Khi Trương Tử An đang suy nghĩ, Tiểu Cần Thái cứ ngẩng đầu nhìn chằm chằm con ấu trùng bướm phượng kia. Nhìn vẻ mặt cô bé, có thể thấy vừa tò mò lại vừa hơi sợ hãi con sâu này, hai cảm xúc trái ngược trộn lẫn vào nhau.

"Anh chủ tiệm ơi, sao con sâu này không động đậy nữa vậy? Có phải nó sắp chết rồi không ạ?" cô bé hỏi.

"Ừm?"

Trương Tử An hoàn hồn lại, cũng đi tới gần cửa tiệm, đứng cạnh Tiểu Cần Thái cùng xem với cô bé.

Tốc độ di chuyển của sâu bướm vốn rất chậm, dù sao cũng phải dựa vào việc bò trườn, nếu mà chạy nhanh như thỏ thì đúng là kinh dị rồi.

Con ấu trùng bướm phượng này hôm qua nhìn thấy vẫn còn bò chậm chạp trên mặt tường, hôm nay lại như bị cứng đờ, gần như không nhúc nhích. Nó đã mất gần cả ngày trời để bò từ vị trí dễ thấy trên cửa kính vào trong góc, tận dụng góc này để tránh ánh nắng gay gắt buổi trưa từ phía Nam, tuy nhiên nắng sớm từ phía Đông vẫn chiếu tới được nó.

Không cần dùng ngón tay chạm vào, chỉ cần nhìn bằng mắt thường cũng có thể thấy cơ thể nó không còn mềm mại như hôm qua, như thể mất đi một ít nước mà trở nên cứng đờ.

Trương Tử An quan sát một chút rồi nói: "Nó không chết, chỉ là chuẩn bị bước vào giai đoạn tiếp theo của cuộc đời thôi."

Tiểu Cần Thái chớp chớp mắt: "Là... giống như tằm nhả tơ kết kén ạ?"

"Không."

Anh lắc đầu, "Nhóc nhầm bướm và ngài rồi. Chỉ có ấu trùng của ngài mới nhả tơ kết kén, còn đây là ấu trùng của bướm phượng, nó không kết kén mà chỉ dùng vài sợi tơ cố định bản thân ở nơi râm mát, ví dụ như góc tường hay mặt sau của cành lá, sau đó cơ thể sẽ dần cứng lại và hình thành nhộng. Nói cách khác, ngài là bao bọc một lớp vỏ bên ngoài cơ thể, còn bướm là tự biến cơ thể mình thành lớp vỏ. Dùng cách đơn giản nhất để khái quát thì chính là ngài kết kén, bướm hóa nhộng."

Tiểu Cần Thái nghe mà cứ lơ mơ, cố gắng tưởng tượng hình dáng của cái kén và cái nhộng trong đầu.

"Không sao đâu, anh đoán con bướm phượng này định chọn nơi đây làm nhà để chuẩn bị hóa nhộng. Sau này mỗi ngày đi học em có thể tiện thể quan sát, theo dõi quá trình biến đổi của nó, biết đâu ngày nào đó sẽ có một chú bướm chui ra từ trong kén." Anh nói.

Nếu không phải vì mục đích thực dụng là hoàn thành bài tập mà quan sát, thì hiệu quả quan sát chắc chắn sẽ tốt hơn.

"Vâng!" Tiểu Cần Thái gật đầu lia lịa.

"Từ 'hóa kén thành bướm' thường được nhắc đến trong cuộc sống hàng ngày và tiểu thuyết thực ra là sai. Hóa kén chỉ có thể là ngài, chui ra cũng chỉ có thể là ngài, không ra được bướm đâu. Nếu là 'hóa nhộng thành bướm' thì còn tạm được, nhưng nghe không thuận miệng bằng 'hóa kén'. Ngài không phải lúc nào cũng xấu xí, một số loài ngài thực ra còn lộng lẫy và đẹp đẽ hơn cả bướm, khiến mọi người nhầm tưởng kẻ phá kén chui ra là bướm, từ đó truyền tai nhau sai lệch. Văn học thì có thể khoan dung, nhưng khoa học thì một là một, hai là hai, không được mơ hồ." Anh nói thêm.

