù làm gì đi nữa, mùa hè vẫn sẽ có lũ ruồi; nếu chúng ta đi dạo trong rừng, chúng ta phải nuôi muỗi; nếu chúng ta đi câu cá, chúng ta phải chuẩn bị tâm lý cho một chiếc áo ướt. Sau đó, khí hậu là một trở ngại lớn đối với những kẻ nhàn rỗi; chúng ta thường quyết tâm từ bỏ việc bận tâm đến thời tiết, nhưng vẫn cứ để ý đến mây và mưa.
Chúng ta được dạy dỗ bởi những trải nghiệm nhỏ nhặt này, những thứ chiếm đoạt cả giờ và năm tháng. Đất đai cằn cỗi và bốn tháng tuyết rơi làm cho cư dân vùng ôn đới phía bắc trở nên khôn ngoan và có năng lực hơn người đồng loại đang tận hưởng nụ cười cố định của vùng nhiệt đới. Người dân đảo có thể đi dạo cả ngày tùy thích. Ban đêm, anh ta có thể ngủ trên một tấm chiếu dưới ánh trăng, và bất cứ nơi nào một cây chà là hoang dại mọc lên, tự nhiên đã dọn sẵn một bữa bàn cho bữa sáng của anh ta mà không cần một lời cầu nguyện. Người phương bắc buộc phải là người làm chủ gia đình. Anh ta phải ủ rượu, nướng bánh, ướp muối và bảo quản thực phẩm, cùng chất đống gỗ và than. Nhưng vì thực tế là không một nhát cuốc nào có thể thực hiện mà không có thêm sự hiểu biết mới về tự nhiên, và vì tự nhiên có ý nghĩa vô tận, cư dân của những vùng khí hậu này luôn vượt trội hơn người phương nam về sức mạnh. Giá trị của những vấn đề này lớn đến mức một người biết những điều khác cũng không bao giờ biết quá nhiều về những thứ này. Hãy để anh ta có những nhận thức chính xác. Hãy để anh ta, nếu có đôi tay, hãy cầm nắm; nếu có đôi mắt, hãy đo đạc và phân biệt; hãy để anh ta chấp nhận và lưu trữ mọi sự thật về hóa học, lịch sử tự nhiên và kinh tế học; anh ta càng có nhiều, anh ta càng ít sẵn sàng để bỏ sót bất cứ điều gì. Thời gian luôn mang đến những dịp để tiết lộ giá trị của chúng. Một chút khôn ngoan nảy sinh từ mọi hành động tự nhiên và trong sáng. Người đàn ông của gia đình, người không yêu âm nhạc nào bằng chiếc đồng hồ nhà bếp và những giai điệu mà những khúc gỗ hát cho anh ta nghe khi chúng cháy trên lò sưởi, có những niềm an ủi mà những người khác không bao giờ mơ tới. Việc áp dụng các phương tiện vào mục đích đảm bảo chiến thắng và những bài ca chiến thắng không kém phần quan trọng trong một trang trại hay một cửa hàng so với trong chiến thuật của đảng phái hay chiến tranh. Người chủ gia đình tốt thấy phương pháp cũng hiệu quả trong việc xếp củi trong nhà kho hoặc thu hoạch trái cây dưới hầm, như trong các chiến dịch ở bán đảo hay các hồ sơ của Bộ Ngoại giao. Vào ngày mưa, anh ta đóng một chiếc bàn làm việc, hoặc sắp xếp hộp dụng cụ vào góc kho thóc, và chất đầy đinh, dùi, kìm, tua vít và đục. Ở đây, anh ta nếm trải niềm vui cũ của tuổi trẻ và tuổi thơ, tình yêu giống như loài mèo đối với gác mái, tủ quần áo và kho thóc, cũng như các tiện nghi của việc giữ nhà lâu năm. Khu vườn hay sân gia cầm của anh ta kể cho anh ta nghe nhiều câu chuyện thú vị. Người ta có thể tìm thấy lý lẽ cho sự lạc quan trong dòng chảy dồi dào của yếu tố ngọt ngào của niềm vui này ở mọi vùng ngoại ô và tận cùng của thế giới tốt đẹp. Hãy để một người tuân giữ luật lệ — bất kỳ luật lệ nào — và con đường của anh ta sẽ rải đầy sự thỏa mãn. Sự khác biệt về chất lượng của những niềm vui của chúng ta lớn hơn nhiều so với số lượng.
