Huyện Úc Di, nằm ở giữa Kỳ Sơn nguyên.
Kinh Thi có câu: Tứ mụ phi phi, chu đạo oa trì.
Vào mấy trăm năm trước, khi Tông Chu định đô tại Cạo Kinh, huyện Úc Di đã nằm trên con đường lớn của nhà Chu để thiên hạ chư hầu triều kiến Cạo Kinh.
Huyện Úc Di khi ấy, chính là trung tâm của chư hạ.
Bách tính đời sống phú túc, nhân dân an cư lạc nghiệp.
Thế nhưng, huyện Úc Di ngày nay lại là vùng nghèo đói nổi tiếng nhất của nhà Hán.
Toàn bộ Kỳ Sơn nguyên, vương thổ của nhà Tông Chu cũ, cũng sa sút thành một góc xó xỉnh của thiên hạ.
Chỉ có dòng nước Kìm Thủy từ ngàn xưa vẫn chảy qua địa phận huyện Úc Di là vẫn không thay đổi cuồn cuộn chảy về đông.
Lúc này, đúng vào chính ngọ, ánh mặt trời vô tình thiêu đốt đại dã huyện Úc Di, đã hai tháng nay không có mưa.
Mực nước Kìm Thủy đã sụt giảm hơn một nửa.
Tâm trạng của huyện lệnh huyện Úc Di là Vương Nghi, cũng giống như mực nước Kìm Thủy này, rơi xuống tận đáy cốc.
"Huyện tôn, kế sách hiện nay, chỉ có cách ban lệnh cho nhân dân đào giếng nước, dựng cần vó lớn ở Kìm Thủy, mới có thể cứu vãn!" Một viên quan chừng bốn mươi tuổi, mặc áo vải thô, vô cùng số ruột nói: "Nếu không hành động nữa, hạ quan e rằng năm nay huyện Úc Di e là sẽ mất trắng!"
"Triệu huynh, sao ta lại không biết nên làm như thế chứ!" Vương Nghi thở dài nói: "Chỉ là, sai khiến bách tính đào thật nhiều giếng nước, lại dựng cần vó, đây là chuyện phạm húy a..."
"Nếu để Trường An biết được, e rằng bách tính Úc Di này được cứu, nhưng đầu rơi cổ cách lại chính là ngươi và ta!"
"Chẳng lẽ cứ trơ mắt nhìn hơn một vạn bách tính toàn huyện rơi vào cảnh nước sôi lửa bỏng, năm tới biến thành nô bì của kẻ khác hay sao?" Viên quan kia trở nên sốt ruột: "Xin huyện tôn mau chóng hạ lệnh, tổ chức bách tính đào giếng dựng cần vó để tự cứu mình đi!"
"Ầy..." Vương Nghi lắc đầu thở dài: "Chuyện này, không phải lệnh của ta là có thể làm được đâu!"
"Triệu huynh không phải không biết, huyện Úc Di vốn là nơi thực ấp của Giả thượng, nếu không có lệnh của Giả lệnh, ta lấy đâu ra quyền lực để làm chuyện lớn thế này?" Vương Nghi đau đớn nói: "Hơn nữa nếu hai người chúng ta tự ý hành động, mà bị Lý công ở Bác Vọng Viện biết được, một tội danh cơ biến giới sức chụp xuống, hai người chúng ta chắc chắn không tránh khỏi việc phải đến chợ Đông một chuyến!"
Từ đời Thái Khởi đến nay, huyện Úc Di đã được đưa vào trong thực ấp của Thái tử.
Thái tử sau khi thụ mệnh cùng với Thái tử gia lệnh, Thái tử thái phu và các vị Thái tử xá nhân, cùng nhau quản lý và điều phối các huyện thực ấp.
Mà những người này, những cận thần bên cạnh Thái tử ấy, hoặc là những người quân tử khiêm nhường thuộc hệ Cốc Lương, hoặc là những bậc đại nho danh sĩ thuộc hệ Tư Mạnh, Tả Truyện, Lỗ Nho.
Nhất là học giả Lý Tuân xuất thân từ bản địa Úc Di, lại càng là một thanh bảo kiếm treo trên đỉnh đầu Vương Nghi.
Vương Nghi dám cá, chỉ cần hắn dám nghe theo đề nghị của viên quan trước mắt này.
