Tất nhiên anh không đi Nhạc Dương, mà đi một chuyến xe khách nhỏ đến bến xe phía Đông, trèo lên một chiếc xe khách đường dài đi xã Phúc Hưng. Khi chiếc xe khởi động, chạy qua vài con phố, bỏ lại thành phố Trường Sa náo nhiệt ở phía sau và tăng tốc lao nhanh về phía xã Phúc Hưng, cảnh sông núi, ruộng đồng và cây cối từng quen thuộc một thời liền như sóng biển tràn tới, trong chốc lát đã nhấn chìm Uông Vũ, thế là tư tưởng như loài cá sấu gặm nhấm trái tim anh nơi chiều sâu của đại dương quá khứ. "Phương Lâm Phương Lâm Phương Lâm," trong lòng anh tha thiết gọi tên cô như thế, "Tôi đến rồi, đến rồi đây."

Điểm thanh niên tri thức của chúng tôi được dựng ở giữa một sườn núi đầy cây chè tại đại đội Quang Minh, công xã Phúc Hưng (thời đó không gọi là xã và thôn), cách thành phố Trường Sa tám mươi cây số, được khởi công xây dựng vào mùa đông năm một nghìn chín trăm sáu mươi chín. Mùa xuân năm một chín sáu mươi chín, bảy nam nữ thanh niên tốt nghiệp cấp ba và đã nán lại thành phố hơn nửa năm (đều là con em Cục H), mang theo hoài vọng cải tạo Trung Quốc và thế giới, từ biệt cha mẹ anh chị em cùng cuộc sống thành thị mà mình vô cùng lưu luyến, tràn đầy tinh thần tuẫn đạo đến đại đội Quang Minh công xã Phúc Hưng, vừa đến đã bày ra tư thế cắm rễ ở nông thôn cả đời, xẻ núi làm ruộng, làm trang trại lâm nghiệp, đồng thời dựng lên căn nhà gồm bảy phòng ở, một nhà ăn tập thể và một phòng học tập để công cụ lao động. Trên xà cửa phòng học tập dùng sơn đỏ viết ba chữ mỹ thuật kiểu chữ Lệ: "Phòng Học Tập". Năm một chín bảy mươi tư khi tôi xuống nông thôn, căn phòng nhét đầy các loại công cụ lao động từ lâu đã không còn là phòng học tập nữa ấy vẫn còn lưu lại ba chữ "Phòng Học Tập" trên xà cửa, tất nhiên không còn đỏ thắm như năm xưa, ngược lại đã có vài nét sơn bị bong tróc. Tôi dựa vào sự hiểu biết về kiểu chữ mà nhìn qua một cái đã đoán ra ba chữ "Phòng Học Tập". Trong số bảy nam nữ thanh niên tri thức năm xưa từng ngồi trong căn phòng học tập này chăm chú đọc tác phẩm của Chủ tịch Mao rồi lần lượt giơ tay phát biểu bàn về tâm đắc thể hội, đến năm tôi xuống nông thôn thì chỉ còn lại đúng một người. Họ Trịnh, tất nhiên chúng tôi đều tôn xưng anh ấy (cũng có chút ý trêu đùa) là "Lão Mãn Ca". Lão Mãn Ca mang tâm lý u ám nhớ lại và kể với chúng tôi rằng: Mấy tháng đầu tiên, cứ đến tối thứ Ba và thứ Sáu, bảy người lại tụ họp trong căn phòng học tập này học tác phẩm của Chủ tịch Mao, còn truyền tay nhau đọc bản tâm đắc học tập do mình viết, nhưng vừa đến tháng Sáu trời nóng như đổ lửa, muỗi chân hoa đã làm mọi người bồn chồn hoảng loạn. Buổi tối, đều phải ngồi trong màn mới tuyệt giao được với muỗi, việc học tập tất nhiên bị vứt bỏ sau đầu. Lão Mãn Ca — người sáng lập ra trang trại lâm nghiệp đại đội và điểm thanh niên tri thức này, sở dĩ không được tiến cử học đại học, đi tòng quân hay tuyển công nhân, thuần túy là vì lý lịch gia đình anh quá u tối, ông nội là tư bản, bác là tướng quân Quốc dân đảng hiện vẫn đang giữ chức cao trong "Bộ Quốc phòng" ở Đài Loan, điều chủ yếu nhất là cha anh sau khi bị gán cho cái mũ lớn là nhân viên ngụy quyền kiêm đặc vụ Quân thống, lại dám "sợ tội tự sát", từ cửa sổ tầng bốn của tòa nhà văn phòng Cục H bay xuống, tất nhiên là thịt tan xương nát, khiến cho người lớn trẻ con trong Cục H cứ hễ buổi tối là sợ không dám đi qua đó. Lão Mãn Ca bề ngoài bất cần đời, thường nhặt nhạnh mấy lời đùa giỡn xám xịt ra nói, ai nấy đều cho rằng Lão Mãn Ca là người đối mặt với thực tế một cách đúng đắn nhất và sống rất lý trí, không ai ngờ anh lại đột nhiên đi theo con đường hẻm dẫn đến cõi âm của cha mình mà không hề đánh tiếng trước, thế này có phải là quá "con nối nghiệp cha" rồi không? Thật quá khiến người ta không thể hiểu nổi! Đó là chuyện sau này.

