Chúng tôi là một lũ khốn, không phải khiêm tốn đâu, mà đúng là một lũ khốn chính hiệu. Chúng tôi rất không muốn làm bộ làm tịch coi mình là người tốt, nhưng chúng tôi cũng chẳng phải kẻ xấu. Kẻ xấu mang tính phá hoại, thế nhưng điều làm chúng tôi thấy tiếc nuối là, chúng tôi vẫn chưa xấu đến mức độ cuồng phá hoại đó, cho nên vẫn chưa thể nói mình là kẻ xấu. Chúng tôi chỉ thừa nhận mình là những thằng nhãi ranh hơi xảo quyệt và thích quậy phá, còn kẻ xấu đại bợm phải là Hitler, Mussolini, Tojo Hideki các kiểu, đó thuộc loại thằng điên mấy chục năm thậm chí mấy trăm năm mới xuất hiện một lần. Chúng tôi còn cách xa loại điên đó lắm, nếu lấy khoảng cách ra làm ví dụ, giả sử bây giờ chúng tôi đang ở Quảng Châu, thì bọn họ đã tới Cáp Nhĩ Tân rồi. Cho nên chúng tôi chỉ là những thằng nhãi ranh của thế giới này, còn kẻ xấu đại bợm là bọn họ.

Chữ "chúng tôi" mà tôi nói là chỉ tám người tính cả tôi: một người tốt nghiệp khoa Tranh tường Học viện Mỹ thuật Trung ương: Lý Quốc Khánh; một người tốt nghiệp khoa Tranh dầu Học viện Mỹ thuật Quảng Châu: Lưu Hữu Bân; hai người tốt nghiệp Học viện Mỹ thuật Thiên Tân: Hoàng Trung Lâm và Dương Quảng; một người tốt nghiệp Học viện Mỹ thuật Tứ Xuyên: Mã Vũ; một người nữa tốt nghiệp Học viện Mỹ thuật Tây An: Vương Quân, học thiết kế đồ họa, là mỹ nam tử trong hội vẽ tranh chúng tôi; thêm một người tốt nghiệp Học viện Mỹ thuật Triết Giang, học tranh lụa/tranh thủy mặc truyền thống, tên mụ là Nhạ Biệt. Nhạ Biệt là một người thật thà, bọn họ đều hay ăn hiếp hắn, lấy hắn ra làm trò vui. Bọn họ đều tốt nghiệp năm 1988 hoặc 1989, đều là sinh viên đại học tốt nghiệp từ các học viện mỹ thuật chính quy. Tôi, tuy cũng lăn lộn trong số bọn họ, nhưng so với bọn họ thì kém một đẳng cấp, nếu mà so với người của Học viện Mỹ thuật Trung ương, thì chẳng biết kém đến mức nào nữa, việc này giống như một người hát trong đêm hội của Đài Truyền hình Trung ương, còn một người hát trong quán karaoke tối om, hoàn toàn không cùng một đẳng cấp. Tôi tốt nghiệp Trường Cao đẳng Công nghiệp Nhẹ thành phố Trường Sa, lấy bằng cao đẳng, tuổi đời lại nhỏ hơn bọn họ mấy tuổi, tốt nghiệp cũng trễ hơn bọn họ hai năm. Trong mắt bọn họ, tôi chỉ là một con Ba Ba Nhỏ. Ba Ba Nhỏ là tiếng địa phương Trường Sa, có nghĩa là đứa trẻ ranh.

