Ông lão bán than, chặt củi đốt than ở núi Nam Sơn, mặt đầy bụi than và màu khói lửa, hai mai tóc điểm bạc, mười đầu ngón tay đen sì. Mười ngón tay đen sì? Ngoại trừ bệnh cưa-ra-tô (đục thủy tinh thể), từ đầu đến chân ông còn chỗ nào trắng nữa chứ?

Từ xửa từ xưa, có một ông lão dắt theo con bò của mình, lên núi Nam Sơn chặt củi đốt than.

Bò: "Tôi xin tuyên bố trước nhé, tôi chỉ kéo xe chở than thôi đấy, chứ tôi không biết chặt củi đâu!"

Ông lão: "Mày là một loài động vật guốc chẵn, đến đũa còn chẳng biết cầm, mà tao còn trông mong mày chặt củi á? Lo mà kéo xe cho tốt đi!"

Hai nhân vật này, ngày nào trời vừa hừng sáng là đã dậy chặt củi, chặt suốt cho đến tận lúc mặt trời lặn, mãi mới chặt được một đống củi lớn, lại mang vào lò than đốt đi đốt lại, đốt ra được một đống than to. Trải qua bốn mươi chín ngày, cuối cùng đại công cáo thành, nghênh đón ngày lành tháng tốt xuống núi bán than. Ngày hôm nay, ông lão và con bò dậy từ rất sớm, cày trâu đóng xe xong xuôi, chất than lên đầy xe, bắt đầu khởi hành đi vào thành. Đi được một đếm, ông lão chợt giơ tay lên, ngước nhìn bầu trời, hô lớn một tiếng: "Tuyết!"

Con bò giật mình thon thót: "Máu? Máu gì? Ông chảy máu cam à?"

Ông lão nước mắt giàn giụa, tiếp tục cảm thán: "Tuyết! Cuối cùng tuyết cũng rơi rồi! Ôi! Are you my snowman, tôi ngẩn ngơ, ngẩn ngơ đợi chờ?"

Con bò nghe ông lão hát vang như tiếng cồng vỡ, không nhịn được mà nói: "Bác ơi, làm gì có tuyết rơi nào? Là bệnh đục thủy tinh thể của bác ngày càng nặng thêm rồi thì có?"

Ông lão dụi dụi mắt, kinh ngạc nói: "Quả nhiên! Không ngờ bệnh đục thủy tinh thể lại có thể trắng ra thành hoa tuyết lãng mạn thế này, xem ra công lực của ta lại tiến thêm một tầng nữa. Hừ, nhất định là do mong ngóng tuyết rơi quá khổ sở, đến mức sinh ra ảo giác rồi!"

“Tôi thấy ông chỉ mặc mỗi chiếc áo phông quần đùi đi kèm đôi dép lê rách, nếu tuyết mà rơi thật thì chắc chắn ông kêu thảm thiết hơn cả chim hàn hảo đấy, sao mà ông lại cứ mong tuyết rơi thế cơ chứ?”

“Tuyết rơi rồi, thì than mới dễ bán chứ! Tục ngữ có câu, đưa than sưởi ấm trong ngày tuyết rơi mới thể hiện rõ tình cảm chân thực, nếu mà tuyết rơi lất phất thế này, nhất định sẽ có vô số người đến chỗ tôi mua than, lấy hộp quà đóng gói cẩn thận rồi mang đến nhà bạn bè chúc Tết chứ sao! Đến lúc đó chúng ta tranh thủ bán kèm thêm ít hoa tươi hoa quả gì chẳng hạn, thế chẳng phải là kiếm đậm rồi sao?”

“Ồ ho? Không ngờ bình thường trông ông thật thà chất phác thế, mà lúc đi bán than lại lắm tâm tư tình cảm phết nhỉ?”

“Đương nhiên rồi! Chúng ta buôn bán nhỏ, chẳng phải là phải bỏ ra nhiều tâm tư lanh lợi một chút sao? Không phải tôi khoác lác với cậu đâu, nhà tôi ba đời truyền thống bán than, việc buôn bán nhỏ từ trước tới nay chưa từng lỗ vốn, cậu có biết tại sao không?”

“Chính là vì ba đời nhà các ông ai nấy đều có một bụng dạ quanh co.”