Trang trại lâm nghiệp nơi có điểm thanh niên tri thức, trước kia là một sườn núi hoang đã bị nông dân chặt sạch cây cối.

Năm tôi xuống nông thôn, sườn núi hoang (hơn hai trăm mẫu) đã có ba phần tư diện tích biến thành những thửa ruộng bậc thang, trên ruộng bậc thang trồng những cây chè, cái cao chừng một thước, cái lại cao ngang thắt lưng, còn có vài thửa ruộng bậc thang trồng khoai lang và ngô, rất ít thửa ruộng được phong cho cái tên mỹ miều là "ruộng thí nghiệm", thực ra chẳng qua là trồng ít thức ăn nuôi heo. Dây khoai lang và khoai lang về cơ bản là dùng để nuôi heo trong trang trại heo của đại đội, ăn khoai lang một là chướng bụng, hai là thỉnh thoảng lại đánh rắm, rắm đánh ra lại rất hôi, tất nhiên các thanh niên tri thức đều không muốn ăn, thanh niên tri thức không có ruộng nước, lương thực phân về các đội sản xuất. Hễ đến lúc cấy xuân, "song tháo", thu hoạch mùa thu, các thanh niên tri thức lại xuống đội sản xuất của mình làm việc đồng nông nhàn, đợi nông nhàn kết thúc lại trở về trang trại lâm nghiệp tiếp tục xẻ núi làm ruộng. Tuần thứ hai sau khi xuống nông thôn tôi đã gặp ngay mùa thu hoạch, chiều hôm đó, Bí thư Vương của đại đội, một nông dân trung niên có hai con mắt mắt cá vàng trên mặt đến thăm điểm thanh niên tri thức, Bí thư Vương dĩ nhiên mặc bộ đồ cán bộ bốn túi. Tóc chải ngược ra sau, điều khiến tôi giật mình là trên chân lại đi một đôi giày da đen bóng. Họp hành họp hành, ông ta gào lên, kẹp một điếu thuốc lá trên tay, đứng dưới cây long não ngàn năm cao sừng sững chọc trời trước điểm thanh niên tri thức. Thế là có thanh niên tri thức muốn nịnh bợ nịnh đầm trước mặt Bí thư Vương hùa theo gào lên: Họp hành họp hành đi nào.

Thanh niên tri thức đang ngủ trưa, nghe tiếng gọi họp liền từ các phòng ùa ra, cùng đi tới dưới cây long não hoặc ngồi trên mặt đất hoặc đứng, có người lại ngồi trên chiếc ghế đẩu tự mình bê ra. Chẳng biết là hiện tượng phản tự nhiên gì, hễ đến mùa hè, dưới cây long não lớn che khuất bầu trời này lại đặc biệt mát mẻ, hình như nhiệt độ thấp hơn vài độ so với vùng nắng xung quanh, dù bạn có mồ hôi đầm đìa nóng đến phát điên, chỉ cần ngồi dưới cây long não lớn này vài phút là mồ hôi ráo rụi không còn một giọt, lại khiến tâm trạng bạn lắng xuống thậm chí tươi xanh trở lại. Đến mùa hè năm thứ hai tôi mới thưởng thức được cái hay này, bao nhiêu năm trôi qua, đến nay tôi vẫn trăn trở nghĩ mãi không ra. Chuyện là như thế.

"Đến đủ chưa?" Bí thư Vương quét mắt nhìn toàn thể thanh niên tri thức.

"Đến đủ rồi." Một thanh niên tri thức cũ nói.

"Tôi lên huyện học tập mười ngày, thanh niên tri thức mới đến tôi hoan nghênh." Bí thư Vương lồi hai con mắt cá vàng kéo dài giọng nói, nhìn thoáng qua tôi, Phương Lâm (ông ta nhìn Phương Lâm thêm hai cái) và một thanh niên tri thức mới khác mà ông ta thấy xa lạ. "Nhưng mà, bần hạ trung nông chúng tôi ghét nhất là cái thứ công tử bột từ thành phố tới (tiếng địa phương, tức kẻ lêu lổng), đến đại đội chúng tôi thì phải khiêm tốn nhận sự giáo dục lại của bần hạ trung nông chúng tôi, lao động cho tốt, cải tạo tư tưởng. Bằng không, bần hạ trung nông sẽ chơi với anh ba gánh phân bò sáu cái sọt, chơi cứng đấy! Tôi nói lời mất lòng trước, phải ghi nhớ kỹ đấy nhé." Tiếp đó ông ta lại nói, "Ngày mai mỗi người đều xuống đội sản xuất của mình thu hoạch mùa thu, thanh niên tri thức mới," ông ta móc từ trong túi áo cán bộ màu xanh bốn túi ra một mảnh giấy bao thuốc lá có ghi tên tôi, Phương Lâm và một thanh niên tri thức khác. "Hà Bình là chú nào?"