Dương Quảng thi đỗ vào Học viện Mỹ thuật Thiên Tân năm 1985. Năm đó hắn mười bảy tuổi, trong đầu toàn là giấc mộng trở thành họa sĩ, nghi ngờ bản thân sẽ có tương lai rộng mở vô lượng, với tiền đề chỉ cần chịu cố gắng. Lúc đó trong lòng hắn chứa đựng những họa sĩ quái kiệt như Gauguin và Picasso, cảm thấy bản thân mang tướng mạo của đại sư, một đôi mắt có thể gọi là chứa đựng trí tuệ. Nghỉ hè năm sau, hắn một thân một mình đeo giá vẽ đi Tây Tạng một chuyến, không bỏ mạng ở Tây Tạng là nhờ thể chất hắn tốt, nhưng sau khi đi bộ ở Tây Tạng suốt hai tháng, trở về hắn chỉ biết lắc đầu liên tục. Hắn nói hắn gặp được hai người vẽ cực kỳ giỏi ở Tây Tạng, đều là người của Học viện Mỹ thuật Trung ương, hắn cảm thấy tranh dầu của mình còn kém xa hai người đó. Bọn họ vẽ giỏi thật đấy, Dương Quảng vừa nhìn Mã Vũ và Hoàng Trung Lâm vừa nói, tớ thấy tranh của tớ kém bọn họ ít nhất hai đẳng cấp. Mã Vũ không tin, bọn họ thật sự vẽ giỏi đến thế sao? Mã Vũ từ lúc sinh ra đã là kẻ không chịu thua ai, có phải cậu tâng bốc chí khí người khác quá rồi không? Dương Quảng nói: Làm con súc sinh nếu lừa các cậu.

Năm đó, Mã Vũ đã có bạn gái, là một cô gái đẹp đến mức khiến người ta ganh tị, gia thế rất cao, cao đến mức cậu đứng trên ghế đẩu cũng cảm thấy mình thật lùn tịt. Cụ ngoại của cô ấy là trạng nguyên kế cuối của nhà Thanh, Dương Độ và một số nhân vật có ảnh hưởng rất lớn vào cuối thời nhà Thanh đều là bạn bè hoặc học trò của cụ ngoại cô ấy. Họa sĩ Tề Bạch Thạch ban đầu chính là nhờ được cụ ngoại cô ấy thưởng thức và tiến cử ra ngoài. Sự đền đáp của Tề Bạch Thạch dành cho gia đình cô ấy chính là đã đưa Mã Vũ sang Hungary. Ý nói là một bức tranh của Tề Bạch Thạch do cụ ngoại cô ấy truyền lại đã bị bọn họ bán rẻ với giá năm vạn nhân dân tệ, chính năm vạn tệ này đã giúp Mã Vũ cùng bạn gái sang Hungary sau khi tốt nghiệp đại học vào năm 1989. Mới đầu, Mã Vũ làm họa sĩ đường phố ở Hungary, nhưng hắn cảm thấy làm họa sĩ đường phố chẳng khác nào ăn xin trên đường phố Trường Sa, bèn cùng một gã Triết Giang sống dựa vào việc buôn lậu đồ sứ và tơ lụa Trung Quốc. Sau này hắn thấy làm "đầu nậu buôn người" có tiền lời, liền tự mình đứng ra làm "đầu nậu". Thời đó Nam Tư tốt hơn Hungary, chiến tranh Kosovo vẫn chưa bùng nổ, một số người Trung Quốc đến Hungary muốn sang Nam Tư tìm việc làm, vì ở Nam Tư dễ kiếm tiền hơn Hungary. Mã Vũ liền làm nghề đầu nậu, vào những đêm tối trời mây đen mang những đồng bào đó vượt qua đường biên giới mà hắn đã khảo sát trước, đưa bọn họ vào Nam Tư. Cái lợi là đút túi năm trăm đô la Mỹ mỗi người, mười người là năm ngàn, hắn làm mấy chuyến, kiếm được mấy vạn đô la Mỹ. Khi Mã Vũ từ Hungary trở về vào năm 1991, trong túi giắt đầy đô la Mỹ, tiêu tiền không tiếc tay, thật khiến người ta ghen tị.

