Mọi người lại lên đường, chẳng mấy chốc đã tiến vào một cái đình trong địa giới Phân Du xã – Dương Lý.

Ở huyện Phong, quận Bái, Dương Lý chính là đế hương thực sự.

Nơi sinh của Cao hoàng đế nhà Đại Hán.

Còn Dương Lý ở Phân Du xã của Tân Phong, lại là địa điểm đầu tiên được những người anh em Sơn Đông theo phò tá Cao Đế năm xưa lựa chọn an cư.

Vừa bước chân vào Dương Lý, tình hình đã khác hẳn.

Khác với những nô bì áo rách quần manh, đang đầu tắt mặt tối lao động vất vả ở những cánh đồng ngoài thôn.

Toàn bộ Dương Lý hài hòa và yên bình.

Đường sá sạch sẽ ngăn nắp, nhà cửa của bách tính trong thôn ngay ngắn trật tự.

Trong thôn có những con đường lớn rộng rãi, thông suốt cả trong lẫn ngoài.

Từ xa vẫn có thể nghe vẳng lại tiếng đọc sách non nớt mà lảnh lót.

"Thương Hệt tác thư, dĩ giáo hậu duệ, ấu tử thừa giáo, cẩn thận kính giới..."

"Là đang tụng đọc 'Thương Hệt thiên'..." Trương Việt nghe vậy cười nói: "Điện hạ, chi bằng chúng ta qua đó xem thử..."

Lưu Tấn cũng vô cùng hứng thú, nghe vậy gật đầu, nói: "Xem ra giáo dục tiểu học ở Dương Lý làm rất tốt nha!"

Trên mặt cũng xuất hiện thêm rất nhiều nụ cười.

Hán thất đặc biệt coi trọng giáo dục nông thôn địa phương!

Đặc biệt là kim thượng thiên tử, đã nhiều lần ban chiếu chỉ, yêu cầu các hương thân địa phương tăng cường giáo dục vỡ lòng cho bách tính.

Mà Tam lão được bố trí phổ biến ở tầng cơ sở trong thời nhà Hán, trách nhiệm chính của họ cũng là giáo dục trẻ mỏ trong bản hương bản đình.

Phần lớn sĩ tử hàn môn thời nhà Hán, đều tích lũy giáo dục cơ bản thông qua loại hương học này.

Tỷ như nguyên chủ, năm sáu tuổi đã được đưa đến tiểu học Trường Thuỷ để nhận giáo dục vỡ lòng.

Chỉ là...

Tiểu học thời nhà Hán, hoàn toàn khác biệt với tiểu học đời sau.

Tiểu học thời nhà Hán, còn gọi là hương học.

Vốn không phải là trường học quanh năm, mà mang tính thời vụ.

Thông thường mùa đông bắt đầu dạy học, đến khi cày cấy mùa xuân là dừng.

Cho nên, Đông Phương Sóc từng nói: Thần Sóc từ nhỏ mất cha mẹ, lớn lên được anh và chị dâu nuôi dưỡng, năm mười ba tuổi học chữ, ba mùa đông văn sử đủ dùng.

Lời thổ lộ này, đã hé lộ cho người đời sau thấy một vài manh mối về giáo dục vỡ lòng thời nhà Hán.

Nhưng thứ thực sự giúp người đời sau có thể nhòm ngó diện mạo chân thực của giáo dục tiểu học cơ sở thời nhà Hán, vẫn là cuốn "Tứ nguyệt thời lệnh" hoàn thành vào đầu thời Đông Hán.

Trong cuốn sách này, đã giới thiệu chi tiết thực tế giáo dục cơ sở nông thôn giữa hai thời kỳ Tây Hán và Đông Hán.

Còn theo ký ức mà Trương Việt nhận được từ nguyên chủ, hương học lúc này mỗi năm chia làm hai giai đoạn dạy học.

