Chẳng một phút nào để sống

Chẳng gì có thể giấu giếm được.

Quino - Artis

Với tôi, Tổ quốc là một khái niệm hết sức mơ hồ.

Và tôi cũng nhận thấy mình làm được quá ít cho quê hương và gia đình. Tôi đã bị ngược đãi, bị buộc phải rời khỏi đất nước, và sau nhiều năm phiêu bạt thì ngay cả gia đình cũng rất xa cách. Tuy vậy của cải cha ông để lại đã giúp tôi được hưởng sự giáo dục khá tốt. Với tính cách luôn luôn tìm tòi, tôi cũng có thể nói là mình đã có một kho tàng kiến thức khá phong phú, tuy hơi lộn xộn. Những cuốn sách của các nhà luân lí học người Đức đã đánh thức niềm say mê lớn trong tôi, điều này không phải là sự sùng bái mù quáng đối với những lí thuyết hùng hồn của họ, mà chỉ bởi tôi có thói quen suy tư, cho nên mới dễ dàng nhận ra những ý tưởng sai lầm trong đó. Vì vậy mà người ta cho rằng tôi bẩm sinh đã bất tài, có trí tưởng tượng nghèo nàn lại còn hay bới lông tìm vết công kích người khác. Sự nghi ngờ trong những kiến giải của tôi đã luôn làm hại tôi như vậy đấy. Người đời luôn cho rằng mọi sự tồn tại và vận động của hiện tượng tự nhiên và xã hội, trong thực tế đều có thể nhận biết bằng giác quan. Tôi cũng rất tán thành quan điểm này, không tin rằng trí tưởng tượng hoặc các nguyên lí siêu hình có thể chi phối con người và xã hội. Nhưng nhiều người không nghĩ như vậy, họ rất mê tín ngọn lửa ma quái, căn bản là thoát li thực tế. Tôi nghĩ, tốt nhất hãy bắt đầu làm rõ từ điểm này để tránh làm câu chuyện kể dưới đây có điều gì đó khó tin, khiến cho độc giả có thể nghĩ rằng tôi bịa đặt theo trí tưởng tượng mà không coi đó là một trải nghiệm thực tế của một người chưa bao giờ tin vào sự không tưởng, và cũng không bao giờ là người không tưởng.

Đã ra nước ngoài du lịch nhiều nơi, vào năm 18xx, tôi lên tàu ở cảng Batavia - một thương cảng giàu có và đông đúc ở Java để đáp tàu vượt biển tới quần đảo Sunda, một đảo lớn của Indonexia. Tôi xuống tàu với các hành khách khác, trong lòng chẳng có chút dự tính gì, chỉ có sự thôi thúc của niềm đam mê khám phá các vùng đất lạ. Sự thôi thúc này giống sự cám dỗ của ma quỷ vậy, nó làm tôi đứng ngồi không yên, luôn muốn đi đây đi đó.

Con tàu mà chúng tôi đi là loại tàu khá lớn có trọng tải khoảng bốn trăm tấn, vỏ tàu bọc đồng, do một xưởng ở Bom Bay đóng bằng loại gỗ dẻ rất chắc, chuyên chở các loại hàng hoá khá hiếm như bông và dầu được sản xuất ở quần đảo Laicos, thuộc bờ biển phía tây Ấn Độ, ngoài ra còn mang thêm xơ dừa, đường hoa mai, rượu, dừa và cả hai, ba thùng thuốc phiện nữa. Hàng hoá xếp khá tuỳ tiện, làm cho tàu vừa bừa bộn vừa lắc lư rất mạnh.

Chúng tôi nhân lúc thời tiết khá thuận lợi, có những cơn gió nhẹ, giương buồm ra khơi. Con tàu lướt sóng về hướng tây trong nhiều ngày, dọc bờ biển phía đông đảo Java. Thỉnh thoảng trên đường đi chúng tôi cũng gặp một vài con tàu nhỏ hai buồm chạy từ phía đảo Sunda lại, ngoài ra chẳng còn việc gì khác có thể khiến chúng tôi vơi bớt sự cô đơn. Cũng có lúc chúng tôi được cười đùa thư giãn khá vui vẻ khi thấy một vài thuỷ thủ nhảy xuống những chiếc xuồng nhỏ bắt các con cua đang bò lổm ngổm dưới chân vách đá.

Vào một buổi chiều tối, đang đứng dựa vào lan can phía đuôi tàu thì tôi bỗng nhìn thấy đám mây đen lớn, hình dáng rất đặc biệt đang di chuyển trên bầu trời về hướng tây bắc. Từ khi khởi hành đến giờ, đây là lần đầu tiên tôi nhìn thấy một đám mây có màu sắc rất đặc biệt và lạ lùng như vậy, nên rất chăm chú quan sát. Tôi cứ nhìn mãi, nhìn mãi, không rời mắt khỏi đám mây đó, cho tới khi mặt trời lặn, nó mới di chuyển về hướng đông nam, phủ kín cả bầu trời. Nó tản ra rất nhanh, trông giống như một bãi biển vừa rộng vừa dài. Rồi mặt trăng đỏ sẫm cả màn đêm của biển càng làm cho cảnh vật thêm rùng rợn. Đúng lúc đó, biển đột ngột nổi sóng. Tôi như chìm trong cảnh sắc thiên biến vạn hóa lạ lùng đó của biển khơi bao la. Nước biển dường như trong vắt lạ thường, có thể nhìn thấy tận đáy, nhưng khi đo lại bằng dây dọi thì chỉ sâu mười lăm thước Anh. Lúc đó bầu trời trở nên vô cùng nóng bức, khí nóng hầm hập vây quanh, giống như hơi nóng bốc ra từ một lò đúc thép, không thể chịu đựng nổi.