Khi tốt nghiệp đại học, một công ty trang trí ở thành phố Thiên Tân đến Học viện Mỹ thuật Thiên Tân tuyển sinh viên tốt nghiệp, thầy giáo mỹ thuật liền giới thiệu Hoàng Trung Lâm cho công ty đó, nói Hoàng Trung Lâm rất cừ. Người trách nhiệm của công ty liền hẹn gặp Hoàng Trung Lâm, hy vọng Hoàng Trung Lâm đến công ty trang trí của họ làm việc. Hoàng Trung Lâm rất vui, nhưng hắn không muốn ở lại Thiên Tân một mình, bèn tiến cử Dương Quảng: Tôi còn có một đồng hương, rất có tài năng, chúng tôi có thể cùng đến công ty của ông. Người trách nhiệm công ty rất sảng khoái đồng ý: Tốt quá, chào mừng các anh cùng đến. Thế là, Dương Quảng học tranh dầu và Hoàng Trung Lâm học thiết kế trang hoàng cùng được phân về công ty trang trí đó. Đó là một công ty trang trí quốc doanh, nuôi một đống kẻ ăn hại, đi làm chỉ biết ôm tờ báo đọc, buông báo xuống là phán như thần. Lúc đó Dương Quảng để tóc dài, trên mặt mọc chòm râu mà hắn tiếc rẻ không lỡ cạo đi. Hắn nhỏ tuổi, nên liều mạng nuôi râu để giả làm người từng trải. Dương Quảng sinh năm 1968, năm đó trên phố Trường Sa đâu đâu cũng đang ăn mừng sự thành lập của "Ủy ban Cách mạng", hắn cất tiếng khóc chào đời, oa một tiếng đến với thế giới khua trống khua chiêng này. Năm năm tuổi, hắn đã đi học. Dương Quảng có một người bà ngoại làm hiệu trưởng trường tiểu học, bà ngoại kiểm tra trí lực của hắn, phát hiện Dương Quảng năm tuổi đọc chữ viết chữ không có chút khó khăn nào, bèn dắt hắn vào lớp học. Đó là năm 1973, thời đó Trường Sa rách rưới xơ xác, trên đường chẳng có lấy một căn nhà nào trông ra dáng sang trọng. Nơi duy nhất khiến người ta cảm thấy có thể đến chính là rạp chiếu phim.

Dương Quảng khi học tiểu học là người nhỏ tuổi nhất lớp, thường xuyên bị mấy đứa trẻ lớn hơn ăn hiếp, thế là từ nhỏ hắn đã khao khát mình mau chóng lớn lên, mơ ước có cao thủ nào đến nhổ giò cho mình lớn nhanh. Bố hắn không cao lớn, mẹ cũng không cao lắm, không biết là nguyên nhân gì, có lẽ là do sự khao khát phát huy tác dụng, chiều cao của hắn trong lớp tiểu học đó không phải là lùn nhất, đến sau này sắp tốt nghiệp lại nghiễm nhiên trở thành một trong số ít nam sinh có chiều cao khá trong lớp. Nhỏ tuổi nhưng lại hiếu thắng, Dương Quảng thời tiểu học có thành tích học tập khá tốt, vì thời thiếu niên hắn thích nghe cô giáo chủ nhiệm khen ngợi thành tích học tập của mình. Cô giáo chủ nhiệm là một phụ nữ xinh đẹp, nói giọng phổ thông rất hay, điều này khiến cậu con trai Dương Quảng nhìn cảm thấy rất dễ chịu, để chiếm cảm tình của cô giáo, hắn học hành rất chăm chỉ. Khi lên cấp hai, khi vệt tơ đầu tiên không nên gọi là râu mà nên coi là lông tơ xuất hiện quanh môi hắn, đối diện với gương hắn thật sự có một tâm lý mừng thầm như vơ được vàng. Con lớn rồi, hắn nói với mẹ, trên miệng con mọc râu rồi này. Mẹ hắn khinh khỉnh nhìn mấy sợi lông tơ hầu như nhìn không rõ trên khuôn mặt ngây thơ gầy gò của hắn bảo: Con hơi thần kinh đấy.

