Cụ Trà giảng giải một cách trịnh trọng như vậy khiến Trương Tử An có chút thụ sủng nhược kinh, anh không đoán ra được vị Cụ Trà kiến thức uyên bác như thế sẽ có chuyện gì cần thỉnh giáo mình, chẳng lẽ là về vấn đề khoa học?
Anh cười nói: "Cụ Trà, người đừng khách sáo như vậy, chỗ nào không rõ cụ cứ nói thẳng là được, con biết gì nói nấy, không giấu giếm chút nào."
Cụ Trà trầm ngâm nói: "Nghe ý của Tử An, thì ra giống mèo tai cụp này có nguồn gốc từ nước ngoài, sau đó mới truyền vào trong nước?"
Trương Tử An gật đầu: "Đúng vậy ạ, nghe nói là do một nhà lai tạo ở một nước nhỏ xíu tại châu Âu tình cờ lai tạo ra."
"Con có biết là vào năm nào tháng nào không?" Cụ Trà lại truy hỏi.
"Cái này..." Trương Tử An đâu phải chuyên gia lịch sử loài mèo, anh cầm điện thoại lên tìm kiếm một chút rồi mới trả lời: "Năm 1961, đã hơn nửa thế kỷ trước rồi."
"Thế thì không đúng rồi." Cụ Trà lắc đầu đầy nghi hoặc, "Lão phu trước đây rõ ràng đã từng thấy loại mèo có đôi tai rủ xuống như con nói..."
"Ơ?" Trương Tử An ngẩn ra, "Cụ Trà, 'trước đây' mà cụ nói, chẳng lẽ là khoảng thời gian cuối thế kỷ trước nữa ạ?"
Anh gặp Cụ Trà ở núi Ẩn Vụ, trên núi Ẩn Vụ có không ít rừng cây rậm rạp, ban đầu anh tưởng Cụ Trà nói về cuộc gặp gỡ tình cờ trong rừng núi là chỉ rừng núi ở Ẩn Vụ, bây giờ xem ra dường như không phải.
"Chính là như vậy." Cụ Trà càng thêm khó hiểu, "Lúc đó lão phu đang độ tráng niên, tự tin mắt không hoa, tuyệt đối sẽ không nhìn nhầm. Thế nhưng con lại bảo đến tận năm 1961 mới xuất hiện loại mèo này, quả là chuyện lạ..."
"Con mèo cụ nhìn thấy trông như thế nào ạ? Có giống mèo tai cụp không?" Trương Tử An dò hỏi chi tiết.
Cụ Trà lắc đầu: "Không giống. Loại mèo đó lông toàn thân khá dài, hơn nữa lông màu trắng muốt, ngược lại có chút giống Tuyết Sư Tử... chỉ là dáng người thon dài, đuôi lại thô và khỏe hơn."
Tuyết Sư Tử vốn đang thiu thiu ngủ, nghe thấy Cụ Trà nhắc đến tên mình, mơ màng mở đôi mắt còn đầy vẻ buồn ngủ ra: "Làm gì? Tìm lão nương làm gì?"
Trương Tử An và Cụ Trà đều không để ý đến nó, không đáp lời, ngồi trở lại ghế dựa, suy nghĩ nát óc.
Mèo tai cụp chắc chắn xuất hiện vào năm 1961, điểm này tuyệt đối không sai.
Thế nhưng Cụ Trà cũng không thể nhìn nhầm được, với tính cách của Cụ Trà, nếu không chắc chắn thì cụ sẽ không nói ra.
Vấn đề là loại mèo tai rủ xuống mà Cụ Trà từng thấy là thế nào?
Thời gian từng phút từng giây trôi qua, Cụ Trà không tiếp tục xem tivi nữa, Phina cũng không thiu thiu ngủ nữa, tất cả đều mang theo sự tò mò nhìn chằm chằm vào mặt Trương Tử An.
Lông dài màu tuyết, mèo tai rủ xuống... mèo tai cụp... năm 1961... cuối thế kỷ trước nữa...
Anh xâu chuỗi những từ khóa này lại với nhau, rồi lại tháo rời ra, vắt óc tìm kiếm manh mối từ trong trí nhớ.
Một lúc lâu sau.
