Công chúa và cậu con trai người làm vườn đang chơi đùa ở khu vườn phía sau.

— Khi lớn lên, công chúa sẽ làm gì? — cậu con trai người làm vườn hỏi.

— Em muốn lấy anh, Tom — công chúa đáp. — Anh có phiền không?

— Không — cậu con trai người làm vườn trả lời. — Anh không phiền lắm đâu. Anh sẽ cưới em nếu em thích — miễn là anh có thời gian.

Bởi vì cậu con trai người làm vườn dự tính rằng, ngay khi lớn lên, cậu sẽ vừa làm đại tướng, vừa làm nhà thơ, thủ tướng, đô đốc lẫn kỹ sư công trình. Trong lúc ấy, ở trường, cậu luôn đứng đầu tất cả các lớp, và xuất sắc nhất lớp địa lý.

Còn Công chúa Mary Ann, cô bé là một đứa trẻ vô cùng ngoan ngoãn và ai cũng yêu quý. Cô luôn tử tế và lịch sự, ngay cả với chú James và những người mà cô không lấy gì làm thích thú cho lắm; và dù không được thông minh lắm đối với một nàng công chúa, cô vẫn luôn cố gắng làm bài tập của mình. Ngay cả khi bạn biết thừa rằng mình không thể làm nổi bài tập, bạn cứ thử làm xem sao, và đôi khi bạn sẽ thấy nhờ một sự tình cờ may mắn nào đó mà bài tập thực sự được hoàn thành. Thêm nữa, công chúa có một trái tim thực sự nhân hậu: Cô luôn đối xử tử tế với lũ vật nuôi của mình. Cô không bao giờ đánh con hà mã khi nó làm vỡ búp bê trong lúc đùa giỡn tinh nghịch, và cũng không bao giờ quên cho lũ tê giác ăn trong cái chuồng nhỏ ở khu vườn phía sau. Con voi rất mực quấn quýt lấy cô, và đôi khi Mary Ann khiến cô vú nuôi vô cùng bực bội khi lén lút[22] mang sinh vật nhỏ đáng yêu ấy lên giường ngủ cùng, để nó ngủ với chiếc vòi dài đặt đầy trìu mến vắt ngang cổ cô, và cái đầu xinh xắn rúc dưới tai phải Hoàng gia.

Khi công chúa ngoan ngoãn suốt cả tuần — vì cũng như tất cả những đứa trẻ thực sự, đang sống và đáng yêu khác, đôi khi cô bé cũng nghịch ngợm nhưng chưa bao giờ hư đốn — Vú nuôi sẽ cho phép cô mời những người bạn nhỏ đến sớm vào sáng thứ Tư và chơi suốt cả ngày, bởi vì thứ Tư là ngày kết thúc một tuần ở vương quốc đó. Rồi đến buổi chiều, khi tất cả các tiểu vương, nữ công tước, hầu tước và bá tước nhỏ tuổi đã ăn xong món bánh pudding gạo và được rửa sạch tay mặt sau bữa ăn, Vú nuôi sẽ cất lời: "Nào các con yêu, chiều nay các con thích làm gì nào?" hệt như thể bà không hề hay biết điều đó. Và câu trả lời lúc nào cũng giống nhau:

— Ồ, chúng cháu muốn đến Vườn thú để cưỡi con chuột lang lớn, cho thỏ ăn và nghe con chuột chũi ngủ ngáy.

Thế là những chiếc tạp dề được cởi ra và tất cả kéo nhau đến Vườn thú, nơi có tới hai mươi đứa trẻ có thể cưỡi cùng lúc trên lưng con chuột lang, và ngay cả những đứa nhỏ nhất cũng có thể cho những chú thỏ khổng lồ ăn nếu có người lớn nào tốt bụng nhấc bổng chúng lên.

Lúc nào cũng có những con người tốt bụng như thế, bởi vì ở Rotundia ai cũng tốt — ngoại trừ một kẻ.

Đến đây thì hẳn bạn đã biết rằng Vương quốc Rotundia là một nơi vô cùng kỳ lạ; và nếu bạn là một đứa trẻ hay suy ngẫm — mà chắc chắn là thế — bạn sẽ chẳng cần tôi phải bảo điều gì là kỳ lạ nhất ở nơi đó. Nhưng nhỡ đâu bạn không phải là một đứa trẻ hay suy ngẫm — và tất nhiên điều đó hoàn toàn có thể xảy ra — tôi sẽ nói cho bạn biết ngay điều kỳ lạ nhất ấy là gì. Tất cả các loài động vật đều không đúng kích thước! Và mọi chuyện diễn ra thế này đây.

Từ xửa từ xưa, khi thế giới của chúng ta mới chỉ là một nhúm đất, không khí, lửa và nước trộn lẫn vào nhau nhão nhoét như bột làm bánh, rồi quay cuồng điên cuồng để cố gắng sắp xếp các thành phần khác nhau vào đúng vị trí của chúng, một[23] mảnh đất tròn đã tuột ra và tự mình bay vèo vèo qua vùng nước — lúc bấy giờ mới chỉ bắt đầu phẳng lặng thành một đại dương thực sự. Và khi khối đất tròn khổng lồ bay đi, cứ quay tít mù hết sức có thể, nó đâm phải một dải đá cứng dài đã tuột ra từ phần hỗn hợp nhão nhoét kia; hòn đá cứng đến nỗi và chuyển động nhanh đến mức nó đâm thủng khối đất tròn bằng phần mũi và nhô ra ở phía bên kia, khiến cả hai gắn kết lại với nhau trông giống như một con quay khổng lồ quá khổ.

Tôi e rằng tất cả những điều này rất khô khan, nhưng bạn biết đấy, địa lý chưa bao giờ là môn sinh động, và suy cho cùng, tôi vẫn phải cung cấp cho bạn chút kiến thức ngay cả trong một câu chuyện cổ tích — giống như việc giấu thuốc bổ trong lọ mứt vậy.