Kẻ thần kinh Dương Quảng lần đầu tiên trân trọng giữ lại chòm râu trên miệng là năm hắn mười lăm tuổi, lúc đó chiều cao của hắn đã lên đến một mét bảy mươi lăm, cao hơn cả bố và mẹ, học lớp mười, thích vẽ tranh, những bức phác họa tĩnh vật và nhân vật vẽ ra treo trên tường trông cũng ra ngô ra khoai rồi. Quả táo đã đứng thẳng được, quả đào nhìn không giống quả cà chua nữa, hơn nữa cái cốc thủy tinh vẽ ra trông cũng giống cái cốc thủy tinh rồi. Vì vậy lời hắn nói trong nhà cũng có địa vị hơn trước rõ rệt. Trước đây những lời hắn nói, người lớn coi như hắn đánh rắm, sau khi học lớp mười, hắn nói chuyện người lớn cũng lắng nghe một chút. Ngày hôm đó là lần đầu tiên cắt tóc hắn không cạo râu. Đó là tháng 5 năm 1983, ngày hôm đó đối với rất nhiều thiếu niên ở thành phố Trường Sa mà nói thì rất bình lặng, nhưng đối với Dương Quảng mà nói lại là một khởi điểm mới. Khi hắn cắt tóc xong trở về, mẹ hắn thấy lông tơ trên miệng hắn vẫn sừng sững đứng đó liền giật mình giận dữ mắng hắn: Sao con không cạo râu đi? Ngày hôm đó là lần đầu tiên mẹ hắn gọi lớp lông tơ trên miệng hắn là "râu", hắn nghe xong vô cùng hưng phấn, cảm thấy mình đã trưởng thành. Hắn không thèm chấp người mẹ đang tức giận, mặc cho mẹ văng dao cạo râu của bố ra trước mặt hắn, lại còn hung hăng đe dọa ra lệnh hắn lập tức cạo sạch râu trên miệng. Hắn bỏ chạy, buổi tối mới về nhà, vòng râu trên miệng hắn trong mắt mẹ trông uy phong lẫm liệt như một hàng gai góc rậm rạp. Mẹ buồn phiền nói: Thế này thì đẹp đẽ gì cơ chứ? Vừa chẳng đẹp, con cứ cãi cố muốn giữ râu làm gì?

Dương Quảng giữ râu là vì hắn hy vọng mình trở nên già dặn hơn một chút. Mặt hắn quá non nớt, non nớt như mặt con gái, cạo râu đi thì lại càng giống con gái hơn. Ngày hôm sau mẹ lại yêu cầu hắn cạo râu, hắn vẻ mặt trang trọng nói với mẹ, trừ việc không cho con cạo râu, mẹ bảo con làm gì con cũng nghe theo. Mẹ liền không kiên trì nữa, dù sao bà cũng không muốn đặt con trai vào vị trí đối đầu khiến quan hệ mẹ con ngày càng căng thẳng. Mẹ ngắm nghía hắn vài cái, cũng cảm thấy con trai đã lớn rồi, mười lăm tuổi rồi, cao một mét bảy mươi lăm, nói chuyện không còn là giọng trẻ con nữa mà là tiếng hét của con trai rồi. Kỳ nghỉ hè năm đó, mẹ bỏ tiền cho hắn vào một lớp luyện thi mỹ thuật đại học, ở lớp mỹ thuật đó hắn đã quen biết Lưu Hữu Bân, Lý Quốc Khánh, Vương Quân, Hoàng Trung Lâm và Mã Vũ, còn có cả Nhạ Biệt. Năm đó, Hoàng Trung Lâm và Mã Vũ đã tốt nghiệp cấp ba, Lưu Hữu Bân và Nhạ Biệt cũng tốt nghiệp cấp ba rồi. Lý Quốc Khánh và Vương Quân năm đó học lớp mười hai, vì muốn thi vào học viện mỹ thuật nên cũng vào lớp luyện thi mỹ thuật này. Bọn họ đều là thanh niên trẻ tuổi, lại đều học vẽ, tự nhiên nhanh chóng quen biết nhau. Tớ tên Dương Quảng, Dương Quảng nói với Hoàng Trung Lâm và Mã Vũ. Hoàng Trung Lâm nói: Tùy Dạng Đế tên là Dương Quảng đúng không? Hắn cũng không có nắm chắc mười phần nên mới hỏi như thế. Dương Quảng mỉm cười, đúng vậy, ông già nhà tớ đầu óc có vấn đề, đặt cho tớ cái tên của hoàng đế. Mã Vũ ha ha ha cười lớn, Dương Quảng đỏ mặt nói: Tớ muốn đổi tên, mẹ tớ không cho đổi. Lý Quốc Khánh xen vào nói: Làm cha làm mẹ ai chẳng hy vọng con mình thành rồng. Hoàng Trung Lâm gật đầu nói: Đúng vậy, ông già nào chẳng hy vọng con trai mình trở thành trụ cột quốc gia.

