Thiên tử xem xong toàn bộ các bức đồ lục, vô cùng hài lòng.

Những bản đồ này và các thủy kinh đồ liên quan chi tiết đến mức khiến ngài hoàn toàn không thể bới lông tìm vết.

Đối với biểu hiện lần này của Lưu Tấn, ngài lại càng hài lòng đến mức gần như không thể hài lòng hơn nữa.

Cháu đích tôn cuối cùng đã trưởng thành!

Trong khoảnh khắc, nội tâm ngài thực sự trăm mối cảm xúc ngổn ngang, có chút nói không nên lời.

Ngài cầu tiên cả một đời, đến tận bây giờ, cũng coi như là đã tuyệt vọng.

Trong tình huống trường sinh vô vọng, ngài buộc phải cân nhắc đến vấn đề người kế nhiệm.

Sau khi Tần Thủy Hoàng qua đời, Nhị Thế cùng Triệu Cao, Lý Tư đã khiến cho đế quốc Tần hùng mạnh sụp đổ, kết cục tông miếu xã tắc nhà Tần lật nhào hoàn toàn, chuyện đó tính ra chưa qua nổi một trăm năm.

Mà đây chính là điều ngài sợ hãi nhất.

Ngày nay, Lưu Tấn bắt đầu trưởng thành, hơn nữa dưới sự phò tá của Tiểu Lưu hầu, đã học được cách xử lý chính vụ.

Đây không nghi ngờ gì là một hiện tượng rất tốt.

Ngài vốn nên rất thỏa mãn rồi.

Nhưng, con người chính là như vậy, đạt được rồi lại sẽ muốn nhiều hơn nữa.

"Ngoài thủy lợi công trình ra, Tấn nhi và Trương thị trung, còn có đối sách nào khác không?" Thiên tử mỉm cười hỏi.

"Có ạ..." Lưu Tấn bái lạy nói: "Trương thị trung đã bàn bạc với Tôn thần rồi, vấn đề của Tân Phong nằm ở chỗ dân nghèo thế yếu, không đủ để kháng lại hào cường, cho nên Trương thị trung đề nghị, tại Tân Phong lựa chọn một hương, khôi phục chế độ quan xã của tiên vương..."

Nói đoạn, Lưu Tấn liền đem chế độ hương xã do Trương Việt đề xuất và bàn bạc qua với mọi người kể lại một lượt, lại đem tấu sớ đã được biên soạn liên quan đến chế độ hương xã, dâng lên cho thiên tử.

Thiên tử vừa nghe vừa không ngừng gật đầu, chế độ hương xã này, dù là dưới cái nhìn của ngài, cũng coi như là khá trưởng thành rồi.

Mỗi đình lí chọn từ một đến sáu vị hương chính đản, cùng với các điều kiện giới hạn của hương chính đản, thiết kế như thế này, suýt chút nữa khiến ngài phải vỗ bàn khen ngợi.

Cứ như vậy, giữa bách tính địa phương và hào cường quan phủ liền có thêm một lớp đệm giảm xóc, các mâu thuẫn riêng có thể được xoa dịu.

Càng tuyệt hơn là, do giới hạn hương chính đản bắt buộc phải được lựa chọn từ những cựu chiến binh hoặc quan lại trí sĩ từ năm mươi lăm tuổi trở lên.

Sự thống trị của đại Hán đế quốc, nhờ thế mà sẽ kiên cố hơn rất nhiều.

Đặc biệt là phe quân đội, sẽ vì thế mà càng thêm trung thành với nhà Hán.

Lại nhìn tấu sớ do Lưu Tấn dâng lên, thiên tử lại càng vui mừng hơn.

Nhất là câu nói điểm đề trên tấu sớ khiến người giàu không chỉ riêng hưởng sự nhàn tản vui vẻ, mà người nghèo không chỉ riêng chịu đựng sự lao nhọc khổ sở.

Quả thực chính là một tuyên ngôn chính trị hoàn hảo.