Giai đoạn thứ nhất chính là mùa đông, lúc nông nhàn, trẻ em từ sáu tuổi đến mười bốn tuổi đều có thể đến hương học để học nhận mặt chữ và tính toán cơ bản.

Vỡ lòng học chữ dùng "Thương Hệt thiên", tính toán thì lấy "Toán thuật thư" làm sách giáo khoa.

Bất kỳ ai cũng có thể đến nghe giảng, bất kỳ ai cũng có thể học.

Chỉ là, phải mang theo lương khô.

Giai đoạn thứ hai chính là giáo dục cơ bản mà những thiếu niên mười hai, mười ba đến mười lăm, mười sáu tuổi tiếp nhận.

Dạy họ một số nội dung cơ bản của "Thượng thư", "Hiếu kinh" cũng như "Thi kinh", "Xuân thu".

Thông thường, rất ít con cháu bình dân có sự cầu tiến này, biết chủ động đến hương học nhận giáo dục.

Cho dù đứa trẻ đó bằng lòng, gia trưởng chưa chắc đã đồng ý.

Bởi vì mỗi một lao động đều vô cùng quý giá.

Hơn nữa, giáo dục hương học chỉ cung cấp giáo dục cơ bản, tiến hành phong trào xóa nạn mù chữ.

Cho dù học giỏi đến đâu, vẫn cần học tập sâu hơn nữa thì mới có khả năng ngóc đầu nổi.

Nhưng bách tính bình thường lấy đâu ra tư bản này?

Cho nên, thông thường người được hưởng lợi đều là giai cấp địa chủ sĩ phu.

Theo ký ức của nguyên chủ, lúc ban đầu nguyên chủ đến hương học đi học, có mấy chục người bạn nhỏ.

Nhưng có thể kiên trì đến giai đoạn thiếu niên, mà vẫn đến nghe giảng thì chỉ còn lại lác đác vài người.

Tuy nhiên, tác dụng của loại giáo dục cơ bản và giáo dục vỡ lòng này vô cùng lớn!

Rất nhiều danh thần nhà Hán đều hoàn thành giáo dục cơ bản tại hương học.

Chu Mãi Thần, một kẻ nghèo đến mức ngay cả một mảnh đất cũng không có, có thể biết chữ đọc sách, dựa vào chính là giáo dục hương học.

Công Tôn Hoằng cũng thế – khi còn trẻ, hắn nghèo đến mức chỉ có thể dựa vào việc chăn lợn thuê để duy trì cuộc sống, nhưng, đứa trẻ sinh ra trong một gia đình nghèo khó như vậy, lại vẫn có được cơ hội học tập.

Còn có Vệ Thanh – vị Lịch Tương hầu lừng lẫy, một kỵ nô trong phủ Bình Dương hầu, kẻ ăn người ở có địa vị thấp kém, cuối cùng lại trưởng thành thành chiến thần của đế quốc.

Thời niên thiếu của hắn chắc chắn đã tiếp nhận giáo dục vỡ lòng.

Bằng không, một vị đại tướng không biết chữ?

Chẳng phải là nực cười lắm sao?

Mà Trương Thang còn được sử sách ghi chép rõ ràng, là được vỡ lòng thông qua giáo dục hương học.

Tuy nhiên, ở những hương đình địa phương bình thường, giáo dục hương học ngay cả việc dạy học cơ bản vào mùa đông cũng có lúc có lúc không.

Tam lão phụ trách hương học thường cảm thấy mệt mỏi vào mùa đông, mấy ngày không đến dạy là chuyện có rất nhiều.

Nhưng ở Dương Lý này, vào mùa hạ oi ả, hương học lại vẫn đang tiến hành dạy dỗ.

Điều này khiến cả Trương Việt và Lưu Tấn đều vô cùng khâm phục Tam lão ở Dương Lý.

---❊ ❖ ❊---

Đoàn người rầm rộ đi về phía hương hiệu của Dương Lý, tự nhiên cũng thu hút sự chú ý của bách tính Dương Lý.