"Ồ... hình như có thể đưa kiến thức này vào bài văn ạ?" Tiểu Cần Thái nảy ra ý tưởng.

"Được chứ, viết vào bài văn chắc chắn sẽ đạt điểm tốt." Anh cười nói, "Cô giáo dạy văn của các em chưa chắc đã biết chuyện này đâu... À, sắp đến kỳ thi cuối kỳ rồi đúng không? Nếu bài văn trong kỳ thi cuối kỳ cho phép tự do sáng tạo, kiểu như đề bài 'Một việc thú vị' chẳng hạn, em có thể đưa điển cố sai lầm 'hóa kén thành bướm' vào, chắc chắn sẽ khiến giáo viên chấm thi thấy mới mẻ."

Cuối tháng 6 là kỳ thi cuối kỳ của tiểu học rồi. Tiểu Cần Thái vốn là người sợ viết văn, mặt này kém xa học bá Vương Nhã Ninh. Mỗi lần bài văn của Vương Nhã Ninh đều được cô giáo lấy làm bài mẫu đọc trước lớp, khiến Tiểu Cần Thái vô cùng ngưỡng mộ. Nghe được lời khuyên của Trương Tử An, cô bé vui mừng khôn xiết, giờ đã bắt đầu nghiền ngẫm xem nên viết bài văn thế nào rồi.

Bài văn của Vương Nhã Ninh thắng ở văn phong và từ ngữ, nói trắng ra chính là lối văn mẫu thường thấy của học sinh tiểu học và trung học. Tuy nhìn có vẻ hay, đọc cũng khá trôi chảy, nhưng đọc xong là quên ngay. Nếu Tiểu Cần Thái đưa điển cố sai lầm 'hóa kén thành bướm' và đính chính nó vào, ít nhất về mặt mới mẻ có thể vượt mặt Vương Nhã Ninh.

Dù sao trong tiệm cũng không có việc gì, các nhân viên vừa nãy ra ngoài xem trò vui của Hứa Tráng Tráng vẫn chưa quay vào. Vương Càn cảm thán nói: "Nếu tôi được tái sinh về tiểu học, dù có viết được bài văn này, chắc chắn cũng sẽ bị thầy cô nghi ngờ là đi chép..."

Lý Khôn tán đồng: "Thật sự không giống kiểu học sinh đứng bét lớp môn Văn có thể viết ra được."

"Đệt! Mày hạng áp chót mà còn tư cách coi thường tao à?" Vương Càn vặn lại.

"Hai đứa bay mau cút vào tiệm đi, đừng có ở ngoài làm mất mặt tao." Trương Tử An đuổi hai tên ngốc này vào trong, nghe cuộc đối thoại của chúng đúng là làm tổn hại hình ảnh cửa tiệm.

Hai đứa nó còn lề mề không muốn vào, kêu trong tiệm ngột ngạt quá, Trương Tử An lại không cho bật điều hòa, thà ra ngoài hóng mát còn hơn.

Tiểu Cần Thái đang hăng say cấu tứ bài văn, nhìn chằm chằm vào ấu trùng bướm phượng nói: "Thần kỳ quá! Một con sâu bướm xấu xí, tự biến mình thành nhộng, sau khi lột vỏ chui ra lại trở thành một chú bướm xinh đẹp, cứ như vịt con xấu xí biến thành thiên nga trắng vậy!"

Trương Tử An mấp máy môi, muốn nói gì đó nhưng rồi vẫn nuốt lời vào trong.

"Á! Sắp muộn rồi! Anh chủ tiệm ơi em đi học đây! Mai gặp lại ạ!" Tiểu Cần Thái cúi đầu nhìn chiếc đồng hồ trẻ em trên cổ tay, thốt lên một tiếng, vẫy tay chạy biến đi.

"Mai gặp lại! Đừng chạy nhanh quá, cẩn thận kẻo ngã trầy đầu gối." Trương Tử An cũng vẫy tay chào tạm biệt.

Tiểu Cần Thái hoạt bát năng động đã thay áo phông cộc tay và quần soóc, nếu không nhờ hai bím tóc nhỏ rung rinh, nhìn từ phía sau trông giống hệt một thằng nhóc con.

