Cho đến tận khi ra khỏi đại môn vương phủ, Vương Thuận vẫn hết sức khoe khoang sự giàu có với Trương Việt và Lưu Tấn.

Nhưng điều hắn không biết chính là, trân châu bảo vật hắn lấy ra càng nhiều, tương lai của hắn lại càng thêm bi thảm.

Tên tuổi bị Đại Hán hoàng tôn ghi vào sổ đen, liệu có thể có kết cục tốt đẹp sao?

Ra khỏi vương phủ, lên xe ngựa, Trương Việt và Lưu Tấn lập tức rời khỏi Du Thụ Lý, tiếp tục hành trình.

"Trương Thị trung, cái lợi từ thương nhân này, thực sự phong phú đến vậy sao?" Ngồi lên xe ngựa rồi, Lưu Tấn ngẫm nghĩ rất lâu, cuối cùng cất lời hỏi Trương Việt.

"Đương nhiên..." Trong đầu Trương Việt lóe lên những dòng chữ được ghi chép trong "Sử ký: Hóa thực liệt truyện" và "Hán thư: Thực hóa chí", hắn suy nghĩ rồi nói: "Thần nghe nói, trong dân gian có lời đồn: Nếu lợi nhuận không đạt tới mười phần hai, thì không phải nghề tốt..."

"Lợi nhuận hai phần mà cũng không phải nghề tốt ư!" Lưu Tấn có chút khó tin.

"Đương nhiên!" Trương Việt điềm tĩnh nói: "Nếu không phải lợi nhuận từ công thương nghiệp to lớn rõ rệt như thế, Đại tư nông làm sao chống đỡ được cho đến tận bây giờ?"

Hiện nay thu nhập từ muối sắt của Đại tư nông, đã sắp bắt kịp thu nhập từ khẩu phú rồi.

Vững vàng đứng trong top ba nguồn tài chính quốc gia, địa vị gần như không thể lay chuyển.

Để Lưu Tấn có nhận thức trực quan hơn, Trương Việt suy nghĩ một lúc, rồi bảo hắn rằng: "Hiện nay thiên hạ có số dân vài chục triệu, chỉ tính riêng mỗi người mỗi năm tiêu dùng một trăm tiền hàng hóa, đã là một thị trường mấy ngàn vạn rồi..."

Cộng thêm việc Bác Vọng Hầu khai thông Tây Vực, thị trường của ba mươi sáu nước Tây Vực cùng các quốc gia ở phương xa, cũng dần dần được thương nhân nhà Hán mở toang!"

Ngày nay, Con đường tơ lụa đã bắt đầu thành hình.

Những thương nhân nhà Hán xuất phát từ Trường An, vận chuyển một lượng lớn hàng hóa, bán lại sang Tây Vực, rồi qua tay Tây Vực, đi qua Khang Cư, Đại Hạ, đem bán tới Thân Đúc, An Tức, Đại Tần vươn đi khắp nơi.

Con đường tơ lụa mới nổi, lập tức thổi bùng nhiệt huyết thương mại của toàn thế giới, tạo ra vô số thần thoại thương mại.

Lưu Tấn lắng nghe, thở dài nói: "Đáng thương cho trăm họ cày cuốc chất phác chịu khổ nghèo khó, mà kẻ làm nghề buôn bán đê tiện, lại có thể ngồi hưởng phú quý bực này..."

Đây cũng là phản ứng đầu tiên của đại đa số quý tộc sĩ đại phu nhà Hán sau khi chứng kiến cảnh tượng phô trương giàu sụ của các thương nhân mới nổi: Một lũ dân tiện nghiệp tiện tịch, mà phú quý lại sánh ngang công hàm công hầu? Đánh chết ngươi!