Khiến ngài xem mà trong lòng ngứa ngáy, hận không thể đem ra đặt vào trong chiếu thư ban bố thiên hạ vào đầu năm tới của chính mình.

Gấp tấu sớ lại, thiên tử nén lại niềm vui trong lòng, hỏi: "Vì sao chỉ chọn một hương để thực hiện chế độ hương xã này?"

Trương Việt nghe vậy, lập tức bái lạy nói: "Bệ hạ... Đây là ý kiến ngu muội của thần... Thần ngu muội, không rõ đại nghĩa, chỉ đơn thuần cảm thấy rằng, chế độ hương xã này, liên quan vô cùng trọng đại, cần phải từ từ thử nghiệm, thấy tốt thì theo, thấy xấu thì dừng, đợi kiểm chứng vài năm, không có đại họa rồi, mới đem nó phổ biến ra toàn huyện..."

"Ồ..." Thiên tử nghe vậy, liếc nhìn Trương Việt một cái.

Tiểu Lưu hầu này ấy mà, cái gì cũng tốt, chỉ là gan quá nhỏ, khí phách quá nhỏ.

Làm việc luôn thích thử nghiệm trước.

Dưới cái nhìn của ngài, đâu cần phải phiền phức thế này?

Chỉ nghe Trương Việt lại nói: "Hơn nữa, chế độ hương xã, tuy là chế độ cũ của tiên vương, nhưng rốt cuộc vẫn là chế độ cải tiến, trước kia vốn chưa từng có ai làm như vậy, thiếu đi sự so sánh, cũng thiếu đi những lại lại quen thuộc, biết điều phối và quản lý giỏi giang, cho nên chọn trước một hương để thử nghiệm, vừa là để thử sai, cũng là để bồi dưỡng nhân tài, dự trữ quan lại cho tương lai..."

Nghe đến đây, thiên tử mới thấy thỏa mãn.

Thế này mới tạm được chứ!

Trương Việt lại nói tiếp: "Thần cùng Trưởng tôn điện hạ và các vị đại thần đã bàn bạc qua, đều cho rằng, tệ nạn lớn nhất của Tân Phong, nằm ở chỗ hào cường địa chủ sĩ tộc hình thành thói quen súc nô thành phong trào..."

Thiên tử nghe xong, sắc mặt bỗng chốc trở nên kì quái, có chút lúng túng.

Bởi vì, trên thực tế mà nói, kẻ cầm đầu nô lệ lớn nhất và kẻ buôn nô lệ mạnh nhất thiên hạ.

Chính là đại Hán đế quốc chính phủ!

Số lượng nô lệ nhà Hán nhiều đến mức, vượt xa bất kỳ thời đại nào.

Không nói đến những cái khác, Thiếu phủ khanh, Thái bộc khanh và Tông chính khanh ba nha môn này, đã sở hữu và kiểm soát ít nhất hơn một triệu quan nô tỳ!

Ngoài ra, trong tay các quận quốc khắp nơi, cũng còn nắm giữ một số lượng quan nô tỳ không thể thống kê.

Thậm chí, trong tay quốc gia, còn sở hữu mấy chục vạn người hoàn toàn không có nhân quyền, bị kỳ thị và hành hạ tàn nhẫn nhất là thành đán xuân và quỷ sái bạch sản.

Đến mức mà, di chiếu lâm chung của các đời thiên tử, đều phải phóng thích một lượng lớn quan nô tỳ có liên quan, để tích âm đức cho bản thân.

Mà từ đời nhà Hán đến nay, đã từng ba lần đại quy mô phóng thích quan nô tỳ.

Lần đầu tiên là thời Thái tông, Tiêu Thác dâng biểu dâng "Ngôn binh sự sữu", Thái tông hoàng đế bèn hạ lệnh, đem mấy chục vạn quan nô tỳ phóng thích, lệnh cho họ đi đến biên tái đồn điền.

Những quan nô tỳ này, trong lúc đạt được sự tự do cùng ruộng đất, tài sản, cũng gánh vác lấy trách nhiệm chống giặc ngoại xâm và thủ hộ biên ải.

