“Thiết kế một bài thuyết trình mà không nghĩ đến khán giả thì cũng giống như viết một bức thư tình với đề tựa là ‘gửi những người có liên quan’.”
-- Ken Haemer
Khi tôi làm việc với khách hàng cũng như khi chia sẻ trong các chương trình đào tạo về thuyết trình, những câu hỏi tôi thường xuyên nhận được:
Làm thế nào để không quên bài khi thuyết trình? Làm sao để nói chuyện có đầu có đuôi? Làm sao để nói chuyện thuyết phục? Làm sao để nói mà người nghe hiểu ý của mình? Làm sao để khi thuyết trình, cấp trên cắt ngang mà vẫn còn nhớ cần phải nói gì tiếp? Làm sao để kết nối các phần trong bài thuyết trình lại với nhau? ... Tôi nhận thấy những câu hỏi này đều liên quan đến một khía cạnh rất quan trọng, đó là cách cấu trúc bài thuyết trình sao cho dễ nhớ và thuyết phục. Chúng ta có thể hình dung về cấu trúc bài thuyết trình cũng giống như cấu trúc một ngôi nhà vậy. Trước khi chúng ta quyết định xây một ngôi nhà đẹp thì nền móng của ngôi nhà cần vững chắc dựa trên cấu trúc bản vẽ cụ thể. Dù nhiều người thợ đang cùng nhau xây nhà, nhưng họ đều hiểu rõ mình cần làm gì. Người thuyết trình cũng vậy, dù khán giả có chen ngang hay có chuyện gì xảy ra, người thuyết trình cũng phải nắm rất chắc mình đang nói ở phần nào, sắp tới là phần nào. Tôi nhận thấy điều này không khó và chúng ta có thể bắt đầu bằng việc sắp xếp bài nói theo một trật tự có chủ đích.
Với mỗi một chủ đích thuyết trình khác nhau, bạn có thể lựa chọn cấu trúc bài nói khác nhau. Ví dụ như: một bài nói với chủ đích là cung cấp thông tin thì cấu trúc nói sẽ khác với bài nói có chủ đích là thuyết phục, hay sẽ khác với một bài nói truyền động lực hay tạo cảm hứng cho khán giả. Nắm được các loại cấu trúc này sẽ giúp người nói “không quên bài”, còn người nghe cảm thấy rất rõ ràng và mạch lạc.
Mời các bạn tham khảo các cấu trúc được chia sẻ trong chương sau.
CÁC CẤU TRÚC THUYẾT TRÌNH THEO NGUYÊN TẮC SỐ 3
Trong phần này, tôi giới thiệu với các bạn hàng loạt cấu trúc thuyết trình với một điểm chung là: Nguyên tắc số 3.
Tại sao lại là con số 3 mà không phải 4 hay 5? Không có một quy định cụ thể nào quy định điều đó, nhưng từ trước đến nay, người ta thấy rằng nguyên tắc “con số 3” rất hữu ích trong các bài thuyết trình và giao tiếp ở mọi tình huống khác nhau. Có thể hình dung về nguyên tắc này trong các phát biểu sau: “Tôi có 3 điều muốn chia sẻ với các bạn”, “Bài thuyết trình này tập trung phân tích vào 3 ý quan trọng nhất trong xã hội hiện nay”... Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng số 3 là con số lý tưởng để giúp não bộ ghi nhớ. Stephen J. Cannell cũng chia sẻ: “Những bộ phim, cuốn sách hay vở kịch vĩ đại trường tồn qua năm tháng đều dựng trên trên cấu trúc 3 phần chắc chắn”.
Tôi vẫn nhớ thầy giáo thể dục hay hô câu khẩu hiệu là “Chú ý, chuẩn bị, chạy”. Vẫn là nguyên tắc con số 3.
Tương tự như vậy, một cấu trúc bài thuyết trình cũng thường gồm ba phần: mở bài, thân bài và kết bài. Tùy theo mục tiêu của người thuyết trình, đối tượng khán giả và phong cách thuyết trình, chúng ta có thể áp dụng các cấu trúc khác nhau.
Cấu trúc 1, 2, 3

