“Một câu chuyện hay có thể được ghi nhớ gấp 22 lần so với dữ kiện thông thường.”
Đại học Stanford
Đến giờ sẽ chẳng còn ai ngạc nhiên khi nói về tác động của câu chuyện hay nghệ thuật kể chuyện nữa. Ngay từ thuở ấu thơ, bà và mẹ đã kể cho chúng ta nghe bao câu chuyện. Và sau bao nhiêu năm, chúng ta vẫn còn nhớ như in truyện Thỏ và rùa, Cô bé quàng khăn đỏ, Tấm Cám. Thậm chí chúng ta còn có thể kể lại vanh vách các câu chuyện đó. Nhưng bạn có nhớ bài thuyết trình nào mà bạn đã được nghe vài năm trước không?
Tại sao một câu chuyện lại có khả năng ghi nhớ lâu như vậy?
1. Câu chuyện tạo kết nối mạnh mẽ đến nhiều vùng ghi nhớ của não bộ
“Sáng mắt chưa?” và hơn 90 triệu lượt xem
https://wwwyoutubecomwatch?v=rDhx4ejrPPA
Câu chuyện dành riêng cho cộng đồng LGBT qua giọng hát của Trúc Nhân trong MV “Sáng mắt chưa?” đã thu hút hơn 90 triệu lượt xem. MV này nhanh chóng trở thành hiện tượng, được mọi người “đua nhau” hát theo. Và trong MV, hình ảnh thương hiệu Tiki được xuất hiện rất khéo léo.
Hình ảnh nhân viên của Tiki xuất hiện rất nhanh nhưng chỉn chu “đập vào mắt” khán giả ngay tại thời khắc cao trào của câu chuyện. Chiếc ti vi là tình tiết mở nút thắt của câu chuyện và đẩy mọi người lên cảm giác hồi hộp đỉnh điểm. Một sự lồng ghép hết sức tự nhiên, ý nghĩa và dễ thương như chính giai điệu của ca khúc vậy. Video cũng để lại nhiều điều suy ngẫm cho khán giả về thông điệp cuộc sống.
Và rồi, mỗi lần khán giả nhớ về câu chuyện của chàng ca sĩ Trúc Nhân trong MV này, họ sẽ còn nhớ cả Tiki. Đó là một ca khúc nhiều ý nghĩa. Và đó có phải là cách Tiki để lại dấu ấn trong lòng mọi người không?
“Vì đời thật đẹp khi ta cười”
https://wwwyoutubecomwatch?v=WbWCfCTQ24s
Chiến dịch quảng cáo của nhãn hàng Phô mai Con Bò Cười truyền cảm hứng cho chúng ta cười nhiều hơn và sống tích cực mỗi ngày. Với thông điệp tiếng cười là liệu pháp giúp ta khỏe mạnh về cả thể chất và tinh thần, Phô mai Con Bò Cười lan tỏa sự lạc quan và truyền cảm hứng tích cực đến với mọi người trong thời điểm có nhiều biến chuyển. Một thông điệp ý nghĩa để giúp chúng ta mạnh mẽ hơn trong mùa Covid 2020. Chiến dịch nhận được vô số những phản hồi tích cực của mọi người. Tôi chắc chắn là bạn sẽ cười khi xem video này. Bạn biết lúc đó điều gì đã xảy ra trong não bộ của mình không? Endorphins được tiết ra nhiều hơn, giúp bạn thích thú và ghi nhớ câu chuyện này lâu hơn.
Tại sao lại như vậy?
Các nghiên cứu khoa học đã cho thấy câu chuyện có khả năng tạo tác động kích thích lên bảy vùng của não bộ. Khi não bộ càng vận động nhiều thì khả năng tập trung và lưu giữ thông tin càng hiệu quả.