"À! Con nhớ ra rồi!" Trương Tử An vỗ đùi đứng bật dậy, "Con hiểu cụ Trà đã thấy loại mèo gì rồi!"
"Ồ? Tử An mau nói cho lão phu nghe!" Cụ Trà kinh ngạc nói.
Trương Tử An nuốt nước miếng đầy phấn khích, sắp xếp lại ngôn từ rồi nói: "Trước đây con tình cờ nghe được những tin đồn tương tự, nhưng lúc đó con chỉ coi như chuyện lạ kỳ nghe cho vui, căn bản không để tâm, cứ nghĩ là tam sao thất bản, cũng không cho vào đầu, nhưng cụ vừa nói như vậy, con liền nhớ ra..."
Phina thiếu kiên nhẫn ngắt lời anh: "Đừng nói nhảm!"
"Được rồi..." Trương Tử An vốn đang khá đắc ý, khó khăn lắm mới có cơ hội để mình tỏa sáng một phen, kết quả bị Phina giục, chỉ đành lược bỏ bài diễn văn dài một vạn chữ, nói thẳng: "Cụ Trà, thứ cụ thấy không phải mèo tai cụp hiện đại, mà là một loại mèo tai rủ cổ đại của Trung Quốc, tên tiếng Anh là sumxu. Loại mèo này cho tới nay vẫn chưa tìm thấy tiêu bản, ngay cả việc nó có thật sự tồn tại hay không vẫn còn gây tranh cãi, lần cuối cùng có người nhìn thấy nó đã là chuyện trước giải phóng rồi."
Râu của Cụ Trà khẽ run lên, mặt lộ vẻ kinh ngạc nói: "Trước giải phóng... ý là trước năm 1949 sao? Nếu nói như vậy thì thời gian khớp rồi."
Phina nhíu mày không vui: "Mèo cổ đại? Bản cung sao chưa từng nghe nói có tộc mèo này, không phải ngươi bịa đặt đấy chứ? Lừa gạt bản cung thì nên chịu tội gì, có cần bản cung nhắc nhở ngươi không?"
"Thiến! Thiến nó đi!" Cứ nhắc đến chủ đề này, Tuyết Sư Tử lại không hiểu sao mà hăng hái lên.
"Khụ khụ!" Trương Tử An ho khan mấy tiếng, giải thích với Phina: "Tuy là cổ đại, nhưng muộn hơn thời đại của người rất nhiều, người chưa nghe nói qua cũng là bình thường thôi. Hai người đừng vội, để con từ từ nói."
Trương Tử An nằm lại ghế dựa, như đang kể chuyện, thuật lại truyền thuyết mà mình từng thấy cho Phina, Cụ Trà cùng những linh thú khác nghe.
Mèo tai rủ Trung Quốc được các giáo sĩ phương Tây phát hiện vào thế kỷ 17 và viết vào sách. Trong tác phẩm của họ, loại mèo này được mô tả là sở hữu bộ lông dài màu trắng và đôi tai rủ xuống, cực kỳ được các quý bà Trung Quốc yêu thích. Ngay cả ở Trung Quốc thời đó, mèo tai rủ cũng không phổ biến, chỉ lưu truyền số lượng ít trong tầng lớp thượng lưu.
Một số người nghi ngờ loại mèo này kỳ thực không tồn tại, vì trong tài liệu bản địa của Trung Quốc không tìm thấy ghi chép tương tự, những người khác lại nghi ngờ mèo tai rủ không phải là một loài mèo, mà là một loại động vật giống chồn, hoặc là con lai giữa mèo và chồn, ý kiến trái chiều, không có kết luận thống nhất. Khá nhiều người châu Âu thấy hứng thú với loại mèo kỳ lạ này, thậm chí còn treo thưởng tại các triển lãm mèo ở châu Âu, hy vọng có người mang được một con mèo tai rủ Trung Quốc đến, nhưng đáng tiếc là không một ai có thể lấy được khoản tiền thưởng này.
Lần cuối cùng mèo tai rủ Trung Quốc được báo cáo là vào năm 1938, sau đó quan điểm chủ lưu cho rằng, dù loại mèo này từng thực sự tồn tại, thì nay cũng đã tuyệt chủng rồi.