Đi học đại học thì luôn phải tốt nghiệp, việc này giống như tàu hỏa thế nào cũng phải đến trạm vậy. Sau khi tốt nghiệp đại học, Dương Quảng học tranh dầu chịu không nổi lời xúi giục của Hoàng Trung Lâm, đi theo Hoàng Trung Lâm vào công ty kiến trúc đó ở Thiên Tân. Công ty đó toàn là người Thiên Tân, nên hơi ăn hiếp người Hồ Nam. Ngày đầu tiên Dương Quảng và Hoàng Trung Lâm vào công ty, lãnh đạo bộ phận đã bảo bọn họ quét nhà và đi lấy nước sôi. Lãnh đạo bộ phận muốn dằn mặt sinh viên mới tốt nghiệp, chỉ vào cây chổi ở góc cửa nói: Các anh quét sạch chỗ này đi. Ồ, cả nước sôi nữa, lấy đầy vào nhé. Bọn họ làm. Ngày thứ hai, hai người vừa vào văn phòng, lãnh đạo lại dặn dò bọn họ như thế. Lãnh đạo bộ phận là một người đàn ông thấp bé, vừa giải ngũ từ quân đội ra, nói chuyện không biết quanh co. Dương Quảng nhìn hắn một cái, nghĩ thầm mình đâu phải đến làm lao công quét nhà lấy nước sôi, nhưng hắn nhẫn nại, dù sao cũng mới chân ướt chân rậm đến. Thế nhưng trọn vẹn một tuần trôi qua, gã quân nhân giải ngũ vẫn bảo hắn làm như thế, hắn bắt đầu thấy không vui. Hắn trợn to đôi mắt mang chút sát khí của người Trường Sa, hắn đã nhịn một bụng tức rồi. Hắn hỏi gã quân nhân giải ngũ: Tôi ấy à? Gã quân nhân giải ngũ nói: Ùm, quét nhà một chút, đi lấy nước sôi về. Dương Quảng cầm lấy chổi, lúc quét nhà lại thấy có chút gượng gạo, người ta thì có thể ngồi trước bàn làm việc tán phét, nói mấy chuyện nhảm nhí ngoài đường ngoài chợ, còn hắn thì như lao công cầm chổi quét nhà. Hắn là sinh viên tốt nghiệp khoa Tranh dầu Học viện Mỹ thuật Thiên Tân, chạy đến cái công ty quỷ chột này quét nhà với lấy nước sôi, đây là cái trò gì thế này? Thời đó trong văn phòng chưa có cây nước nóng lạnh, cũng không có ấm đun nước điện các loại, uống nước sôi phải đến phòng lò hơi để lấy. Quét nhà xong, Dương Quảng mỉm cười với Hoàng Trung Lâm, xách phích nước đi đến phòng lò hơi. Lấy nước sôi xong, khi bước vào văn phòng, trong lòng hận một cái, bèn cố tình trượt chân, cố ý đánh rơi phích nước xuống đất. Đó là hai chiếc phích nước tám pound, vỏ nhựa, phích nước vỡ tan, nước sôi chảy lê lẹnh khắp sàn, trong phòng lập tức nghi ngút hơi nóng. Gã quân nhân giải ngũ trợn tròn mắt, gầm lên rất to: Cậu làm cái trò gì thế? Cụm cựa thế à? Dương Quảng ngoảnh mặt cười nhạt, nói chân bị vấp một cái. Gã quân nhân giải ngũ nói: Mau dọn dẹp mấy mảnh thủy tinh vỡ này đi, hôm nay bị cậu làm cho bực cả người.