Tổ chức bách tính đào giếng lấy nước, dựng cần vó, để tự cứu mình.
Vậy thì, ngày hôm sau sứ giả từ Bác Vọng Viện tới sẽ bắt giam toàn bộ hắn và tất cả các quan lại tham gia vào việc này.
Lý do rất đơn giản — các ngươi những kẻ tiểu nhân lại dám dùng những trò kỳ kỹ dâm xảo, làm chuyện cơ biến giới sức, mưu đồ dùng phương pháp xảo trá để làm rối loạn lòng dân? Quả thực là đáng chết!
Tất cả những cái giếng đã đào đều sẽ bị lấp đi, tất cả cần vó đã dựng lên cũng sẽ bị thiêu rụi hoàn toàn.
Còn hắn cái tên huyện lệnh này cùng với tất cả các quan lại tham gia việc này, nhẹ thì đường quan lộ tiêu tan, nặng thì nhà tan cửa nát.
Việc này có tiền lệ rồi.
Bốn năm trước, huyện lệnh huyện Ung đối diện Úc Di, trong mùa hạn hán, tổ chức bách tính tự cứu, đến cần vó còn chẳng thèm dựng, chỉ đào giếng mà thôi.
Đã bị bắt giam vào ngục, những cái giếng nước đã đào đều bị lấp phẳng.
Thái tử bị vây quanh bởi những kẻ quân tử, chỉ có thể nghe thấy những lời ca tụng và nịnh hót của các quân tử, hoàn toàn không nhìn thấy tiếng khóc than và sự đau khổ của bách tính huyện Ung.
Mà những kẻ quân tử, thứ họ muốn chính là sự phá sản của bách tính.
Sau đó, chính là một bữa tiệc thịnh soạn.
Vương Nghi rất rõ ràng, trận hạn hán hai tháng nay đã khiến cho các hào cường trong huyện Úc Di rục rịch chuyển động, đặc biệt là họ Lý kia, đã tích trữ một lượng lớn lương thực, chỉ chờ năm nay hạn hán, mất trắng, rồi thôn tính ruộng đất của tiểu dân, biến họ thành nô bì.
Mà họ Lý lại có một người huynh đệ là Lý Tuân, chính là Thái tử tân khách trong Bác Vọng Viện của Nho gia, thụ nghiệp từ danh sĩ Hà Khâu Giang công, rất được Thái tử tin tưởng, coi là tay chân tả hữu.
Hắn Vương Nghi, chỉ là một viên huyện lệnh tám trăm thạch quèn, lấy đâu ra năng lực và lá gan mà dám đi phá hỏng chuyện tốt của nhà họ Lý chứ?
“Vậy phải làm sao đây?” Viên quan áo vải chìm sâu vào tuyệt vọng.
Úc Di vốn nhiều đồi núi, người dân phổ thông không có bao nhiêu tích lũy.
Một khi năm nay mất thu hoạch, năm tới, ít nhất hơn một nửa bách tính sẽ lâm vào nạn đói, bắt đầu đi tị nạn.
Không biết bao nhiêu người sẽ chết đói, bao nhiêu phụ nhân trẻ em sẽ trở thành nô bì của kẻ khác.
Đáng sợ hơn là, một khi đã như vậy, hộ khẩu năm tới của huyện Úc Di sẽ sụt giảm hơn một nửa.
Không có bách tính biên hộ tề dân, uy quyền của quan phủ sẽ về con số không.
Từ nay Úc Di, chỉ biết có hào cường họ Lý, chứ không biết đến quan phủ.
“Bản quan cũng không có cách nào cả...” Vương Nghi thở dài: “Không phải ta tiếc thân mình, nếu dùng cái thân thể hèn mọn này mà có thể đổi lấy sự bình an cho bách tính một năm, tính mạng của bản quan có tính là gì? Chỉ ngặt vì hào tộc thế lớn, mà Úc Di lại không thuộc sự quản lý của Tam Phụ, dẫu có dâng biểu kiện cáo, Hữu Phù Phong cũng không dám xử lý, chỉ đành chuyển giao cho Đông cung, mà Đông cung từ trước tới nay vẫn do các danh sĩ Cốc Lươngao túng, kết quả trả lời chỉ có thể là quở trách!”
Vương Nghi từ một tháng trước đã cấp báo lên Hữu Phù Phong và Đông cung, khóc lóc kể lể tình hình tai họa của huyện Úc Di.