Mặt khác, tự nhiên trừng phạt bất kỳ sự lơ là nào đối với sự thận trọng. Nếu bạn nghĩ rằng các giác quan là đích đến cuối cùng, hãy tuân theo luật lệ của chúng. Nếu bạn tin vào linh hồn, đừng vội vã nắm lấy sự ngọt ngào của giác quan trước khi nó chín muồi trên cái cây chậm chạp của nhân quả. Thật cay đắng cho đôi mắt khi phải giao thiệp với những kẻ có nhận thức lỏng lẻo và khiếm khuyết. Tiến sĩ Johnson được cho là đã nói: “Nếu đứa trẻ nói nó nhìn ra cửa sổ này, khi nó nhìn ra cửa sổ kia — hãy quất nó”. Tính cách Mỹ của chúng ta được đánh dấu bởi sự thích thú hơn mức trung bình đối với nhận thức chính xác, điều này được thể hiện qua câu tục ngữ phổ biến, “Không sai sót”. Nhưng sự khó chịu của việc không đúng giờ, của sự nhầm lẫn trong tư duy về các sự kiện, của việc không chú ý đến những nhu cầu của ngày mai, là chuyện không của riêng quốc gia nào. Những quy luật xinh đẹp của thời gian và không gian, một khi bị lệch lạc bởi sự không thích hợp của chúng ta, sẽ trở thành những cái hố và hang động. Nếu tổ ong bị quấy rầy bởi những bàn tay hấp tấp và ngu ngốc, thay vì mật, nó sẽ mang lại cho chúng ta lũ ong. Lời nói và hành động của chúng ta để trở nên công bằng phải đúng lúc. Một âm thanh vui tươi và dễ chịu là tiếng mài lưỡi liềm vào những buổi sáng tháng Sáu, nhưng còn điều gì cô đơn và buồn bã hơn tiếng đá mài hoặc tiếng lưỡi hái khi đã quá muộn trong mùa để làm cỏ khô? Những kẻ đầu óc tán loạn và những kẻ “buổi chiều” làm hỏng nhiều thứ hơn là công việc của riêng họ khi làm hỏng tâm trạng của những người giao thiệp với họ. Tôi đã thấy một bài phê bình về một vài bức tranh, điều mà tôi nhớ đến khi nhìn thấy những người lười biếng và bất hạnh không trung thực với các giác quan của mình. Đại công tước cuối cùng của Weimar, một người có hiểu biết vượt trội, nói: “Tôi đôi khi nhận xét trước sự hiện diện của những tác phẩm nghệ thuật vĩ đại, và đặc biệt là bây giờ ở Dresden, một phẩm chất nhất định đóng góp bao nhiêu vào hiệu ứng mang lại sự sống cho các hình tượng, và vào sự sống đó một chân lý không thể cưỡng lại. Phẩm chất này là việc nắm bắt, trong tất cả các hình tượng chúng ta vẽ, trọng tâm chính xác. Ý tôi là việc đặt các hình tượng đứng vững trên đôi chân của chúng, làm cho đôi bàn tay cầm nắm, và cố định đôi mắt vào đúng nơi chúng nên nhìn. Ngay cả những hình tượng vô hồn, như bình chứa và ghế đẩu — dù chúng được vẽ chính xác đến đâu — cũng mất hết hiệu ứng ngay khi chúng thiếu sự tựa vào trọng tâm của chúng, và có một vẻ ngoài bồng bềnh và dao động nhất định. Bức tranh Raphael trong phòng trưng bày Dresden (bức tranh duy nhất gây ấn tượng mạnh mà tôi từng thấy) là tác phẩm yên tĩnh và vô cảm nhất mà bạn có thể tưởng tượng; một đôi thánh đang thờ phụng Đức Mẹ và Chúa Hài Đồng. Tuy nhiên, nó đánh thức một ấn tượng sâu sắc hơn những sự quằn quại của mười vị tử đạo bị đóng đinh. Bởi vì bên cạnh tất cả vẻ đẹp không thể cưỡng lại của hình thức, nó sở hữu ở mức độ cao nhất đặc tính của sự thẳng đứng của tất cả các hình tượng”. Sự thẳng đứng này chúng ta đòi hỏi ở tất cả các hình tượng trong bức tranh cuộc sống này. Hãy để chúng đứng trên đôi chân của mình, và không trôi nổi và đu đưa. Hãy để chúng ta biết tìm thấy chúng ở đâu. Hãy để chúng phân biệt giữa những gì chúng nhớ và những gì chúng mơ, gọi đúng tên sự vật, đưa cho chúng ta sự thật, và tôn vinh các giác quan của chính mình bằng sự tin tưởng.