“Sai! Là vì việc bán than này của chúng ta vốn là vốn không mất tiền, muốn lỗ cũng chẳng có chỗ mà lỗ!”

“Ông còn dám nói thế đấy, nói nữa là tôi đòi tiền công của ông đấy nhé!”

“Mày là một loài động vật guốc chẵn, tin nhắn còn chẳng biết gửi, mà còn đòi tiền công á? Lo mà kéo xe đi!”

“Mẹ kiếp! Làm trâu mà không có quyền của trâu gì cả!”

“Nhưng mà tôi cũng sẽ không đối xử tệ với cậu đâu, đợi khi xe than này bán được giá hời, tôi sẽ dẫn cậu đến đội sản xuất để xem mắt!”

“Thật á?”

“Không sai! Chỉ cần đợi tuyết rơi, bán được than, kiếm được tiền, tôi nhất định sẽ dẫn cậu đi! Giờ thì chỉ đành chờ tuyết rơi thôi, không thì cậu cùng tôi thâm tình hướng về bầu trời mà hát: Ô a râu — my snowman —”

“Thế này mà cũng có tác dụng á?” Con bò ngẩn ngơ ngẩng đầu lên, nhìn vầng thái dương đỏ rực trên bầu trời, “Bây giờ đang là tiết đại thử đấy nhé, bác mà muốn có tuyết rơi, trừ phi bác còn oan uổng hơn cả Đậu Nga!”

Ông lão trầm ngâm một lát, ra chiều đăm chiêu nói: “Ồ? Hóa ra bây giờ là mùa hè à? Hèn chi tôi thấy nóng thế này!”

“Ông còn dám nói, tiết đại thử mà chạy lên núi đốt than, đốt xong thì bán cho ai hả?”

“Ấy, sao bây giờ cậu mới nghĩ ra vấn đề này thế?”

“Chẳng lẽ ông sớm nghĩ ra rồi à?”

“Nghe cậu nói thế, tôi cũng thấy cần phải suy nghĩ lại một chút đấy!”

Thế là một người một bò dừng bước chân vội vã, ngồi phịch bên đường bắt đầu suy ngẫm. Bọn chúng nghĩ mãi nghĩ mãi, nghĩ cho đến tận lúc mặt trời lên giữa đỉnh đầu, nướng hai kẻ ấy xèo xèo bốc mỡ.

“Tôi nói này… bác ơi, chúng ta có nên dịch chuyển chỗ khác, tìm chỗ nào râm mát một chút không?”

“Đúng vậy!” Ông lão vén áo phông lau trán lau mặt đầy mỡ hôi, “Cứ phơi nắng thế này nữa, hai thầy trò mình chín ngừ luôn mất! Không ngờ cậu già từng ấy tuổi đầu lại thêm một con trâu nữa, phơi nắng đến mức độ này rồi, ngửi vẫn thơm phức như miếng bít tết bò ấy nhỉ!”

“Làm ơn, đừng có nhắc đến chủ đề nhạy cảm như bít tết trước mặt tôi được không? Tôi thấy mắt ông lộ hung quang rồi đấy, hay là mau tìm chỗ nào gặm bánh bao đi, không thì tôi thấy mất an toàn lắm đấy!”

Thế là ông lão và con bò khó khăn đứng dậy, hướng về phía gốc cây lớn cách đó không xa mà đi tới.

“Oa — không được rồi, nắng thế này làm tróc cả da đầu tôi lên rồi đây này!”

“Đã bảo từ trước rồi mà, tóc tai vẫn có tác dụng chứ bộ! Bác ơi, lúc nãy bác ngồi ngẫm nghĩ một hồi, nghĩ ra được cách gì chưa?”

“Cách gì cơ?”

“Đống than này của chúng ta rốt cuộc bán cho ai đây hả!”

“Ồ? Lúc nãy tôi mải chợp mắt quá, có thời gian đâu mà nghĩ cách chứ? Tôi còn tưởng là cậu nghĩ ra được cái gì cơ đấy!”

“Làm ơn đi, tôi là một con động vật guốc chẵn, đến quả bóng gôn còn chẳng biết đánh, mà lại bắt tôi suy nghĩ việc đại sự á? Thôi tôi đi kéo xe cho đàng hoàng đây!”