Thế nhưng, nửa tháng trôi qua, Đông cung mới phê duyệt công văn, nói rằng: Trời hạn hán, chính là do quan lại không tu dưỡng đạo đức, ông trời giáng cảnh cáo đấy. Huyện Úc Di trên dưới phải chăm chỉ tu dưỡng đạo đức, thành tâm tắm gội cầu nguyện, trời ắt sẽ mưa!
Đây gọi là phê duyệt gì chứ?
Rõ ràng là đang nói: Trời hạn hán không mưa, thì có liên quan gì đến bản quan một cắc tiền lông nào chứ? Đừng có đến phiền ta nữa!
Là một viên quan Pháp gia, Vương Nghi cũng vô cùng tuyệt vọng.
Gặp phải vị quan trên thế này, hắn chỉ đành chịu mệnh.
Bách tính Úc Di cũng chỉ đành chịu mệnh!
Viên quan áo vải nghe xong, hít sâu một hơi, nói: “Huyện tôn! Hạ quan muốn đi Trường An kiện cáo, đến Bác Vọng Viện kêu van, nếu Đông cung không chuẩn, ta sẽ đi Đại Tư Nông, đi Chấp Kim Ngô, đến nha môn Thiếu phủ khanh để kiện, nếu vẫn không được, hạ quan sẽ đi cửa khuyết phía bắc vịệc Vị Ương cung, gõ Đăng văn trống!”
“Làm như vậy, đáng giá không?” Vương Nghi nhìn đối phương, hỏi: “Triệu huynh làm như vậy, tuy có thể cứu lấy vạn sinh dân huyện Úc Di này, thế nhưng, Triệu huynh lại đắc tội với trên dưới Đông cung, từ nay về sau không được cất nhắc bổ dụng!”
“Ăn lộc vua, gánh việc vua! Huống hồ, bách tính Úc Di cũng là cha chú của ta. Quá tuy thân thể ti tiện, nhưng nếu có thể dùng thân thể vi mông của Quá để đổi lấy sự bình an trên dưới Úc Di, cái thân này có gì mà tiếc?” Viên quan áo vải cúi lạy dài nói: “Ta nghe Khuất Tử nói rằng: Dài thở dài mà che nước mắt thay, thương dân sinh sao mà lắm nỗi gian nan! Đã ăn lộc nhà Hán, sao nỡ nhẫn tâm nhìn bách tính rơi vào cảnh nước sôi lửa bỏng?”
“Ầy!” Vương Nghi thở dài dài: “Ta không bằng quân, Triệu quân nghĩa khí cao cả, Nghi hổ thẹn!”
Đúng lúc này, từ đằng xa bỗng có một kỵ mã phóng tới.
“Ai là Úc Di Hộ túc đô úy Triệu Quá?” Sứ giả cưỡi trên lưng ngựa, cầm một cuộn công văn hỏi.
Viên quan áo vải nghe vậy, bước lên trước, vái lạy nói: “Hạ quan chính là!”
“Phụng mệnh của Trị túc đô úy Tang công, quân thuyên chuyển làm Tân Phong!” Kỵ sĩ kia lật người xuống ngựa, đi đến trước mặt Triệu Quá, giao công văn cho hắn: “Đây là văn thư thuyên chuyển của Triệu quân, xin Triệu quân nhận lệnh xong hãy lập tức đến công ty thự cửa khuyết phía bắc thành Trường An chờ lệnh, Thị trung kiêm Tân Phong lệnh Trương công sẽ tự mình gặp ngươi!”
Triệu Quá tiếp lấy công văn, mặt đầy ngẩn ngơ.
Hồi lâu sau, hắn đẫm nước mắt nhìn Vương Nghi, khóc lớn nói: “Ông trời có mắt, bách tính Úc Di được cứu rồi!”
Hắn tuy chưa từng nghe nói triều đình có một vị quý nhân họ Trương giữ chức Thị trung kiêm Tân Phong lệnh.
Thế nhưng, đã là Thị trung, thì ắt là cận thần của thiên tử.
Bản thân trực tiếp vào Trường An, kêu khóc trước mặt, làm cảm động vị quý nhân này, quý nhân dâng sớ lên thiên tử, chiếu lệnh của thiên tử vừa xuống, bách tính Úc Di có thể được cứu rồi!