Chỉ có một người biết hắn cố ý làm vậy, đó chính là Hoàng Trung Lâm. Hoàng Trung Lâm liếc hắn một cái, trên mắt là biểu cảm giễu cợt đó, hắn nói với Dương Quảng: Cậu đừng có quậy phá. Dương Quảng vẫn bực tức nói: Tớ không làm nữa, dựa vào cái gì bắt một mình tớ lấy nước sôi với quét nhà? Chỉ vì tớ mới đến? Chỉ vì tớ nhỏ tuổi nhất? Hoàng Trung Lâm thúc cùi chỏ vào người hắn, an ủi hắn nói: Cậu phải hiểu, lúc nên chịu thiệt thì vẫn nên chịu thiệt một chút. Trừ khi cậu không làm ở đây nữa. Dương Quảng nói: Tớ đúng là không muốn làm nữa. Lại nói: Thiên Tân cái nơi quỷ nợ này có gì tốt? Tớ không thích khí hậu phương Bắc, khô hạn quá. Đợi hết tháng này tớ không làm nữa, tớ về Trường Sa. Trong túi Dương Quảng không có tiền, đến tiền mua thuốc lá cũng hết. Hắn bắt buộc phải làm đến ngày phát lương. Trong đời hắn chỉ duy nhất một lần nhận lương, chính là lần phát lương đó. Lương là tám mươi đồng. Hắn nhận tiền, trên mặt liền có chút vui vẻ, mỉm cười với Hoàng Trung Lâm đang đứng một bên đợi hắn cùng đi, nói bây giờ hắn có thể về Trường Sa rồi. Hoàng Trung Lâm lớn hơn hắn hai tuổi, suy nghĩ mọi chuyện tự nhiên chu đáo hơn, nói tớ xin nghỉ phép với lãnh đạo công ty giùm cậu, nói bố cậu ốm nặng. Dương Quảng thản nhiên nói: Làm con cậu nếu lừa cậu, tớ thật sự không thích Thiên Tân. Hoàng Trung Lâm tiếc nuôi không muốn rời Thiên Tân nói: Thiên Tân là thành phố trực thuộc trung ương, tớ thấy tốt hơn Trường Sa. Dương Quảng nói: Tốt hơn nữa tớ cũng không thích, tớ vẫn phải về Trường Sa. Hoàng Trung Lâm là người Bạch Thủy, không có tình cảm gì với Trường Sa, lúc đó hắn hai mươi ba tuổi, cho rằng Thiên Tân rất gần Bắc Kinh, tương lai phát triển nhất định lớn hơn Trường Sa. Hắn nói: Tớ định ở lại Thiên Tân. Cậu thật sự muốn đi, vậy tớ tiễn chân cậu.

Hai người đến một quán rượu nhỏ, gọi mấy chai bia Bạch Sa, uống đến say mướt, Hoàng Trung Lâm nói: Tớ biết cậu không thích làm thiết kế. Có phải cậu muốn về Trường Sa cầm cọ vẽ tranh dầu không? Dương Quảng nói: Có thể lắm, tớ thật sự muốn sống một cuộc sống chỉ vẽ tranh, không thèm nghĩ đến những chuyện khác. Hoàng Trung Lâm nói: Việc này không thực tế. Tớ cũng thật sự muốn vứt bỏ tất cả, chuyên tâm ở một nơi nghèo khổ vẽ tranh cả đời, giống như Gauguin vậy. Mắt Dương Quảng sáng lên, nói hai đứa mình cùng đi không? Tớ mà không đi làm con cậu. Hoàng Trung Lâm tưởng tượng nói: Đến nơi nào đó ở Vân Nam sao? Ví dụ như Tây Song Bản Nạp. Dương Quảng vui mừng nói: Không đi làm con cậu, chỉ cần cậu đồng ý, chúng ta cùng đi Tây Song Bản Nạp, đi Tây Tạng cũng được. Hoàng Trung Lâm nói: Vậy tớ suy nghĩ một tuần. Dương Quảng nói: Tớ đợi cậu một tuần.