Màn đêm vừa buông xuống thì gió cũng đột nhiên tắt hẳn, không gian tĩnh lặng như tờ. Ở cuối tàu có một ngọn nến gắn ở nơi cao nhất, ngọn lửa không hề lay động, ngay cả sợi tóc cầm giơ lên cũng không hề động đậy. Vậy mà thuyền trưởng vẫn nói rằng chẳng thấy điềm gở nào. Tôi lại nghĩ, ông ấy nói vậy chỉ là để trấn an chúng tôi mà thôi. Con tàu lừng lững đi về phía bờ. Thuyền trưởng còn ra lệnh cuộn hết buồm lại rồi thả neo. Và do chủ quan, ông cũng không cử người trực đêm.

Thuỷ thủ trên tàu đa số là người Malaysia, được sự đồng ý của thuyền trưởng, họ ngả lưng ngay trên boong tàu nằm ngủ ngon lành. Từ trên khoang thượng, tôi đi xuống khoang dưới, nhưng trong lòng vẫn cảm thấy canh cánh không yên như có họa lớn sắp ập tới. Theo những kiến thức đọc được trong sách cùng với những gì nhìn thấy, tôi lo là sẽ có một cơn dông bão sắp đổ vào vùng này. Tôi tìm thuyền trưởng, lo lắng báo cho ông ta biết quy luật là sau gió nóng sẽ có bão to. Chẳng ngờ ông ta không những không thèm để ý mà thậm chí còn chẳng nói một câu nào với tôi, quay ngoắt người bỏ đi. Tôi đứng ngồi không yên, trong lòng vô cùng bồn chồn lo lắng, ngủ cũng chẳng được, khoảng nửa đêm bèn leo lên khoang thượng. Vừa đặt chân lên bậc trên cùng của cầu thang, tôi giật mình khi nghe thấy tiếng ầm ầm dữ dội, giống như tiếng ù ù náo động của những chiếc cối xay gió quay rất nhanh. Chưa kịp hiểu ra chuyện gì, tôi nhận thấy con tàu đã lắc lư khá mạnh. Trong nháy mắt, cả con tàu lớn gần như bị lật nhào vì những con sóng bạc đầu ngầu bọt xô đập. Hết con sóng này đến con sóng khác quật vào thân tàu, chồm qua khoang thượng quét sạch người và hàng hoá xuống dưới biển, cả sàn tàu, từ đầu đến đuôi đều ngập chìm trong nước. Trong cơn giận dữ cực điểm, cơn bão giống như một cái lò hơi bùng nổ, đe doạ dìm con tàu xuống đáy biển bất cứ lúc nào. Gió xoáy gào rít liên hồi, bẻ gãy các cột buồm, làm cả con tàu kêu răng rắc. Những con sóng lớn như những bàn tay của phù thuỷ nâng con tàu lên cao rồi lại tức tối giáng mạnh nó xuống. Con tàu chao đảo nghiêng ngả, tưởng như sắp lật nhào tới nơi.

Nhưng một trận gió mạnh quật ngược lại đã trở thành vị cứu tinh của con tàu. Tuy cả tàu tràn ngập nước nhưng do các cột buồm bị gãy văng ra xa phía ngoài nên chỉ trong chốc lát, con tàu lại từ từ nổi lên. Nó lắc lư một hồi như người say rượu, cuối cùng thì cũng thăng bằng trở lại.

Tôi cũng không biết là nhờ phép lạ nào mà mình có thể thoát nạn. Bị nước biển dập cho mê man, tỉnh dậy, tôi thấy mình bị kẹp giữa đuôi thuyền và bánh lái. Loay hoay hồi lâu, tôi mới leo được lên thuyền, cố hết sức bình sinh mới đứng dậy nổi. Mắt hoa đầu váng, tôi nhìn ra xung quanh, kinh hoàng thấy mặt biển đang sôi sùng sục trong cơn bão xoáy. Con tàu nhỏ bé của chúng tôi bị cuốn vào dòng xoáy của những con sóng biển cao ngất trời đang réo ầm ầm, quả là vô cùng đáng sợ và không tưởng tượng nổi. Lát sau, tôi nghe thấy tiếng của một hành khách người Thuỵ Điển, ông ta cùng lên với tôi lúc tàu vừa rời cảng. Tôi cố hết sức gào gọi ông ta, ông ta nghe thấy liền loạng choạng chạy về phía đuôi tàu. Chúng tôi nhanh chóng nhận ra chỉ có hai chúng tôi thoát nạn. Tất cả những người khác đều bị gió bão thổi bay khỏi tàu, nhấn chìm xuống biển sâu cả rồi.