Ông lão buồn bực một lúc, cuối cùng đập đùi cái đét nói: “Thôi được rồi! Đành thế này vậy! Chúng ta chịu lỗ chút, bán rẻ đi là được chứ gì!”

“Bán rẻ đi là bán được á?”

“Đây gọi là khuyến mãi trái mùa, mùa hè bán áo phao còn bán được cơ mà, bán than lại chẳng bán được chắc? Theo tôi thấy, giảm giá một nửa, thể nào cũng có người đến mua!”

“Củi đốt này khác với áo phao nha, áo phao nhét vào tủ quần áo là xong, chứ củi đốt này thì biết vứt đi đâu cơ chứ? Thời tiết nóng thế này, một đống củi đốt chất đống trong nhà, nói không chừng lát nữa là tự bùng cháy đấy! Đến lúc đó mà cháy đến mức nhà tan cửa nát thì thảm hại biết bao! Mối lợi nhỏ thế này vẫn đừng tham thì hơn!”

“Có lý nha! Thế lần sau có người đến mua than, tôi sẽ bảo rằng: Thưa các ông các bà, mua ít than đi ạ, than nhà tôi tốt lắm đấy, bắt lửa nhanh cháy lâu, để trong nhà tự nó sẽ bùng cháy, đến lúc đó đốt cho các vị nhà tan cửa nát, các vị có thấy vui không nào? Nhừ! Tôi mà nói thế thì còn ai dám mua nữa chứ? Cậu bớt đến đây gây rối đi cho tôi!”

“Chuyện đơn giản thế này, một con động vật guốc chẵn như tôi còn nghĩ ra được, chẳng lẽ mấy ông lớn bà cả kia lại không nghĩ ra? Tôi thấy đống than này của ông chắc chắn không bán được đâu, chi bằng đổi nghề làm việc buôn bán khác đi thôi!”

“Việc buôn bán khác? Nhà tôi ba đời bán than, thì còn có thể làm việc buôn bán gì nữa chứ?”

“Trời nóng thế này, ông không thể đổi nghề đi bán kem à? Bán không hết tôi ăn hộ cho!”

“Kem? Kem mà dễ bán thế á? Vào cái thời đại tủ lạnh nhà chúng ta còn chưa được phát minh này, ông mà muốn làm kem thì phải gom một đống khối băng vào mùa hè, tìm một cái hang động mát mẻ cất giữ vào đó, một nghìn cân khối băng cất đến bây giờ tối đa cũng chỉ còn lại mười bảy mười tám lạng, thế mới có thể mang ra làm kem được chứ. Mùa đông chúng ta toàn ở trên núi chặt củi đốt than rồi, bây giờ thì lấy đâu ra khối băng chứ?”

Con bò bỗng cứng họng không nói nên lời, buồn bực một hồi, chợt búng tay cái chóc, hưng phấn nói: “Có cách rồi! Bây giờ bán cầu bắc của chúng ta là mùa hè, nhưng bán cầu nam chính là mùa đông đấy! Chúng ta vận chuyển xe than này đến bán cầu nam bán đi, rồi từ đó vận chuyển một xe khối băng về, thế chẳng phải là có thể làm kem rồi sao!”

Ông lão bị nó dọa cho giật mình thon thót, vội vàng hỏi: “Cái gì? Mày là một con động vật guốc chẵn mà cũng biết búng tay à? Búng cái nữa cho tao xem nào?”

Con bò “tách” thêm một cái búng tay nữa, “Thế nào? Chúng ta xuất phát luôn chứ, đi bán cầu nam?”

Ông lão bấm đốt ngón tay tính toán, trầm ngâm một lát rồi nói: “Tôi thấy… chuyến này đi bán cầu nam, e rằng trước khi mùa hè kết thúc là chúng ta không về kịp đâu đấy!”

“Không thể nào? Trên đường đi mà mất nhiều thời gian thế cơ à?”

“Ý tôi nói là mùa hè của mười tám năm sau cơ.”