"Tôi." Tôi khom lưng nói.

Bí thư Vương liếc tôi một cái, "Chú ngày mai đi cùng Uông Vũ đến đội sản xuất Phản Giang lao động..." Mờ sáng hôm sau, ăn xong bữa sáng, tôi liền cùng Uông Vũ, Phùng Diễm Diễm và một nữ thanh niên tri thức khác đến đội sản xuất Phản Giang bận rộn thu hoạch mùa thu. Đội sản xuất Phản Giang cách điểm thanh niên tri thức hơn một dặm đường, rẽ qua hai sườn núi là tới. Chú Văn đầu ngoẹo, người bần nông nghèo khổ của đội sản xuất Phản Giang, chính là người phụ trách hướng dẫn thanh niên tri thức xẻ núi làm ruộng, trồng chè, khoai lang, ngô cùng đậu tương, đậu tằm và lạc ở trang trại lâm nghiệp thanh niên tri thức của đại đội.

"Chú Văn." Khi Uông Vũ bước vào căn nhà gạch tranh rách nát mấy gian của nhà chú Văn, cả nhà chú Văn vừa từ dưới ruộng đi về ăn sáng. "Mới ăn sáng sao chú?" Uông Vũ lại cười nói.

Phùng Diễm Diễm thì nói với tôi: "Họ đã làm xong ca sáng rồi."

"Ngồi đi ngồi đi." Chú Văn nhìn tôi, "Cháu là lần đầu tiên đến."

Tôi mỉm cười: "Sau này cháu sẽ đến nhiều." Tôi nói.

Chú Văn ăn xong bữa sáng, hút một điếu thuốc cuốn bằng báo cũ (thuốc rê), tiếp đó liền dẫn chúng tôi xuống ruộng. "Đã từng gặt lúa chưa?" Chú Văn ngoẹo đầu nhìn tôi, trên mặt có chút biểu cảm vừa giễu kợt vừa vui vẻ. "Trong thành phố chỉ có đường nhựa thôi nhỉ?"

Tôi dĩ nhiên thuận nước đẩy thuyền nói chưa từng gặt lúa.

"Học là biết ngay, đơn giản lắm." Chú Văn cười cười.

Thực ra tôi từng gặt lúa cũng từng làm "song tháo" rồi, hồi học cấp một cấp hai, nhà trường bắt học sinh phải học nông nghiệp, dĩ nhiên là đi học vào mùa nông nhàn bận rộn. Thời đó, học sinh không chỉ phải học nông nghiệp mà còn phải học công nghiệp nữa! Một năm không thể thiếu một lần, ngắn thì một tuần, dài thì mười ngày nửa tháng, tôi dĩ nhiên từng gặt lúa, hơn nữa còn biết gặt thế nào. Tôi và Phùng Diễm Diễm, Uông Vũ cùng một thanh niên tri thức khác xếp thành một hàng ngang trước đầu thửa ruộng lúa đã rạp xuống, khom lưng, lưng hướng về phía mặt trời thu bận rộn làm việc, cái gọi là gặt lúa chính là cắt đứt từng khóm lúa vàng ươm sát gốc, rồi xếp bên chân, điểm mấu chốt bên trong chẳng qua là sự khác biệt giữa tay chân nhanh nhẹn hay không mà thôi. Phùng Diễm Diễm gặt lúa bên cạnh tôi chẳng mấy chốc đã vểnh mông vượt xa phía trước. Phùng Diễm Diễm hình như cố ý muốn nổi bật bản thân, đầu cũng không ngẩng lên liều mạng làm, chỉ có hai bờ mông tròn lẳn cứ lắc lư qua lại trước mắt tôi, nó khiến tôi nảy sinh một chút tưởng tượng bỉ ổi nhưng lại rất không đành lòng. Một cô gái mà lại có thể làm vượt lên trước mặt tôi, cái tư tưởng muốn làm ăn qua quýt dĩ nhiên tháo lui sau đầu, nghiến răng nén đau lưng mỏi gối dốc sức đuổi theo cô ấy. Khi tôi làm đến đầu ruộng thì Phùng Diễm Diễm đã gặt quay trở lại, tiếp ứng Uông Vũ.

