Mẹ Phương dạy tiểu học đã gần 30 năm, có lẽ do ở cùng trẻ con lâu ngày, tính tình bà cũng lây chút nét trẻ con, không có tâm kế gì, nghĩ gì nói nấy, là một người vô cùng đơn thuần.
Tuy nhiên, những lúc Phương Viên thực sự nghiêm túc nói chuyện với bà, bà đều nghe lọt tai.
"Được rồi, con có phiền không đấy, mẹ biết cả rồi, mau cho mẹ nhìn cháu gái của mẹ đi." Mẹ Phương giục.
Thế là Phương Viên vẫy tay với Hân Hân đang chạy nhảy điên cuồng trong khu vui chơi, "Hân Hân, lại đây với ba nào."
Hân Hân thấy ba gọi liền lập tức chạy tới, có lẽ do chơi đùa quá sức, đôi gò má đỏ bừng, đầu đầy mồ hôi, "Ba ơi, ba gọi con làm gì ạ?" Cô bé đứng sau hàng rào, cố nhón chân hết cỡ, cố gắng vươn đầu ra ngoài thêm một chút.
Phương Viên đứng dậy, cúi người xuống, rồi đưa điện thoại về phía con bé, hai bà cháu lần đầu tiên gặp mặt cách nhau cả trăm dặm như thế.
Đột ngột đối mặt, cô bé rụt người lại, rồi thì thầm hỏi Phương Viên: "Ba ơi, cô ấy là ai ạ?"
"Cô ấy là mẹ của ba, cũng chính là bà nội của con đấy." Phương Viên khẽ giải thích.
"Ồ, hóa ra cô ấy là grandma." Hân Hân nghe xong hiểu ra chuyện, lập tức vui vẻ đáp.
"Đúng rồi, bà là grandma của con đây." Mẹ Phương ở đầu dây bên kia cười híp cả mắt, nhìn qua điện thoại, ngũ quan của nhóc con này giống hệt Phương Viên hồi nhỏ, xem ra thằng nhóc ngốc này không phải bị "đổ vỏ" rồi.
Vì là giáo viên nên mẹ Phương cũng hiểu vài câu tiếng Anh giao tiếp đơn giản, nhưng qua miệng bà lại mang âm hưởng đặc sệt giọng Quỳnh Châu, khiến Hân Hân nhất thời không hiểu.
"Nào, chào bà nội đi con."
"Chào bà nội ạ, con là Hân Hân, cục cưng của ba đây ạ." Hân Hân vẫy bàn tay mập mạp nói.
"Chào con, đúng là cô bé đáng yêu, lẽ ra nên để ông nội con xem mặt con, tiếc là ông ấy vừa ra ngoài mất rồi." Mẹ Phương có chút tiếc nuối nói.
"Hân Hân năm nay mấy tuổi rồi?" Mẹ Phương hỏi tiếp.
"Hân Hân năm nay bốn tuổi ạ." Hân Hân đáp rành rọt, rồi tò mò hỏi thêm, "Bà nội ơi bà sống ở đâu ạ? Ba không phải là cục cưng của bà sao? Tại sao bà không sống cùng với cục cưng của bà ạ?"
Mẹ Phương ban đầu chưa phản ứng kịp, sau đó cười lớn: "Đó là vì cục cưng của bà không nghe lời, lớn rồi, cánh cứng cáp là bay đi mất thôi!"
Phương Viên: "..."
"Được rồi, con đi chơi với các bạn đi, ba nói chuyện với bà nội chút." Phương Viên dời điện thoại đi, nói với con gái.
"Thằng nhóc thối này, mẹ còn muốn nói chuyện với cháu gái cơ mà, nói chuyện với con thì có gì hay." Mẹ Phương bất mãn nói.
"Con có chuyện chính cần nói với mẹ mà."
"Còn chuyện gì nữa? Lẽ nào con lại có thêm đứa con trai nữa à? Được đấy! Mẹ coi thường con rồi."
"Mẹ ơi...!"
"Chuyện là thế này, cục cưng sinh ở nước ngoài, căn cước và giấy khai sinh đều là của nước ngoài, ở đây không vào được mẫu giáo, muốn nhập quốc tịch Trung Quốc ở đây thì bắt buộc phải có giấy kết hôn của cả hai vợ chồng, mẹ biết con với Lam Thái Y... cho nên con muốn hỏi xem ba có cách nào không." Phương Viên giải thích.
Mẹ Phương nghe vậy suy nghĩ một chút rồi nói: "Dù ba con đã nghỉ hưu rồi, nhưng tìm người làm hộ khẩu cho Hân Hân chắc không thành vấn đề. Huống hồ giấy tờ cũng coi như đầy đủ, xã hội bây giờ chuyện sinh con không kết hôn nhiều như nấm." Mẹ Phương ngược lại rất thoáng.
Ba của Phương Viên, Phương Chấn Trung, vốn là người phương Bắc, thời trẻ phục vụ trong đơn vị đóng quân tại Quỳnh Châu, lúc làm lính đã yêu đương với mẹ Phương, đến khi phục viên đơn vị cân nhắc hoàn cảnh của ông nên đã giữ ông lại Quỳnh Châu, trở thành một cảnh sát cơ sở tại trấn Đông Hồ thuộc Quỳnh Châu.
"Các con đang ở bên ngoài à? Nhìn con bé mồ hôi nhễ nhại kìa, phải cho nó uống nhiều nước vào." Mẹ Phương vừa nói vậy, Phương Viên mới sực tỉnh, dường như anh lại quên mang nước rồi.