Thuyền trưởng, hai thuyền phó chắc bị nạn khi đang ngủ, khi cabin bị xoáy nước nhấn chìm. Chẳng có ai cứu giúp, giữ được tàu còn khó, huống hồ lúc đầu chúng tôi đã cho là tàu nhất định sẽ chìm mất, khiến chúng tôi hoàn toàn tuyệt vọng sợ cứng cả người đợi chờ giây phút con tàu chìm hẳn. Cũng may cơn bão đã làm đứt dây neo, nếu không thì con tàu bất hạnh này đã bị nhấn chìm lâu rồi. Con tàu của chúng tôi như bay lên cùng những con sóng bạc đầu, nưóc biển tràn lên boong tàu suýt cuốn phăng chúng tôi đi. Khung đuôi bị bẻ ra, cả con tàu rách vỡ tứ tung. Rất may là máy bơm nước không bị hỏng, hàng trong khoang cũng không mất nhiều lắm, quả là đã làm cho chúng tôi quá đỗi vui sướng rồi. Những cơn gió xoáy mạnh đã qua, tuy biết trận cuồng phong này không còn nguy hiểm nữa nhưng chúng tôi vẫn hết sức lo lắng thấp thỏm, cầu mong nó hoàn toàn ngừng hẳn. Chúng tôi sợ rằng với một con tàu rách nát thế này, xem ra chắc chắn chúng tôi sẽ phải bỏ mạng bởi những con sóng lớn khác, nếu như cơn bão lốc vẫn tiếp tục. Nhưng rất may là những lo lắng của chúng tôi chưa xảy ra, vẫn còn đôi chút hi vọng.

Chúng tôi phải mất rất nhiều công sức mới tìm được một ít đường hoa mai ở khoang thuỷ thủ và năm ngày năm đêm chỉ còn biết ăn đường chống đói. Trong những ngày nguy hiểm đó, con tàu rách nát của chúng tôi vẫn chịu hết cơn lốc này đến cơn lốc khác. Nó lao như tên bắn về phía trước với tốc độ kinh người. Những cơn lốc sau này tuy không mạnh bằng cơn lốc đầu tiên nhưng trong đời tôi chưa từng gặp cơn gió nào ghê gớm như thế.

Bốn ngày đầu, hướng đi của con tàu hầu như không hề thay đổi, luôn theo hướng đông nam chệch nam, cứ như muốn nhằm thẳng bờ biển Hà Lan mà tiến tới. Sang ngày thứ năm, hướng gió bắt đầu thay đổi, càng lệch bắc hơn, trời lạnh khủng khiếp. Mặt trời hiện ra với ánh sáng vàng vọt, yếu ớt, nhô lên khỏi đường chân trời. Trời không một gợn mây nhưng đột nhiên gió lại giật mạnh từng cơn, quét quanh cả bầu trời. Gió không hề giảm chút nào, thi thoảng mới có chút thay đổi bất thường. Khoảng gần trưa, chúng tôi thấy một hiện tượng lạ lùng: vầng mặt trời chỉ có một màu đỏ thẫm mà không hề có các tia sáng khác, cứ như tất cả ánh sáng đã bị một hiện tượng vô hình nào đó hút hết. Tôi nhớ lại trước ngày con tàu gặp nạn, vào lúc bình minh, mặt trời như một quả cầu lửa rực rỡ phát ra nguồn năng lượng diệu kì. Ngược lại, lúc này ánh sáng chưa chiếu được xuống mặt biển thì nguồn năng lượng của nó đã bị tắt ngấm, hệt như bị vị thần nào đó dùng pháp thuật thổi tắt đi vậy.

Mặt trời chỉ còn là một cái vòng tròn trắng bạc lẻ loi mông lung, trong nháy mắt đã chìm vào đại dương sâu thẳm với tiếng gió gào rú trên mặt biển.