"Cậu vẫn ổn đấy chứ?" Phùng Diễm Diễm cười với tôi một cái rồi lại cúi đầu làm, mông lắc lắc khá là khơi gợi.

Tôi cảm thấy thắt lưng mình đau nhức như muốn gãy đôi. Bèn không thèm quản đến biểu hiện hay không nữa, dứt khoát ngồi xuống đầu ruộng nghỉ hơi. Khi tôi móc từ trong túi ra điếu thuốc lá nhãn hiệu Sông Lưu Dương châm một điếu hút, Uông Vũ cũng đứng thẳng lưng, bỏ lại Phùng Diễm Diễm dọn dẹp phần đuôi cho anh, thong thả đi tới. "Lão Hà này," anh nói, "cho xin tý lửa."

Tôi đưa điếu thuốc đang cháy cho anh. "Lưng tôi đau quá," tôi nói, "Phùng Diễm Diễm..." Tôi không nói hết câu, tuy tôi chỉ mới đến điểm thanh niên tri thức vài ngày, nhưng đã nhìn ra Phùng Diễm Diễm thích Uông Vũ, mà Uông Vũ lại có chút do dự. Trưa hôm qua lúc ăn cơm, tôi vô tình liếc thấy ánh mắt Phùng Diễm Diễm đứng bên giếng nhìn Uông Vũ (Uông Vũ ngồi xổm dưới cây long não ăn cơm, vừa nói vừa cười với Phương Lâm), ánh mắt đó thật sự có thể nói là chứa chan toàn bộ tình yêu của người phụ nữ.

Uông Vũ liếc Phùng Diễm Diễm một cái: "Phụ nữ chịu khó chịu khổ chịu mệt giỏi hơn đàn ông." Anh nói, rồi lại ngoái đầu nhìn máy đập lúa đang kêu ầm ầm giữa thửa ruộng bên trái. Thời đó trên máy đập lúa không lắp mô tơ nhỏ, mà là đặt một bàn chân lên bàn đạp dốc sức đạp, giống như giáo viên âm nhạc cấp một đạp đàn phong cầm vậy, hai tay lại ôm từng ôm lúa nhét vào trong máy đập lúa chuyển động lên xuống trái phải, để hạt lúa không sót hạt nào rơi vào trong máy đập lúa, rồi từ cửa ra phía trước chảy vào trong sọt.

Chuyện là như thế.

Mặt trời hôm đó chẳng có chút hương vị mùa thu nào, xanh lét, chiếu đến mức người ta nhức đầu hoa mắt. Trong ruộng lúa dĩ nhiên là một màu vàng ươm, máy đập lúa chỗ này chỗ kia kêu ầm ầm không nghỉ, người nông dân bận đến mồ hôi đầm đìa, người gặt lúa, người đập lúa, người gánh lúa, nhộn nhịp vui vẻ biết bao. "Nóng quá," Uông Vũ nói, vừa gãi những chỗ sưng đỏ bị lá lúa cào rách trên tay và bắp chân. Lông bắp chân tôi rất dài, xoăn xoăn từng lọn, dĩ nhiên đã đỡ giùm sự xâm phạm của mấy chiếc lá lúa sắc bén, nhưng cũng có vài nốt đỏ nho nhỏ rất ngứa, có lẽ là bị con sâu gì đó cắn.

"Cậu nóng không?" Uông Vũ quay đầu lại hỏi tôi.

"Tất nhiên nóng." Tôi nói, tiếp tục hút thuốc.

Phùng Diễm Diễm xách cái ấm bao trên đầu ruộng bên cạnh bước tới, tay kia cầm một cái bát tô: "Các cậu uống trà không?" Cô ấy nói. "Uống trà." Tôi nói.

Phùng Diễm Diễm rót nửa bát nước trà đưa cho tôi. Khi tôi bưng bát uống trà, không biết thế nào cô ấy lại chú ý tới một con đỉa dài chừng một đốt ngón tay đang bám trên bắp chân trái của tôi. "Trên chân cậu có con đỉa kìa." Cô ấy nói.

Lúc này tôi mới cảm thấy chỗ bắp chân hơi đau.

"Vỗ một cái là đỉa sẽ rơi xuống." Phùng Diễm Diễm rất có kinh nghiệm nói, "Đừng giật ra, ngốc ạ."

Tôi làm theo lời cô ấy vỗ mạnh một cái, con đỉa quả nhiên rơi xuống đất. Tôi hậm hực nhặt con đỉa lên, tình cảnh đó trong mắt Phùng Diễm Diễm thật sự có chút dũng cảm gì đó, tôi dồn toàn bộ sức lực bú mớm trên người vào cánh tay, hất một cái, con đỉa lập tức vẽ một đường cong rất hẹp hòi trên đầu ruộng dưới nắng thu, rơi vào thửa ruộng đã thu hoạch xong bên cạnh, tôi vốn rất kỳ vọng ném xa cả trăm mét để thể hiện sự gan dạ và dũng khí của mình, kết quả thất bại.