Đây là cấu trúc tôi đã tự đặt tên khi quan sát, lắng nghe hàng ngàn bài thuyết trình, cũng như đào tạo cho rất nhiều người. Chúng ta đang dùng cấu trúc này một cách có hiệu quả. Vậy thì sao không đặt cho nó một cái tên để chúng ta sử dụng có chủ đích hơnCấu trúc này cực kỳ hiệu quả khi chúng ta muốn trình bày thông tin theo cách có trật tự và rõ ràng từng ý, từng phần. Từ đó người nghe sẽ dễ dàng tiếp nhận và ghi nhớ thông tin.
Có hai cách cơ bản để diễn tả ý theo cấu trúc 1, 2, 3 là:
Một là:… Hai là:… Ba là:...
Thứ nhất là:… Thứ hai là:… Thứ ba là:…
Đây là cấu trúc liệt kê được sử dụng phổ biến. Cấu trúc này có thể được sử dụng để liệt kê ba phần của bài thuyết trình, hoặc có thể lồng ghép vào bất kỳ phần nào trong bài thuyết trình như mở bài, thân bài hay kết bài.
Cấu trúc 3W:
What – So What – Now What

Đây là cấu trúc 3 câu hỏi được phát triển bởi Rolfe và cộng sự vào năm 2001. Cấu trúc này sẽ hiệu quả khi muốn trình bày thông tin theo trật tự có trước có sau. Từ đó, kết nối các luận điểm để dẫn dắt đến phần cuối là đưa ra lời kêu gọi hành động. Đây là cấu trúc được ứng dụng khi muốn thuyết phục ai đó. Cấu trúc này được Đại học Stanford đề ra và áp dụng phổ biến.
What: Vấn đề là gì? Định nghĩa chính xác ý tưởng chính hay vấn đề chính mà bạn muốn trình bày. Nên trình bày ngắn gọn và cụ thể. Tốt nhất là đơn giản hóa trong một hay hai câu. So What: Vấn đề này quan trọng như thế nào? Giải thích cho người nghe hiểu tại sao vấn đề này lại quan trọng đối với họ. Giải thích chuyện gì sẽ xảy ra nếu người nghe không thực hiện ý tưởng này hoặc không giải quyết được vấn đề nêu ra. Khi trình bày So What, chúng ta cần sử dụng các dữ liệu nghiên cứu và bằng chứng cụ thể để minh họa. Now What?: Giải pháp bây giờ là gì? Đây là lúc người trình bày cung cấp cho người nghe giải pháp. Giải pháp được trình bày theo thứ tự rõ ràng. Người trình bày có thể đề xuất nhiều giải pháp, phân tích ưu khuyết điểm từng giải pháp. Sau đó đề xuất một giải pháp tốt nhất. Kết cấu 3W có thể sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau như: trình bày một ý tưởng với cấp trên, giải thích một vấn đề hay sự việc nào đó.
Phân tích một tình huống đã áp dụng cấu trúc 3W
Points of You là một bộ công cụ đào tạo rất sáng tạo bằng hình ảnh. Trong các bộ công cụ của Points of You thì bộ Faces với 99 gương mặt thể hiện 99 trạng thái cảm xúc khác nhau được ứng dụng rất phổ biến trong đào tạo và huấn luyện. Trong phần giới thiệu về bộ công cụ này, nhà sản xuất có bài giới thiệu bằng công thức 3W như sau:
“Faces - những gương mặt”
What (nó là gì): “Faces là một hình thức hiệu quả để biết về mình qua sự quan sát của người khác.”
So What (nó giúp gì): “Faces giúp chúng ta biết rõ hơn về những người thân từ những góc độ khác, nó giúp gợi lên những câu hỏi về các mối quan hệ của chúng ta và những vai trò chúng ta chọn trong mối quan hệ đó.”
Now What (áp dụng nó như thế nào): “Faces có thể được dùng bằng nhiều cách. Bốn bản đồ quá trình được kèm theo trong trò chơi thích hợp cho việc tự chơi hoặc chơi với người khác. Faces có thể được dùng trong các nhóm lớn nhỏ.”
Cấu trúc PSB:
Problem – Solution – Benefit