Chúng tôi chỉ còn biết chờ đợi trong tâm trạng hoàn toàn tuyệt vọng, mà mới chớm sang ngày thứ sáu - đó là theo ý tôi, chứ anh chàng người Thụy Điển thì cho là chưa tới. Từ đó về sau, chúng tôi bị chụp vào trong màn đêm đen kịt, vô cùng khủng khiếp, không thể nhìn thấy bất cứ thứ gì ở ngoài xa hai mươi bước. Màn đêm vẫn vây chặt lấy chúng tôi, chỉ có thể nhìn thấy những vệt lân tinh lấp lánh trong nước biển. Hôm sau, gió bão vẫn tiếp tục gào rú, không hề giảm đi chút nào, tuy vậy cũng còn may mắn là các con sóng bạc đầu liên tiếp xô vào mạn tàu đã thôi hẳn. Bốn bề đen kịt hãi hùng cùng những con sóng biển gầm gừ. Ông bạn người Thuỵ Điển ngày càng nghi ngờ khả năng thoát hiểm và trở nên bạc nhược, chỉ muốn chết. Còn tôi, thấy cõi lòng đau buồn tê tái. Tôi chẳng để ý gì đến con tàu nữa, vì nó hỏng đến mức không còn hư hỏng hơn được nữa. Chúng tôi ngồi ôm chặt đoạn cột buồm còn sót lại ở phía sau, đau khổ nhìn biển cả mênh mông mịt mù bao quanh mà chẳng có cách gì để tính thời gian, cũng chẳng đoán ra mình đang ở nơi nào! Tuy nhiên, chúng tôi vẫn nhận ra là con tàu đang bị trôi về phương nam. Từ xưa tới nay chưa ai bị trôi dạt xa như chúng tôi. Thật là lạ lùng, mà còn rất may mắn nữa vì con tàu lẽ ra đã gặp phải những tảng băng trôi trên mặt biển. Giờ đây, từng giây từng phút chúng tôi đều có thể bị những con sóng khổng lồ dìm chết. Dưới lớp sóng ào ào xô tới, việc cả con tàu và chúng tôi không bị nhấn chìm quả là một điều kì lạ. Nghe anh bạn Thụy Điển giải thích rằng tàu chở không nặng lắm, lại được đóng với kỹ thuật cao và bằng gỗ tốt nên mới bền vững đến vậy. Nuôi chút hi vọng trong lòng nhưng rồi tôi lại rơi vào trạng thái cực kì tuyệt vọng, chỉ còn biết ngồi chờ cái chết đang tới gần. Mỗi hải lí qua đi, biển lại càng đen tốì đáng sợ hơn còn tôi thì lại lo rằng không đầy một giờ nữa, mình sẽ bị nhấn chìm thôi. Chúng tôi thường xuyên rơi vào vòng xoáy, bị sóng đưa lên cao tít, sợ đến ngẹt thở rồi lại bị ném xuống đáy biển sâu hun hút làm chúng tôi như chết cứng. Không khí dưới đó như ngưng đọng lại, không sao đánh thức được những con thủy quái dưới đáy biển.

Đang rơi xuống một cái hố sâu đen ngòm như vậy, đột nhiên tôi nghe thấy tiếng gọi gấp gáp của anh bạn người Thụy Điển vọng lại từ trong bóng tối:

- Này! Này! - Anh ta thét lên những tiếng chói tai. - Ôi Thượng đế, trời ơi! Hãy nhìn này! Nhìn này!

Tôi đưa mắt nhìn một lượt quanh cái kẽ nứt tạo nên vũng xoáy sâu hun hút, thoáng thấy phía trên miệng vực khổng lồ này hiện ra một quang cảnh khủng khiếp khiến tôi thót tim. Trong cái hố đen ngòm khổng lồ này, một tia sáng loé lên từ trên sàn tàu, lúc sáng lúc tối. Chỉ thấy ở nơi cao tít trên miệng vực có một con tàu khổng lồ cũng đang bị cuốn vào vòng nước xoáy sâu thẳm cùng với con tàu bé nhỏ của chúng tôi. Con tàu này ước chừng phải bốn ngàn tấn. Tuy đang ở trên đỉnh sóng cao gấp hàng trăm lần chiều cao của tàu nhưng xem ra nó vẫn to hơn rất nhiều so với bất kì chiến hạm hay con tàu nào của công ty Đông Ấn Độ nổi tiếng.

Thân tàu đen kịt và không hề chạm khắc gì, một dãy các khẩu pháo bằng đồng ló ra ở mạn tàu. Điều vô cùng ngạc nhiên là trên tàu treo rất nhiều đèn lồng, những chiếc đèn rất tinh xảo xinh xắn lắc la lắc lư trên đầu cùng với nòng pháo sáng lấp lánh. Con tàu đồ sộ này bất chấp tất cả, mặc kệ gió to bão lớn, vẫn giương hết buồm lên, quả thật ai cũng phải kinh ngạc. Nhưng điều làm tôi ngạc nhiên nhất là, tuy vô cùng đồ sộ, oai phong nhưng nó dường như cũng chẳng chống chọi được với dòng nước xoáy. Tìm mọi cách cưỡng lại sức hút kinh khủng của dòng nước, nhưng cuối cùng, con tàu vẫn phải chịu thua, ngoan ngoãn nộp mình cho biển cả. Trông cảnh cả con tàu to lớn nhường ấy vật lộn vất vả trong cơn bão táp, tôi mới thấy nó thật bé nhỏ trước thiên nhiên hùng vĩ. Tôi chỉ nhìn thấy mũi tàu vì nó đang từ từ đi lên theo dòng nước xoáy đen kịt, khi lên đến đỉnh sóng, nó tiếp tục lắc lư rồi lại lao thẳng xuống phía con tàu bé tí của chúng tôi, khiến tôi sợ bay hết cả hồn vía.