Nhưng người đàn ông nào dám buộc tội người khác là thiếu thận trọng? Ai là người thận trọng? Những người chúng ta gọi là vĩ đại nhất lại là những kẻ thấp kém nhất trong vương quốc này. Có một sự lệch lạc chết người nhất định trong mối quan hệ của chúng ta với tự nhiên, làm biến dạng các lối sống của chúng ta và biến mọi quy luật thành kẻ thù của chúng ta, dường như cuối cùng đã đánh thức tất cả sự thông tuệ và đức hạnh trên thế giới để suy ngẫm về câu hỏi Cải cách. Chúng ta phải kêu gọi sự thận trọng cao nhất để tham vấn, và hỏi tại sao sức khỏe, vẻ đẹp và thiên tài giờ đây lại là ngoại lệ thay vì là quy luật của bản chất con người? Chúng ta không biết các đặc tính của thực vật, động vật và các quy luật của tự nhiên, thông qua sự đồng cảm của chúng ta với những điều đó; nhưng điều này vẫn là giấc mơ của các nhà thơ. Thơ ca và sự thận trọng nên trùng khớp với nhau. Các nhà thơ nên là những người đặt ra luật lệ; nghĩa là, cảm hứng trữ tình táo bạo nhất không nên quở trách và xúc phạm, mà nên công bố và dẫn dắt bộ luật dân sự và công việc hàng ngày. Nhưng giờ đây hai điều này dường như tách biệt không thể hòa giải. Chúng ta đã vi phạm hết luật này đến luật khác cho đến khi chúng ta đứng giữa những đống đổ nát, và khi tình cờ chúng ta phát hiện ra sự trùng khớp giữa lý trí và các hiện tượng, chúng ta lại ngạc nhiên. Vẻ đẹp nên là của hồi môn của mỗi người đàn ông và người phụ nữ, một cách bất biến như cảm giác; nhưng nó rất hiếm. Sức khỏe hoặc cơ cấu tổ chức lành mạnh nên phổ biến. Thiên tài nên là con của thiên tài và mọi đứa trẻ nên được truyền cảm hứng; nhưng giờ đây điều đó không thể dự đoán được ở bất kỳ đứa trẻ nào, và không nơi nào nó là thuần khiết. Chúng ta gọi những ánh sáng mập mờ một phần là thiên tài, một cách lịch sự; tài năng tự chuyển hóa thành tiền bạc; tài năng lấp lánh hôm nay để có thể ăn ngon ngủ yên ngày mai; và xã hội được điều hành bởi những người có tài, như cách họ được gọi một cách đúng đắn, chứ không phải bởi những con người thần thánh. Họ sử dụng quà tặng của mình để tinh chế sự xa hoa, chứ không phải để bãi bỏ nó. Thiên tài luôn khổ hạnh, và mộ đạo, và yêu thương. Sự thèm khát hiện lên đối với những tâm hồn tinh tế hơn như một căn bệnh, và họ tìm thấy vẻ đẹp trong các nghi lễ và giới hạn chống lại nó.