Chà, khi tảng đá nhọn đâm sầm vào mảnh đất tròn, cú va chạm mạnh đến mức khiến chúng cùng quay tít qua bầu không khí — lúc bấy giờ cũng vừa vào đúng vị trí của mình giống như mọi thứ khác — chỉ có điều, ngẫu nhiên thế nào mà chúng lại quên mất chiều quay ban đầu, và bắt đầu quay ngược chiều. Chẳng mấy chốc, Tâm Trọng lực — một tên khổng lồ vĩ đại đang quản lý toàn bộ cơ ngơi đó — bèn tỉnh giấc ở giữa lòng trái đất và bắt đầu lầm bầm càu nhàu.

— Mau lên — hắn nói. — Xuống đây và nằm yên đi, được chứ?

Thế là khối đá gắn mảnh đất tròn rơi tõm xuống biển, phần mũi đá cắm phập vào một cái lỗ vừa khít dưới đáy biển đá, và ở đó nó quay ngược chiều bảy vòng rồi nằm im bất động. Và mảnh đất tròn ấy, sau hàng triệu năm, đã trở thành Vương quốc Rotundia.

Đến đây là hết bài học địa lý. Giờ thì chuyển sang một chút lịch sử tự nhiên, để chúng ta không cảm thấy mình đang hoài phí thời gian. Tất nhiên, hậu quả của việc hòn đảo quay ngược chiều là khi các loài muông thú bắt đầu sinh sôi trên đảo, tất cả chúng đều phát triển không đúng kích thước. Con chuột lang, như bạn đã biết, to bằng con voi của chúng ta, và con voi — cục cưng bé bỏng — thì to bằng loài chó sục lông đen-vàng nhỏ xíu ngốc nghếch mà các quý bà đôi khi giấu trong ống tay áo múp của họ. Lũ thỏ to[24] bằng loài tê giác của chúng ta, và khắp các vùng hoang dã trên đảo, chúng đào những cái hang to bằng đường hầm xe lửa. Con chuột chũi, dĩ nhiên, là sinh vật khổng lồ nhất. Tôi không thể nói cho bạn biết nó to đến mức nào đâu. Ngay cả khi bạn tưởng tượng đến loài voi thì cũng chẳng ích gì đâu. May mắn thay, chỉ có độc nhất một con như thế, và lúc nào nó cũng ngủ vùi. Nếu không, tôi không nghĩ người dân Rotundia có thể chịu nổi nó. Sẵn có nó ở đó, họ bèn cất cho nó một ngôi nhà, và điều đó đỡ tốn kém tiền thuê ban nhạc kèn đồng, bởi vì chẳng có ban nhạc nào có thể tài nào át nổi tiếng khi con chuột chũi đang nói mớ trong lúc ngủ.

Đàn ông, phụ nữ và trẻ em trên hòn đảo tuyệt vời này lại có kích thước hoàn toàn bình thường, bởi vì tổ tiên của họ đã theo chân Kẻ Chinh Phạt đặt chân đến đây từ lâu, sau khi hòn đảo đã ổn định và muông thú đã phát triển xong xuôi trên đó.

Giờ thì bài học lịch sử tự nhiên đã kết thúc, và nếu bạn nãy giờ vẫn chăm chú lắng nghe, bạn sẽ biết về Rotundia nhiều hơn bất kỳ ai ở đó, ngoại trừ ba người: Thầy Hiệu trưởng Tối cao, chú của côngع chúa — vốn là một pháp sư, biết tuốt mọi thứ mà chẳng cần học — và Tom, con trai người làm vườn.

Tom đã học ở trường nhiều hơn bất kỳ ai, bởi vì cậu muốn giành lấy giải thưởng. Phần thưởng do Thầy Hiệu trưởng Tối cao trao tặng là một cuốn Lịch sử Rotundia được đóng gáy đẹp mắt, có khắc huy hiệu Hoàng gia trên bìa. Nhưng sau ngày hôm đó, khi công chúa tuyên bố cô có ý định lấy Tom, cậu con trai người làm vườn đã suy nghĩ kỹ lưỡng và quyết định rằng giải thưởng tuyệt vời nhất trên đời chính là công chúa, và đây là phần thưởng mà Tom nhắm tới; và khi bạn là con của một người làm vườn mà lại quyết tâm cưới một nàng công chúa, bạn sẽ thấy rằng càng học nhiều ở trường bao nhiêu thì càng tốt bấy nhiêu.

Công chúa vẫn luôn chơi đùa cùng Tom vào những ngày các vị tiểu vương và hầu tước nhỏ tuổi không đến uống trà — và khi cậu nói với cô rằng cậu chắc chắn tới chín mươi phần trăm sẽ giật giải nhất, cô liền vỗ tay reo lên: "Tom yêu quý ơi, Tom ngoan và giỏi giang của em, anh xứng đáng nhận mọi giải thưởng. Và em sẽ tặng anh con voi cưng của em — anh cứ giữ nó cho đến khi chúng ta cưới nhau nhé."[25]