"Cậu không sợ sao?" Phùng Diễm Diễm trố mắt nhìn tôi.

"Cái này có gì mà phải sợ?" Tôi hỏi ngược lại cô ấy.

"Thế thì tớ hơi sợ đấy." Cô ấy cười cười nói.

Tiếp đó, bốn thanh niên tri thức chúng tôi lại xếp thành hàng ngang trên đầu ruộng, "chặt gặt" từ bên này sang bên kia. Tôi một lòng muốn dẫn đầu, muốn thể hiện điều gì đó trước mặt Phùng Diễm Diễm, mười tám tuổi như tôi làm sao chịu chịu thua sau mông một cô gái lớn chứ? Cho nên cách mạng cộng thêm liều mạng bán sức làm việc, thế nhưng dù tôi có phát phấn thế nào, hai bờ mông tròn lẳn của cô ấy vẫn nhanh hơn tôi một bước xông tới đầu ruộng, đồng thời đánh một cái rắm vang dội. Chuyện là như thế.

Buổi trưa ăn cơm ở nhà chú Văn, ba món mặn một món thịt, món thịt là ớt xanh xào thịt, cái gọi là thịt là từng miếng thịt mỡ thật to, lại khá mặn, thế nhưng bốn thanh niên tri thức đã một tuần không thấy thịt liền trả lại văn minh lễ mạo cho thầy giáo hết, mỗi người vài gắp, những miếng thịt đó dĩ nhiên cống hiến cho cái dạ dày nghèo nàn, đến cả chút nước mỡ ít ỏi cũng bị Uông Vũ vét sạch bách. Ăn cơm xong, đầu óc tôi mơ mơ màng màng ngã gục xuống cái giường tre bẩn thỉu ở nhà chú Văn, con quỷ ngủ liền tiện tay lấy đi lý trí của tôi. Tôi ngủ rất say, đến cả giấc mơ cũng không có.

Sau khi tiếng chuông đi làm vang lên, Uông Vũ lay tôi mấy cái tôi mới tỉnh.

"Đi làm việc thôi, Lão Hà." Uông Vũ nói.

Thế là chúng tôi đội nón lá, cầm liềm, lao đao chui vào trong ruộng lúa vàng rực... Buổi chiều hôm đó, trong mắt tôi hình như không có hồi kết, không chỉ lưng đau chân mềm, mà mắt còn tối sầm hoa lên, tất nhiên không còn sức lực so cao thấp với Phùng Diễm Diễm nữa, đành chịu tụt lại phía sau thong thả làm, thỉnh thoảng đứng thẳng lưng nhìn nhìn bầu trời xanh ngắt và ruộng đồng vàng ươm cùng những chiếc máy đập lúa kêu ầm ầm nhức óc xung quanh và những người nông dân gào gào gọi gọi tiếng được tiếng mất. Khó khăn lắm mới gượng đến lúc tiếng chuông tan làm vang lên, mặt trời đã ngả về tây, bóng râm sườn núi trải dài trên những thảm ruộng rộng lớn và những con đường đất ngoằn ngoèo.

"Thu công rồi." Uông Vũ nói, đi thẳng tới mương nước giữa ruộng rửa tay rửa chân. Bốn thanh niên tri thức rửa tay chân xong, dĩ nhiên lần lượt bước đi trên con đường lúc tới.

"Mệt lắm phải không?" Phùng Diễm Diễm liếc tôi một cái nói, mặt cô ấy hồng rực, rất đẹp mắt.

"Không mệt lắm." Tôi nói.

Uông Vũ lại ngẩng mặt hát bài hát trong bộ phim cũ 《Bạch Mao Nữ》: "Nước sông trong xanh bầu trời xanh xanh, lúa dưới chân núi nhìn mãi không thấy bờ..." Giọng hát Uông Vũ rất hay, tiếng hát dĩ nhiên du dương vang vọng trên không trung đồng ruộng.