Đây là cấu trúc được trường đại học Stanford sử dụng phổ biến. Cấu trúc trình bày rất phổ biến khi thuyết phục người khác. Người trình bày sẽ bắt đầu bằng cách đưa ra một vấn đề và từ đó trình bày giải pháp thích hợp để giải quyết vấn đề hiện tại của người nghe.
Problem – Vấn đề: Bắt đầu bằng việc trình bày một vấn đề đang gặp phải. Lưu ý: Đây không phải là vấn đề của người trình bày. Đây là vấn đề mà người nghe đang gặp phải hoặc có liên quan trực tiếp đến người nghe. Như vậy, người nghe mới có lý do để nghe bạn nói. Solution – Giải pháp: Sau đó đưa ra giải pháp cụ thể, có phân tích ưu khuyết điểm, có dữ kiện và bằng chứng hỗ trợ cho lời nói của bạn. Benefit – Lợi ích: Nhắc đến lợi ích của giải pháp đối với khán giả. Khi đó họ sẽ mong muốn giải quyết vấn đề này từ giải pháp mà bạn vừa cung cấp. Kết cấu PSB rất phù hợp để sử dụng trong cả môi trường doanh nghiệp và cuộc sống. Bằng cách đi thẳng vào vấn đề người nghe đang gặp và cung cấp cho họ giải pháp và lợi ích rõ ràng. Bạn sẽ thuyết phục được khán giả của mình.
Phân tích cấu trúc PSB trong bài phát biểu của Charles, CEO của Breathometer trong chương trình “Shark Tank Mỹ”.
https://wwwyoutubecomwatch?v=ByYGYZifJqk
Charles giới thiệu về sản phẩm chỉ trong vòng 1 phút theo công thức này. Kết quả là cả năm Shark đều tranh nhau đầu tư vào sản phẩm của công ty.
Bối cảnh giả định: Bạn đang uống rượu cùng với bạn bè.
Problem - Vấn đề: Bạn đã uống rượu và bạn không biết mình có thể lái xe an toàn về nhà được không.
Solution - Giải pháp: Dùng máy đo nồng độ cồn Breathometer - Máy phân tích hơi thở bằng smart phone đầu tiên trên thế giới.
Benefit - Lợi ích: Các lợi ích mà máy đo nồng độ cồn mang lại cho người dùng.

Lời kêu gọi hành động (Call to action): “Hãy cùng tôi tham gia vào sứ mệnh giúp mọi người đưa ra những quyết định an toàn và thông minh hơn ở mọi lúc, mọi nơi.”
Câu kết luận và kêu gọi hành động trong phần trình bày của Charles đã thực sự ghi điểm. Câu kết luận đủ ngắn gọn để tóm tắt những lợi ích của sản phẩm và kêu gọi các Shark không chỉ đầu tư vì tiền, mà còn vì một sứ mệnh cao cả.
Phân tích cấu trúc PSB trong bài phát biểu giới thiệu sản phẩm Drop Stop, một trong chín thương vụ thành công nhất “Shark Tank Mỹ”.
https://wwwyoutubecomwatch?v=BWeqNoVzLe8
Marc Newburger và Jeffrey Simon, hai thành viên của công ty Drop Stop đã có phần giới thiệu về sản phẩm trong vòng 1 phút 55 giây theo công thức PSB.
Problem - Vấn đề: Người trình bày đã đề cập đến hàng loạt vấn đề bằng kỹ thuật đặt câu hỏi để gợi lên những vấn đề mà mọi người đều gặp phải, trong đó có các Shark.
Có bao giờ các bạn làm rớt đồ vào cái rãnh bên hông ghế ngồi của mình chưa? Chúng nuốt chìa khóa, tiền xu, thẻ tín dụng và đồ ăn như khoai tây chiên.
Xe của ai trong số các bạn đã có miếng khoai tây chiên bị hóa thạch sau hai năm trời?
Có ai từng khổ sở quỳ xuống và cố gắng lấy đồ trong kẽ hở của xe hơi chưa?
Solution - Giải pháp: Sử dụng sản phẩm Drop Stop.
Benefit - Lợi ích: Sản phẩm có những đặc điểm vượt trội và mang lại lợi ích như sau:

Lời kêu gọi hành động (Call to action): “Nó hoàn toàn giải quyết những phiền toái trước đây của bạn, chúng ta có thể cùng nhau kiếm rất nhiều tiền từ sản phẩm này. Không những thế, chúng ta còn giúp cứu nhiều mạng người. Nào các Shark, hãy cùng tôi biến những phiền toái này thành dĩ vãng.”
Câu kết luận trong bài trình bày của Marc và Jeffrey đã thực sự ghi điểm. Câu kết luận đủ ngắn gọn để tóm tắt những lợi ích của sản phẩm và kêu gọi các nhà đầu tư không chỉ đầu tư vì tiền, mà đầu tư vì một sứ mệnh tốt đẹp hơn. Và tất nhiên là họ đã thành công.
Cấu Trúc ESB:
Expectation – Solution – Benefit

Tôi tạo ra cấu trúc này dựa trên cấu trúc PSB. Vì tôi nhận thấy khi thuyết phục người khác, ngoài việc thấu hiểu vấn đề của người nghe, chúng ta cũng cần làm rõ kì vọng của họ. Đây là cách trình bày tập trung vào việc đáp ứng các kỳ vọng của khách hàng.
Expectation - Mong đợi: Bắt đầu bằng việc chia sẻ những mong đợi của khách hàng. Đó có thể là những mong đợi của bản thân họ, đội nhóm hay gia đình họ. Việc bắt đầu bài thuyết trình bằng cách đề cập đến những mong đợi của khách hàng sẽ tạo được tính kết nối cao với họ. Khách hàng cảm nhận được bạn đang hiểu rõ những gì họ muốn. Từ đó họ sẽ muốn lắng nghe giải pháp của bạn hơn. Solution - Giải pháp: Trình bày giải pháp cụ thể, cũng như phân tích ưu khuyết điểm của giải pháp. Để hiệu quả hơn, hãy lồng ghép các dữ kiện và bằng chứng rõ ràng để hỗ trợ thông điệp của bạn. Benefit - Lợi ích: Chia sẻ những lợi ích mà giải pháp mang lại cho khán giả. Kết cấu ESB rất phù hợp để sử dụng trong môi trường doanh nghiệp và cả cuộc sống. Bằng cách đi thẳng vào mong đợi của khách hàng và cung cấp cho họ giải pháp với các lợi ích rõ ràng, bạn sẽ thuyết phục được khán giả của mình.
Phân tích cấu trúc ESB trong bài phát biểu của Joe Moore, công ty First Defense Nasal Screen, một trong những thương vụ thành công nhất lịch sử “Shark Tank Mỹ”.
Link bài phát biểu: https://wwwyoutubecomwatch?v=Uu3HkilPNEo
Expectation - Mong đợi: Người trình bày đã đề cập đến những mong đợi của khách hàng trong thực tế cuộc sống:
Mỗi ngày có rất nhiều người ra vào phòng cấp cứu, đến phòng khám và nhà thuốc, tìm cách tránh hít phải không khí bị ô nhiễm.
Một trong năm quảng cáo trên ti vi hiện nay đang nói về những giải pháp điều trị dị ứng mũi.
Solution - Giải pháp: Đó là lý do tôi phát minh màn bảo vệ mũi First Defense Nasal Screen. Nó có những đặc điểm vượt trội và mang lại lợi ích như sau:
Lời kêu gọi hành động (Call to action): “Khi chúng ta đối mặt với sức khỏe yếu, không khí ô nhiễm. Hãy nhớ rằng ‘đừng để bị bệnh’. Chỉ cần lột và dán”.