Một tuần sau, Hoàng Trung Lâm nói với Dương Quảng, thế giới này suy đi tính lại đã không còn là một thế giới theo đuổi nghệ thuật nữa rồi, vì người ta đã không còn quan tâm đến văn học nghệ thuật nữa. Dương Quảng gật đầu, tớ không quan tâm. Hắn vẫn giữ thái độ đó: Chỉ cần cậu quyết định cả đời này chúng ta vẽ tranh, tớ sẽ kiên quyết vẽ tiếp. Hoàng Trung Lâm cảm thấy áp lực của tất cả những việc này quá lớn, nói đến lúc đó cậu sẽ trách tớ mất. Dương Quảng nói: Tớ tuyệt đối không trách cậu, tớ chỉ muốn sống một cuộc sống tự do tự tại không bị gò bó, khổ một chút cũng chẳng sao. Hoàng Trung Lâm châm một điếu thuốc, nói bốn năm nay tớ học thiết kế trang hoàng ở Học viện Mỹ thuật Thiên Tân, ngày nào cũng vẽ bản thảo thiết kế làm hỏng cả tay và cảm giác rồi, giờ muốn vẽ sáng tác, lại phải bắt đầu lại từ đầu. Lại nói: Chúng ta thật sự muốn đi đâu đó vẽ tranh cả đời, trước tiên phải kiếm được cái này đã. Hai ngón tay hắn xoa xoa vào nhau, cười lớn một tiếng, sau đó mới có thể vẽ tranh. Dương Quảng ngáp một cái thẳng vào mặt Hoàng Trung Lâm, hắn từ biểu cảm do dự không quyết trên mặt Hoàng Trung Lâm nhận ra Hoàng Trung Lâm sẽ không từ bỏ tất cả những gì hiện tại của hắn. Hoàng Trung Lâm rít mấy hơi thuốc, nói tớ sợ cái cảnh sống bữa no bữa đói rồi. Hồi nhỏ tớ lớn lên ở huyện Bạch Thủy, thời tớ còn nhỏ thị trấn huyện Bạch Thủy vừa bẩn vừa nhỏ, một bãi nước tiểu có thể đái khắp cả thị trấn. Từ nhỏ tớ đã nhìn thấy sự đáng sợ của nghèo khó. Tớ rất thực tế. Hắn mỉm cười, kiếm tiền vài năm trước đã, rồi vẽ tranh cũng chưa trễ.

Dương Quảng từ biệt cô bạn gái Ngô Tương Lệ, nói hắn muốn vẽ tranh vài năm, muốn làm một họa sĩ, sau đó rất kiên quyết đeo thùng vẽ, còn thêm một thùng carton màu vẽ tranh dầu trở về Trường Sa. Hắn đi tìm Lý Quốc Khánh. Lúc đó Lý Quốc Khánh đã tốt nghiệp Học viện Mỹ thuật Trung ương, được phân về làm việc ở Nhà văn hóa quần chúng Trường Sa. Hắn nói với Lý Quốc Khánh: Thế nào? Bỏ công việc đi cho rồi? Lý Quốc Khánh tốt nghiệp khoa Tranh tường Học viện Mỹ thuật Trung ương cảm thấy mình chẳng có lý do gì để bỏ công việc, hắn hỏi Dương Quảng: Bỏ công việc để làm gì? Dương Quảng rủ rê: Hai thằng mình lên Tây Song Bản Nạp ở Vân Nam vẽ tranh đi, cậu thấy thế nào? Lý Quốc Khánh không hiểu lời hắn nói, hỏi đi Tây Song Bản Nạp vẽ tranh? Dương Quảng nói lớn: Đúng vậy, hai thằng mình đi vẽ tranh. Lý Quốc Khánh cười, nói đi chơi một hai tháng thì còn được, vẽ tranh không cần thiết phải chạy đến Vân Nam để vẽ. Lý Quốc Khánh lại nói: Tớ từ nhỏ lớn lên ở Trường Sa, rời khỏi Trường Sa, đó là tự chuốc lấy khổ.