"Con xem, chính bản thân mình còn chăm không xong thì làm sao chăm sóc được trẻ con, mẹ thấy hay là mẹ qua đó giúp con trông cháu đi." Dù sao cũng là con trai mình, Phương Viên chỉ cần nhíu mày một cái là mẹ Phương biết anh đang nghĩ gì.
"Mẹ qua thì ở đâu, căn nhà con thuê chỉ rộng chừng đó, mẹ không phải không biết?" Phương Viên tiện miệng nói.
Mẹ Phương nghe vậy, im lặng một hồi rồi nói: "Ba mẹ con chẳng có bản lĩnh gì, không có tiền mua nhà cho con, mẹ..."
"Mẹ, mẹ nói gì vậy, hai người nuôi con khôn lớn như thế này, con đã biết ơn lắm rồi, con mua nhà là việc của con, tự con sẽ kiếm tiền mua nhà."
"Vài hôm nữa ba mẹ cùng tới chỗ con thăm Hân Hân." Mẹ Phương không nói thêm gì nữa, nhưng giọng điệu có phần trầm xuống, thậm chí không nói tạm biệt với Hân Hân đã cúp điện thoại.
Phương Viên bỗng cảm thấy mắt cay cay. Mẹ Phương làm giáo viên cả đời, tiền lương từ một hai trăm đồng tăng lên đến hai ba ngàn như hiện tại, chỉ vừa đủ sống, làm gì có tiền dư, tiền lương của ba Phương Chấn Trung cũng là mấy năm gần đây mới cao hơn một chút, năm đó Phương Viên đi học đại học, vẫn là tiền của ông ngoại cho.
Ông ngoại của Phương Viên chính là người thôn Lương Gia, thành phố Lộc. Thôn Lương Gia nằm ngay dưới chân núi Lộc Minh ở vịnh Du Long nổi tiếng nhất thành phố Lộc, cả thôn sống bằng nghề đánh bắt cá, ông ngoại của Phương Viên tất nhiên cũng không ngoại lệ, nhưng đánh cá là một nghề trông cậy vào ông trời.
Cha của ông ngoại, tức cụ ngoại của Phương Viên, một lần ra khơi đánh cá thì không bao giờ trở về nữa. Cụ bà ngoại một mình nuôi ông ngoại khôn lớn, sự vất vả đó tất nhiên là có thể tưởng tượng được. Sau khi ông ngoại lớn lên tất nhiên cũng trở thành một ngư dân, rồi cưới bà ngoại, sinh ra mẹ Phương là Lương Tuệ Như. Năm mẹ Phương bảy tuổi, hai vợ chồng cùng nhau ra khơi đánh cá thì gặp bão, cuối cùng người trở về chỉ có một mình ông ngoại.
Từ đó về sau, ông ngoại bán tàu, không bao giờ ra khơi đánh cá nữa, ông thầu lại mảnh đồi sau nhà bắt đầu trồng trái cây, đồng thời nuôi mẹ Phương ăn học. Ông không bao giờ muốn con cháu đời sau phải làm ngư dân nữa, vì vậy mẹ Phương cuối cùng đã trở thành một giáo viên nhân dân, tự nhiên cũng không bao giờ phải ra khơi đánh cá nữa.
Hơn mười năm trước, thành phố Lộc đẩy mạnh phát triển du lịch, thôn của ông ngoại bị giải tỏa, mảnh đồi từng thầu cũng bị trưng dụng, ông ngoại vì thế nhận được một khoản bồi thường lớn. Tất nhiên vào thời đó mà nói thì không hề ít, rất nhiều người trong thôn cầm số tiền này đi mua nhà trong thành phố, làm ăn buôn bán.
Vì ông ngoại đã lớn tuổi, không muốn vất vả nữa nên chuyển đến trấn Đông Hồ sống cùng vợ chồng con gái, tiện thể giúp trông nom Phương Viên. Thế nhưng, tình cảm của ông ngoại đối với biển cả vô cùng phức tạp, vừa kính sợ, vừa ngưỡng mộ, vừa luyến lưu, lại càng có cả hận. Ông không thể rời xa biển cả, cho nên vài năm trước sau khi vịnh Du Long xây dựng xong, ông muốn quay lại địa chỉ cũ của thôn Lương Gia mua một căn nhà, thì mới phát hiện căn bản không mua nổi.
Thôn Lương Gia năm nào nay đã trở thành khu nghỉ dưỡng, mảnh đồi ông từng thầu nay đã trở thành biệt thự lưng chừng núi, giá trung bình hơn 7 vạn một mét vuông, một căn biệt thự trị giá mấy ngàn vạn, khoản tiền bồi thường năm đó trông có vẻ nhiều, nhưng hiện tại e rằng đến cái nhà vệ sinh cũng không mua nổi. Cộng thêm chi phí sinh hoạt mấy năm nay, ông ngoại thất vọng đến đổ bệnh một trận lớn, tiêu tốn càng nhiều hơn. Sau khi ông ngoại khỏi bệnh thì không bao giờ nhắc đến chuyện này nữa.
Nhưng Phương Viên biết đây là tâm bệnh của ông ngoại. Người già ai cũng có tư tưởng "lá rụng về cội", càng lớn tuổi, tâm niệm càng sâu, thế nhưng ngay cả cái cội cũng không còn, cuối cùng ông ngoại u uất mà qua đời.
Năm đó Phương Viên tốt nghiệp rồi đến thành phố Lộc, trong lòng không phải không ôm hy vọng rằng thông qua sự nỗ lực của bản thân, có thể mua được một căn biệt thự lưng chừng núi Lộc Minh. Chỉ có thể nói sinh viên chưa rời khỏi cổng trường quá đỗi ngây thơ. Qua mấy năm mài giũa, cuối cùng dã tâm đã trở thành dã vọng, nhưng ý niệm này anh chưa bao giờ từ bỏ.