Con voi cưng có tên là Fido, và con trai người làm vườn đã bỏ nó vào túi áo khoác mang đi. Đó là chú voi cưng đáng yêu nhất mà bạn từng thấy — dài khoảng sáu inch. Nhưng chú ta lại cực kỳ, cực kỳ khôn ngoan — không thể khôn hơn được nữa dù cho chú có cao cả dặm đi chăng nữa. Chú nằm ngoan ngoãn trong túi áo của Tom, và khi Tom thọc tay vào, Fido liền quấn chiếc vòi nhỏ xíu quanh những ngón tay Tom với một sự tin tưởng đầyâu yếm khiến trái tim cậu bé ấm áp hẳn lên trước chú thú cưng mới. Nào là con voi, tình cảm của công chúa, lại thêm ý thức rằng ngay ngày hôm sau mình sẽ nhận được cuốn Lịch sử Rotundia đóng gáy đẹp đẽ với huy hiệu Hoàng gia trên bìa, Tom trằn trọc chẳng tài nào chợp mắt nổi. Thêm vào đó, con chó cứ sủa inh ỏi đến phát sợ. Ở Rotundia chỉ có duy nhất một con chó — vương quốc không đủ khả năng nuôi nhiều hơn một con: Đó là một chú chó cảnh Mexico thuộc giống mà ở hầu hết các nơi trên thế giới chỉ dài bảy inch tính từ chóp mũi xinh xắn đến tận chót đuôi yêu kiều — thế nhưng ở Rotundia, nó lại to lớn hơn mức tôi dám mong bạn tin tưởng. Và khi nó sủa, tiếng sủa của nó lớn đến nỗi lấp đầy cả màn đêm, chẳng còn chỗ cho giấc ngủ, những giấc mơ, những câu chuyện trò lịch sự hay bất cứ thứ gì khác trên đời. Nó không bao giờ sủa những chuyện lặt vặt xảy ra trên đảo — nó có tư tưởng phóng khoáng lắm; nhưng khi có những con tàu đi lạc trong bóng tối, va vào các mỏm đá ở tận cùng hòn đảo, nó sẽ sủa một hoặc hai tiếng, cốt để cho lũ tàu biết rằng chúng không được phép bén mảng đến đó đùa nghịch theo ý thích.

Nhưng vào đêm hôm đó, nó cứ sủa hoài, sủa mãi — và công chúa thốt lên: "Ôi trời ơi, em ước gì nó đừng sủa nữa, buồn ngủ quá đi mất." Còn Tom tự nhủ: "Không biết có chuyện gì thế nhỉ. Cứ sáng rõ ra là mình phải đi xem mới được."

Thế là khi ánh bình minh bắt đầu hừng lên với sắc hồng và vàng xinh xắn, Tom liền thức dậy và bước ra ngoài. Và suốt quãng thời gian ấy, chú chó cảnh Mexico vẫn sủa vang trời khiến những ngôi nhà rung chuyển, và ngói trên mái cung điện lách cách như những chiếc vỏ bình sữa trong cỗ xe có con ngựa đang hăng máu.

— Mình phải đến chỗ cây cột thôi — Tom nghĩ thắc mắc trong đầu khi đi xuyên qua thị trấn[26]. Cây cột, dĩ nhiên, chính là phần đỉnh của tảng đá đã đâm xuyên qua Rotundia từ hàng triệu năm trước và làm nó quay ngược chiều. Nó nằm ngay giữa hòn đảo, vươn cao tít tắp, và khi đứng trên đỉnh, bạn có thể phóng tầm mắt xa hơn rất nhiều so với khi đứng dưới thấp.

Khi Tom rời thị trấn đi qua các dải đồi thoai thoải, cậu ngẫm nghĩ thật là một cảnh tượng đẹp đẽ khi ngắm nhìn bầy thỏ trong buổi sáng rực rỡ đẫm sương mai đang đùa giỡn cùng bầy con ngay cửa hang của chúng. Đương nhiên là cậu không đi quá sát lũ thỏ, bởi vì khi một con thỏ to chừng ấy đang vui đùa, nó không phải lúc nào cũng chú ý xem mình đang chạy đi đâu, và nó có thể vô tình giẫm bẹp dí Tom dưới bàn chân, để rồi sau đó sẽ cảm thấy vô cùng ân hận. Tom là một cậu bé tốt bụng, và cậu không muốn làm cho ngay cả một con thỏ phải buồn lòng. Ở xứ sở chúng ta, những con sâu tai thường trốn đi khi chúng nghĩ bạn sắp giẫm lên người chúng. Bản thân chúng cũng có những trái tim nhân hậu, và chúng không muốn bạn phải hối hận về sau.

Thế là Tom cứ thế bước đi, ngắm nhìn đàn thỏ và quan sát ánh ban mai ngày càng rực rỡ sắc đỏ và vàng. Và chú chó cảnh Mexico vẫn sủa không ngừng nghỉ, cho đến khi những tiếng chuông nhà thờ ngân lên, và chiếc ống khói của nhà máy làm bánh táo lại rung lên bần bật.

Nhưng khi Tom đến bên cây cột, cậu nhận ra mình chẳng cần phải trèo lên tận đỉnh để tìm xem con chó đang sủa cái gì.

Bởi vì ở đó, ngay cạnh cây cột, đang nằm một con rồng tím rất lớn. Đôi cánh của nó trông giống như những chiếc ô tím cũ kỹ đã dầm mưa dãi nắng lâu ngày, cái đầu của nó to và trọc lóc như chóp của một cây nấm độc màu tím, còn chiếc đuôi — cũng một màu tím — thì dài, gầy và thắt chặt lại trông giống như chiếc roi da đánh xe ngựa.

Nó đang liếm láp một trong những chiếc cánh giống như ô tím của mình, chốc chốc lại rên rỉ và tựa đầu ra đằng sau vào cột đá như thể đang mệt lả đi. Tom lập tức hiểu chuyện gì đã xảy ra. Chắc hẳn một đàn rồng tím đã bay qua hòn đảo trong đêm, và con rồng tội nghiệp này đã va cánh vào cây cột và bị gãy cánh.

Ở Rotundia, ai ai cũng đối xử tử tế với nhau, và Tom không hề cảm thấy sợ hãi con rồng, dĩ nhiên là trước đó cậu chưa từng nói chuyện với con rồng nào bao giờ. Cậu từng nhiều lần ngắm nhìn chúng bay lượn qua biển, nhưng chưa bao giờ nghĩ tới chuyện có thể quen biết một con ngoài đời thực.

