Thúc Văn nói ông đến điểm thanh niên trí thức ở từ tháng ba năm 1980. Hồi đó thanh niên trí thức đã đi hết, nhà cửa bỏ trống, ông bèn mua lại một nửa nhà của điểm thanh niên trí thức từ đại đội, hai trăm tệ một gian, mua sáu gian nhà ở và phòng ăn này, tổng cộng là một nghìn sáu trăm tệ.
"Rẻ thế ạ," Uwag Vũ nói, "Ở thành phố hai trăm tệ còn chẳng mua nổi nửa mét vuông."
Thúc Văn cười cười, không bàn luận chuyện này với Uông Vũ, mà chuyển chủ đề sang đám thanh niên trí thức. "Trong mấy đợt thanh niên trí thức xuống nông thôn các cậu, chỉ có cậu và Nghiêm Tiểu Bình là chưa đến đây thôi," Thúc Văn hồi tưởng nói, "Hôm nay cậu cũng đến rồi, chỉ còn mỗi Nghiêm Tiểu Bình là chưa đến. Nghiêm Tiểu Bình đang làm cái gì ở Trường Sa thế?"
"Mấy năm trước gặp một thanh niên trí thức nói Nghiêm Tiểu Bình làm buôn bán trái cây." Uông Vũ nói, câu chuyện xoay chuyển, số ruột nhìn Thúc Văn, "Thanh niên trí thức đều đến cả rồi sao?" cậu ân cần hỏi.
"Mấy đợt thanh niên trí thức xuống sau này thì đến không nhiều," Thúc Văn ngẫm nghĩ nói, châm một điếu thuốc, "Thanh niên trí thức nam xuống đây trước năm bảy lăm, trừ Nghiêm Tiểu Bình ra, lần lượt đều đến thăm rồi. Có người tranh thủ dịp lễ tết, đều ở lại một đêm rồi đi."
"Thanh niên trí thức nữ thì sao? Có đến không?"
"Thanh niên trí thức nữ không có ai đến một mình cả, hai vợ chồng cùng đến thì có một lần, hình như là năm tám sáu." Thúc Văn kể tên một cặp vợ chồng xuất thân từ thanh niên trí thức. "Sao Phùng Diễm Diễm không đến?"
"Cô ấy bận công việc." Uông Vũ nói.
Lúc ăn cơm trưa, thím Văn cứ gắp thức ăn liên tục vào bát Uông Vũ, "Trong đám thanh niên trí thức các cậu chỉ có Hà Bình là đến nhiều nhất, cứ cách một năm lại đến một lần, lần nào cũng vào ngày Tết Thanh Minh." Thím Văn vừa đếm bằng ngón tay vừa nói, bỗng nhìn sang Thúc Văn, "Lần cuối cùng Hà Bình đến là năm nào thế?"
Thúc Văn cười hiền hậu, "Năm chín mươi, hôm đó trời mưa, Hà Bình lái một chiếc xe con đến."
Uông Vũ cả kinh trong lòng, "Hà Bình lái một chiếc xe con?" Cậu không nhịn được mà hỏi, đương nhiên liền nhớ đến chiếc xe "chó đất" Ngọc Hà vừa không có kiểu dáng vừa không có tốc độ của mình.
"Cậu ta lái xe đến một mình ư? Xe là của chính Hà Bình à?"
Uông Vũ nhớ rất rõ, kể từ đêm trăng sáng sao thưa vào tháng chín năm 1975 đó, khi cậu và Hà Bình đánh nhau một trận sống mái trong phòng, từ đó hai người không nói với nhau câu nào nữa. Vài tuần trước khi cha của Hà Bình được minh oan khôi phục công tác vào năm 1977, trở lại chiếc ghế số một của cục H, cha của Uông Vũ đã bị điều khỏi cục H, mấy năm sau cậu nghe Phùng Diễm Diễm nói cha của Hà Bình đã được điều đến một trường trung cấp chuyên nghiệp làm bí thư đảng ủy rồi. Đó là năm 1981, năm đó Phùng Diễm Diễm tốt nghiệp Học viện Tài chính Kinh tế tỉnh, tình cờ được phân công về nhà máy mô-tơ nơi Uông Vũ làm việc. Hai người từng có nền tảng yêu đương, đương nhiên liền nối lại duyên xưa, hơn nữa còn lược bỏ đi quá trình rườm rà, đi thẳng vào chủ đề chính —— kết hôn sinh con các thứ. Còn về tình hình của Hà Bình, cậu chỉ biết Hà Bình thi đỗ khoa kiến trúc Đại học Hồ Nam năm 1977, sau đó được phân công về Viện Thiết kế Kiến trúc tỉnh làm việc, còn những chuyện khác thì cậu hoàn toàn không hay biết.