Lúc ấy, tuy chẳng biết làm gì nhưng tôi vẫn giữ được bình tĩnh. Tôi cố gắng chạy ra phía đuôi thuyền, sẵn sàng chờ đón tai hoạ giáng xuống đầu mình, khi hai con tàu va vào nhau. Cuối cùng thì con tàu của chúng tôi cũng không kháng cự được nữa, lao xuống, chìm nghỉm dưới đáy biển. Con quái vật to lớn trên kia đang đà lao mạnh xuống, vừa hay đâm trúng phần khung đã chìm trong nước của con tàu chúng tôi. Sức mạnh khủng khiếp của nó đã hất văng tôi lên con tàu lớn, còn người bạn đồng hành thì không thấy đâu nữa. Tôi cho rằng anh ta đã phải chịu chung số phận với con tàu hẩm hiu của chúng tôi. Con tàu mới to gấp hàng chục lần tàu cũ của chúng tôi mà vẫn chao đảo, nghiêng ngả trong dòng xoáy của đại dương. Nhưng dường như cuối cùng nó đã lấy lại thăng bằng và được dòng nước đẩy lên cao, thoát khỏi số phận bi thảm như con tàu của chúng tôi.

Tôi vừa ngã xuống thì con tàu to lớn quay mũi theo chiều gió chạy luôn. May là lúc ấy trên tàu rất hỗn loạn, tôi mới thoát khỏi sự chú ý của các thủy thủ. Tôi không hiểu chuyện gì xui khiến, lặng lẽ bò sâu vào một cái khoang chứa hàng có cánh cửa khép hờ của con tàu, trốn biệt trong đó. Đó là một cái khoang lớn được chia thành nhiều ngăn, trong đó thật may là có một khoang chứa thực phẩm. Vì sao lại phải trốn, tôi cũng chẳng biết nữa. Thoạt nhìn thấy các thủy thủ trên tàu, tôi đã khiếp sợ, có lẽ đó chính là lí do để tôi phải trốn.

Một người đàn ông tới gần chỗ tôi ẩn náu. Đó là một người già nua có dáng đi chậm chạp, yếu ớt. Tuy không nhìn rõ mặt ông ta vì thiếu ánh sáng, nhưng tôi có thể thấy rằng ông ta bị tàn tật, lưng còng xuống, chân đi run rẩy. Ông ta lẩm bẩm bằng thứ tiếng mà tôi không hiểu được, mò mẫm tìm một vật gì đó. Rồi ông ta cầm trong tay một tấm hải đồ sờn rách và những dụng cụ mà tôi không biết là gì, chậm rãi bước lên trên tàu. Tất nhiên ông ta không hề hay biết có người nấp dưới khoang tàu đang theo dõi ông ta.

Chợt lại nghe thấy có tiếng bước chân vọng lại, tôi vội trốn kĩ vào trong khoang. Có vài người lê gót với dáng vẻ yếu ớt, đi qua chỗ tôi. Tôi không nhìn rõ mặt họ, chỉ thấy hình dáng bên ngoài mà thôi. Xem ra họ đều đã già yếu lắm rồi, đầu gối run lẩy bẩy, bước đi chệch choạc không vững. Họ liến thoắng nói với nhau bằng một thứ ngôn ngữ giống như của ông già trước đó. Cuối cùng họ cũng ra khỏi khoang và tôi chẳng bao giờ còn nhìn thấy những con người lạ lùng bí hiểm, khiến tôi khiếp sợ phải trốn kĩ dưới khoang tàu kì quái này nữa.

Trong lòng tôi trào dâng một cảm xúc rất khó tả, không thể lí giải nổi. Ngay cả những bài học mà tôi đã nếm trải trước kia cũng không đủ để lí giải cảm xúc này. E rằng, sau này cũng không thể phân tích được. Thế nhưng là một người ham khám phá, tôi sẽ không bao giờ - không bao giờ từ bỏ những ước muốn đi khắp đó đây của mình. Tôi sẽ không vì những hiểm nguy vừa nếm trải mà từ bỏ mong muốn đi tới các vùng đất lạ để khám phá, trải nghiệm những điều mới mẻ, để làm giàu thêm kiến thức và làm phong phú thêm tâm hồn mình.

Từ khi tôi bước lên con tàu to lớn, kì lạ và ghê sợ này đến nay đã khá lâu rồi, mà tất cả mọi người trên tàu đều không nhận ra sự có mặt của tôi. Thật không thể tưởng tượng nổi! Có lẽ Thượng đế vô cùng thương xót cho số phận hẩm hiu của tôi mà giúp tôi thoát khỏi hiểm họa này chăng. Đồng thời, Thượng đế cũng sắp đặt cho tôi gặp gỡ những con người già nua, kì dị đến mức không thể hiểu nổi này, để làm giàu thêm bộ sưu tập những câu chuyện kì lạ của tôi. Họ bước qua bên tôi, giáp mặt với tôi nhiều lần, nhưng chẳng thèm để ý đến tôi, họ chìm trong suy nghĩ, nhưng tôi lại chẳng biết họ nghĩ gì. Vì vậy, việc tôi trốn tránh là hết sức ngu xuẩn, bởi những người này dường như không nhận ra tôi là người mới ở trên tàu. Vừa nãy thôi, tôi còn công khai đi qua trước mặt thuyền phó. Trước đó ít lâu, tôi cũng liều mạng nhảy vào buồng thuyền trưởng để kiếm giấy và bút mực, viết tiếp những trang nhật kí của mình. Đều đặn hằng ngày, tôi đều cần mẫn ghi chép lại những điều kì vĩ và huyền bí của đại dương, nhất là tả lại trận cuồng phong có một không hai trong đời tôi để lưu lại cho đời sau. Rồi đây, trước lúc con tàu biến mất trong đại dương, tôi sẽ làm cách như tổ tiên ta vẫn làm, là bỏ tập nhật kí này vào trong một cái chai, thả nó trôi nổi trong đại dương bao la. Tôi cũng hi vọng rằng, nhất định rồi sẽ có một ai đó sẽ nhặt được cái chai đựng bản thảo kì lạ này.