Thế là cậu liền cất tiếng: "Tôi e là anh cảm thấy không được khỏe cho lắm thì phải."

Con rồng lắc lắc chiếc đầu tím to lớn của nó. Nó không biết nói chuyện, nhưng cũng giống như muông thú khác, nó hoàn toàn có thể hiểu được nếu nó muốn.

— Tôi lấy cho anh cái gì ăn nhé? — Tom lịch sự hỏi.

Con rồng mở to đôi mắt màu tím cùng một nụ cười đầy dò hỏi.

— Một hai cái bánh ngọt nhỏ nhé? — Tom dụ dỗ. — Ngay gần đây có một cây bánh ngọt tuyệt đẹp đấy.

Con rồng há cái miệng tím to đùng và liếm đôi môi tím ngắt, thế là Tom liền chạy đi rung cây bánh ngọt, chẳng mấy chốc đã quay lại với một ôm đầy bánh nho tươi mới ra lò, và trên đường về cậu tiện tay hái thêm vài chiếc bánh kiểu Bath vốn mọc trên những bụi cây thấp gần cây cột.

Bởi vì đương nhiên, một hệ quả khác của việc hòn đảo quay ngược chiều là tất cả những món chúng ta phải nhọc công làm ra — bánh ngọt, bánh quy — lại mọc trên cây cối và bụi rậm, thế nhưng ở Rotundia, họ lại phải tự tay làm ra súp lơ, bắp cải, cà rốt, táo và hành tây, hệt như cách các đầu bếp của chúng ta làm bánh pudding và bánh nếp vậy.

Tom đưa hết số bánh cho con rồng, vừa nói: "Nào, ăn thử một chút đi. Cậu sẽ thấy khỏe hơn ngay thôi."

Con rồng nuốt chửng chỗ bánh, gật đầu có phần miễn cưỡng rồi lại cúi xuống liếm láp cái cánh của mình. Thế là Tom để mặc nó ở đó và quay trở về thị trấn mang theo tin tức, mọi người hào hứng đến mức có một con rồng sống đàng hoàng xuất hiện trên đảo — chuyện chưa từng xảy ra bao giờ — đến nỗi tất cả kéo nhau ra xem, quên bén cả việc đến dự lễ phát thưởng, và Thầy Hiệu trưởng Tối cao cũng đi theo đám đông nốt. Lúc ấy, ông ta đang cầm giải thưởng của Tom, cuốn Lịch sử Rotundia, trong túi áo — cuốn sách bọc da bê có khắc huy hiệu Hoàng gia trên bìa — và ngẫu nhiên thế nào nó lại rơi tuột ra, thế là con rồng đã ăn mất cuốn sách, hóa ra cuối cùng Tom chẳng nhận được phần thưởng nào cả. Nhưng con rồng sau khi nuốt trọn nó thì lại đâm ra chê.

— Có lẽ trong cái rủi lại có cái may — Tom tự nhủ. — Biết đâu nếu nhận được giải thưởng đó thì mình cũng chẳng thích nổi.

Hôm đó lại đúng vào thứ Tư, thế nên khi những người bạn của công chúa được hỏi họ muốn làm gì, tất cả các tiểu vương, hầu tước và bá tước đều nhao lên: "Đi xem rồng đi!" Nhưng các vị nữ công tước, hầu tước phu nhân và bá tước phu nhân lại bày tỏ sự sợ hãi.

Bấy giờ Công chúa Mary Ann mới dõng dạc lên tiếng: "Đừng có ngốc nghếch thế chứ, bởi vì chỉ trong truyện cổ tích hay sách lịch sử nước Anh và những thứ tương tự thì người ta mới đối xử tệ bạc và muốn làm hại lẫn nhau thôi. Ở Rotundia ai cũng tốt bụng, và chẳng có gì phải sợ hãi cả, trừ khi chúng ta hư đốn; mà khi đó thì chúng ta biết là điều đó tốt cho chính mình mà. Nào, tất cả chúng ta cùng đi xem rồng đi. Chúng ta có thể mang cho nó ít kẹo chua." Thế là họ cùng đi. Mọi đứa trẻ có tước vị đều lần lượt cho con rồng ăn kẹo chua, và nó tỏ ra rất hài lòng, phổng mũi, ngoe nguẩy chiếc đuôi tím hết mức có thể; bởi vì quả thực đó là một chiếc đuôi dài ơi là dài. Nhưng đến lượt công chúa cho rồng ăn kẹo chua, nó nở một nụ cười rạng rỡ đến tận mang tai, ngoe nguẩy cái đuôi dài đến từng thốn cuối cùng, ra điều muốn nói: "Ôi, nàng công chúa xinh đẹp, tốt bụng và đáng yêu của ta." Nhưng sâu thẳm trong trái tim tím ngắt đầy nham hiểm của mình, nó lại đang nghĩ: "Ôi, nàng công chúa xinh đẹp, béo múp míp và đáng yêu của ta, ta thèm ăn ngươi hơn là mấy viên kẹo chua ngớ ngẩn này." Nhưng tất nhiên chẳng ai nghe thấy tiếng lòng của nó ngoại trừ chú của công chúa, vì ông ta là một pháp sư, lại có thói quen áp tai nghe trộm qua khe cửa. Đó là một phần nghề nghiệp của ông ta.