Những đời sau đó đều noi theo.

Đến tay ngài, lại càng liên tiếp vào các năm Nguyên Đỉnh, Nguyên Thú và Thái Thủy, đại cọc đại cục đem quan nô tỳ cùng người ở rể, cha dượng, tội phạm, dời đến Cửu Nguyên, Sóc Phương, Cư Diên, Luân Đài vương quốc v.v.

Dẫu là vậy, số lượng nô lệ mà quốc gia nắm giữ, vẫn không sao đếm xuể.

Không còn cách nào khác, tốc độ phá sản của bách tính diễn ra quá nhanh.

Nông dân phá sản, luôn luôn nợ nần chồng chất.

Không thiếu của hào cường, thì cũng thiếu của quốc gia.

Nợ thì phải trả, trả không nổi thì đành bán con bán cái bán vợ cuối cùng bán cả chính mình.

Ngoài ra, Hán quân nhiều lần viễn chinh, thống soái đánh nước khác, bắt sống rất nhiều người dị tộc.

Những người Hung Nô, Lâu Lan, Xa Sư, Đại Uyên, Đinh Linh, Khương tộc bị bắt này, sau khi bị đưa về bên trong Vạn Lý Trường Thành, chắc chắn sẽ không nói là cho họ nhà cửa, ruộng đất và tài sản.

Tầng lớp quý tộc và những mục dân có kỹ thuật trong số những tù binh này, thì còn tạm ổn, điều kiện sinh sống qua loa được, nhà Hán đối xử với họ cũng coi như là ưu đãi.

Nhưng những cặn bã khác không có kỹ thuật và thân phận địa vị, thì chỉ đành làm trâu làm ngựa làm nô làm tỳ mà thôi.

Cho nên, khi ngài nghe thấy Trương Việt đầy vẻ phẫn nộ nhắc đến chuyện hào cường Tân Phong súc nô, ngài tự nhiên vô cùng lúng túng.

súc nô là không đúng!

Tổn hại hòa khí thiên địa!

Điểm này ngài hiểu rõ mười mươi, nhưng vấn đề là, ai có thể rời xa nô tỳ được chứ?

Hệ thống đồ sộ của Thiếu phủ, nếu không có sự lao động chăm chỉ của mấy chục vạn nô tỳ đó, sẽ tê liệt ngay.

Hơn bảy mươi bãi chăn nuôi lớn nhỏ của Thái bộc nếu không có sự lao động không công của các nô tỳ, sẽ gục ngã.

Tổ tiên ở tông miếu, nếu không có sự lao động ngày đêm của những thành đán xuân và quỷ sái bạch sản đó, sẽ thiếu đi thức ăn cúng tế.

Cho nên, chuyện phế nô và hạn nô, các đời thiên tử từ đầu đến cuối không hề nhắc tới.

Lật khắp toàn bộ Sử Ký và Hán Thư, ngươi tuyệt đối cũng không tìm thấy, dù chỉ là một vài lời lẻ của các vị thiên tử nhà Hán liên quan đến phế nô, hạn nô.

Bởi vì, chủ nô lớn nhất và kẻ buôn nô lớn nhất không phải ai khác.

Chính là người nhà họ Lưu các ngươi đấy!

Chỉ là...

Nhìn đứa cháu đích tôn và Tiểu Lưu hầu với đôi mắt ngập tràn sự trông ngóng và nhiệt huyết ngập tràn ấy, thiên tử miễn cưỡng hừ hừ hai tiếng, hỏi: "Vậy Trương thị trung và Tấn nhi tính toán làm thế nào?"

Việc cưỡng chế phế nô và hạn nô, tuyệt đối là không được.

Đừng nói là thiên hạ không đồng ý.

Chính ngài cái vị thiên tử này là người đầu tiên không đồng ý!

Đùa cái gì thế!

Giải phóng nô lệ, chẳng khác nào tự chặt đi hai cánh tay của mình.