Có lẽ tôi cũng không thể giải thích được có phải vì bàn tay Thượng đế sắp xếp mà tôi lại được ném lên con tàu kì dị với những con người vô cùng bí hiểm này không. Thái độ bàng quan của họ đã giúp tôi nhanh chóng hòa nhập với họ, tự tìm cho mình một chỗ nằm sát với kho chứa buồm. Tôi cứ suy nghĩ mãi không biết đây có phải là thiên duyên kì ngộ không? Tôi mạnh dạn bước ra khỏi khoang thuyền, lặng lẽ ngả người nằm trên đống buồm cũ và thang dây ở đáy chiếc thuyền cứu sinh. Đang âm thầm suy nghĩ về những sự kì lạ của số phận, bất chợt tôi vớ lấy chiếc chổi sơn cũ quét lên chiếc buồm lớn được gấp gọn ghẽ bên cạnh một chiếc thùng to. Giờ đây chiếc buồm ấy đã được kéo lên, những nhát quét của chiếc chổi làm lộ rõ hai từ “Khám phá” trên chiếc buồm lớn đang căng gió trên tàu.

Trước đó, tôi đã quan sát kĩ dáng dấp và cấu trúc của con tàu kì dị này. Tuy trên tàu được trang bị khá nhiều súng ống nhưng xem ra nó vẫn không phải là một chiến hạm. Nhìn đám dây chão, cấu trúc và một số thiết bị cổ lỗ sơ sài, tôi có thể khẳng định chắc chắn đây là một con tàu đã được đóng rất lâu rồi, nhưng với vốn kiến thức của mình, tôi không thể nói chính xác năm nào nó được đóng xong và hạ thủy. Nhìn kĩ hình dáng kì lạ của thân tàu, bộ khung cục mịch, kích cỡ đồ sộ, đặc biệt là hình dáng đặc biệt của cột buồm với những buồm vải rất lớn, mũi thuyền đơn giản mộc mạc, đuôi thuyền hơi cổ lỗ, không hiểụ sao trong tôi lại có cảm xúc như vừa rất quen thuộc, lại vừa vô cùng xa lạ. Tôi cứ miên man suy nghĩ về những việc đã qua, lờ mờ nhớ lại những trang sử cổ xưa, gợi lại trong kí ức của tôi về kiểu dáng của loại tàu thời cận đại mà tôi từng đọc được qua sách vở.

Tôi quan sát thật kĩ bộ khung của con tàu. Gỗ dùng đóng tàu là loại tôi chưa hề nhìn thấy bao giờ, thứ gỗ này khiến người ta nghĩ ngay tới việc nó rất thích hợp cho việc đóng tàu. Đây là loại gỗ xốp, chưa cần nói tới việc nó có thể chống mối mọt rất tốt ra thì nó hơn hẳn về độ bền chắc so với các loại gỗ mà ngày nay chúng ta thường dùng để đóng tàu. Tôi nói thế có thể là hơi quá nhưng loại gỗ này xem ra mang tất cả đặc trưng của loại gỗ sồi Tây Ban Nha, chúng sẽ nở ra khi ngâm trong nước, rất bền, và cũng rất đắt tiền. Tôi nghĩ rằng con tàu có thể chống chọi được với cơn bão khủng khiếp vừa qua là vì dùng gỗ này để đóng tàu.

Tôi đang đọc lại từng câu trong đoạn viết trên thì đột nhiên nhớ lại câu nói kì quặc của một nhà hàng hải già từng trải người Hà Lan. Ông ấy có lần kể với tôi rằng, ông cũng từng gặp những chiếc tàu lớn mà thủy thủ đoàn là những người tài ba và kì cựu, giống như trường hợp của tôi bây giờ.

Khoảng một giờ trước, tôi đánh liều trà trộn vào, giáp mặt với đám thủy thủ, nhưng dường như họ cũng chẳng thèm để ý tới tôi. Tuy tôi đứng giữa họ, nhưng xem ra họ có vẻ không biết có tôi trước mặt. Tất cả bọn họ ai cũng giống như ông cụ người trắng bệch, già lụ khụ mà lần đầu tiên tôi gặp trong khoang. Họ gầy gò đến mức đầu gối lúc nào cũng run lập cập, lưng còng xuống dưới sức nặng của năm tháng, da nhăn nheo đến mức gió thổi vào cũng phát ra tiếng kêu. Giọng họ vừa khàn khàn vừa run rẩy, ngắt quãng, mắt đầy những ghèn, mái tóc bạc trắng lơ thơ bay phất phơ theo gió. Trên những tấm ván sàn xung quanh họ để bừa bộn những dụng cụ vẽ bản đồ cũ kĩ và kì lạ.