Chúng ta đã tìm ra những cái tên hay ho để che đậy sự nhục dục của mình, nhưng không có món quà nào có thể nâng cao sự không tiết độ. Người tài năng cố gắng gọi những hành vi vi phạm luật lệ của các giác quan của mình là tầm thường và coi chúng không là gì khi so với sự tận tâm của anh ta đối với nghệ thuật của mình. Nghệ thuật của anh ta chưa bao giờ dạy anh ta sự dâm ô, cũng không phải tình yêu rượu vang, cũng không phải mong muốn gặt hái ở nơi anh ta không gieo hạt. Nghệ thuật của anh ta ít đi vì mọi sự suy giảm từ sự thánh thiện của anh ta, và ít đi vì mọi khiếm khuyết của lẽ thường. Đối với người đã coi thường thế giới như anh ta nói, thế giới bị coi thường đó trả thù anh ta. Kẻ coi thường những điều nhỏ nhặt sẽ chết dần chết mòn. Tasso của Goethe rất có thể là một bức chân dung lịch sử khá đẹp, và đó là bi kịch thực sự. Đối với tôi, đó không phải là nỗi đau buồn chân thực khi một Richard Đệ Tam bạo ngược áp bức và giết hại hàng loạt người vô tội, như khi Antonio và Tasso, cả hai đều có vẻ đúng, lại làm tổn thương lẫn nhau. Một người sống theo những phương châm của thế giới này và kiên định, trung thành với chúng, người kia bùng cháy với tất cả những tình cảm thiêng liêng, nhưng cũng nắm bắt những thú vui của giác quan, mà không phục tùng luật lệ của chúng. Đó là một nỗi đau buồn mà tất cả chúng ta đều cảm thấy, một nút thắt mà chúng ta không thể tháo gỡ. Trường hợp của Tasso không phải là hiếm trong tiểu sử hiện đại. Một con người thiên tài, có khí chất nồng nhiệt, bất chấp các quy luật vật lý, buông thả bản thân, trở nên bất hạnh, hay cằn nhằn, một “người anh em họ khó chịu”, một cái gai đối với chính mình và những người khác.
Học giả làm chúng ta xấu hổ bởi cuộc đời hai mặt của mình. Trong khi một cái gì đó cao hơn sự thận trọng đang hoạt động, anh ta rất đáng ngưỡng mộ; khi cần lẽ thường, anh ta là một gánh nặng. Hôm qua, Caesar không vĩ đại như vậy; hôm nay, kẻ tội phạm dưới chân giá treo cổ cũng không khốn khổ hơn. Hôm qua, rạng rỡ với ánh sáng của một thế giới lý tưởng mà anh ta sống, là người đứng đầu trong số những người; và bây giờ bị áp bức bởi những nhu cầu và bệnh tật, mà anh ta phải tự trách mình. Anh ta giống như những kẻ lảm nhảm đáng thương mà các du khách mô tả là thường xuyên lui tới các khu chợ ở Constantinople, những kẻ lén lút suốt cả ngày, vàng vọt, gầy gò, rách rưới, lén lút; và đến tối, khi các khu chợ mở cửa, lẻn vào quán thuốc phiện, nuốt miếng của chúng và trở thành những nhà tiên tri bình yên và được tôn vinh. Và ai chưa từng thấy bi kịch của thiên tài thiếu thận trọng đấu tranh trong nhiều năm với những khó khăn tài chính nhỏ nhặt, cuối cùng chìm xuống, lạnh lẽo, kiệt sức và vô quả, giống như một người khổng lồ bị giết bởi những chiếc ghim?
Chẳng phải tốt hơn là một người nên chấp nhận những nỗi đau và sự nhục nhã đầu tiên thuộc loại này, mà tự nhiên không chậm trễ trong việc gửi đến anh ta, như những lời gợi ý rằng anh ta không được mong đợi bất kỳ lợi ích nào khác ngoài thành quả xứng đáng của chính công sức và sự hy sinh của mình sao? Sức khỏe, bánh mì, khí hậu, địa vị xã hội, đều có tầm quan trọng của chúng, và anh ta sẽ dành cho chúng sự quan tâm xứng đáng. Hãy để anh ta coi Tự nhiên là một cố vấn vĩnh cửu, và sự hoàn hảo của bà là thước đo chính xác cho những sai lệch của chúng ta. Hãy để anh ta làm cho đêm thành đêm, và ngày thành ngày. Hãy để anh ta kiểm soát thói quen chi tiêu. Hãy để anh ta thấy rằng có thể dành nhiều sự khôn ngoan cho một nền kinh tế tư nhân như cho một đế chế, và có thể rút ra nhiều sự khôn ngoan từ đó. Các quy luật của thế giới được viết ra cho anh ta trên mỗi đồng tiền trong tay anh ta. Không có gì mà anh ta sẽ không tốt hơn nếu biết, dù chỉ là sự khôn ngoan của Poor Richard, hay sự thận trọng trên phố State-Street về việc mua theo mẫu Anh để bán theo mẫu Anh; hoặc sự cần kiệm của người nông dân, cắm một cái cây vào giữa các khoảng thời gian, bởi vì nó sẽ phát triển trong khi anh