Giờ thì, hẳn bạn còn nhớ tôi từng nói rằng ở Rotundia có một kẻ độc ác, và tôi không thể che giấu thêm được nữa rằng Kẻ Xấu Toàn Diện ấy chính là chú James của công chúa. Pháp sư nào cũng xấu xa, như bạn đã biết qua các sách truyện cổ tích, và một số ông chú cũng chẳng tốt đẹp gì, như bạn thấy trong câu chuyện Những đứa trẻ trong rừng, hay Bi kịch Norfolk, và ít nhất cũng có một kẻ tên là James rất độc ác, như bạn đã học trong lịch sử nước Anh. Và khi một kẻ vừa là pháp sư, vừa là chú ruột, lại còn mang tên James nữa, thì bạn đừng mong đợi điều gì tốt đẹp từ hắn. Hắn chính là một Kẻ Xấu Toàn Diện Ba Trong Một — và hắn sẽ chẳng có kết cục tốt đẹp đâu.

Chú James đã từ lâu nung nấu ý định tống khứ công chúa để độc chiếm vương quốc cho riêng mình. Ông ta chẳng thích thú gì nhiều — một vương quốc tốt lành gần như là thứ duy nhất ông ta quan tâm — nhưng ông ta chưa bao giờ tìm được cơ hội thích hợp, bởi vì ai ở Rotundia cũng tốt bụng nên những bùa chú độc ác chẳng thể phát huy tác dụng ở đây, mà chỉ trượt khỏi những người dân vô tội ấy như nước đổ đầu vịt. Thế nhưng giờ đây, chú James nghĩ rằng cơ hội của mình đã đến — vì ông ta biết rằng hiện tại trên đảo có tới hai kẻ độc ác có thể đứng về phía nhau — chính là bản thân ông ta và con rồng. Ông ta không nói gì cả, chỉ trao cho con rồng một cái nhìn đầy ẩn ý, rồi mọi người quay về nhà uống trà. Và chẳng ai nhìn thấy cái nhìn ẩn ý đó ngoại trừ Tom.

Tom trở về nhà, kể hết mọi chuyện cho con voi của mình nghe. Sinh vật nhỏ bé thông minh chăm chú lắng nghe, rồi trèo từ đầu gối Tom lên mặt bàn, nơi có đặt một cuốn lịch để bàn mà công chúa đã tặng Tom làm quà Giáng sinh. Bằng chiếc vòi tí hon, con voi chỉ vào một ngày trên lịch — ngày mười lăm tháng Tám, sinh nhật của công chúa — rồi ngước nhìn chủ nhân đầy lo lắng.

— Gì thế Fido — chú voi ngoan ngoãn của ta — có chuyện gì sao? — Tom hỏi, và con vật tinh khôn lại lặp lại cử chỉ vừa rồi. Lúc đó Tom mới hiểu ra.

— Ồ, sắp có chuyện gì xảy ra vào ngày sinh nhật cô ấy à? Được rồi. Mình sẽ cảnh giác.

Và cậu đã giữ đúng lời hứa.[30]

"Lát sau nó bắt đầu đi lang thang."

Xem trang 29.

Ban đầu, người dân Rotundia vô cùng hài lòng với con rồng, kẻ sống cạnh cây cột và tự kiếm ăn từ những cây bánh ngọt, nhưng chẳng bao lâu sau nó bắt đầu đi lang thang. Nó bò lổm ngổm vào những cái hang do lũ thỏ khổng lồ đào; và những du khách đang vui đùa trên các ngọn đồi sẽ nhìn thấy cái đuôi dài, thắt chặt như roi da của nó đang quằn quại thụt vào hang và biến mất, rồi trước khi họ kịp thốt lên "Kia kìa, nó kìa", cái đầu tím xấu xí của nó lại nhô ra từ một cái hang thỏ khác — có lẽ là ngay sau lưng họ — hoặc khẽ cười khúc khích ngay bên tai họ. Và tiếng cười của con rồng không hề vui vẻ chút nào. Kiểu chơi trốn tìm này ban đầu mang lại sự giải trí cho mọi người, nhưng chẳng mấy chốc nó bắt đầu làm họ phát bực lên được: và nếu bạn không hiểu điều đó có nghĩa là gì, hãy nhờ Mẹ giải thích cho nghe vào lần tới khi bạn đang chơi bịt mắt bắt dê mà mẹ lại đang bị đau đầu. Thế rồi con rồng đâm ra có thói quen quất đuôi kêu tanh tách như người ta quất roi ngựa, và điều này cũng làm mọi người vô cùng căng thẳng. Rồi thêm nữa, những món đồ nhỏ bắt đầu không cánh mà bay. Và bạn biết điều đó khó chịu thế nào đấy, ngay cả trong một trường nội trú tư thục, còn trong một vương quốc công cộng thì tất nhiên mọi chuyện còn tồi tệ hơn nhiều. Những thứ bị mất ban đầu chẳng có gì to tát — vài chú voi nhỏ, một hai con hà mã, vài con hươu cao cổ và những thứ đại loại thế. Chẳng có gì đáng kể cả, như tôi đã nói, nhưng nó khiến người ta cảm thấy bất an. Rồi có một ngày, chú thỏ cưng yêu quý của công chúa tên là Frederick đột ngột biến mất một cách bí ẩn, và tiếp theo là một buổi sáng kinh hoàng khi chú chó cảnh Mexico không còn thấy tăm hơi đâu nữa. Nó đã sủa không ngừng kể từ khi con rồng đặt chân lên hòn đảo, và mọi người đã quá quen với tiếng ồn đó. Thế nên khi tiếng sủa của nó đột ngột im bặt, nó đã đánh thức tất cả mọi người — và họ đổ xô ra ngoài để xem chuyện gì đang xảy ra. Và chú chó cảnh đã biến mất!