Rất nhiều người trẻ tuổi bước ra khỏi phòng ốc, mang theo vẻ cảnh giác nhìn Trương Việt và những người khác.

Trương Việt chú ý thấy, những người này toàn thân đều mặc trang phục gọn gàng để vận động, rõ ràng đều là người có võ nghệ.

Hơn nữa, ở Dương Lý này, hầu như nhà nào cũng có chuồng ngựa, nuôi ngựa.

Trong rất nhiều sân nhà đều có bia bắn tên và nơi tập võ.

Xem ra, Dương Lý này e là nơi tụ tập của các gia tộc quân công quý tộc.

Đến gần khu vực hương hiệu, Trương Việt lại càng chắc chắn thêm điểm này.

Bởi vì ở cửa hương hiệu, đang vây quanh mấy chục con ngựa con và một số con cừu.

Rõ ràng, những con ngựa con và cừu này là do các trẻ mỏ của hương hiệu cưỡi tới.

Đây là thứ mà con cháu các gia đình quân công quý tộc phương bắc của Hán thất bắt buộc phải có.

Học được từ người Hung Nô.

Người Hung Nô bốn năm tuổi còn chưa biết chạy đã bắt đầu cưỡi cừu, đến mười hai mươi ba tuổi thì bắt đầu cưỡi ngựa con, mười lăm mười sáu tuổi thì cung mã uyển chuyển.

Cho nên trước đây, kỵ binh Hung Nô vượt trội hơn hẳn kỵ binh nhà Hán.

Sau đó, Hán quân đã học được chiêu này từ người Hung Nô, thế là lập tức hoàn thành việc nghiền nát Hung Nô!

Đặc biệt là đời Kiến Nguyên, đánh cho người Hung Nô tè dầm tề phu!

Mấy võ sĩ mặc giáp trụ đứng gác ở cửa hương hiệu.

Thấy đoàn người Trương Việt, liền bước lên trước, lớn tiếng nói: "Người đến dừng bước, nơi này là hương hiệu! Hương hiệu là trọng địa của quốc gia, là việc hệ trọng của xã tắc, không được ồn ào, không được làm ầm ĩ, nếu có kẻ vi phạm, luật pháp không dung tha!"

Nhìn dáng vẻ của bọn họ, sắc mặt điềm tĩnh, động tác nói một đằng làm một nẻo nghiêm ngặt, căn bản chính là binh lính Hán quân đương dịch!

Trương Việt và những người khác vội vàng dừng bước.

Lưu Tấn cũng xuống ngựa, bày tỏ sự tôn trọng đối với hương hiệu.

Thời nhà Hán, tôn trọng hương hiệu là bản năng của mỗi một sĩ đại phu quý tộc.

Thậm chí ngay cả vua chúa, đứng trước một tòa hương hiệu cũng phải xuống xe cúi chào!

Mà Tam lão truyền thụ nghiệp vụ ở hương hiệu lại càng được hưởng đủ loại đặc quyền.

Nói ra có lẽ ngươi không tin, Tam lão của hương hiệu thậm chí còn có thể bàn luận và thảo luận những đề tài cấm kỵ mà ngay cả Tam công Cửu khanh cũng không dám chạm vào.

Tỷ như thời Tiên đế, có Tam lão dâng tấu sưa oan cho Tiều Thố, Tiên đế nghe tấu rơi nước mắt nói: Trẫm há lại không biết sao?

Trong lịch sử, sau loạn Vu cổ, người đầu tiên dâng tấu xin minh oan cho Thái tử Cứu cũng là một vị Tam lão đến từ một nơi gọi là Hồ Quan.

Và sở dĩ như vậy, là vì người Hán sùng bái và kính trọng tiên sinh Tử Sản.

Tử Sản không hủy hương hiệu, người Hán vì thế lại càng sùng kính hương hiệu hơn.