Thúc Văn nghiêng đầu liếc con gà mái đen đang tha thẩn đi đến cửa, "Cậu ta nói là xe của mình đấy. Cậu ta bảo tốn mười mấy vạn cơ. Chậc chậc."
"Cậu ta kiếm đâu ra lắm tiền thế?" Uông Vũ hơi nghi ngờ nói, "Hà Bình khoác lác trước mặt hai bác đấy phỏng?" Lại bồi thêm một câu: "Bác tưởng tiền ở thành phố Trường Sa nhặt ngoài đường chắc!"
"Cái đó thì bọn bác không biết." Thím Văn nói.
Uông Vũ ném cho Thúc Văn một điếu thuốc Bạch Sa, Thúc Văn đón lấy nhìn nhãn hiệu, mỉm cười. Uông Vũ hỏi ông: "Hà Bình đến điểm thanh niên trí thức mấy lần rồi ạ?"
Rằng là mười lần ấy chứ."
"Cậu ta chạy đến điểm thanh niên trí thức chăm chỉ thế để làm gì?" Uông Vũ nói. Trong lòng lại thoáng hiện lên lý do Hà Bình đến đây.
Quả nhiên là vậy, thím Văn cười nói: "Cậu ta bảo đến chơi thôi, ở đây có gì mà chơi chứ? Cậu ta đến tảo mộ cho Phương Lâm, ngồi ngẩn ngơ trước mộ Phương Lâm suốt cả buổi chiều."
Tháng mười năm 1975, đơn vị của cha lại cử xuống năm thanh niên trí thức, trong đó có con trai của dì Vương, đeo một cặp kính cận dày cộm. Cậu ta và Phương Lâm tốt nghiệp cùng một trường trung cấp, kém Phương Lâm một khóa. Cậu ta vừa đến, mọi người liền gọi cậu ta là "quỷ kính cận". Quỷ kính cận chính là người mà Nghiêm Tiểu Bình đã kể với tôi một năm trước, con trai của dì Vương – người biết rõ tận gốc rễ về Phương Lâm.
Đương nhiên là tôi rất để tâm đến cậu ta. Quỷ kính cận vốn dĩ được phân vào căn phòng ở cùng tôi và Lão Mãn ca, nhưng Lão Mãn ca lại từ chối tiếp nhận cậu ta, đồng thời cũng từ chối tiếp nhận bất kỳ "kẻ thứ ba" nào, ngay cả khi bí thư đại đội đứng ra can thiệp, nói là để Nghiêm Tiểu Bình chuyển về " nhà mẹ đẻ", nhét quỷ kính cận vào phòng Uông Vũ cũng vấp phải sự cự tuyệt quả quyết của Lão Mãn ca. Lão Mãn ca là lão cách mạng của điểm thanh niên trí thức, người sáng lập nông trường thanh niên trí thức, bí thư đại đội và Thúc Văn đều phải nể mặt anh ta ba phần. Mẹ của quỷ kính cận là dì Vương, thủ lĩnh phe nổi dậy "Tương Giang Phong Lôi" của cục H, cha của Lão Mãn ca ban nãy:
...chính là bị phái nổi dậy Tương Giang Phong Lôi của cục H bức bách đến mức mất hết niềm tin vào cuộc sống, vào một buổi chiều mùa đông năm 1969 đã nhảy lầu tự tử từ cửa sổ căn phòng giam giữ ông. Lão Mãn ca dù có rộng lượng đến đâu cũng không thể để cho con cháu của cái lũ phái nổi dậy đã bức chết cha mình sống chung đợt sống mỗi ngày với anh ta, lại còn ngủ chung một phòng.
Bảo cậu ta ngủ ở phòng ăn ấy, Lão Mãn ca nói với Thúc Văn, anh ta đến đây để chịu sự giáo dục lại của nông dân nghèo và trung nông tầng lớp dưới, chứ có phải đến làm khách đâu, người làm thuê xã hội cũ còn phải ngủ chuồng heo nữa là.
Cậu đừng có nói nhảm. Thúc Văn nghiêng đầu mắng một câu.
Có phải tôi nói nhảm đâu. Lão Mãn ca nói theo sự thật, đây là nông dân nghèo khổ ôn nghèo kể khổ tại đại hội thanh niên trí thức triệu tập ở công xã đã nói thế, còn nói cái gì mà không có cơm ăn thì ăn trộm nước cám heo mà ăn, so với cái khổ mà các bác nông dân nghèo chịu đựng trong xã hội cũ, cậu ta ngủ phòng ăn đã là hưởng phước rồi.