“Điện hạ nói tuy phải, nhưng có phần thiên cực...” Trương Việt nhẹ giọng nói: “Thần từng nghe: Hồng Phạm bát chính, một là thực, hai là hóa, Chu thư viết: Nông không ra thì thiếu thốn lương thực, công không ra thì thiếu thốn việc làm, thương không ra thì ba báu tuyệt đường, ngư không ra thì tài vật khô kiệt! Xưa thời Xuân Thu, Quản Trọng dùng quyền lực khinh trọng, lấy lợi cá muối, phò tá Tề Hoàn Công, chín lần hội chư hầu một phen chỉnh đốn thiên hạ, Khổng Tử khen ngợi rằng: Không có Quản Trọng, ta đã xõa tóc vạt áo sang trái rồi!”

“Có thể thấy các bậc thánh vương và tiên hiền thời cổ đại, đều không có ý niệm coi thường thương nhân, kẻ thực sự coi thường thương nhân, vẫn là bắt đầu từ nhà Tần... Thương Quân cho rằng thương nhân làm loạn pháp luật không phải dân lành, bèn dùng luật pháp tàn khốc để cấm tuyệt, phò trợ bằng chế độ đè nén, kỳ thị...”

“Thế nhưng... Thương Quân lại không ngờ rằng, lòng hướng về sự giàu có, niệm muốn làm giàu, vốn là bản tính con người, luật pháp tàn khốc hay chính sách ngặt nghèo đi chăng nữa, cũng không đủ sức dọa lui nỗi khao khát và theo đuổi tài phú trong lòng nhân dân...”

“Bảy đời nước Tần, đã xuất hiện những kẻ hào phú như Ô Thị Quả, Góa phụ Thanh, tài phú đủ sức sánh ngang quốc gia!”

“Đến thời Tần Vương Chính, lại có Lã Bất Vi, bằng mưu kế ‘cơ hóa kỳ lạ’ mà bước lên nắm quyền chủ tết xã tắc nhà Tần, tự xưng là Trọng phụ... Từ đó có thể thấy, thương nhân và công thương nghiệp, là không thể giết sạch cũng không thể cấm tuyệt nổi!”

“Thần cho rằng...” Trương Việt nhìn Lưu Tấn, mỉm cười nói: “Đã là như vậy, chi bằng học Đại Vũ trị thủy?”

“Chặn không bằng khơi?” Lưu Tấn thì thầm.

“Phải!” Trương Việt cười nói: “Chặn không bằng khơi, khơi không bằng dẫn, thương nhân làm hư đốn phong tục, tổn hại việc nông, thiên hạ đều thấy rõ. Theo ý thần, triều đình nên lập một nha môn, chỉ đạo và giám sát mọi việc của thương nhân, nếu có kẻ phạm pháp, trốn thuế, đều nghiêm trị không tha, còn ai tuân thủ pháp luật nộp thuế tích cực thì biểu dương... Như vậy ngay cả kẻ buôn bán cũng được giáo hóa, cũng có thể biết nhân nghĩa trung thứ...”

Lắng nghe lời Trương Việt, ánh mắt Lưu Tấn chợt sáng rực lên.

Nhưng ngay sau đó hắn lại nhớ đến một số chuyện, ủ rũ nói: “Nếu như vậy, e rằng người trong thiên hạ khó lòng phục chúng!”

Phải đấy, Tang Hoằng Dương mới chỉ chơi đùa việc muối sắt quan doanh, làm một chút việc quân thâu, nhúng tay một chút vào chuyện thương nhân găm hàng đầu cơ, mà đã bị phun cho nửa sống nửa chết.

Nếu lại xuất hiện thêm một cơ quan trung ương chuyên môn quản lý đối ứng thương nhân.

Người khác không biết, nhưng Cốc Lương học phái nhất định sẽ nổi đóa.

Những đại thương nhân ở Tề, Lỗ, Lương, Sở cũng tuyệt đối không chịu để yên.

Chuyện này mà làm lớn lên, ảnh hưởng quá lớn, không phải là thứ hắn và Trương Việt hiện tại có thể kiểm soát được.

Bản thân Trương Việt cũng hiểu rõ, Pháp gia đã mất hai trăm năm thời Chiến Quốc, khắc sâu tinh thần thù hận và kỳ thị thương nhân vào trong tủy tủy xương của các sĩ đại phu quý tộc chư Hạ.