Phần trên tôi đã nói tới việc các cánh buồm được kéo lên. Từ lúc đó, con thuyền rất thuận buồm xuôi gió, tiếp tục chạy theo hướng chính nam - tuyến đường vô cùng đáng sợ. Tất cả các loại buồm ở trên tàu đều đã được kéo lên, các cánh buồm liên tục bị cuốn vào những cơn sóng gió kinh người, những cơn sóng gió khủng khiếp sẵn sàng nhấn chìm tất cả. Tôi rời khỏi boong thuyền, tuy các thủy thủ không có biểu hiện khó chịu, nhưng tự tôi thấy mình không thể đứng trên boong được nữa. Con thuyền này rất to, trải qua muôn vàn sóng gió mà vẫn không bị đắm, xem ra đúng là một kì tích. Chúng tôi quyết không thể bị chôn vùi, vẫn tiếp tục chạy vòng vòng bên lề cái chết. Con tàu lướt đi nhẹ nhàng, nhanh như cánh hải âu, qua hàng ngàn những con sóng bạc đầu nguy hiểm chết người để tiến lên. Đại dương như con thủy quái khổng lồ giơ cao những cái vòi to tướng nhưng chỉ để dọa dẫm chứ không dám tới lấy mạng chúng tôi. Tôi vẫn không dám nghĩ rằng con tàu có thể thoát nạn hết lần này tới lần khác. Điều này có lẽ phải nhờ tới yếu tố tự nhiên mới có thể giải thích nổi. Có thể giả định, con tàu này được một dòng hải lưu lớn dẫn dắt, hoặc một thế lực đặc biệt hùng mạnh đẩy ngược từ đáy biển lên...

Tôi gặp thuyền trưởng ở chính trong căn phòng của ông, nhưng thật bất ngờ, ông ta cũng chẳng thèm để ý đến tôi. Dường như ông ta chẳng quan tâm tới bất cứ người nào, chứ chẳng riêng gì tôi. Nhưng khi nhìn ông ta, tôi luôn có cảm giác vừa kính trọng lại pha chút ngạc nhiên, ông ta cũng chẳng khác biệt tôi lắm, cao chừng hơn một mét bảy mươi, người rắn chắc, khoẻ mạnh, không béo không gầy. Nhưng tôi vẫn nhìn thấy những biểu lộ khác thường trên khuôn mặt ông ta - dấu tích tuổi già hằn lên một cách đáng sợ và đầy vẻ khủng bố. Ông già kinh khủng, già đến cùng cực. Nhìn ông ta, lòng tôi lại trào dâng một cảm giác khó tả. Vầng trán ông ta có nhiều nếp nhăn, in đậm nét phôi pha của thời gian - dấu ấn của một người từng trải và hiểu biết. Mái tóc đốm bạc đã chứng minh cho điều đó, còn đôi mắt màu tro của ông ta lại như có thể dự báo được mọi điều xảy ra trong tương lai. Trên sàn khoang tàu để dày đặc những chiếc cúc sắt trên những cuốn sách để mở, và các loại máy móc rất kì lạ. Còn có cả những tấm hải đồ cũ kĩ đã bị lãng quên từ lâu. Hai tay ông ôm lấy đầu, ánh mắt lo lắng nhìn chằm chằm vào những tờ giấy in rất đẹp với dáng vẻ suy ngẫm đáng trân trọng. Tôi nhận ra đó là một sắc lệnh, ở trên có đóng ấn tín của Hoàng đế. Ông ta lẩm bẩm - giống như người thủy thủ mà tôi nhìn thấy đầu tiên trong khoang - vài câu tiếng nước nào đó. Tuy người nói đang ở ngay trước mắt nhưng tiếng nói lại như được truyền đến từ mãi nơi xa ngàn dặm vậy...

Với con mắt quan sát của mình, tôi cho rằng con tàu này cùng tất cả mọi thứ trên đó đều mang đậm hơi thở thời cổ đại. Các thủy thủ lặng lẽ đi đi lại lại, giống như những hồn ma đã bị chôn vùi hàng trăm năm. Trong mắt họ luôn lộ vẻ lo lắng không yên. Dưới ánh sáng leo lét của những ngọn đèn bão từ bốn phía, thấy họ trừng trừng nhìn mình vô cùng man dại, tôi bỗng có cảm giác lạ lùng chưa từng có. Mặc dù có một thời tôi là thương gia buôn bán đồ cổ, luôn tiếp xúc với người cổ, vật cổ, hơn nữa trong tôi luôn chứa đầy những hình bóng của những dãy cột tròn đã bị đổ sập ở Barbek, ở Pexơpôli, tôi vẫn không hiểu những gì đang xảy ra ở đây. Và khi đó, tôi cảm thấy trong tâm hồn mình cũng như đang dần có dáng dấp điêu tàn và hoang phế như những di tích ấy và con người ở đây vậy.