Một cậu bé được cử đi đánh thức quân đội để họ đi tìm nó. Nhưng quân đội cũng đã biến mất luôn rồi! Và đến lúc này thì người dân bắt đầu hoảng sợ. Lúc đó, chú James bước ra ban đài của cung điện và đọc một bài diễn văn trước toàn dân. Ông ta nói: "Hỡi các bạn — hỡi các đồng bào — ta không thể che giấu bản thân mình hay các bạn một sự thật rằng con rồng tím này là một kẻ lưu vong nghèo mạc rách túi, một kẻ tha hương bất lực giữa chúng ta, và hơn thế nữa, nó lại là một — một con rồng không chê vào đâu được."

Mọi người liên tưởng đến cái đuôi của con rồng và đồng thanh hô: "Hay lắm, hay lắm!"

Chú James tiếp lời: "Đã có chuyện xảy ra với một thành viên hiền lành và vô tội trong cộng đồng của chúng ta. Chúng ta không biết chuyện gì đã xảy ra nữa."

Ai nấy đều nhớ đến chú thỏ tên Frederick và thở dài ngao ngán[32].

— Hệ thống phòng thủ của đất nước chúng ta đã bị nuốt chửng rồi — chú James tuyên bố.

Mọi người liền nghĩ đến đội quân tội nghiệp.

— Chỉ còn duy nhất một việc phải làm mà thôi. — Chú James bắt đầu hăng hái đi vào trọng tâm. — Liệu chúng ta có thể tha thứ cho chính mình nếu vì lơ là một biện pháp phòng ngừa đơn giản mà chúng ta lại để mất thêm nhiều chú thỏ — hay thậm chí có lẽ là cả hải quân, cảnh sát và đội cứu hỏa nữa? Bởi vì ta cảnh báo các ngươi rằng con rồng tím sẽ chẳng nể nang bất cứ thứ gì, dù cho nó có linh thiêng đến đâu đi chăng nữa."

Ai nấy đều nghĩ cho bản thân mình — và họ hỏi: "Biện pháp phòng ngừa đơn giản đó là gì vậy?"

Bấy giờ chú James mới đáp: "Ngày mai là sinh nhật của con rồng. Nó có thói quen được nhận quà vào ngày sinh nhật. Nếu nhận được một món quà vừa ý, nó sẽ vội vã mang đi khoe với bạn bè, và nó sẽ bay đi mất tăm chứ không bao giờ quay lại nữa."

Đám đông hò reo vang dội — còn công chúa đứng trên ban công thì vỗ tay rào rào.

— Món quà mà con rồng mong đợi — chú James tươi cười nói — có hơi đắt đỏ một chút. Nhưng khi chúng ta đã tặng quà, thì không nên có tính toán chi li, đặc biệt là với những vị khách ghé thăm. Thứ mà con rồng muốn chính là một nàng công chúa. Đúng là chúng ta chỉ có duy nhất một vị công chúa; nhưng chúng ta chẳng dại gì mà bày ra cái thói keo kiệt trong một thời điểm như thế này. Và món quà sẽ chẳng có giá trị gì nếu nó không khiến người tặng phải hy sinh. Sự sẵn lòng từ bỏ công chúa của các bạn sẽ chứng minh các bạn rộng lượng đến nhường nào."

Đám đông bắt đầu sụt sùi khóc, bởi vì họ rất yêu quý công chúa, mặc dù họ hoàn toàn hiểu rằng nhiệm vụ hàng đầu của họ là phải hào phóng và ban cho con rồng tội nghiệp thứ nó muốn.

Công chúa bắt đầu khóc nức nở, vì cô chẳng muốn làm món quà sinh nhật của bất kỳ ai — nhất là của một con rồng tím. Còn Tom thì nổi giận đùng đùng nên cũng ôm mặt khóc.

Cậu đi thẳng một mạch về nhà và kể lại mọi chuyện cho chú voi nhỏ nghe; và chú voi đã an ủi cậu nhiều đến nỗi chẳng mấy chốc cả hai bị cuốn hút hoàn toàn vào trò chơi con quay mà chú voi đang quay bằng chiếc vòi nhỏ xíu của mình.

Sáng sớm tinh mơ, Tom đến cung điện. Cậu phóng tầm mắt nhìn ra các triền đồi — giờ đây hầu như chẳng còn con thỏ nào đùa giỡn ở đó nữa — rồi cậu hái những đóa hồng trắng ném lên cửa sổ của công chúa cho đến khi cô thức giấc và ngó đầu ra ngoài.

— Trèo lên đây hôn em đi — cô nói.

Thế là Tom trèo lên khóm hoa hồng trắng và đặt nụ hôn lên má công chúa qua khung cửa sổ, rồi nói: "Chúc mừng sinh nhật em."

Bấy giờ Mary Ann mới bật khóc, nức nở bảo: "Ôi, Tom — sao anh lại thế cơ chứ? Khi mà anh biết rõ mồn một là..."

— Ơ, đừng khóc mà — Tom đáp. — Này Mary Ann, báu vật của anh, công chúa của anh — em nghĩ anh sẽ làm gì trong lúc con rồng đang nhận quà sinh nhật chứ? Đừng khóc nữa, Mary Ann bé bỏng của anh! Fido và anh đã sắp xếp ổn thỏa cả rồi. Em chỉ việc làm theo lời dặn là được."

— Chỉ thế thôi á? — công chúa hỏi. — Ôi — dễ òm hà — em toàn làm thế suốt ấy mà!

Rồi Tom dặn dò cô phải làm những gì. Và cô hết lần này đến lần khác ôm chầm lấy cậu hôn lấy hôn để. "Ôi, anh Tom yêu quý, tốt bụng và thông minh của em," cô nói. "Em mới vui làm sao khi đã tặng Fido cho anh. Hai người đã cứu mạng em đấy. Cục cưng của em ạ!"

Sáng hôm sau, chú James xúng xính mặc chiếc áo khoác và đội chiếc mũ đẹp nhất, diện cả chiếc áo ghi-lê thêu hình những con rắn bằng vàng — ông ta là một pháp sư, và có gu thẩm mỹ khá sặc sỡ về khoản áo ghi-lê — rồi ông ta gọi một chiếc xe hơi đến đón công chúa đi.