Muốn thay đổi cách nhìn của người thiên hạ đối với thương nhân hay nói cách khác là công thương nghiệp, đây không phải là công việc có thể làm xong một sớm một chiều.

Kỹ thuật sản xuất và mô hình xã hội lạc hậu trước Công nguyên, cũng khó lòng dung nạp việc trong một quốc gia có quá nhiều người thoát ly khỏi sản xuất, đặc biệt là sản xuất lương thực tồn tại.

Trương Việt tuyệt đối sẽ không quên, vào thời kỳ trung mậu nhà Minh, chỉ vì thủ công nghiệp khu vực Giang Nam phát triển, đặc biệt là sự hưng thịnh của nghề dệt may, đã trực tiếp dẫn đến sự sụp đổ của nhà Minh.

Bởi vì, đất đai vùng Giang Chiết, có quá nhiều nơi bị chuyển sang trồng cây dâu.

Do đó, sản lượng lương thực địa phương giảm sút thảm hại từng năm, đến giai đoạn sau thậm chí còn cần phải nhập khẩu lương thực từ Hồ Quảng.

Khi phương Bắc gặp phải tiểu băng hà, hạn hán liên miên.

Thống trị mỏng manh của triều đại nhà Minh lập tức tan thành mây khói.

Cho nên, ở Trung Quốc muốn phát triển công thương nghiệp.

Vấn đề đầu tiên cũng là quan trọng nhất cần phải giải quyết, không phải là vốn liếng, luật pháp, chế độ và môi trường.

Mà chính là an ninh lương thực.

Chỉ khi lương thực của Trung Quốc có thể vô cùng dồi dào, đồng thời có được vài vựa lúa ổn định, Trung Quốc mới có điều kiện để chơi trò công nghiệp hóa.

Bằng không, bất kỳ kẻ nào không màng đến an ninh lương thực mà đi làm công nghiệp hóa, đều là đang chơi trò lưu manh.

Cũng may, Trương Việt có tư bản này.

Nhờ có sự trợ giúp của không gian, chỉ cần phổ biến hiệu quả, sản lượng lương thực của đế quốc tăng gấp đôi trong mười năm tới, là điều có thể chờ mong!

Sau khi sản lượng lương thực theo kịp, đồng nghĩa với việc có thể giải phóng ra rất nhiều dân số dư thừa.

Từ đó mới có cơ sở để chơi đùa kỹ thuật công thương.

Nghĩ đến đây, Trương Việt liền tràn đầy tự tin, nét mặt rạng rỡ nhìn Lưu Tấn, nói: “Điện hạ không cần phải vội...”

Hắn thâm trầm nói: “Thần từng nghe một vị trưởng bối nói qua: Thế giới này là của chúng ta, cũng là của các ngươi, nhưng xét cho cùng vẫn là của các ngươi...”

Lưu Tấn nghe vậy, ánh mắt cũng sáng lên, nhìn sâu vào Trương Việt một cái.

---❊ ❖ ❊---

Hai ngày tiếp theo, Trương Việt và Lưu Tấn dọc theo con đường thẳng, đi thẳng về phía nam, thăm dò hơn mười đình lý, khảo sát vô số nông hộ, nhà hào cường ở Phấn Du Xá, Tân Phong hương, đồng thời vẽ lại dòng chảy lưu vực của hai con sông chảy qua Phấn Du Xá, Tân Phong hương cùng mấy con suối lên vải vóc.

Khi bọn họ đến cửa thành huyện thành huyện Tân Phong, văn kiện khảo sát và bản đồ sông ngòi được ghi chép, đã nhét đầy kín một rương lớn.

Hành trình này, thu hoạch lớn nhất của Trương Việt và Lưu Tấn, chính là có được tài liệu và ấn tượng trực tiếp đầu tiên đối với các vùng đất đã đi qua.

Bây giờ, Phấn Du Xá và Tân Phong hương của huyện Tân Phong, không còn là hai ấn tượng mơ hồ nữa.

Mà là từng đình lý sinh động như thật, từng nông hộ nhiệt tình chăm chỉ cùng với từng nhà hào cường tính tình hoặc hào sảng hoặc keo kiệt hoặc gian xảo.