Con bò lại câm nín không nói nên lời, trong lòng thầm nghĩ: “Ông già này cũng tỉnh táo phết đấy chứ, vốn định lừa ổng đi về hướng Nam, để tiện đường ghé qua đội sản xuất một chuyến, không ngờ lại thất bại mất rồi.” Một kế không thành lại sinh kế khác, con bò lại búng tay cái chóc, nói: “Có cách rồi! Tuy bây giờ dưới mặt đất không có tuyết, nhưng mấy ngọn núi cao kia vẫn băng sơn tuyết địa đấy thôi! Chi bằng chúng ta tìm một ngọn núi cao…”

“Mày có phải là bò Tây Tạng đâu mà trèo núi cao làm gì? Đến lúc trơn chân một cái, cả người lẫn xe cùng toi mạng, chẳng phải là tôi mất cả chì lẫn chài à? Mày là một loài động vật guốc chẵn, giày chống trượt còn không xỏ vào nổi mà lại đòi trèo núi tuyết á?”

Con bò kêu thảm thiết một tiếng rồi ngã nhào xuống đất, bốn móng vuốt “lộp bộp lách tách” đập đập xuống mặt đất, khóc lóc thảm thiết: “Tôi cứ trèo đấy! Tôi cứ trèo đấy!” Lát sau nó ổn định lại cảm xúc, trèo dậy tiếp tục kéo xe, cứ như chưa từng có chuyện gì xảy ra vậy. Ông lão thu hết vào trong mắt, trong lòng thầm khen ngợi: “Trò nhà mình tâm lý vững vàng thật đấy, bảo khóc là khóc ngay, bảo dừng là dừng luôn, dứt khoát gọn gàng, có cơ hội nhất định tôi phải giới thiệu nó đi đóng phim Quỳnh Dao mới được!”

Một người một bò một xe này, đi mất nửa ngày trời, cuối cùng cũng xuống núi, đi vào trong thành. Bọn chúng đi dọc theo con phố, dọc đường hô to gọi lớn: “Bán than đây! Bán than vừa ngon vừa vui đây! Than thượng hạng mới ra lò, vẫn còn nóng hổi đây! Muốn ăn thì mau lên, để nguội là mất giòn đấy nhé!” Cư dân bên đường đang quạt quạt quạt mo, ăn dưa hấu, kinh ngạc nhìn ông lão và con bò đi qua trên phố.

Một người đàn ông trung niên vỗ vỗ đầu con trai mình nói: “Con nhìn đi, đây chính là nghệ thuật hành vi trong truyền thuyết đấy! Bác lớn tuổi này thông qua hành vi hoang đường là bán than vào mùa hè, để thể hiện một cách cực kỳ mãnh liệt sự bất mãn đối với hiện thực xã hội, và khát vọng hướng tới cuộc sống hạnh phúc…”

Cậu con trai nghe ông bố lải nhải lải nhải mãi nửa ngày, lắc đầu nói: “Con thấy trông bác ấy như bị thần kinh ấy ạ!”

Ông lão và con bò đi mãi cho đến khi mặt trời lặn, vẫn chẳng bán nổi nửa cục than nào. Ông lão lau mồ hôi trên trán, chửi mắng: “Đen đủi thật đấy! Đừng nói là mua, cho dù có người chạy xí xớn cướp mất hai cục than, thì cũng coi như là đã mở hàng rồi chứ lị!”

Con bò oán trách: “Bác ơi, bác thì chưa thấy gì đâu, chứ tôi đây khổ sở ngóng chờ người mua đến giúp tôi giảm bớt gánh nặng đây này! Dù sao thì xe than này có phải do bác kéo đâu cơ chứ!”

Đúng vào lúc này, chỉ nghe thấy tiếng móng ngựa lộc cộc vang lên, hai vị quần chúng diễn viên ăn mặc kỳ quái xuất hiện trước mặt ông lão và con bò. Ông lão đánh giá hai người bọn họ một lượt từ trên xuống dưới, bước lên chắp tay hành lễ nói: “Hai vị ăn mặc cá tính thế này, chắc hẳn cũng là những nhân vật mang phong cách tiên phong rồi! Không giấu gì hai vị, lão đây cũng là dân gốc làm nghệ thuật, xe than này chính là tác phẩm mới nhất của tôi, mang tên , tổng trọng lượng cũng phải tầm một nghìn cân, thấy hai vị có duyên, tôi bán nửa cho không nửa với giá gốc cho hai vị đấy, thế nào?”