ta ngủ; hoặc sự thận trọng bao gồm việc tiết kiệm những nét nhỏ của công cụ, những phần nhỏ của thời gian, các hạt của cổ phiếu và những khoản thu nhỏ. Con mắt của sự thận trọng có thể không bao giờ nhắm lại. Sắt, nếu để ở tiệm sắt, sẽ rỉ sét; bia, nếu không được ủ trong điều kiện khí quyển phù hợp, sẽ chua; gỗ của tàu sẽ mục nát trên biển, hoặc nếu để ở nơi cao và khô, sẽ bị căng, cong vênh và khô mục; tiền, nếu giữ bên mình, không mang lại tiền thuê và dễ bị mất; nếu đầu tư, dễ bị mất giá của loại cổ phiếu cụ thể đó. Hãy đánh, người thợ rèn nói, sắt đang trắng; hãy giữ cái cào, người làm cỏ khô nói, càng gần lưỡi hái càng tốt, và cái xe càng gần cái cào càng tốt. Thương mại Yankee của chúng ta được cho là rất nhiều ở cực đoan của sự thận trọng này. Nó lấy các tờ tiền ngân hàng, tốt, xấu, sạch, rách, và tự cứu mình bằng tốc độ mà nó chuyển chúng đi. Sắt không thể rỉ sét, bia không thể chua, gỗ không thể mục nát, vải calico không thể lỗi thời, cổ phiếu tiền tệ không thể mất giá, trong vài khoảnh khắc nhanh chóng mà người Yankee để bất kỳ thứ nào trong số đó nằm trong sự sở hữu của mình. Khi trượt băng trên lớp băng mỏng, sự an toàn của chúng ta nằm ở tốc độ của chúng ta.
Hãy để anh ta học một sự thận trọng ở cấp độ cao hơn. Hãy để anh ta học rằng mọi thứ trong tự nhiên, ngay cả những hạt bụi và lông vũ, đều tuân theo quy luật chứ không phải may mắn, và những gì anh ta gieo thì anh ta gặt. Bằng sự siêng năng và tự chủ, hãy để anh ta đặt ổ bánh mì mình ăn vào quyền định đoạt của chính mình, để anh ta không phải đứng trong những mối quan hệ cay đắng và sai lầm với những người khác; vì lợi ích tốt nhất của sự giàu có là sự tự do. Hãy để anh ta thực hành những đức tính nhỏ. Biết bao nhiêu cuộc đời con người bị lãng phí trong sự chờ đợi! đừng để anh ta bắt đồng loại của mình phải chờ đợi. Biết bao nhiêu lời nói và lời hứa là những lời hứa của cuộc trò chuyện! Hãy để của anh ta là những lời nói của định mệnh. Khi anh ta thấy một mảnh giấy được gấp và niêm phong trôi quanh quả địa cầu trên một con tàu gỗ thông và đến an toàn với đôi mắt mà nó được viết cho, giữa một dân số đông đúc, hãy để anh ta cũng cảm nhận được lời nhắc nhở để tích hợp sự tồn tại của mình qua tất cả những lực lượng gây xao nhãng này, và giữ một lời nói nhân bản mỏng manh giữa những cơn bão, khoảng cách và tai nạn đẩy chúng ta đi đây đi đó, và, bằng sự kiên trì, làm cho lực lượng nhỏ bé của một người xuất hiện trở lại để thực hiện lời cam kết của mình sau nhiều tháng và nhiều năm ở những vùng khí hậu xa xôi nhất.
Chúng ta không được cố gắng viết ra các quy luật của bất kỳ một đức tính nào, chỉ nhìn vào điều đó. Bản chất con người không yêu thích những mâu thuẫn, mà là đối xứng. Sự thận trọng đảm bảo một sự an lạc bên ngoài không phải để một nhóm người nghiên cứu, trong khi sự anh hùng và thánh thiện được nghiên cứu bởi một nhóm khác, mà chúng có thể hòa giải được. Sự thận trọng liên quan đến thời gian hiện tại, con người, tài sản và các hình thức hiện có. Nhưng vì mọi sự kiện đều có nguồn gốc của nó trong tâm hồn, và nếu tâm hồn thay đổi, nó sẽ ngừng tồn tại, hoặc sẽ trở thành một thứ khác — việc quản lý đúng đắn các sự vật bên ngoài sẽ luôn dựa trên sự hiểu biết đúng đắn về nguyên nhân và nguồn gốc của chúng; nghĩa là, người tốt sẽ là người khôn ngoan, và người có trái tim đơn độc sẽ là người khôn khéo. Mọi hành vi vi phạm sự thật không chỉ là một loại tự sát ở kẻ nói dối, mà còn là một nhát dao vào sức khỏe của xã hội loài người. Đối với lời nói dối mang lại lợi nhuận cao nhất, dòng chảy của các sự kiện ngay lập tức đánh một loại thuế hủy diệt; trong khi sự thẳng thắn mời gọi sự thẳng thắn, đặt các bên vào một vị trí thuận tiện và biến công việc của họ thành một tình bạn. Hãy tin tưởng mọi người và họ sẽ trung thực với bạn; hãy đối xử với họ một cách tuyệt vời và họ sẽ thể hiện mình là tuyệt vời, ngay cả khi họ tạo ra một ngoại lệ cho bạn đối với tất cả các quy tắc thương mại của họ.