Trở về điểm thanh niên tri thức, chúng tôi múc nước giếng lên, rửa lại mặt, tay và chân lần nữa, liền đi vào nhà ăn lấy cơm, sau đó thân thể như rời ra từng mảnh ngồi trên chiếc ghế đá hoa cương dưới cây long não giao nộp cho cái dạ dày tham lam. Không lâu sau, Lão Mãn Ca và Nghiêm Tiểu Bình thong thả đi từ dưới sườn núi lên, phía sau cách hai người họ chừng mười mét là Phương Lâm. Phương Lâm mặc một chiếc áo bảo hộ lao động không mới không cũ, bên dưới là một chiếc quần quân đội, ống quần xắn đến đầu gối, bím tóc dài cuộn trên đỉnh đầu, rất phá cách. Cả một ngày tôi bị hai bờ mông vểnh lên của Phùng Diễm Diễm trêu chọc đến bồn chồn hoảng loạn, một số tưởng tượng bỉ ổi rất không ra hồn nổi lên trong óc tôi, lúc này tôi nhìn thấy Phương Lâm mà tôi đã nghĩ đến cả ngày, ánh mắt đó dĩ nhiên dã thú như vậy chồm tới. Điều khiến tôi kinh ngạc và vui mừng là, ánh mắt tôi phóng qua lại nhận được hồi đáp, trong hai con mắt đen nhánh của cô ấy cũng lao tới ánh mắt tương tự như tôi, như một dải ánh chiều tà phủ lên mặt tôi. "Hóa ra cô ấy cũng thích mình," tôi nói trong lòng.

"Các cậu sống dễ chịu nhỉ." Nghiêm Tiểu Bình đi tới gần nghiêng đầu chào chúng tôi, "Sit ở đây ăn cơm rồi."

"Mới về thôi." Uông Vũ nói.

"Hà Bình, ăn thức ăn gì thế?" Lão Mãn Ca hỏi tôi.

"Ớt, rau muống."

"Không ăn thịt à?"

"Không có thịt."

Lão Mãn Ca và Nghiêm Tiểu Bình liền chửi thề đi vào phòng mình, cầm xô và khăn mặt đi về phía giếng. "Mẹ kiếp," Nghiêm Tiểu Bình thốt ra một câu lưu manh, "mệt như giặc, thịt cũng không được ăn."

Phương Lâm đi vào phòng mình biến mất vài phút lại xuất hiện ở cửa, trên vai vắt một chiếc khăn mặt, hình như đang đợi Lão Mãn Ca và Nghiêm Tiểu Bình rời khỏi giếng cô ấy mới qua rửa mặt rửa tay, Lão Mãn Ca và Nghiêm Tiểu Bình mỗi người cởi trần một chiếc quần đùi chẳng thèm bận tâm làm tới bên giếng, chiếc khăn mặt thấm nước giếng không chỉ lau trên lưng và ngực, mà còn thụt sâu vào trong quần đùi, điều này dĩ nhiên khiến Phương Lâm không dám lại gần. Phương Lâm dựa cửa mà đứng, đầu nghiêng nghiêng tựa vào khung cửa, hai vú rất dạn dĩ phóng túng nhô cao trước ngực. Cô ấy biết tôi chằm chằm nhìn cô ấy, đôi mắt sáng long lanh của cô ấy cũng dạn dĩ nhìn về phía tôi, có một đợt, bốn con mắt nhìn nhau mấy giây đồng hồ, điều này bị Uông Vũ ngồi bên cạnh ăn cơm phát hiện ra như thể tìm thấy đại lục mới.

"Lão Hà ơi." Uông Vũ gọi một tiếng đầy ẩn ý như vậy.

Một tuần sau, thu hoạch mùa thu kết thúc, hai mươi thanh niên tri thức lại trở về trang trại lâm nghiệp thanh niên tri thức do bảy thanh niên tri thức sáng lập nay lại tiếp tục phát dương quang đại để lao động, dĩ nhiên là chia làm hai đường, một đường do Chú Văn đầu ngoẹo dẫn dắt đào khoai lang thu đậu tằm trồng cải dầu gì đó, một đường do Lão Mãn Ca dẫn dắt như trước sau như một xẻ núi làm ruộng. Tôi, Phương Lâm và một thanh niên tri thức mới khác dĩ nhiên thuộc về trướng của Lão Mãn Ca, vì theo quy định không thành văn của bảy thanh niên tri thức người sáng lập trang trại lâm nghiệp (dù sáu người đã cao chạy xa bay từ lâu), mỗi thanh niên tri thức mới đều phải làm mười thửa ruộng. "Các cậu dốc sức đào đi," Lão Mãn Ca chỉ thị nói, "dĩ nhiên đừng quá vội, thời gian còn dài."

"Cái này đào sao nổi?" Phương Lâm nản lòng nhìn sườn núi trọc.

Lão Mãn Ca cười một tiếng: "Cũng đâu bắt cô một ngày đào xong một thửa ruộng bậc thang," anh nói, "đừng nóng nảy, bánh bao phải ăn từng miếng một."

Lão Mãn Ca thích ngồi trên sườn núi ngắm nhìn cảnh xa, dĩ nhiên là ngắm nhìn một mình, hút thuốc, ngồi một cái là nửa tiếng một tiếng đồng hồ. Bạn đi lên tìm anh ấy bắt chuyện, anh ấy liền không ngắm nữa, dùng đôi mắt thẫn thờ nhìn bạn. Lòng đen của anh ấy hơi vàng, có chút hương vị mắt chó, "Làm việc làm việc," anh ấy tỏ vẻ như vừa bước ra từ trong giấc mộng nói, "mấy giờ rồi?"