Tôi quay người nhìn xung quanh, bỗng cảm thấy hổ thẹn với những nỗi sợ hãi trước đây của mình. Lúc mới vượt biển lần đầu, nhìn thấy một cơn gió xoáy trúng con tàu, tôi đã hoảng hốt đến phát cuồng lên. Vậy mà giờ đây, khi mục kích cuộc tấn công ác liệt của các trận cuồng phong vào con tàu nhỏ bé trên biển cả, sao tôi lại không sợ đến mức hồn bay phách lạc nữa? Nếu chỉ dùng hai từ cuồng phong và gió xoáy ác liệt để hình dung ra cuộc chiến này thì e rằng vẫn chưa lột tả hết mức độ tàn khốc của những hiểm họa. Nhưng có lẽ sự hiểm nguy cũng chưa phải đã hết, giờ đây con tàu của chúng tôi lại trôi dạt tới gần miền băng giá của Bắc Cực.

Trong tích tắc con tàu đã va chạm với những tảng băng đồ sộ chậm chạp trôi trên mặt biển bao la. Bên thân tàu, mọi thứ đều đen kịt, đến mức có đưa tay ra cũng không nhìn rõ được. Trước mặt, hai bên, đằng trước, đằng sau con tàu chúng tôi đều là những tảng băng cao vút. Chúng quây lại thành những bức tường băng sừng sững giữa không gian thê lương. Con tàu của chúng tôi di chuyển vô cùng khó nhọc, luồn lách ì ạch giữa những khối băng khổng lồ, trông cứ ngỡ như tường bao của vũ trụ vậy.

Tôi cho là con tàu đang chạy thuận chiều với một dòng hải lưu. Khắp nơi vang lên những tiếng nổ rền như sấm dậy. Đó là tiếng động phát ra khi các tảng băng khổng lồ va chạm với nhau, hoặc khi chúng vỡ ra. Một số tảng băng bị nứt, từ trên cao ầm ầm lao xuống, gây ra cảm giác thật khủng khiếp.

Xem ra nỗi ám ảnh kinh hoàng của tôi quả thật quá mức tưởng tượng. Nhưng cho dù có hoảng sợ đến đâu thì trong tôi vẫn đầy ắp sự tò mò, rất muốn nhanh chóng nhìn thấu được những bí mật ghê sợ ở vùng này, đồng thời cũng sẵn sàng chấp nhận và chờ đợi cái chết đến với mình bất cứ lúc nào. Con tàu của chúng tôi rõ ràng là đang lao vào nơi tận cùng của thế giới để tìm hiểu những bí mật mà mãi mãi không ai biết được, và kết quả tất yếu của nó là sự hủy diệt. Có lẽ dòng nước ngầm này đang đưa chúng tôi đến Nam Cực. Phải thừa nhận rằng, giả thiết này xem ra rất hoang đường nhưng cũng hoàn toàn có thể là sự thật. Có thể ai đó cho rằng, đó là một cơ hội may mắn có một không hai mà số phận đã dành cho tôi. Nhưng đáng tiếc, Thượng đế không bao giờ chỉ dành toàn sự tốt lành cho tôi, vì cơ hội đó lại dẫn con tàu đến với sự diệt vong.

Các thủy thủ đi đi lại lại trên boong với những bước chân run rẩy, nhưng nét mặt họ lại không hề tỏ ra thất vọng, nhụt chí mà rất lạnh lùng vô cảm. Họ vẫn mang theo chút hi vọng nên tỏ ra rất sốt ruột.

Lúc ấy, gió vẫn thổi mạnh ở phía đuôi tàu. Nhưng do các cánh buồm đều căng gió nên cả chiếc tàu to lớn như vậy mà chỉ trong chốc lát đã bị nhấc hẳn khỏi mặt biển! Chao ôi! Thật là không có gì khủng khiếp hơn! Khi mà một bức tường băng bên phải vỡ tung ra, dạt sang phải rồi sang trái, làm cho cả con tàu của chúng tôi quay tít theo hình xoáy tròn đồng tâm rất lớn. Và cứ như vậy, con tàu quay tròn, quay tròn mãi, không ngừng, theo một hình tròn cực lớn lên tận đỉnh bức tường băng trong cảnh tối đen mịt mù. Nhưng tôi chẳng kịp nghĩ đến số mệnh của mình! Lẫn trong tiếng gào rú của bão táp đại dương, tiếng những tảng băng nứt vỡ va chạm vào nhau rền vang như sấm.

Cái vòng tròn đồng tâm kia bỗng chốc nhỏ hẳn lại. Chúng tôi đang rầm rầm lao đầu vào bàn tay ma quỷ của xoáy nước. Trong tiếng gào thét ầm ầm giận dữ của biển cả và gió bão, con tàu lắc lư dữ dội. Trời ơi! Tất nhiên là con tàu ngay lập tức chìm nghỉm xuống đáy đại dương, mang theo những bí mật về một con tàu ma lớn nhất thế giới mà tôi là chứng nhân duy nhất.

HẾT