Thế là quỷ kính cận bèn giăng mùng ở một góc phòng ăn, trông có vẻ như chỉ có mỗi mình cậu ta là bị ruồng bỏ tuyệt tình, nét mặt đương nhiên là tràn ngập vẻ đau khổ căm phẫn, ánh mắt nhìn tôi và Lão Mãn ca tự nhiên mang đầy vẻ thù địch. Điều này khiến tôi không tài nào tiếp cận được cậu ta – người mà tôi đang rất nóng lòng muốn tiếp cận và gặng hỏi xem Phương Lâm thời trung học có từng bị kỷ luật vì chuyện loại đó hay không. Dù Phương Lâm sớm đã là người của Uông Vũ, giống như được miêu tả trong một số sách vở, nhưng nội dung trong lòng tôi vẫn cứ một mực nghiêng về phía Phương Lâm, cách nào cũng kéo về không được, ban ngày làm việc, khi gánh từng gánh đất lên dốc xuống đèo, đôi mắt tôi lúc nào cũng đảo quanh bốn phía để tìm kiếm hình bóng Phương Lâm, không nhìn thấy cô ấy thì trong lòng bứt rứt không yên, nhưng nhìn thấy cô ấy rồi thì trong lòng lại đau đớn bất thường. Buổi tối, Lão Mãn ca ngồi dưới đèn dầu đọc tác phẩm gì đó để tê liệt cái tâm lý tăm tối của mình, còn tôi nằm trên giường lại chẳng tìm được chút an ủi nào, trong đầu luân phiên diễn lại những chuyện liên quan đến Phương Lâm, tưởng tượng ra cảnh cô ấy cởi sạch quần áo, tựa như một nhà sưu tầm tham lam bước vào bảo tàng, rồi ở đó ngắm nghía và mơ mộng đầy lựa chọn.
Chuyện là thế đấy.
Chớp mắt mùa gặt thu lại đến. Quỷ kính cận được phân về đội sản xuất Phản Giang, thế là từ sáng sớm chúng tôi đã cùng nhau đi lao động ở đội sản xuất Phản Giang, buổi trưa lại cùng ăn cơm ở nhà Thúc Văn (đội sản xuất có trợ cấp các thứ), chiều tối đương nhiên là "mặt trời lặn phía tây mây đỏ bay, chiến sĩ bắn súng mang doanh về mang doanh về", vừa đi vừa hát lại còn sung sức hừng hực trở về, vài ngày sau, tự nhiên đã có dấu hiệu biến thù thành bạn. Một buổi chiều nọ, trên đường từ nơi làm việc trở về điểm thanh niên trí thức, tại một khoảng đất trống, quỷ kính cận nhìn những đám mây đỏ bay lượn trên trời, lập tức quên đi cái hoàn cảnh phải ngủ ở một góc phòng ăn, nơi trên gối thường xuyên có những con chuột lớn chạy qua khiến cậu ta hét toáng lên giữa đêm mà lại bị không ít thanh niên trí thức chế nhạo và bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc, không kiềm chế được mà cất cao tiếng hát bài ca trữ tình có phần mạnh mẽ "Mặt trời lặn phía tây mây đỏ bay".
Giọng cậu hay thật đấy, tôi nịnh nọt cậu ta nói, chẳng kém gì trên đài phát thanh đâu, lừa cậu làm gì.
Tôi từng hát vở "Đèn đỏ ký" ở trường đấy, cậu ta làm vẻ đắc ý nói, đội tuyên truyền văn nghệ trường Trung học số 17 chúng tôi thường xuyên được các nhà máy mỏ mời đến biểu diễn, tôi mấy lần hát câu "Lúc lên đường mẹ rót cho con một chén rượu", khán giả vỗ tay muốn nát cả tay, lừa cậu làm gì.
Tôi chẳng quan tâm cậu ta hát bài gì, mục đích của tôi là Phương Lâm. Phương Lâm cũng là học sinh trường số 17 các cậu phải không? Tôi nhìn chằm chằm cậu ta đầy mong chờ câu trả lời.
Ừ chứ sao.
Tôi nghe người ta nói Phương Lâm từng bị kỷ luật à?
Phương Lâm từng bị kỷ luật? Cậu ta nhìn tôi với vẻ kinh ngạc hơn cả tôi.
Tôi nghe người ta nói thế mà.
Lời quỷ quái! Quỷ kính cận phủ nhận, Phương Lâm nhảy vai Ngô Thanh Hoa trong đội tuyên truyền văn nghệ của trường không biết là giỏi thế nào ấy chứ! Thầy cô giáo trường số 17 thích cô ấy không biết chừng nào! Cậu nghe kẻ nào nói cô ấy bị kỷ luật hả?