Sau khi chúng tôi nắm được đặc tính của Lão Mãn Ca, liền đều không đến quấy rỡ sự ngắm nhìn của anh ấy nữa, mặc cho anh ấy ngồi trên sườn núi đó viễn tưởng và ngắm nhìn, hai con mắt chó của anh ấy khi trầm tư tỏ ra có chút đau thương. Khi Lão Mãn Ca ngồi trên sườn núi hút thuốc, chúng tôi dĩ nhiên cũng có thể không làm việc mà ngồi ở chỗ râm mát nghỉ hơi, đồng thời ngắm nhìn ruộng đồng và dãy núi xa xa gì đó. Một buổi sáng, sau khi Lão Mãn Ca tuyên bố nghỉ hơi, mấy thanh niên tri thức vội vã ném cuốc đi về hướng phòng ngủ, bản thân Lão Mãn Ca thì bước lên sườn núi ngắm nhìn. Tôi không động đậy, ngồi trên cán cuốc không biết mình nên làm gì, mắt nhìn bầu trời xanh ngắt và ruộng đồng xa xa, trong đầu toàn là nét mặt và ánh mắt của Phương Lâm. Ánh mắt đó và nét mặt đó là sự phản ứng đối với tình ý của tôi, tôi nghĩ tôi chỉ cần dạn dĩ nói hớt ra, Phương Lâm sẽ là của tôi.

"Lão Hà rùa." Nghiêm Tiểu Bình cười đi tới, "Nghĩ gì thế?"

"Nghỉ hơi." Tôi nói.

Nghiêm Tiểu Bình nhìn tôi: "Tớ thấy Phương Lâm có ý với cậu đấy."

Mặt tôi chợt đỏ bừng, điều này rất bình thường. Thanh niên thời đó cứ đụng đến đề tài yêu đương là không nén nổi đỏ mặt.

"Cậu chú ý một chút, tớ nghe dì Vương nói hồi Phương Lâm học cấp ba, ở công viên Liệt Sĩ từng cùng mấy nam sinh làm chuyện bậy bạ bị bắt đấy."

Mấy câu này của Nghiêm Tiểu Bình tựa như sóng lớn đánh vào tim tôi, cuốn sạch đi toàn bộ sự ngọt ngào do tình yêu sinh ra, "Thật sao?" Tôi đỏ bừng mặt chằm chằm nhìn anh ta.

"Hôm tớ về, dì Vương nói với tớ đấy."

Nghiêm Tiểu Bình mấy hôm trước về Trường Sa một chuyến, hôm kia mới trở lại điểm thanh niên tri thức. "Tớ nghe dì Vương nói cô ta còn bị kỷ luật đấy." Anh ta lại nói.

"Sao dì Vương biết?"

"Dì Vương cùng một văn phòng với mẹ Phương Lâm, con trai dì Vương với Phương Lâm đều là người trường Trung học số 16, sang năm tốt nghiệp cấp ba rồi," Nghiêm Tiểu Bình nói, "cũng thuộc đối tượng xuống nông thôn."

Nghiêm Tiểu Bình không việc gì phải nói dối. Nghiêm Tiểu Bình thích Phùng Diễm Diễm, chỉ dựa vào điểm này, lời Nghiêm Tiểu Bình nói dĩ nhiên khiến tôi tin tưởng không chút nghi ngờ. Liên tưởng đến các loại biểu hiện của Phương Lâm trước mặt tôi lại càng cảm thấy phẩm chất Phương Lâm có vấn đề, không đoan trang mà lại quá phô phang còn quá chủ động một chút. Tôi lúc đó vô cùng đơn thuần, dĩ nhiên không rõ yêu đương phải tùy từng người. Trong sách vở hầu như không có câu chuyện yêu đương, chỉ có một Lâm Đạo Tĩnh và Tôn Ni Á là hình mẫu yêu đương của chúng tôi, dường như cô gái trầm lặng e ấp mới là cô gái tốt, những người khác thì chẳng ra gì. Mấy câu này của Nghiêm Tiểu Bình đã hủy hoại hạnh phúc của tôi, khiến mối tình đầu của tôi biến thành sự đơn phương đau đớn khôn cùng.

Lại nghiêm trọng đến thế.

Nghiêm Tiểu Bình chửi một câu mẹ kiếp, bụng đói rồi, nhìn bầu trời xanh ngắt rồi đi về phía Lão Mãn Ca.