Các cấu trúc biến tấu của ESB hay PSB
Trong một số trường hợp, công thức ESB hay PSB sẽ được biến tấu thành công thức SB (Solution - Benefit). Ở trường hợp này, người trình bày sẽ không bắt đầu bằng cách đề cập đến vấn đề hoặc kỳ vọng của người nghe, họ sẽ đi thẳng vào giới thiệu sản phẩm và những lợi ích sản phẩm mang lại.
Khi nào nên áp dụng hình thức biến tấu này: Khi đây là một sản phẩm rất mới ngoài thị trường, bạn muốn thu hút khách hàng bằng cách nói cho họ nghe về những điều vượt trội mà sản phẩm mang lại.
Phân tích bài trình bày đã gây nên sóng gió trong lịch sử “Shark Tank Mỹ” với Startup rất sáng tạo, Aaron Krause đến từ Philadelphia với sản phẩm Scrub Daddy.
Aaron bắt đầu việc thuyết trình sản phẩm bằng cách nói tên sản phẩm, kèm theo một câu mô tả ngắn gọn về sản phẩm, nhưng tạo sức hút rất cao ngay từ những giây phút đầu tiên.
Tên sản phẩm và câu thu hút: “Scrub Daddy, sản phẩm lau chùi dễ thương với công nghệ tân tiến nhất thế giới.”
Sau đó Aaron đi vào giới thiệu giải pháp sản phẩm và các lợi ích vượt trội của sản phẩm bằng phương pháp minh họa.
Lời kêu gọi hành động (Call to action): “Thưa các Shark, với sự giúp đỡ của mọi người, Scrub Daddy sẽ lau dọn và cười tươi trong mọi nhà bếp trên toàn thế giới.”

Cấu trúc PPF:
Past – Present – Future

Một cấu trúc được chia sẻ bởi Matt Abrahams, chuyên gia giao tiếp và tâm lý học, giảng viên trường đại học Standford. Công thức này rất dễ sử dụng và hiệu quả khi chúng ta muốn dẫn dắt người nghe qua từng bước của quá trình, từ đó sẽ giúp khán giả hình dung chuyện gì đang diễn ra.
Ngoài ra, người trình bày có thể gia tăng hiệu quả của công thức bằng cách lồng ghép thêm vào bài trình bày các tính từ mô tả cảm xúc để dẫn dắt khán giả đến với mục tiêu bài nói. Ví dụ như truyền cảm hứng về việc chúng ta đã thay đổi tốt như thế nào hay thậm chí đe dọa khán giả vì chúng ta đã tụt hậu ra sao. Sau đây là một ví dụ về bài thuyết trình theo công thức này:
Past – Quá khứ: “Khi tôi và Sally lần đầu gặp nhau, chúng tôi không hề biết là mình có đi chung với nhau đến cuối con đường không. Ngay từ đầu, chúng tôi cũng gặp rất nhiều trở ngại, nhưng tình yêu duy nhất đã kết nối và mang đến cho chúng tôi sức mạnh.”
Present - Hiện tại: “Ngày hôm nay, chúng tôi có mặt ở lễ cưới này để chúc mừng tình yêu của mình và chúng tôi biết rằng tình yêu của chúng tôi sẽ được ban phước mãi mãi.”
Future - Tương lai: “Trong tương lai sắp tới, chúng tôi sẽ có những đứa trẻ, chúng tôi sẽ cùng nhau mua nhà... và chúng tôi hy vọng rằng tất cả chúng ta sẽ cùng ở đây trong 50 năm nữa để ăn mừng kỷ niệm của chúng tôi. Trong trái tim của chúng tôi, điều đó là chắc chắn.”
Công thức này cũng sẽ hiệu quả khi chúng ta mô tả về quá trình hình thành và phát triển của công ty, hoặc quá trình hoạt động của nhãn hàng, thương hiệu... Một số mẫu câu có thể được áp dụng trong tình huống này như sau:
Quá khứ có thể là: ....
Công ty chúng ta đã thành lập như thế nào?
Hiện tại có thể là: ....
Hiện nay công ty đang ở đâu, như thế nào?
Điều chúng ta tập trung hiện nay là gì?
Thứ chúng ta cung cấp cho khách hàng là gì?
Điều chúng ta đang quảng bá là gì?
Tương lai có thể là: ....
Định hướng sắp tới của công ty là gì?
Công ty chúng ta sẽ ở đâu trong tương lai?
Tầm nhìn của chúng ta là gì?
Chúng ta sẽ giúp đỡ bao nhiêu người?
Chúng ta sẽ phục vụ bao nhiêu người?
Cấu trúc:
Pros – Cons – Recommendation