Khi chúng ta lắng nghe một câu chuyện, các vùng xử lý dữ liệu của vỏ não bộ tiếp nhận thông tin, tạo cảm giác trải nghiệm thực tế cho người nghe. Khi nghe câu chuyện, nhiều người có thể ngay lập tức cười hoặc khóc và đôi khi hồi hộp như bản thân đang trong chính câu chuyện đó. Nghệ thuật kể chuyện sẽ tạo hàng loạt đường dẫn truyền thông tin, kích thích các chuỗi phản ứng hóa học giúp tạo ra những hormone có lợi cho não bộ, tăng cường khả năng kết nối, tập trung, ghi nhớ và lưu trữ thông tin.
CÁC LOẠI HORMONE CHÍNH CÓ LỢI SẼ ĐƯỢC TẠO THÀNH TRONG NÃO BỘ LÀ:
Cortisol: Đây là một loại chất hóa học báo hiệu cho não bộ chúng ta một điều gì đó xứng đáng được chú ý đến. Nó gây nên phản ứng căng thẳng cấp tính làm tăng thêm sự tập trung, chú ý của chúng ta.
Dopamine: Tác động đến trí nhớ, quá trình học tập và lưu trữ thông tin. Khi chúng ta hứng thú với một điều gì đó thì lượng Dopamine sẽ tăng lên và giúp ta dễ dàng ghi nhớ hơn.
Oxytocin: Đây là chất hóa học liên quan đến sự kết nối giữa con người. Nó ảnh hưởng đến kỹ năng tương tác xã hội và mức độ thân thiết của chúng ta đối với mọi người xung quanh.
Endorphin: Tạo ra cảm giác hưng phấn, vui vẻ trong não bộ của chúng ta. Nó giúp chúng ta tránh khỏi buồn phiền và lo lắng. Endorphin được tạo khi chúng ta mỉm cười và tìm kiếm những điều thích thú.
Tôi lặng người khi xem bức ảnh đoạt giải nhất trong cuộc thi SIPA 2018 của nhiếp ảnh gia Bangladesh. “Battle Victim”, một cái tên ngắn gọn nhưng cả một câu chuyện dài thương tâm phía sau.
Nước mắt lăn dài trên má, đôi mắt sững sờ đau đớn, sự oán hận và kinh hoàng hằn rõ trên gương mặt khi em tận mắt chứng kiến cảnh bạo lực trong nội chiến tại Myanmar.
Bức ảnh và câu chuyện phản ánh tình cảnh đau thương của hơn 646.000 người tị nạn đang nỗ lực vượt qua biên giới Bangladesh để tránh bạo lực ở quê nhà. Lòng trắc ẩn và tính nhân văn đang ở đâu?
Những câu chuyện nhẹ nhàng gieo vào lòng khán giả, rồi bằng cách thức tự nhiên, đơn giản nhất, người kể chuyện kết nối với khán giả. Khi chúng ta nghe một câu chuyện, sẽ chẳng còn những rào cản chỉ trích, đánh giá. Ở đó, mọi người mở lòng để lắng nghe nhau. Đó cũng như khi còn ấu thơ, chúng ta mê mẩn nghe truyện ngụ ngôn hay truyện cổ tích. Nhân cách của mỗi đứa trẻ cũng dần thành hình qua những câu chuyện. Niềm tin yêu và tự hào dân tộc cũng dần thành hình khi chúng ta nghe câu chuyện về các vị anh hùng dân tộc, những người đã xả thân vì đất nước. Và khi chúng ta trưởng thành, câu chuyện về những tấm gương vượt khó vẫn truyền cho ta thêm niềm hy vọng. Câu chuyện về những doanh nhân tự thân vẫn tạo cho ta niềm cảm hứng và động lực phấn đấu. Và đó là cách tuyệt đẹp mà chúng ta nên đưa các câu chuyện về nhiều mảnh ghép của cuộc sống, để cuộc sống đơm hoa tỏa hương thơm ngát.