Tôi hoàn toàn mất hứng trò chuyện với quỷ kính cận. Trái tim tôi bỗng rơi tõm xuống vực sâu vạn trượng nào đó, tôi tức giận nghĩ thầm Nghiêm Tiểu Bình mày lừa ông thì có dụng ý gì? Tôi vừa buồn vừa căm hận, rất muốn phạm sai lầm thêm một lần nữa – tìm Nghiêm Tiểu Bình đánh cho một trận, mấy ngày đó Nghiêm Tiểu Bình không có ở điểm thanh niên trí thức, còn chưa đến ngày gặt thu cậu ta đã trốn về thành phố để lười biếng rồi. Nửa tháng sau, khi Nghiêm Tiểu Bình với bộ dạng lấm lét quay lại điểm thanh niên trí thức thì nội dung trong lòng tôi lại bình tĩnh trở lại, đây đương nhiên là sự tĩnh tâm thể hiện qua một kế hoạch trả thù Nghiêm Tiểu Bình đã được ấp ủ. Trải qua mấy ngày liền suy nghĩ, cuối cùng tôi cũng hiểu ra tâm địa tiểu nhân của Nghiêm Tiểu Bình. Tôi đoán chắc cậu ta nhìn ra Uông Vũ vừa thích Phùng Diễm Diễm lại vừa thích Phương Lâm, mà Phương Lâm có lẽ cũng hơi thích tôi lại hơi thích Uông Vũ gì đó, thế là... mục đích của cậu ta chẳng qua là muốn tình địch của mình rơi vào vòng tay Phương Lâm, để cậu ta có thể vững chãi bơi về phía hòn đảo đang khát khao tình yêu của Phùng Diễm Diễm. Đương nhiên tôi phải phá hoay âm mưu của cậu ta. Tôi tràn đầy nhiệt huyết bám theo Phùng Diễm Diễm, Phùng Diễm Diễm vác cuốc thì tôi vác cuốc, Phùng Diễm Diễm gánh đất thì tôi gánh đất, Phùng Diễm Diễm được sắp xếp đi tạt phân cho mấy luôg rau thì tôi đi gánh thùng phân. Tóm lại, ngoại trừ lúc cô ấy đi nhà vệ sinh nữ, tắm rửa và đi ngủ ra, thời gian còn lại lúc nào tôi cũng bám theo cô ấy, vô cùng nhiệt tình phóng khoáng, đương nhiên sẽ có một số thanh niên trí thức nhìn tôi ngứa mắt mà lớn tiếng chế nhạo tôi.
Hà Bình đồ ngốc kia, cậu đây là đang tìm chị để nương tựa đấy à. Nghiêm Tiểu Bình trợn mắt chỉ trích tôi nói.
Đó là một buổi sáng u ám vào tháng mười một, lúc nghỉ mệt mấy thanh niên trí thức nam ngồi dưới gốc cây long não trò chuyện, hôm đó tôi và Phùng Diễm Diễm đi tưới rau, hai người gánh hai thùng phân đi trước đi sau đến bên giếng, sau khi Phùng Diễm Diễm vứt gánh phân đi về phòng mình, tôi vừa đặt gánh phân xuống định bước vào phòng uống ngụm trà thì Nghiêm Tiểu Bình ở phía sau lớn tiếng chế giễu tôi. Cậu ta cố ý để Phùng Diễm Diễm nghe thấy. Mặt tôi đỏ bừng, nhìn mấy thanh niên trí thức dưới gốc cây long não, giả vờ vui vẻ bước qua đó.
Tìm chị nương tựa thì vẫn tốt hơn chứ sao, tôi nói, tôi có thể chẳng phải suy nghĩ gì.
Cậu đã khăng khăng muốn tìm chị gái thì hết cách rồi. Nghiêm Tiểu Bình ra vẻ bất cần, thực ra nét mặt cứng ngắc như bức tượng đất. Nhưng tôi nghe lão ngốc kia nói – cậu ta đổi nét mặt bồi thêm một câu – con trai mà tìm chị lớn tuổi hơn là sẽ xui xẻo đấy.
Đương nhiên tôi không thèm chấp chiêu này của cậu ta, yêu đương thì còn quản nhiều thế làm gì chứ? Tôi nói tiến thêm một bước, yêu đương chính là yêu đương.
Tôi nói thế, trong lòng quả thực cũng có chút suy nghĩ như vậy, cái gọi là giả vờ thành thật chính là được làm ra như thế đấy. Một hôm, Thúc Văn bảo Uông Vũ và Phùng Diễm Diễm đến đội sản xuất Phản Giang vận chuyển lương thực của mình về, bởi vì trong phòng ăn hết gạo rồi. Uông Vũ lấy cớ đau mông (bệnh trĩ), không chịu đi, Thúc Văn bèn phái tôi đi. Cậu đi đi, Thúc Văn nói, một người đẩy một chiếc xe đất đến vận chuyển lương thực về.