Ngài mới không ngốc như vậy đâu.

Trương Việt tự nhiên sớm đã biết rõ thực tình, anh rất rõ ràng, cũng rất tường tận, đi bàn chuyện phế nô, hạn nô với chủ nô, điều đó gần như là chuyện bất khả thi.

Nhưng may mắn là, sự việc này không phải là không có cách giải quyết.

Trước khi đến, anh đã sớm khắc sâu các chế độ và luật pháp có liên quan vào trong tâm trí của mình, cũng đã nghĩ ra phương pháp giải quyết.

Chỉ là, không biết vị bệ hạ này có đồng ý hay không đây?

Anh đánh bạo, bái lạy nói: "Khởi bẩm bệ hạ, thần ngu muội, không hiểu rõ đại nghĩa, không thông kinh nghĩa, thế nhưng, thần nghe Khổng tử nói: Kẻ đầu tiên làm ra tượng ném theo người chết, chắc là không có đời sau phải không? Dùng con người làm nô lệ, chính là điều ác lớn nhất thiên hạ..."

“Và lại, thói quen súc nô trong thiên hạ quá mức thịnh hành, cũng có thể nguy hại đến xã tắc, khiến cho tài chính thuế má của quốc gia có nguy cơ khô kiệt, khiến cho quân đội đại Hán có hiểm họa sụp đổ!”

Thiên tử nghe vậy, ngài tự nhiên cũng biết những vấn đề này.

Nô tỳ quá nhiều, đối với đại Hán đế quốc mà nói, quả thực là tràn ngập nguy hiểm.

Quá nhiều người dân sa lầy thành nô tỳ, ảnh hưởng trực tiếp chính là điền thuế và toán phú của đế quốc.

Thứ hai, bởi vì bách tính phá sản hàng loạt, sức chiến đấu của quân đội quốc gia cũng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.

Và những hậu quả này hiện tại đã bắt đầu hiện rõ rồi.

Đặc biệt là vế sau, những năm gần đây, sức chiến đấu của Hán quân giảm sút theo đường thẳng, kể từ thời Thiên Hán đến nay, thậm chí nhiều lần xuất hiện tình trạng Hán quân xuất chinh bị tiêu diệt hoàn toàn.

Mà điều này trong quá khứ, là gần như không thể tưởng tượng nổi.

Cho dù là thời kỳ Tiên đế và thời kỳ Thái tông, Hán quân cũng chưa từng xảy ra tình trạng bị người Hung Nô tiêu diệt toàn bộ lực lượng.

Thế nhưng hơn mười năm trở lại đây, tình trạng đó đã xảy ra mấy lần rồi.

Thời đại của Vệ Thanh và Hoắc Khứ Bệnh, khung cảnh thịnh vượng một người Hán địch lại năm người Hồ, hình như đang dần trôi xa.

Và điều này có mối liên hệ mật thiết với việc quân đội thiếu đi nguồn binh lực phù hợp với số lượng đầy đủ.

Tinh nhuệ của Hán quân, từ trước đến nay vẫn luôn được cấu thành từ con em của những người nông dân tự cày cấy, địa chủ vừa và nhỏ.

Cũng chỉ có những binh sĩ từ nhỏ đã tiếp nhận huấn luyện quân sự, thân thể tráng kiện, có thể lực đủ mạnh mẽ này, mới có thể thích ứng với tác chiến kỵ binh cường độ cao.

Nhưng trong hơn mười năm gần đây, quốc gia tại khu vực Quan Đông lại hầu như không tuyển mộ được nguồn binh lực nào phù hợp nữa.

Đành phải dùng chế độ mộ binh để thay thế tạm thời.

Thế nhưng...

Biết thì biết vậy, nhưng hạ quyết tâm lại là chuyện hoàn toàn khác.

Đây cũng là căn bệnh chung của những kẻ thống trị.

Rõ ràng biết một việc nào đó rất đáng sợ, nhưng vì sự hưởng thụ của chính mình, cũng vì những nguyên cớ khác, cho nên cứ nhắm một mắt mở một mắt.