Dựa trên các cấu trúc tương phản của Matt Abrahams, tôi gắn thêm một thành phần “Recommendation” để tạo thành công thức theo nguyên tắc số 3. Vì tôi thấy, lời kiến nghị hành động, (Recommendation), là phần thiết yếu cho các nội dung thuyết trình thuyết phục. Cấu trúc trình bày này cho phép người nghe thấy được hai mặt của một vấn đề, từ đó có cái nhìn toàn cảnh và ra quyết định khách quan hơn.
Pros: Những điểm thuận lợi.
Cons: Những điểm bất lợi.
Recommendation: Lời đề nghị sau khi đã phân tích Pros and Cons.
Cấu trúc này được sử dụng phổ biến trong doanh nghiệp nhằm mang lại hiệu quả thuyết phục cao.
Chúng ta có thể lồng ghép cấu trúc Pros – Cons – Recommendation và cấu trúc 1, 2, 3 để tạo thêm sự rõ ràng, dễ nghe cho khán giả. Cụ thể:
Pros: 1, 2, 3
Cons: 1, 2, 3
Recommendation: 1, 2, 3
Ví dụ:
Sau 6 tháng ra mắt sản phẩm mới, chúng tôi tiến hành phân tích mức độ đáp ứng với thị trường và mức độ hài lòng của khách hàng thì thấy:
Pros (thuận lợi): Sản phẩm của chúng ta đã đạt được ba điểm thuận lợi sau đây:
Thứ nhất, sản phẩm ra mắt đúng dịp Tết, khi đó nhu cầu tiêu thụ hàng nhiều. Vì vậy sản phẩm nhanh chóng đạt được doanh thu cao như mục tiêu đề ra, đạt 100% chỉ tiêu.
Thứ hai, sản phẩm được xuất hiện trên tất cả các kênh bán hàng mà khách hàng mục tiêu có thể nhìn thấy. Do đó, mức độ nhận diện của sản phẩm so với người tiêu dùng là rất tốt, đạt 92% độ phủ.
Thứ ba, điểm số hài lòng của khách hàng về hương vị của sản phẩm và độ yêu thích của sản phẩm là 8,5/10. Đây là điểm số cao nhất cho các sản phẩm chỉ mới vừa ra mắt từ trước đến nay.
Cons (bất lợi): Sản phẩm của chúng ta có ba điểm bất lợi sau:
Thứ nhất, phân khúc giá sản phẩm cao so với những phân khúc khách hàng chúng ta đề ra. Vì vậy, mặc dù doanh thu đạt mục tiêu nhưng chỉ một thị phần nhỏ khách hàng lựa chọn sản phẩm của chúng ta.
Thứ hai, khách hàng sau khi sử dụng đã phản hồi là không hài lòng về thiết kế nắp chai. Mỗi lần đóng nắp thì hơi cứng, làm cho họ cảm thấy khó chịu.
Thứ ba, một sản phẩm mới của đối thủ với thiết kế và hương vị tương tự vừa xuất hiện cách đây hai tháng và tung ra chương trình khuyến mãi chưa từng có đúng vào ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3) và kéo dài sau đó 30 ngày. Điều này khiến cho thị phần của chúng ta bị giảm đáng kể trong khoảng thời gian này. Chúng ta đang phải đối mặt với nguy cơ cạnh tranh trực tiếp lớn nhất.
Recommendation: Dựa trên những phân tích này, tôi có đề xuất như sau:
Thứ nhất, làm việc với bộ phận thiết kế bao bì để phân tích, xem xét và đưa ra giải pháp cải tiến bao bì (nếu cần).
Thứ hai, làm việc với bộ phận marketing để xây dựng các chương trình tiếp cận khách hàng trong phạm vi ngân sách cho phép. Các chương trình này cần đánh mạnh vào điểm vượt trội của sản phẩm, có như vậy, chúng ta mới làm cho khách hàng thấy rõ sản phẩm của chúng ta khác biệt và tốt như thế nào.
Thứ ba, ban dự án phụ trách đội nhóm sản phẩm sẽ cùng phân tích sâu hơn về những dữ liệu này và đưa ra các kiến nghị tiếp theo nhằm gia tăng lợi thế cạnh tranh, tạo sự khác biệt và tăng độ phủ trên thị trường.
Cấu trúc Bad – Worse – Worst
(Tệ - Tệ hơn - Tệ nhất)