Cái gọi là xe đất chính là xe cút kít một bánh, một chiếc đòn gánh ngắn treo trên vai, hai tay cầm hai càng xe đẩy về phía trước thì gọi là đẩy xe đất. Chúng tôi buộc sọt vào xe đất, nắm lấy càng xe cọt kẹt đi về phía đội sản xuất Phản Giang. Mặt trời hôm đó hình như mang theo một chút sắc xanh, sáng chói, nhưng chiếu lên người chẳng có mấy hơi ấm. Trên đường đi, hai người đi trước đi sau, không tiện thổ lộ tình yêu gì cả, đương nhiên là câu được câu chăng trò chuyện mấy chuyện đọc sách hồi trung học trước kia. Trên đường trở về, hai người đẩy chiếc xe đất kêu cọt kẹt chói tai khó nhọc bước lên một con dốc gập ghềnh ổ gà rồi mặt mày hồng hào ngồi trên khung xe nghỉ mệt, cảm giác mệt mỏi dường như đã vơi đi nhiều, tôi liền cảm thấy thời cơ đã đến.
Phùng Diễm Diễm, tôi dời tầm mắt từ ngọn cây ven đường lên gương mặt ửng hồng của cô ấy, tôi nói với vẻ vô cùng nghiêm túc, tôi thề với Chủ tịch Mao là tôi thích cô, lừa cô tôi là đồ súc sinh!
Phùng Diễm Diễm rất bình tĩnh, làm gì có chuyện đó, cô ấy nói, cười tủm tỉm.
Sao lại không có chứ? Đương nhiên tôi nhìn chằm chằm cô ấy chất vấn.
Cậu nhỏ tuổi hơn tôi, người ta sẽ nói cậu đi tìm chị đấy, biết chưa.
Cô ấy có vẻ rất bận tâm đến những lời châm chọc của đám thanh niên trí thức.
Thì sao chứ? Tôi nói, nhìn cô ấy với vẻ đầy kích động, thì sao chứ? Tôi lại nói, cô chỉ lớn hơn tôi có một tuổi.
Lớn hơn một tuổi ấy à? Lớn hơn một tuổi chín tháng cơ, cô ấy nói, hạ ánh mắt từ bầu trời xanh rải vài đám mây bông xuống gương mặt tôi. Tôi còn lớn hơn chị cậu bốn tháng cơ mà.
Chẳng qua lớn hơn một năm rưỡi thôi chứ bộ? Có phải lớn hơn mười năm rưỡi đâu!
Một năm rưỡi vẫn chưa đủ à? Cô ấy liếc tôi một cái, tôi cảm thấy trong ánh mắt đó ít nhiều gì cũng mang theo chút tình ý, rất đẹp.
Một năm rưỡi thì có quan hệ gì chứ? Tôi hơi kích động, người ta còn lớn hơn mười tuổi kìa, tôi cứ muốn yêu cô đấy. Lần đầu tiên trong đời tôi dùng từ "yêu" với cô ấy.
Phùng Diễm Diễm lại liếc tôi bằng ánh mắt đó.
Có phải cậu thích thanh niên trí thức nam khác ở điểm thanh niên trí thức không?
Một người cũng không thích, đi thôi đi thôi. Cô ấy không muốn nghe tôi thổ lộ nữa, đứng dậy, cúi người nhặt đòn gánh ngắn của xe đất lên đặt lên vai, hai tay giữ chặt hai càng xe, ngẩng thẳng người, bước đi có phần lộn xộn đi xuống dốc, tiếng cọt kẹt bay vào hàng cây hai bên, khiến ngọn cây cũng phải rung lên.
Tôi rất lưu luyến nơi này, hai bên là sườn núi bị chẻ đôi, trên sườn núi toàn là cây tùng, cây sở trà và cây dẻ còn trẻ, trong màu xanh của bầu trời có vị xanh lá, ánh nắng cũng hơi ngả sang màu xanh lá. Một con đường đất gập ghềnh trượt từ dưới chân tôi ra phía cánh đồng phía trước, ngọn gió tây bắc lạnh lẽo chính là thổi cuồn cuộn từ cánh đồng đến. Tôi châm một điếu Lưu Dương Hà, đây là nơi tôi lần đầu tiên trong đời thổ lộ tình yêu với một cô gái, mặc dù cô gái lớn hơn tôi một năm rưỡi này không chịu nghe tôi thổ lộ thêm mà đẩy xe đất đi trước, nhưng chẳng hiểu sao tôi lại không có cảm giác thất bại, đương nhiên lại càng không thể nói là chán nản hay đau khổ, tôi bình tĩnh nhìn một con ác là đậu lên cây tùng phía trước kêu ríu rít vài phút rồi bay đi, lúc này mới vứt tàn thuốc đi, đẩy xe lao vun vút xuống dốc.