Không phải họ ngu ngốc, mà là bởi vì, họ không làm được.

Cho nên, nghe những lời của Trương Việt, thiên tử thong thả hỏi: "Vậy khanh tính toán làm thế nào?"

“Thần xin bệ hạ chuẩn y cho thần, viện dẫn các điều luật có liên quan trong Hán luật 《Tư không luật》, 《Thương luật》, 《Trí hậu luật》 và 《Kỉn thực luật》, cho phép bách tính tự bỏ tiền ra để chuộc lại người thân của họ, còn hào cường, sĩ tộc đều không được phép cố ý cản trở!” Trương Việt hít sâu một hơi, dập đầu bái lạy nói, đây là con đường duy nhất mà anh có thể nghĩ ra cho những con người đáng thương ở Tân Phong.

Đây cũng là phương pháp mà anh nghĩ ra sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng về luật pháp và chế độ.

Chiểu theo 《Tư không luật》 của nhà Hán quy định: Bách tính có mẹ và anh chị em ruột làm lệ thiếp, không có tội danh đáng trảm, muốn đi sung biên ải năm năm, không cần trả ngày lao dịch, để đổi lấy một người được làm thứ dân, thì cho phép. Hoặc chuộc lại bằng cách dời chỗ ở, nộp tiền theo ngày công, thì cho phép.

Ý nghĩa của điều luật này là: Giả sử có người có cha mẹ hoặc anh chị em ruột làm nô tỳ, và không có án tích phạm tội, người này có thể nộp đơn xin đi sung biên ải không công cho quốc gia trong năm năm, thì quốc gia lập tức phóng thích một người thân của người này trở thành thứ dân. Nếu người này bỏ tiền thuê người khác đi sung biên ải, chỉ cần nộp đủ tiền, cũng sẽ được phóng thích tương tự.

Chiểu theo tiêu chuẩn quan nô tỳ một người mỗi ngày tám tiền, năm năm chính là khoảng một vạn một nghìn tiền.

Nói một cách khác, giả sử có người có thể nộp một lần một vạn một nghìn tiền cho quốc gia, thì có thể chuộc lại một người thân bị giáng làm nô tỳ của mình.

Tương tự như vậy, Thương luật có quy định, giả sử có bách tính tự nguyện canh gác kho quan phủ cho quốc gia, thì ba năm là có thể chuộc lại một người thân của mình.

Đồng thời, trong 《Trí hậu luật》 có quy định, nếu bách tính không có người nối dõi, mà vừa khéo người đó có con của người họ hàng có quan hệ huyết thống tương đối gần, đang làm nô tỳ cho người khác, người này khi đến tuổi được miễn lao dịch, có thể nộp đơn lên quan phủ, bỏ tiền ra chuộc người họ hàng đó về.

Và tất cả những điều luật cùng chế độ này, cùng nhau cấu thành nên phương tiện để bách tính bình dân nhà Hán chuộc lại người thân của chính mình.

Luật pháp bảo vệ và ủng hộ hành vi chuộc lại người thân của họ.

Trong tình huống bình thường, chủ nhân của những người này, cũng sẽ giơ cao đánh khẽ khi đối mặt với tình huống như thế này, tạo điều kiện thuận lợi, để kiếm cho mình một tiếng thơm.

Dẫu sao đi nữa, những người có thể chuộc lại, hay nói cách khác là có khả năng và sự kiên trì để chuộc lại người thân của mình, chỉ chiếm một phần rất nhỏ mà thôi.

Đại đa số mọi người, ngay cả bản thân họ còn chưa chắc đã tự lo nổi.

Nếu đổi lại là bất kỳ ai ở thời đại này, dù có thể nhận được nhiều tài liệu và thông tin như Trương Việt ở đây, cũng chưa chắc đã có thể đưa ra được biện pháp.

May mắn là, Trương Việt là một người xuyên không.

Là một người xuyên không, tư duy phương thức linh hoạt hơn người ở thời đại này rất nhiều.