Cấu trúc này được sử dụng khi người trình bày muốn cung cấp thông tin theo hướng xấu. Cấu trúc này mang lại hiệu quả cảm xúc cao, giúp khán giả nhìn thấy rõ nguy cơ và những điểm thách thức tồi tệ đang phải đối mặt. Từ đó, người trình bày có thể thúc đẩy những cảm xúc mạnh mẽ ở khán giả và thôi thúc họ hành động nhanh hơn. Cấu trúc này được sử dụng trong những bài thuyết trình mang tính đe dọa.
Cấu trúc này cũng có thể sử dụng kết hợp với cấu trúc PSB: Problem - Solution - Benefit (như đã phân tích ở trên) để đạt hiệu quả thuyết phục cao hơn. Cách thức kết hợp có thể là:
Problem - Vấn đề:
Bad - Tệ: Vấn đề chúng ta đang đối mặt là?
Worse - Tệ hơn: Vấn đề tệ hơn nữa là?
Worst - Tệ nhất: Và vấn đề tệ nhất đó chính là?
Solution - Giải pháp: Nêu giải pháp.
Benefit - Lợi ích: Nêu rõ những lợi ích mang lại.
Cấu trúc Good – Better – Best
(Tốt - Tốt hơn - Tốt nhất)

Cấu trúc này tương tự như cấu trúc Bad - Worse - Worst nhưng mang ý nghĩa tốt đẹp và tích cực hơn. Cấu trúc này giúp mang lại hiệu quả cảm xúc cao, từ đó đẩy cảm xúc lên những cao trào và thôi thúc hành động hiệu quả hơn. Cấu trúc này sử dụng trong những bài thuyết trình tạo động lực, truyền cảm hứng hay thuyết phục sự thay đổi.
Cấu trúc này có thể sử dụng tốt khi kết hợp với cấu trúc ESB (Expectation - Solution - Benefit) hoặc cấu trúc Now - Next - Then (sẽ trình bày ở phần sau).
Cấu trúc Now – Next – Then
(Hiện nay - Tiếp theo - Sau đó)

Cấu trúc này cũng rất phổ biến khi trình bày thuyết trình trong doanh nghiệp. Người trình bày có thể sử dụng cấu trúc này để cập nhật và báo cáo tình hình hiện tại, những điều cần làm tiếp theo và những hành động cần tập trung trong thời gian tiếp theo.
Sử dụng cấu trúc này giúp người nghe hiểu rõ thông tin theo thứ tự có trước có sau, từ đó mục tiêu thuyết phục sẽ cao hơn.
Ví dụ:
Now - Hiện nay: Như vậy, trong cuộc họp này chúng ta đã thống nhất với nhau là sẽ triển khai chương trình đào tạo mới. Tuy nhiên, triển khai như thế nào thì chúng ta sẽ thảo luận chi tiết với các bộ phận liên quan bao gồm: bộ phận đào tạo, bộ phận HRBP và bộ phận IT – người đã đề xuất cho toàn bộ nhân viên đi học.
Next - Tiếp theo: Bước tiếp theo tôi sẽ làm là:
Thứ nhất, gửi email cho các bộ phận liên quan tổ chức họp về nội dung này.
Thứ hai, gửi phiếu khảo sát đánh giá nhu cầu đào tạo cho bộ phận IT để hiểu rõ hơn là họ muốn học cụ thể những điều gì, hiện nay họ đang gặp vấn đề nào, mong đợi của họ từ chương trình là gì.
Thứ ba, phác thảo khung chương trình đào tạo dựa trên cuộc họp ngày hôm nay. Chi tiết chương trình sẽ được bổ sung sau khi tiến hành phân tích nhu cầu đào tạo và sau cuộc họp tiếp theo.
Then - Sau đó: Sau khi triển khai thành công cho IT, chúng ta sẽ nhân rộng chương trình này cho toàn công ty. Và cân nhắc số hóa nội dung này trên E-Learning.