Phương Lâm xuất hiện ở góc nhà điểm thanh niên tri thức, tay cầm một ly trà, còn ở đằng xa đã liếc tôi một cái, ánh mắt đó lóe lên dưới ánh mặt trời, rất sáng, cô ấy đây là đang đưa tình với tôi, tại sao cô ấy chẳng chút e hẹn nào? Hai vú của cô ấy sao có thể to như thế? So với Phùng Diễm Diễm và mấy nữ thanh niên tri thức lớn tuổi hơn cô ấy trông còn đầy đặn có thịt lại nhô cao hơn nhiều. Vú của con gái là làm chuyện bậy bạ mới biến đổi, hồi đi học, tôi từng nghe mấy thanh niên trong ký túc xá bàn luận như thế. Cô ấy ở công viên Liệt Sĩ cùng mấy nam sinh làm chuyện bậy bạ! Tình yêu trong lòng tôi trồi lên, mấy ngày trước ánh mắt này là ném lên mặt tôi, lúc này lại ném về phía Uông Vũ rồi, trong lòng tôi dĩ nhiên có chút sóng gió cuộn trào, tất nhiên còn có chút hụt hẫng gì đó. Phương Lâm là người trẻ trung đẹp nhất trong chín nữ giới ở điểm thanh niên tri thức!

Chiều hôm đó các thanh niên tri thức sớm sớm đã thu công, bận rộn gội đầu tắm rửa và ăn cơm, để dành ra ít thời gian chải chuốt trang điểm một hồi đi xem phim. Cuộc sống thanh niên tri thức rất đơn điệu, ban ngày làm việc như bần hạ trung nông, buổi tối thì tụ tập dưới đèn dầu chơi bài, ngày nào cũng vậy, ngán đến tận cổ. Cho nên, dù trường Trung học Phúc Hưng cách điểm thanh niên tri thức bốn dặm đường, dù 《Đội du kích đường sắt》 là bộ phim ai nấy đều xem không chỉ một lần, cũng đành phải đi xem. Vì như thế có thể rộn rã náo nhiệt tiêu chài một buổi tối, còn có thể danh chính ngôn thuận mặc vào bộ quần áo đẹp đè dưới đáy đống từ lâu muốn mặc nhưng lại không có cơ hội mặc, tiện thể khoe khoang một chút.

"Xem phim đi xem phim đi." Mấy thanh niên tri thức gào hò.

"Các cậu đi xem đi," Lão Mãn Ca đứng trên sân nói, "tớ ở lại giữ nhà."

Dĩ nhiên mọi người kéo nhau đi sạch, mặc bộ quần áo đẹp nhất của mình, đi thành từng tốp ba tốp năm, đi xem 《Đội du kích đường sắt》.

Phương Lâm mặc một chiếc áo khoác ngắn bằng dạ màu xanh lá nhạt, một bím tóc dài đung đưa bên thắt lưng cô ấy, tiếng cười thỉnh thoảng từ phía mấy nữ thanh niên tri thức họ vọng lại, giòn tan, lại có chút lẳng lơ.

"Mấy cô điên." Nghiêm Tiểu Bình nói, "Như thần kinh."

Uông Vũ liền gào lên với mấy cô ấy một tiếng: "Thần kinh nhé."

Mấy nữ thanh niên tri thức cười càng hăng hơn, "Cậu mới thần kinh đấy," một nữ thanh niên tri thức kêu nhọn giọng đáp lại Uông Vũ, âm thanh đó lượn quanh một hồi trên không trung đồng ruộng vắng vẻ mới tan đi. Phương Lâm quay đầu lại nhìn chúng tôi một cái, rồi lại quay đầu đi khúc khắc cười khúc khắc, cười đến mức gập cả lưng xuống, cười đến mức chim trên cây cũng hót theo.

"Đúng là mấy cô thần kinh." Nghiêm Tiểu Bình lại nói một câu như thế.

Chúng tôi đi tới trước cổng lớn trường Trung học Phúc Hưng, trời đã tối, nông dân và thanh niên tri thức từ bốn phương tám hướng tràn tới nêm chặt nán sân tập lớn của trường Trung học Phúc Hưng, người lớn trẻ con người ta lập tức chuyển biến thành chán ghét và coi khinh cô ấy. "Cậu uống trà không?" Phương Lâm đi tới gần nhìn tôi.

"Không uống." Tôi nói, ngẩng đầu lên.

"Làm việc làm việc đi." Lão Mãn Ca tỉnh lại từ trong suy tư, hai con mắt chó quan sát bốn phía gào lên, "Làm việc làm việc đi."

Tôi đứng dậy cầm cuốc đào lên, từng cái từng cái đào, Phương Lâm vốn dĩ đào đối diện tôi, tức là đào từ đầu bên kia lại. Lúc này cô ấy lôi cuốc cười đi tới bên cạnh tôi dừng lại, vung cuốc lên, "Một mình em đào bên kia chẳng có vị gì," cô ấy nói với tôi, "hai chúng mình cùng đào qua bên đó vui hơn."