2. Câu chuyện giúp tăng khả năng thuyết phục
Những câu chuyện có sức mạnh đặc biệt để lay chuyển trái tim con người
Peter Guber
Các câu chuyện thường đến từ những trải nghiệm thật của người thuyết trình hoặc một nhân vật có thật nào đó. Việc chia sẻ những trải nghiệm thật sự của bản thân, giúp cho khán giả có lòng tin hơn và từ đó giúp diễn giả tăng khả năng thuyết phục.
Khi nghe những câu chuyện khởi nghiệp đầy gian khó nhưng đã thành công của những người đi trước sẽ thuyết phục các bạn trẻ tự tin khởi nghiệp hơn. Họ chứng kiến những hình mẫu trước đó và họ tự tin đi theo. Tôi tin là trong cuộc sống, bạn vẫn hay kể những câu chuyện này để thuyết phục ai đó. Bạn có đang kể chuyện về trải nghiệm của bản thân để thuyết phục ai đó rằng: học bơi sẽ không khó như bạn nghĩ, leo núi sẽ thú vị thế nào, nấu ăn dễ dàng ra sao. Và thậm chí bạn còn kể cho người khác nghe việc bạn đã đi học ở đâu, khóa học đó có tốt không? Sản phẩm này bạn đã sử dụng như thế nào?
Những trải nghiệm thật sự của bạn là minh chứng quan trọng nhất để thuyết phục người khác nên hay không nên dùng sản phẩm và dịch vụ đó.
3. Các câu chuyện tạo sự đồng cảm và truyền cảm hứng
Một điểm chung của tất cả các diễn giả trên sân khấu TED đó là: Họ là những bậc thầy kể chuyện.
Akash Karia
Nhật Bản cử những người kể chuyện giỏi nhất để giành quyền đăng cai tổ chức Olympic.
“Niềm đam mê trong bài thuyết trình của Nhật Bản đã giúp Tokyo giành quyền đăng cai Thế vận hội 2020” tờ Guardian của London đưa tin.
Trái với những bài thuyết trình mang hình thức trang trọng kiểu Nhật trước đây, bài phát biểu giành quyền đăng cai Thế vận hội Olympic 2020 lại được thuyết trình theo phương pháp kể chuyện.
45 phút thuyết trình là cả một câu chuyện dài được viết ra để khai thác tối đa cảm xúc của khán giả, mang lại cho họ thành công vang dội. Và nghệ thuật thuyết trình bằng câu chuyện đã mang đến cho họ điều đó.
Điểm nhấn trong bài phát biểu được bắt đầu bằng câu chuyện đầy cảm hứng của vận động viên Sato. Một cô gái đam mê thể thao đã phải cưa chân vì căn bệnh ung thư. Thất vọng cùng cực, chán nản vô bờ, và những tưởng như không vượt qua khỏi... Thế nhưng một lần nữa, thể thao lại “cứu rỗi” cô, cho cô niềm hy vọng to lớn hơn. Những nỗ lực luyện tập chăm chỉ không ngừng nghỉ mang cho cô cơ hội đại diện quốc gia thi đấu trên những sàn đấu quốc tế quan trọng tại Athen, Bắc Kinh và London.
Những tưởng mọi thứ dừng lại ở đó, nhưng đợt sóng thần năm 2011 đã phá hủy tất cả, trong đó có ngôi làng của gia đình cô. Sato và nhóm hơn 200 vận động viên đã cùng nhau tham gia vào trận chiến “sau sóng thần”. Hơn 1.000 chuyến viếng thăm đến khu vực sóng thần, mang hàng cứu trợ, thăm hỏi, động viên và đem đến hy vọng cho bao người. Và điều may mắn là gia đình cô vẫn sống sót qua thảm họa.
“Chỉ khi đó, tôi mới được thấy sức mạnh thật sự của thể thao. Thể thao mang cho tôi những giấc mơ và nụ cười”, cô chia sẻ.
Niềm đam mê thể thao của Sato và niềm đam mê trong bài thuyết trình bằng câu chuyện của Nhật Bản là phần quan trọng giúp họ giành quyền đăng cai Thế vận hội 2020.