Dương Quảng rất muốn lôi kéo một người bạn cùng hắn từ bỏ mọi thứ trước mắt, đi Tây Song Bản Nạp vẽ tranh. Hắn quay lưng đi hỏi Lưu Hữu Bân, Lưu Hữu Bân năm trước đã tốt nghiệp khoa Tranh dầu Học viện Mỹ thuật Quảng Châu, được phân về Học viện Mỹ thuật Hồ Nam. Chàng thanh niên sinh năm 1966 tại thị trấn huyện Quế Đông vùng Tương Nam này, đối với việc mình có thể trở thành một giảng viên đại học ở thành phố thủ phủ tỉnh, đã vô cùng mãn nguyện rồi. Lưu Hữu Bân liếc nhìn Dương Quảng nhỏ hơn mình hai tuổi nhưng lại cao hơn mình nửa cái đầu, mỉm cười nhạt nói tớ học kỳ trước có dẫn sinh viên đi Tương Tây một chuyến, người dân tộc Miêu và dân tộc Thổ Gia ở Tương Tây đều rất dễ vẽ, cậu có thể đến Tương Tây vẽ tranh. Dương Quảng mừng rỡ, nói vậy chúng ta đi Tương Tây nhé? Lưu Hữu Bân lắc đầu, nói quê tớ ở Quế Đông vùng Tương Nam, sát bên Tỉnh Cương Sơn. Tớ là người từ trong núi lớn đi ra, tớ đối với núi rừng và làng quê đã không còn cảm giác gì nữa rồi. Dương Quảng nói: Tại sao? Lưu Hữu Bân nói: Người sinh ra ở Tỉnh Cương Sơn đối với phong cảnh Tỉnh Cương Sơn đã sớm không còn cảm giác rồi, trong mắt họ, vừa ra khỏi nhà là ngọn núi đáng ghét, núi chắn mất đường đi, cản trở phát triển kinh tế. Nhưng một số người chạy đến Tỉnh Cương Sơn tham quan thánh địa cách mạng, vừa thấy núi rừng trùng trùng điệp điệp liền la hò ầm ĩ bảo: Ôi, đẹp quá đi mất. Khác biệt chính là ở chỗ đó, tớ đối với ngôi làng trong núi không còn cảm giác nữa rồi. Cậu có lẽ sẽ có, cậu là người lớn lên ở thành phố lớn. Dương Quảng thất vọng mắng: Đéo có.

Dương Quảng nhớ đến Vương Quân, Vương Quân trước khi học đại học từng có một đầu hoài bão, muốn vượt qua người này muốn vượt qua người kia, từng đeo giá vẽ đi khắp nơi vẽ tranh. Vương Quân sau khi tốt nghiệp Học viện Mỹ thuật Tây An được phân về một trường mỹ thuật công nghiệp ở Trường Sa, dạy học sinh làm thiết kế. Ăn Tết hắn cùng Mã Vũ còn có Lý Quốc Khánh và Nhạ Biệt đến nhà Vương Quân, năm người từng đội mưa gió lạnh lẽo chạy đến quán trà ở Nhạc Lộc Sơn đánh bài "mười điểm" và ăn cơm. Bữa cơm đó chính là Vương Quân trả tiền. Vương Quân đang đánh tổ tôm/mạt chược ở nhà đồng nghiệp bên cạnh, quân mạt chược xoa kêu xoành xoạch, thấy hắn đến đến cả người cũng không thèm đứng dậy, hắn nói với Dương Quảng: Quảng Biệt cậu ngồi đi, tớ chơi hai vòng nữa là nghỉ. Dương Quảng ngồi xuống, đợi hắn. Nhưng Vương Quân máu mê, không chịu rời bàn, hết ván này đến ván khác, vừa chơi vừa hỏi hắn có chuyện gì. Dương Quảng dĩ nhiên không tiện nói trước mặt đồng nghiệp của Vương Quân là hắn muốn rủ hắn đi Vân Nam vẽ tranh, bèn nói không có chuyện gì. Vương Quân liền tiếp tục chơi, chơi mãi đến tận lúc ăn cơm tối mới đứng dậy. Hắn dắt Dương Quảng vào phòng hắn, trong phòng bừa bộn tơi bời, quần áo giày vớ và giấy bút văng khắp nơi. Dương Quảng hì hì cười, nói hai thằng mình đi Tây Song Bản Nạp vẽ tranh đi không? Vương Quân không ngờ Dương Quảng lại đưa ra câu hỏi như vậy, nói khi nào? Dương Quảng nói: Mấy ngày nữa đi luôn. Vương Quân xua tay ra hiệu không được, nói tớ còn phải lên lớp. Dương Quảng tạt nước sôi: Dạy cái đéo gì? Dạy học cả đời có ý nghĩa gì chứ? Vương Quân không có tâm trạng dông dài với hắn: Cậu thần kinh rồi. Vương Quân thua tiền, tâm trạng không được tốt lắm. Dương Quảng vốn dĩ muốn thao thao bất tuyệt với Vương Quân, thấy hắn thua tiền vẻ mặt rất trầm trọng bèn không ngồi nữa. Mấy ngày sau, hắn nghiến răng, mặc kệ bố mẹ phản đối một thân một mình đi Tương Tây, gánh hành lý, một bên là thùng tranh dầu và giấy vẽ, một bên là màu vẽ và quần áo giày vớ, xuất phát.