"Sư tôn, vừa nãy người muốn nói gì ạ?" Lý Khôn nhanh nhạy quan sát sắc mặt, nhận ra Trương Tử An vẫn còn lời chưa nói hết.

"Chỉ được cái mắt tinh!"

Trương Tử An lườm hắn một cái.

"Nói đi mà sư tôn, đệ tử cũng muốn nghe thử! Để mở mang tầm mắt!" Vương Càn cũng mặt dày nài nỉ.

Trương Tử An không lay chuyển được họ, đành nói: "Vừa nãy Tiểu Cần Thái nói sai một câu. Con bé bảo sâu bướm hóa nhộng rồi phá kén chui ra là thành bướm, giống như vịt con xấu xí biến thành thiên nga. Thật ra không phải vậy."

"Sai ở đâu ạ?"

Vương Càn và Lý Khôn ngơ ngác hỏi.

Trương Tử An sắc mặt hơi trầm xuống, giải thích: "Sau khi sâu bướm hóa nhộng, bên trong sẽ xảy ra thay đổi long trời lở đất. Hầu hết tất cả các cơ quan trong cơ thể sâu bướm sẽ bị enzyme tiêu hóa thành dịch tế bào, sau đó một loại mô gọi là 'đĩa ấu trùng' sẽ lấy dịch tế bào làm nguồn dinh dưỡng để tái tạo lại các cơ quan của bướm."

Vương Càn và Lý Khôn vẫn ngơ ngác, hoàn toàn không hiểu gì cả.

"Ví dụ như thế này, hãy lấy bộ phim khoa học viễn tưởng 'Alien' làm ví dụ. Một người không hề hay biết gì bị tiêm trứng của một sinh vật ngoài hành tinh vào cơ thể, sau đó anh ta bước vào khoang ngủ đông để đối mặt với chuyến du hành vũ trụ dài đằng đẵng. Trong lúc anh ta ngủ đông, quả trứng lặng lẽ nở trong cơ thể anh ta, lấy máu thịt và nội tạng của anh ta làm thức ăn... Khi khoang ngủ đông mở ra lần nữa, thứ chui từ bên trong ra không phải là con người, mà là một quái vật ngoài hành tinh. Đây có thể coi là quá trình chuyển hóa giữa sâu bướm và bướm."

Trương Tử An chỉ vào con ấu trùng bướm phượng sắp hóa nhộng: "Các cậu tưởng con sâu này sẽ hóa thành bướm, nhưng thực ra không phải. Nó chỉ là một cỗ máy ăn uống chịu trách nhiệm thu thập dinh dưỡng, còn con bướm thực sự hiện vẫn đang ký sinh trong cơ thể nó dưới hình thái tương tự như quả trứng, chờ đợi nó nuôi bản thân thật béo tốt rồi mới lấy nó làm thức ăn. Vào là người, ra là quái vật ngoài hành tinh; vào là sâu, ra là bướm. Điều này làm sao có thể đánh đồng với sự chuyển hóa giữa vịt con xấu xí và thiên nga?"

Vương Càn và Lý Khôn cuối cùng đã hiểu, nhìn nhau biến sắc. Rõ ràng là giữa mùa hè oi ả, nhưng sống lưng họ lại lạnh toát, nổi hết cả da gà.

"Chẳng có chút thơ mộng hay vẻ đẹp nào đúng không? Nhưng sự thật trần trụi chính là tàn khốc như vậy." Trương Tử An cười khổ, "Từ 'hóa kén thành bướm' về căn bản là không đứng vững, dù có sửa thành 'hóa nhộng thành bướm' cũng vậy. Sau khi sâu bướm hóa nhộng, thì hình hồn đã tan biến cả rồi."

Vương Càn hiểu ra: "Cho nên, ngài mới không nói những điều này cho Tiểu Cần Thái..."

"Đúng vậy, vì những sự thật này quá tăm tối và tàn khốc. Ở độ tuổi của Tiểu Cần Thái, chưa cần thiết phải biết những điều này, cứ để con bé tin rằng sâu bướm thực sự có thể lột xác thành bướm đi."

Vương Càn và Lý Khôn thở dài cảm thán.

Trương Tử An nhìn chằm chằm con ấu trùng bướm phượng này, rốt cuộc trong cơ thể nó đang ẩn giấu một chú bướm như thế nào đây?