Vì vậy, liên quan đến những điều khó chịu và đáng sợ, sự thận trọng không bao gồm việc trốn tránh hay bỏ chạy, mà là lòng can đảm. Người nào muốn bước đi trong những phần yên bình nhất của cuộc sống với bất kỳ sự thanh thản nào phải tự ép mình vào quyết tâm. Hãy để anh ta đối mặt với đối tượng của sự lo sợ tồi tệ nhất của mình, và sự kiên định của anh ta thường sẽ làm cho nỗi sợ hãi của anh ta trở nên vô căn cứ. Tục ngữ Latin có câu: “Trong các trận chiến, đôi mắt là thứ bị chinh phục trước tiên”. Sự tự chủ hoàn toàn có thể làm cho một trận chiến ít nguy hiểm hơn cho cuộc sống so với một trận đấu kiếm hoặc bóng đá. Các ví dụ được các binh sĩ trích dẫn về những người đã nhìn thấy đại bác được nhắm và bắn vào nó, và những người đã bước sang một bên khỏi quỹ đạo của quả bóng. Những nỗi kinh hoàng của cơn bão chủ yếu giới hạn trong phòng khách và cabin. Người chăn gia súc, người thủy thủ, chiến đấu với nó cả ngày, và sức khỏe của anh ta tự đổi mới với nhịp đập mạnh mẽ dưới mưa tuyết như dưới ánh nắng tháng Sáu.
Trong sự xuất hiện của những điều khó chịu giữa những người hàng xóm, nỗi sợ hãi dễ dàng đến với trái tim và phóng đại hậu quả của bên kia; nhưng nó là một cố vấn tồi. Mỗi người thực tế đều yếu đuối và có vẻ mạnh mẽ. Đối với chính mình, anh ta có vẻ yếu đuối; đối với người khác, đáng gờm. Bạn sợ Grim; nhưng Grim cũng sợ bạn. Bạn lo lắng về thiện chí của người thấp kém nhất, bất an về ác ý của anh ta. Nhưng kẻ xúc phạm mạnh mẽ nhất đến hòa bình của bạn và của khu phố, nếu bạn phơi bày những yêu sách của anh ta, cũng mỏng manh và nhút nhát như bất kỳ ai, và hòa bình của xã hội thường được giữ gìn, bởi vì, như trẻ con nói, người này sợ, và người kia không dám. Từ xa, đàn ông phồng lên, bắt nạt và đe dọa; đưa họ đến đối mặt trực tiếp, và họ là một đám người yếu đuối.