— Nào, món quà sinh nhật bé nhỏ của ta — ông ta dịu dàng cất tiếng. — Con rồng sẽ thích lắm cho mà xem. Và ta rất vui khi thấy con không khóc lóc gì cả. Con biết đấy, cháu yêu ạ, chúng ta không bao giờ là quá nhỏ để học cách nghĩ cho hạnh phúc của người khác thay vì của chính mình. Chú không muốn cô cháu gái bé bỏng của chú mang tiếng là ích kỷ, hay đi tiếc một niềm vui nhỏ nhoi dành cho một con rồng tội nghiệp đang ốm đau, ở tận đẩu tận đâu xa xôi nhà cửa và bạn bè."

Công chúa đáp rằng cô sẽ cố gắng không ích kỷ.

Chẳng mấy chốc chiếc xe dừng lại gần cây cột, và kìa con rồng đang ở đó, cái đầu tím xấu xí của nó lấp lánh dưới ánh mặt trời, cái miệng tím ngắt hé mở một nửa.

Chú James cất giọng: "Chào ngài. Chúng tôi mang đến cho ngài một món quà nhỏ nhân ngày sinh nhật. Chúng tôi không muốn để một dịp kỷ niệm như thế này trôi qua mà không có chút quà cáp xứng đáng nào, đặc biệt là dành cho một người đang tha hương nơi đất khách quê người. Khả năng của chúng tôi có hạn nhưng tấm lòng thì vô bờ bến. Chúng tôi chỉ có độc nhất một nàng công chúa, nhưng chúng tôi xin dâng hiến cô ấy một cách hào phóng — phải không con yêu?"

Công chúa đáp rằng cô nghĩ là vậy, và con rồng liền tiến lại gần hơn một chút.

Bỗng nhiên một giọng nói hét lên: "Chạy mau!" và đó chính là Tom, cậu đã mang theo con chuột lang ở Vườn thú cùng một cặp thỏ Bỉ theo cùng. "Cốt để phân xử cho công bằng thôi," Tom nói.

Chú James vô cùng tức giận. "Mày có ý gì hả đồ ranh con," hắn thét lên, "khi dám xen vào một buổi lễ trọng thể của Nhà nước bằng mấy con thỏ tầm thường này? Cút ngay đi, thằng bé hư đốn, ra chỗ khác mà chơi với chúng nó."

Nhưng trong lúc hắn đang quát tháo thì hai con thỏ đã tiến đến đứng hai bên sườn hắn, thân hình hộ pháp cao vút của chúng sừng sững che khuất cả tầm nhìn, và giờ chúng ép sát vào người khiến hắn lọt thỏm giữa lớp lông dày cộp và suýt nữa thì nghẹt thở. Trong khi đó, công chúa đã chạy vòng ra phía bên kia cây cột và đang lén lút ló đầu ngó xem chuyện gì đang xảy ra. Một đám đông đã bám theo chiếc xe hơi ra khỏi thị trấn; giờ thì họ đã đến nơi diễn ra "Buổi lễ Nhà nước" — và tất cả cùng hô vang: "Chơi đẹp lên — phải công bằng chứ! Chúng ta không thể nuốt lời như thế được. Đã cho đi rồi lại đòi lại á? Xưa nay không có chuyện đó đâu. Hãy để con rồng lạ mặt lưu vong tội nghiệp nhận món quà sinh nhật của nó đi." Và họ lao đến chỗ Tom — nhưng con chuột lang đã đứng chặn ngang đường.

— Đúng vậy — Tom hét lên. — Chơi đẹp là trên hết. Và vị khách lưu vong bất lực của các người sẽ nhận được công chúa — nếu nó bắt được cô ấy. Nào, Mary Ann."

Mary Ann ngó đầu ra từ sau cây cột lớn và gọi với vào con rồng: "Đố bắt được em đấy nhé!", rồi cắm cổ chạy nhanh hết sức có thể, và con rồng lúp xúp đuổi theo sau cô. Khi công chúa chạy được nửa dặm, cô dừng lại, lách qua một gốc cây rồi quay ngược lại phía cây cột và chạy vòng quanh nó, còn con rồng thì hộc tốc bám sát phía sau. Bạn thấy đấy, vì thân hình nó quá dài nên nó không thể xoay trở nhanh nhẹn bằng cô được. Hết vòng này đến vòng khác, công chúa cứ thế quần quanh cây cột. Lần đầu tiên cô chạy vòng qua thật xa cây cột, rồi cứ thế tiến lại gần hơn và gần hơn — với con rồng lúc nào cũng bám riết lấy đằng sau; và vì quá bận rộn tìm cách tóm lấy cô nên nó hoàn toàn không để ý rằng Tom đã buộc chặt phần chót của chiếc đuôi dài, căng cứng như roi da của nó vào thân đá, khiến cho con rồng càng chạy vòng quanh bao nhiêu, thì chiếc đuôi của nó lại càng quấn chặt bấy nhiêu vòng quanh cây cột. Nó y hệt như việc cuộn chỉ vào con quay vậy — chỉ có điều cái chốt chính là cây cột, còn đuôi con rồng chính là sợi dây. Còn vị pháp sư thì an toàn ở giữa hai con thỏ Bỉ, chẳng thấy gì ngoài một màu đen đặc, chẳng làm được gì ngoài việc nghẹt thở.

Khi con rồng đã quấn quanh cây cột chật cứng hết mức có thể — chặt như cuộn chỉ ống — công chúa dừng chân lại, dù chẳng còn mấy hơi sức trong lồng ngực, cô vẫn cố gắng thốt lên: "Đố bắt được tao đấy — giờ thì ai thắng nào?"