Con bò nghe thấy thế liền thầm khen ngợi, thầm nghĩ ông già này cứ hễ đến thời khắc quan trọng là lại ba hoa chích choè tung ra trăm ngàn chiêu trò, đúng là một nhân tài kiệt xuất trong giới marketing! Không ngờ hai vị thanh niên tiên phong kia hoàn toàn phớt lờ ông ta, trong đó một người mặc áo giáp vàng từ trong ngực lấy ra một dải lụa trắng dài, vắt lên cổ ông lão. Ông lão trong lòng vô cùng sung sướng, thầm nghĩ hai vị thanh niên trẻ tuổi này đúng là biết kính già yêu trẻ, vừa gặp mặt đã tặng khăn Hada cho mình rồi! Nhìn lại vị mặc áo sơ mi trắng nhỏ còn lại, cũng từ trong ngực lấy ra một tấm vải voan đỏ, buộc lên đầu con bò. Con bò trong lòng vô cùng sung sướng, thầm nghĩ hai vị thanh niên trẻ tuổi này đúng là sốt ruột thay cho trâu suy nghĩ thay cho trâu, biết mình muốn tìm vợ, nên chuẩn bị khăn hoa áo đỏ thế này để mình đi rước dâu luôn đấy phỏng? Tuyệt vời! Ông lão và con bò nhìn nhau cười, ai nấy đều vui mừng khôn xiết. Hai người thanh niên đó bèn quay đầu ngựa, dẫn ông lão và con bò đi về phía trước.

Áo sơ mi trắng: “Đại ca, chúng ta nửa tấm lụa đỏ một trượng nhiễu, mua xe than này là được rồi, sao còn dẫn theo cả ông lão này làm gì?”

Áo giáp vàng: “Cậu có biết chúng ta mua xe than này để làm gì không? Mở tiệc nướng BBQ! Tiệc nướng BBQ này nướng cái gì hả? Bít tết mổ thịt tại chỗ! Bít tết này ai nướng đây? Ông lão cởi trần! Cậu nói xem, có thể không dẫn theo hai bọn họ đi cùng được chắc?”

Áo sơ mi trắng: “Đại ca suy nghĩ chu đáo, tiểu đệ khôn xiết noi theo! Khâm phục, thực sự là khâm phục đấy ạ!”

Áo giáp vàng: “Học tập cho tốt vào nhé!”

Đáng thương cho ông lão và con bò ấy, không nghe thấy những lời thì thầm to nhỏ của hai tên thanh niên tiên phong kia, trên mặt vẫn mang theo nụ cười hạnh phúc, hoàn toàn không hay biết gì mà bước lên con đường một đi không trở lại của bữa tiệc nướng thịt, đúng là đáng mừng đáng chúc mừng, đáng mừng đáng chúc mừng thay! ?

Bài tập sau giờ học

1. Là một loài động vật guốc chẵn, có những việc nào là không thể làm được? ( )

A. Chơi trò chơi "đoán ngón giữa"

B. Leo núi nhân tạo

C. Xem chỉ tay

D. Chơi GBA

E. Dùng tay ra hiệu con số "ba"

F. Quay bút

2. Cất trữ củi đốt như thế nào mới là an toàn và đáng tin cậy? ( )

A. Ra ngân hàng mở một chiếc hộp an toàn rồi cất vào trong đó.

B. Ngâm vào trong rượu trắng sáu mươi độ, lúc nào cần dùng thì vớt một cục ra.

C. Cho vào trong túi gấm đeo lên cổ.

D. Khâu vào lớp lót bên trong của quần lót.

E. Dùng dây xâu thành từng chuỗi, treo dưới hiên nhà.

3. Thanh niên tiên phong trong lòng bạn nên có kiểu ăn mặc như thế nào?

A. Áo sơ mi trắng, quần xanh, giày vải trắng, thắt khăn quàng đỏ.

B. Cởi trần mặc âu phục, quần đùi đi biển, giày vải đen, thắt cà vạt theo kiểu thắt khăn quàng đỏ.

C. Áo bó sát màu xanh, áo choàng đỏ, quần đùi bí ngô màu đỏ.

D. Yếm da thú, váy cỏ, vòng hoa Hawaii.

D. Trùm một chiếc bao tải, ngoài ra không còn gì khác.

4. Xin hãy dùng ba đạo cụ là đèn bàn, móc phơi quần áo, túi rác đen để lên ý tưởng cho một màn nghệ thuật hành vi. Nếu điều kiện cho phép, xin hãy thể hiện nó ra.