Có một câu tục ngữ rằng 'lịch sự không tốn kém gì'; nhưng sự tính toán có thể đi đến việc đánh giá tình yêu vì lợi nhuận của nó. Tình yêu được cho là mù quáng, nhưng lòng tốt là cần thiết cho nhận thức; tình yêu không phải là một chiếc mũ trùm đầu, mà là thuốc nhỏ mắt. Nếu bạn gặp một người theo giáo phái hoặc một đảng phái thù địch, đừng bao giờ nhận ra các ranh giới chia cắt, mà hãy gặp nhau trên vùng đất chung nào còn lại — nếu chỉ là mặt trời chiếu sáng và mưa rơi cho cả hai; khu vực sẽ mở rộng rất nhanh, và trước khi bạn biết điều đó, những ngọn núi biên giới mà đôi mắt đã tập trung vào đã tan biến vào không khí. Nếu họ bắt đầu tranh cãi, Thánh Paul sẽ nói dối và Thánh John sẽ ghét. Những người thấp kém, nghèo nàn, nhỏ mọn, đạo đức giả nào mà một cuộc tranh luận về tôn giáo sẽ tạo ra từ những tâm hồn thuần khiết và được lựa chọn! Họ sẽ xáo trộn và gáy, cong và ẩn náu, giả vờ thú nhận ở đây, chỉ để họ có thể khoe khoang và chinh phục ở đó, và không một suy nghĩ nào đã làm giàu cho cả hai bên, và không một cảm xúc nào của lòng dũng cảm, khiêm tốn, hay hy vọng. Vì vậy, bạn cũng không nên đặt mình vào một vị trí sai lầm với những người đương thời bằng cách nuông chiều một dòng máu thù địch và cay đắng. Mặc dù quan điểm của bạn hoàn toàn đối lập với họ, hãy giả định một sự đồng nhất về tình cảm, giả định rằng bạn đang nói chính xác điều mà mọi người đều nghĩ, và trong dòng chảy của sự hóm hỉnh và tình yêu, hãy tung ra những nghịch lý của bạn trong một cột vững chắc, không có sự yếu đuối của nghi ngờ. Ít nhất thì bạn sẽ nhận được một sự giải thoát thỏa đáng. Những chuyển động tự nhiên của tâm hồn tốt hơn nhiều so với những chuyển động tự nguyện đến mức bạn sẽ không bao giờ làm chính mình công bằng trong tranh chấp. Ý nghĩ lúc đó không được nắm bắt bằng tay cầm đúng, không thể hiện mình cân đối và theo đúng hướng thực sự của nó, mà mang lại bằng chứng bị ép buộc, khàn giọng và một nửa. Nhưng hãy giả định một sự đồng ý và nó sẽ sớm được chấp nhận, vì thực sự và bên dưới sự khác biệt bên ngoài của họ, tất cả mọi người đều có một trái tim và tâm trí.
Sự khôn ngoan sẽ không bao giờ để chúng ta đứng với bất kỳ người nào hoặc những người nào trên một vị thế không thân thiện. Chúng ta từ chối sự đồng cảm và sự gần gũi với mọi người, như thể chúng ta chờ đợi một sự đồng cảm và gần gũi tốt hơn đến. Nhưng từ đâu và khi nào? Ngày mai sẽ giống như ngày hôm nay. Cuộc sống tự lãng phí trong khi chúng ta đang chuẩn bị để sống. Những người bạn và đồng nghiệp của chúng ta lần lượt qua đời. Chúng ta khó có thể nói rằng chúng ta thấy những người đàn ông mới, những người phụ nữ mới, đang tiến lại gần chúng ta. Chúng ta đã quá già để quan tâm đến thời trang, quá già để mong đợi sự bảo trợ của bất kỳ ai vĩ đại hơn hoặc quyền lực hơn. Hãy để chúng ta hút lấy sự ngọt ngào của những tình cảm và thói quen mọc gần chúng ta. Những đôi giày cũ này dễ chịu với đôi chân. Chắc chắn chúng ta có thể dễ dàng tìm ra lỗi trong công ty của mình, có thể dễ dàng thì thầm những cái tên đáng tự hào hơn, và điều đó làm thỏa mãn trí tưởng tượng hơn. Trí tưởng tượng của mỗi người đều có những người bạn của nó; và cuộc sống sẽ thân thương hơn với những người bạn đồng hành như vậy. Nhưng nếu bạn không thể có họ trên những điều khoản chung tốt, bạn không thể có họ. Nếu không phải là Chúa mà là tham vọng của chúng ta đẽo gọt và định hình các mối quan hệ mới, đức hạnh của chúng sẽ thoát ra, giống như dâu tây mất hương vị trong luống vườn.
Như vậy, sự thật, sự thẳng thắn, lòng can đảm, tình yêu, sự khiêm tốn và tất cả các đức tính xếp mình về phía sự thận trọng, hoặc nghệ thuật đảm bảo một sự an lạc hiện tại. Tôi không biết liệu tất cả vật chất cuối cùng có được tìm thấy là được tạo thành từ một nguyên tố, như oxy hay hydro, hay không, nhưng thế giới của cách cư xử và hành động được làm từ một thứ, và bắt đầu từ đâu chúng ta cũng khá chắc chắn trong một thời gian ngắn sẽ lẩm bẩm mười điều răn của mình.