Điều này làm con rồng tức điên lên, nó dồn hết sức lực — dang rộng đôi cánh tím khổng lồ và chồm lên định lao vào vồ lấy cô. Đương nhiên hành động này đã kéo căng chiếc đuôi của nó, kéo đến mức cực kỳ đau đớn, mạnh đến nỗi khi nó kéo thì cái đuôi bắt buộc phải tuột ra, và cây cột cũng phải xoay theo chiếc đuôi, rồi hòn đảo cũng phải xoay theo cây cột, và chỉ một phút sau chiếc đuôi đã được tháo tung, còn hòn đảo thì quay tít mù hệt như một con quay. Nó quay nhanh đến nỗi mọi người đều ngã sấp mặt xuống đất và bám chặt lấy chính mình, bởi vì họ cảm nhận được sắp có điều gì đó xảy ra. Tất cả mọi người, trừ vị pháp sư đang nghẹt thở giữa đám lông thỏ Bỉ và chẳng cảm thấy gì ngoài một đống lông lá và sự giận dữ.

Và điều đó đã thực sự xảy ra. Con rồng đã làm cho vương quốc Rotundia quay đúng chiều mà lẽ ra nó phải quay từ thủa hồng hoang của thế giới, và khi nó quay vòng vòng, tất cả muông thú bắt đầu thay đổi kích thước. Lũ chuột lang thu nhỏ lại, những con voi to lớn lên, và đàn ông, phụ nữ lẫn trẻ em cũng sẽ thay đổi kích thước nốt nếu họ không có sự khôn ngoan là bám thật chặt vào bản thân bằng cả hai tay; mà điều đó thì dĩ nhiên lũ thú vật không thể nào biết cách làm được rồi. Và điều tuyệt vời nhất là khi những con thú nhỏ trở nên to lớn và những con thú lớn bé lại thì con rồng cũng teo nhỏ lại, ngã lăn quay dưới chân công chúa — một chú kỳ giông tím nhỏ xíu bò lổm ngổm có cánh.[36]

"Con rồng đuổi theo sau cô."

Xem trang 34.

[37]

— Trông ngộ nghĩnh ghê cơ — công chúa thốt lên khi nhìn thấy nó. — Ta sẽ nhận nó làm quà sinh nhật vậy.

Nhưng trong lúc mọi người vẫn đang nằm sấp mặt xuống đất, bám chặt lấy bản thân mình, chú James vị pháp sư chẳng mảy may nghĩ đến chuyện bám cho chắc — ông ta chỉ chăm chăm nghĩ cách làm sao để trừng trị lũ thỏ Bỉ và con trai người làm vườn; thế nên khi những con thú lớn thu nhỏ lại, ông ta cũng teo nhỏ theo cùng lũ thú, và con rồng tím nhỏ bé, khi ngã quỵ dưới chân công chúa, đã nhìn thấy ở đó một vị pháp sư vô cùng bé nhỏ tên là chú James. Và con rồng đã tóm lấy ông ta vì nó đang cần một món quà sinh nhật.

Thế là giờ đây tất cả muông thú đều có kích thước mới — và thoạt đầu mọi người thấy vô cùng bỡ ngỡ khi có những chú voi kềnh càng và một con chuột chũi tí hon, nhưng giờ thì họ đã quen với điều đó rồi, chẳng còn bận tâm đến nó nữa cũng như chúng ta vậy.

Tất cả chuyện này đã xảy ra từ vài năm trước, và hôm nọ tôi đọc được trên tờ Rotundia Times một bài tường thuật về đám cưới của công chúa với Lãnh chúa Thomas Gardener, K.C.D., và tôi thừa biết cô ấy chẳng thể kết hôn với ai khác ngoài Tom, thế nên tôi đoán họ đã phong tước Lãnh chúa cho anh cốt để làm đám cưới — và K.C.D., dĩ nhiên, có nghĩa là Kẻ Chinh Phạt Rồng Kiệt Xuất (Clever Conqueror of the Dragon). Nếu bạn cho rằng điều đó sai thì chẳng qua là vì bạn không biết cách họ đánh vần ở Rotundia mà thôi. Tờ báo viết rằng trong số những món quà cưới lộng lẫy mà chú rể dành tặng cô dâu có một con voi khổng lồ, trên lưng đôi uyên ương đã thực hiện chuyến tuần trăng mật của mình. Chắc chắn đây chính là Fido. Bạn còn nhớ Tom từng hứa sẽ trả lại nó cho công chúa khi hai người cưới nhau mà. Tờ Rotundia Times gọi cặp vợ chồng son là "đôi uyên ương hạnh phúc". Thật là tinh tế khi tờ báo nghĩ ra cách gọi họ như thế — đó là một cách diễn đạt vô cùng đẹp đẽ và mới mẻ, và tôi nghĩ nó còn chân thật hơn khối thứ bạn đọc thấy trên báo chí ấy chứ.

Bởi vì, bạn thấy đấy, công chúa và con trai người làm vườn yêu thương nhau sâu sắc đến mức họ không thể nào không hạnh phúc — và thêm nữa, họ lại có một chú voi của riêng mình để cưỡi. Nếu chừng đó vẫn chưa đủ để khiến con người ta hạnh phúc, thì tôi chịu chẳng biết cái gì mới đủ nữa. Mặc dù, dĩ nhiên, tôi biết có một số người sẽ chẳng bao giờ cảm thấy hạnh phúc trừ khi họ có cả một con cá voi để đi thuyền trên đó, và có lẽ ngay cả khi có rồi thì họ vẫn chưa vừa lòng. Nhưng họ là những kẻ tham lam, vô độ, kiểu người sẵn sàng ăn liền bốn suất bánh pudding ấy mà, chẳng đời nào Tom hay Mary Ann lại làm thế cả.[39]