Sự tò mò của Phina bị khơi dậy, nghe đến mức thấy chưa đã, liên tục giục anh kể tiếp, nhưng Trương Tử An cũng chỉ biết đến thế mà thôi.
Cụ Trà thở dài một hơi: "Hóa ra là vậy, tên là mèo tai rủ à..."
"Cái đó... Cụ Trà, đây là cái tên do giáo sĩ phương Tây đặt, không biết bản địa Trung Quốc gọi chúng là gì, chắc là cách phiên âm của từ sumxu. Ngoài ra theo ghi chép của các giáo sĩ, đôi tai của mèo tai rủ và mèo tai cụp tuy đều cong rủ xuống, nhưng nguyên nhân hình thành lại khác nhau: Mèo tai cụp là một dạng biến dị gen dị tật, còn mèo tai rủ lại dường như là 'dụng tiến phế thoái', do bị nuôi nhốt lâu ngày dẫn đến đôi tai mất đi tác dụng, dần dần thoái hóa, vừa hay là hai hướng khác nhau của thuyết tiến hóa." Trương Tử An đính chính.
Còn về thuyết tiến hóa là gì, lại khó tránh khỏi tốn thêm lời giải thích, Trương Tử An giảng giải nghe mơ hồ, Cụ Trà và Phina nghe mà nửa hiểu nửa không.
Anh giảng đến mức khô cả họng, đổ hết mớ kiến thức ít ỏi trong bụng ra ngoài, tiện tay cầm chai nước Evian mở ra uống, coi như là phần thưởng cho bản thân. Phina lườm anh một cái nhưng không nói gì.
Sau khi ực ực uống một hơi hết sạch, anh quệt miệng, tò mò hỏi Cụ Trà: "Cụ Trà, nghe ý của cụ, cụ từng thấy loại mèo tai rủ này rồi ạ?"
Cụ Trà gật đầu chậm rãi: "Nghĩ lại thì không sai được, năm xưa lão phu từng thấy một lần ở trong rừng rậm tại vùng giáp ranh Lưỡng Quảng, lúc đó cảm thấy rất đỗi ngạc nhiên, không biết loại vật giống mèo mà chẳng phải mèo này có lai lịch thế nào, tiếng mèo thông thường chúng cũng không hiểu, có lẽ chính là thứ sumxu mà con nói."
Trương Tử An cảm thấy mình lỡ mất một tỷ rồi, anh rất muốn nói Cụ Trà lúc đó nên quyết đoán bắt lấy một con, gửi đến triển lãm mèo ở châu Âu để đổi lấy tiền thưởng, sau đó đổi thành vàng thỏi bạc nén giấu ở nơi bí mật nào đó, hôm nay lại dẫn anh đi đào kho báu...
Đã có Cụ Trà làm chứng, mèo tai rủ có lẽ từng thực sự tồn tại, chỉ là có lẽ đã tuyệt chủng trong khói lửa chiến tranh đầu thế kỷ trước, còn việc chúng rốt cuộc là mèo hay là chồn thì khó mà nói được, Trương Tử An thiên về khả năng chúng là một loài chồn trắng, dù sao theo lời Cụ Trà, chúng không hiểu được tiếng mèo thông thường.
Anh không tin lắm chuyện loài vật này là con lai giữa mèo và chồn, sư tử và hổ có thể sinh ra sư hổ thú, ngựa và lừa có thể sinh ra la, nhưng mèo và chồn... chênh lệch có phải hơi xa không? Cách ly sinh sản đâu rồi?
Phina hừ lạnh: "Nếu bản cung ở đó, là mèo hay không phải mèo, bản cung liếc mắt là biết ngay."
Trương Tử An không tranh cãi với nó, vì nó nói là sự thật.
Đối với một loài sinh vật bí ẩn đã tuyệt chủng, ngay cả tiêu bản cũng không còn lại, thì tiếc nuối thế nào cũng vô ích.
Anh bưng ấm trà đứng dậy: "Cụ Trà, con đi thay lá trà cho cụ."
"Làm phiền Tử An rồi." Cụ Trà cười nhẹ nhõm, cuối cùng cũng trút bỏ được một nỗi băn khoăn trong lòng, cụ cảm thấy vô cùng thoải mái.