Thiên tử nghe vậy, không nghĩ ngợi quá nhiều, lập tức nói: "Được!"

Điều này dưới cái nhìn của ngài, không có gì to tát cả, mọi thứ đều nằm trong phạm vi của luật pháp và chế độ.

Nếu thực sự có bách tính, có thể gom góp đủ số tiền để chuộc lại người thân của họ, ngài tin rằng cũng không có ai dám cản trở.

Bởi vì, Đình úy của nhà Hán, không phải là dạng ăn chay.

“Thần xin bệ hạ ban cho quyền tùy cơ ứng biến...” Trương Việt lại tiếp tục bái lạy nói.

Thiên tử vừa nghe, cười nói: "Trẫm sớm đã ban cho khanh sự cho phép đối với mọi đại sự tiểu sự trong cảnh giới Tân Phong đều được tùy ý xử lý rồi!"

“Việc này cũng giống như vậy!” Thiên tử xua tay nói: "Nếu có kẻ nào dám cản trở khanh, khanh có thể trảm trước tấu sau!"

“Thần thay mặt vạn dân Tân Phong, tạ ơn Long ân của bệ hạ!” Trương Việt lập tức được nước lấn tới, dập đầu bái lạy nói: "Bệ hạ gia ân thiên hạ, bách tính Tân Phong nhất định sẽ đời đời cầu nguyện tạ ơn bệ hạ!"

“Ừ...” Thiên tử nghe vậy ngẩn người, ngài phát hiện ra, bản thân hình như, đã bị cái tên Tiểu Lưu hầu này chơi xỏ rồi sao?

Nhưng...

Tiểu Lưu hầu tính toán chơi trò quỷ gì đây?

Chỉ với mấy điều luật này, thì có thể chơi ra trò trống gì chứ?

Chỉ nghe Trương Việt bái lạy nói: "Thần tính toán tương lai ở Tân Phong, cho dân vay mượn giả, bất kỳ bách tính nào, chỉ cần bản thân không có án tích phạm tội, mà lại có thân nhân trực hệ làm nô tỳ cho người khác, là có thể nộp đơn xin quan phủ cho vay mượn..."

“Thần sau khi nhậm chức, sẽ ra lệnh cho các nơi ở Tân Phong định giá bình quân, lấy giá bình quân của nô tỳ làm cơ sở, công bố sắc lệnh, phàm là có đơn xin chuộc lại người thân của họ, tất cả mọi người không ai được phép cố ý cản trở, kẻ nào vi phạm sẽ khép tội làm loạn pháp luật!”

“Còn về tiền cho vay mượn, thì bách tính có thể lựa chọn, chia làm các khoảng thời gian mười năm, hai mươi năm không cố định để hoàn trả, tiền lãi của nó là lãi suất hàng năm một trăm ăn bảy, mỗi năm hoàn trả gốc lẫn lãi...”

Đây chính là kiểu cho vay cá nhân mà anh sao chép từ khoản vay mua nhà của thế hệ sau.

Cho dân mượn tiền, sau đó để dân cầm số tiền đó đi chuộc người thân của họ.

Số tiền này giống hệt như khoản vay mua nhà, sẽ không đưa đến tay bách tính, mà do quan phủ trực tiếp thanh toán cho hào cường địa chủ tương ứng.

Mà người bách tính lựa chọn vay tiền này, thì cần phải hoàn trả gốc lẫn lãi theo từng năm.

Nói theo lý lẽ, cách mua bán này còn kiếm lời chán so với việc tự mình súc nô của quan phủ!

Thiên tử nghe vậy, đầu óc lại có chút hỗn loạn.

Nhưng ngài vẫn hiểu được ý nghĩa đại thể.

Chính là giống như việc quốc gia cho dân vay ruộng đất, hạt giống và nông cụ trong quá khứ? Quốc gia cho dân mượn tiền để đi chuộc lại người thân của họ ư?

Hình như có vẻ cũng không tệ lắm nhỉ?