Sáng hôm sau, Thúc Văn và một kiến trúc sư "quê mùa" ở đại đội dùng vôi sống vạch ra rất nhiều đường nét khung điểm trên bãi đất trống mà chúng tôi đã cuốc mửa suốt gần một năm trời ở điểm thanh niên trí thức, tiếp theo đó liền chỉ huy chúng tôi cuốc móng nhà. Thế là mỗi người một cây cuốc tản ra bước vào những khung điểm đó, đương nhiên là vung vẩy công cụ bắt đầu làm việc. Nắng mùa đông ấm áp, chiếu lên người khiến người ta cảm thấy dễ chịu. Lao động khiến người ta ra mồ hôi, vung cuốc một hồi, tôi cởi áo khoác và áo len ra, lại vung cuốc một hồi liền dứt khoát cởi luôn cả áo lót len, trên người đương nhiên chỉ còn lại chiếc áo sơ mi trắng mỏng manh. Gió bắc từng trận thổi từ dưới dốc tới, tôi không hề có cảm giác lạnh, nhưng Phùng Diễm Diễm lại sợ tôi bị cảm.
Cậu cứ khoe cơ thể khỏe mạnh đi, đợi lát nữa cảm lạnh xem tôi có thích không. Phùng Diễm Diễm nhìn tôi nói, còn không mau mặc áo len vào!
Đây là lần đầu tiên tôi được một cô gái không có chút quan hệ huyết thống nào quan tâm, trong lòng tự nhiên thấy chấn động. Tôi ngẩng đầu nhìn cô ấy, muốn tìm kiếm nội dung ẩn giấu trong đôi mắt sáng ngời kia của cô ấy. Phùng Diễm Diễm lại ném ánh mắt lên trời, biểu cảm có chút không tự nhiên.
Tôi không lạnh. Tôi nói.
Đợi khi cậu biết lạnh thì đã đổ bệnh rồi, cô ấy nói, mặc áo khoác vào đi. Đồ ngốc.
Tôi kiên quyết nói, tôi tự biết là mình không lạnh.
Cậu không mặc áo khoác vào, cô ấy đe dọa tôi, sau này cậu đừng có bám theo tôi nữa. Giọng điệu đó cứ như thể tôi là cái đuôi của cô ấy vậy.
Biểu cảm trên mặt cô ấy lúc nói chuyện có vài phần làm nũng, điều này trên gương mặt vốn thường xuyên thể hiện vẻ đoan trang và hiếu thắng của cô ấy đương nhiên là rất không tự nhiên. Đây là lần đầu tiên tôi nhìn thấy cô ấy biểu lộ sự dịu dàng nữ tính trước mặt tôi! Hốc mắt của cô ấy hiện lên hai vòng quầng nhạt dưới ánh nắng rực rỡ của mùa đông. Tối hôm qua chắc chắn cô ấy ngủ không ngon rồi. Được rồi, tôi mặc áo khoác vào, vừa nói, tôi có lạnh đâu, vẫn đang nóng đây này. Trong lòng tôi hơi vui sướng, lại còn có chút hoang mang rối bời các thứ. Cô ấy đã phản ứng lại lời thổ lộ ngày hôm qua của tôi rồi. Tôi nhìn cô ấy.
Phùng Diễm Diễm bất ngờ đỏ mặt, vẻ mặt đầy không tự nhiên, đương nhiên lại cúi đầu cuốc đất, còn làm vẻ nũng nịu bĩu môi.
Phùng Diễm Diễm.
Hửm. Cô ấy ngoan ngoãn ngẩng đầu nhìn tôi.
Năm 1975 tôi sắp hai tuổi rồi, cơ thể cường tráng như một con trâu nước, trên mặt tuy vẫn còn sót lại chút nét trẻ con, nhưng đồng thời lại có thêm chút hương vị kiên định của nam tử hán. Ánh mặt trời ở nông thôn và bầu không khí tràn ngập mùi phân bò, phân người cùng mùi hôi thối dường như có chút thúc giục người ta trưởng thành sớm. Tôi lại một lần nữa cảm thấy đôi mắt cô ấy nhìn tôi rất đẹp và rất mê hoặc. Hai ngày nữa chúng ta cùng về Trường Sa nhé?
Tôi về hồi quốc khánh rồi. Cô ấy nói.
Thì có sao đâu?
Xem đã nhé. Cô ấy trả lời tôi, rồi lại cúi đầu cuốc đất.
Biểu cảm trên mặt cô ấy mấy ngày đó đều là vẻ không tự nhiên ấy, còn có chút thẹn thùng né tránh tôi, ánh mắt nhìn tôi có chút hương vị giống như lúc Phương Lâm nhìn tôi vậy, tuy không trực diện xông thẳng vào chủ đề rõ ràng như Phương Lâm của một năm trước, nhưng tôi có thể cảm nhận được bản thân mình đã chiếm được một diện tích trong tâm điền của Phùng Diễm Diễm. Thanh niên trí thức ở điểm thanh niên trí thức đương nhiên đều là những bậc thầy tinh thông mấy chuyện này.
Một hôm, Thúc Văn bảo Lão Mãn ca và tôi dẫn theo mấy nữ thanh niên trí thức đi thu hoạch mấy mảnh ruộng khoai lang ấy, bởi vì khoai lang mà không đào lên thì sẽ bị úng thối dưới đất. Mấy người mang theo cuốc tròng gánh gót đến ruộng khoai lang, lúc đào khoai lang tôi chú ý thấy ở khu đất nền đang làm móng nhà dưới sườn núi, Phùng Diễm Diễm thỉnh thoảng lại ngẩng khuôn mặt tròn trịa ửng hồng dưới ánh nắng ngả màu xanh lá của mùa đông hướng về phía tôi mà ngóng nhìn. Đương nhiên mấy nữ thanh niên trí thức cũng chú ý thấy. Hà Bình, một nữ thanh niên trí thức xuống nông thôn cùng năm với Phùng Diễm Diễm trêu chọc tôi nói, cậu mời chị ăn kẹo đi, mua một đôi giày da tặng chị, chị sẽ mai mối se duyên cho cậu. Hồi đó thành phố Trường Sa đề xướng tặng một đôi giày da cho bà mai để bày tỏ lòng biết ơn.
Đương nhiên tôi sẽ không tặng giày da đâu. Bản thân tôi có chút do dự, dù sao cô ấy cũng lớn hơn tôi một năm rưỡi. Đây chính là rào cản tâm lý mà mấy ngày nay tôi vẫn chưa vượt qua được. Tôi không cần chị làm mối đâu, tôi nói với cô ấy, tôi tự có cái miệng.
Cậu có cái miệng mà sao không đi nói đi? Lại một nữ thanh niên trí thức hỏi tôi.
Vội gì chứ, tôi sẽ nói mà. Tôi nói, liếc nhìn Phương Lâm đang nhặt khoai lang bỏ vàoòng, thực ra thỉnh thoảng tôi vẫn dùng khóe mắt liếc nhìn cô ấy. Phương Lâm, tôi chuyển chủ đề sang cô ấy, tôi nghe quỷ kính cận nói cậu là đội tuyên truyền văn nghệ trường trung học số 17 à?
Ừ chứ sao. Cô ấy đáp.
Quỷ kính cận nói cậu nhảy vai Ngô Thanh Hoa dưới đài vỗ tay như sấm.
Cậu nghe anh ta nói nhảm đấy!
Cậu nhảy một đoạn cho bọn tôi thưởng thức xem nào. Tôi nói, "Hồng sắc nương tử quân" là bộ phim tôi thích xem nhất.
Phương Lâm liền cười nũng nịu, đương nhiên là rạng rỡ khiến tim tôi xao xuyến. Nhảy đi, chơi vui lắm mà.
Tôi khuyên cô ấy, đừng ngại ngùng chứ.
Nghỉ mệt nghỉ mệt thôi, Lão Mãn ca nổi hứng, nhìn mấy người tuyên bố nói, bây giờ chúng ta thưởng thức vũ đạo của Phương Lâm nhé, "Hồng sắc nương tử quân"... 2623—12361—1... Tiến lên, tiến lên, trách nhiệm của chiến sĩ nặng nề, mối thù hận của phụ nữ sâu sắc. Nhảy đi, bọn anh hát đệm cho, em nhảy đi.
Mấy nữ thanh niên trí thức cũng cổ vũ Phương Lâm, Phương Lâm nhảy đi.
Không nhảy được nữa đâu, hơn một năm nay không luyện công rồi. Phương Lâm nói.
Đây có phải biểu diễn trên sân khấu đâu, Lão Mãn ca giải thích, đằng nào cũng là nghỉ ngơi, chơi cho vui mà. Mọi người vỗ tay hoan nghênh.
Tiếng vỗ tay liền vang lên vài tiếng trên sườn núi.
Thật sự không nhảy được nữa rồi. Phương Lâm cười nói. Sau đó, cô ấy thử dùng một chân đi giày giải phóng của mình gác lên đỉnh đầu, kết quả, cái chân đó chỉ gác đến độ cao ngang vai thì dừng lại. Hồi trước tôi tùy tiện gác chân một cái, mu bàn chân đã chạm tới đỉnh đầu rồi. Cô ấy cười nói, lại gác chân thêm một cái như thế, nhưng đầu ngón chân vẫn chỉ đến chỗ cao hơn bã vai một chút là khựng lại.
Động tác múa này đã trở thành "khung hình cố định" không bao giờ phai mờ trong mắt tôi, tựa như được khắc sâu vào tròng mắt tôi vậy. Hai đôi chân đầy đặn đó, vòng eo uyển chuyển cùng với dáng vẻ dịu dàng nũng nịu tự nhiên sinh ra khi làm động tác múa, tất cả mọi thứ đều vô cùng trẻ trung mê hoặc. Lúc đó chẳng ai ngờ được một người tràn đầy sức sống như cô ấy, năm tháng sau lại nằm ngủ vĩnh hằng dưới lớp đất mà cô ấy đang làm động tác múa lúc này. Ý định chôn Phương Lâm ở mảnh ruộng khoai lang này là do tôi đề xuất.
Đó là một ngày u ám vào giữa tháng tư, trong không khí tràn ngập hương thơm thoang thoảng phát ra từ rừng cây chè, tôi, Lão Mãn ca và vài nam thanh niên trí thức khác mỗi người kéo một chiếc cuốc đi lên núi, nhiệm vụ là đào một huyệt mộ để an táng Phương Lâm. Chôn ở đây được không nhỉ? Tôi trưng cầu ý kiến của Lão Mãn ca nói, anh còn nhớ không, Phương Lâm từng nhảy "Hồng sắc nương tử quân" ở mảnh ruộng khoai lang này? Thực ra hôm đó Phương Lâm chẳng hề nhảy "Hồng sắc nương tử quân". Chỉ là đơn giản làm vài động tác múa mà thôi.
Tùy thôi. Lão Mãn ca nói.
Đương nhiên là tôi quăng một cuốc xuống, cạy lên một mảng đất, lại quăng một cuốc xuống thế là lại cạy bay một mảng đất... "Tôi đến trước mộ Phương Lâm xem sao." Ăn cơm xong, điếu thuốc hút được nửa chừng, Uông Vũ bỗng đứng dậy nói.
"Cậu đi đi cứ đi đi." Thúc Văn nghiêng đầu cười cười.
Uông Vũ bước ra ngoài, đi đến trước nguyên quán của điểm thanh niên trí thức do Lão Mãn ca cùng bảy thanh niên trí thức dựng lên vào năm 1970. Lúc còn trò chuyện ở nhà Thúc Văn, Uông Vũ đã nhận ra từ cửa sổ rằng dãy nhà thanh niên trí thức cũ này không còn nữa. Thúc Văn đã kể cho anh nghe. Căn nhà thanh niên trí thức cũ đã bị phá hủy vào năm 1980, cửa ra vào cửa sổ gạch ngói đều được vận chuyển đi để mở rộng trường tiểu học của thôn. Giờ đây, trên nguyên quán là một mảnh ruộng trồng rau. Cạnh ruộng rau vứt một chiếc thùng nước tiểu bỏ đi, còn có một chiếc chậu rửa mặt rách nát. Anh chậm rãi bước đến bên cái giếng mà hồi xưa cứ hễ đến chiều tối mùa hè là nam thanh niên trí thức lần lượt đứng đó tắm rửa, đương nhiên là một cái lỗ tròn đen ngòm hướng về bầu trời xanh thẳm. Uông Vũ vươn cổ nhìn vào trong lỗ đen, không thấy nước, giếng đã cạn rồi. Hồi xưa, vô số khung cảnh cùng uống chung nguồn nước giếng này với thanh niên trí thức đương nhiên tựa như sóng biển cuồn cuộn tràn vào tâm trí anh. "Thời gian trôi nhanh thật đấy." Anh nghĩ thầm, đôi mắt lập tức ngấn lệ. Lão Mãn ca, Hà Bình, Nghiêm Tiểu Bình, Phương Lâm, quỷ kính cận v.v... lần lượt thoáng hiện trong đầu anh... cho đến khi anh trân trân nhìn chằm chằm vào cây long não to lớn thẳng tắp tươi tốt, lại nghĩ ngợi vẩn vơ một hồi về chuyện gì đó, sau đó nhanh nhẹn (đương nhiên cũng tràn đầy bi thương!) chạy vút lên ngôi mộ của Phương Lâm trên sườn núi.
Mảnh ruộng khoai lang chôn cất Phương Lâm đã được chuyển sang trồng chè từ năm đó, giờ đây những cây chè trên mảnh ruộng khoai lang ấy đã tươi tốt cao ngang người, sum suê mọc thành bụi, Phương Lâm đang ngủ yên dưới lớp đất giữa hai gốc cây chè. Trước mộ dựng một tấm bia đá ma, cao khoảng một mét, trên bia khắc bốn chữ Lệ thư to bằng bàn tay: "Mộ của Phương Lâm", bên cạnh khắc một dòng chữ Khải thư nhỏ: "Toàn thể thanh niên trí thức lập bia vào tháng tư năm một nghìn chín trăm bảy mươi sáu Công nguyên". Uông Vũ bước đến trước mộ, trong lòng thầm gọi hai tiếng "Phương Lâm Phương Lâm", thế là cúi người ôm chầm lấy tấm bia đá, ôm chặt lấy, siết chặt lấy... Thím Văn xách một chiếc gùi lưng, trước ngực còn treo một chiếc túi, vừa hái chè vừa đi đến trước mộ Phương Lâm. "Tiểu Uông, cậu lặn lội đường xa đến cũng mệt rồi," thím Văn liếc Uông Vũ nói, "Cậu vào giường ngủ một giấc đi thôi."