Thế rồi họ, trong cảnh khốn cùng nhất, đứng đó ăn năn và cầu nguyện; bởi vì từ ngai xót thương ở trên cao, ơn tiên nhiễu đã tuôn xuống, gạt bỏ đi lớp đá sỏi trong lồng ngực họ, để rồi tái sinh một khối thịt da mới mềm mại thay thế; khiến cho những tiếng thở dài giờ đây bật lên khôn tả xiết. Thần linh của lời cầu nguyện đã truyền cảm hứng cho những tiếng thở dài ấy, chắp cánh cho chúng bay vút lên Thiên đàng với tốc độ xiết bao nhanh chóng, vượt xa cả những lời hùng biện lớn lao nhất. Tuy nhiên, dáng điệu của họ không phải là kẻ khẩn cầu hèn m hạ; và thỉnh nguyện của họ cũng chẳng kém phần quan trọng so với thuở đôi uyên ương trong những huyền thoại cổ xưa — dẫu hãy còn kém xưa hơn thế này nhiều — là Deucalion và nàng Pyrrha trinh bạch, đứng thành kính trước đền thờ Themis để cầu xin khôi phục lại giống nòi loài người đã chết đuối. Lời cầu nguyện của họ bay vút lên Thiên đàng, chẳng hề lạc lối, chẳng bị những cơn gió ghen tuông thổi tạt ngang hay làm cho vô hiệu; chúng xuyên qua các tầng cửa thiên đàng mà không hề vướng bận thể xác, rồi được trùm lên làn hương trầm từ bàn thờ vàng đang nghi ngút khói, bởi vị đại trung gian của họ, để rồi hiện diện ngay trước ngai vàng của Chúa Cha. Người Con đôn hậu liền dâng tiến họ lên, và bắt đầu cầu thay nguyện giúp như sau:

Lạy Cha, xin hãy nhìn xem những hoa trái đầu mùa nào đã nảy nở trên mặt đất từ ơn thánh mà Cha đã cấy gieo vào lòng con người; những tiếng thở dài và lời cầu nguyện này, hòa quyện cùng hương trầm trong chiếc bình vàng ấy, nay con — tư tế của Cha — xin dâng lên trước mặt Ngài. Đây là những hoa trái có hương vị phượng hiến đẹp lòng hơn biết mấy, xuất phát từ hạt giống mà chính con người đã gieo trồng bằng lòng thống hối trong tâm can, so với những hoa trái mà tự tay con người vun xới có thể sản sinh ra từ muôn vàn cây cõi chốn Địa đàng, kể từ trước khi họ sa ngã khỏi sự ngây thơ trong trắng. Giờ đây, cúi xin Ngài hãy lắng tai nghe lời khẩn cầu; hãy lắng nghe những tiếng thở dài của họ, dẫu chúng không thành lời; vì họ vốn vụng về chẳng biết phải dùng lời lẽ nào để cầu nguyện, xin hãy để con thay mặt họ diễn giải; chính con là biện sư và là lễ vật đền tội của họ; xin hãy dung hòa mọi việc làm của họ, dù tốt hay chưa tốt, vào con; công trạng của con sẽ làm cho những điều ấy nên trọn vẹn, và cái chết của con sẽ trả giá cho chúng.

Xin hãy chấp nhận con; và ở nơi con, xin hãy đón nhận từ họ hương thơm của sự hòa bình hướng về nhân loại; xin để họ được sống trước mặt Ngài trong tình hòa thuận, chí ít là đếm đủ những ngày tháng của mình, dẫu có đớn đau; cho đến khi cái chết — hình phạt dành cho họ, mà con khẩn khoản nài xin để làm giảm nhẹ chứ không phải để đảo ngược — sẽ đưa họ đến một cuộc sống tốt đẹp hơn; nơi mà cùng với con, tất cả những ai được con cứu chuộc có thể sống trong niềm hoan ca và phúc lạc; hòa làm một với con, cũng như con làm một với Cha.

Đáp lời Người, Chúa Cha phán truyền, rạng ngời và không một gợn mây.

Hỡi Con yêu dấu, mọi điều con cầu xin cho nhân loại đều được chấp thuận và ban cho; toàn bộ thỉnh cầu của con vốn dĩ là sắc lệnh của ta; thế nhưng, luật lệ mà ta đã ban cho Tự nhiên ngăn cản con người tiếp tục cư ngụ trong Địa đàng ấy: những nguyên tố thuần khiết và bất tử vốn chẳng dung thứ cho bất kỳ sự pha trộn tạp nham hay bất hòa ô uế nào, nay sẽ tống cược kẻ đã bị vấy bẩn ra ngoài; và tẩy uế hắn đi như một chứng bệnh thô trược, đẩy vào bầu không khí thô trược chẳng kém và thứ lương thực trần tục; ngõ hầu chuẩn bị sẵn sàng nhất cho sự tàn lụi do tội lỗi gây ra — thứ tội lỗi ban đầu từng làm rối loạn vạn vật, khiến những điều vốn bất diệt nay ra hoang ố. Thuở ban đầu, ta đã tạo dựng nên hắn với hai món quà tốt đẹp: hạnh phúc và sự bất tử; nhưng một khi để mất đi món quà trước vì sự u mê, thì món quà sau chỉ cốt để kéo dài nỗi thống khổ đến muôn đời; cho đến khi ta định đoạt cái chết: thế là cái chết trở thành phương dược cuối cùng cho hắn; và sau cuộc đời phải trải qua những thử thách cay đắng, được tinh luyện qua đức tin cùng những việc làm thành kính, hắn sẽ được đánh thức trong cuộc phục sinh của những người công chính để bước vào sự sống thứ hai, dâng hiến trọn vẹn khi Trời và Đất được đổi mới.

Nhưng giờ đây, hãy triệu tập toàn thể các bậc Thánh hiển linh trên khắp các cõi rộng lớn của Thiên đàng về một hội nghị; ta sẽ chẳng màng che giấu với họ những phán quyết của mình; cách thức ta xử lý với nhân loại cũng giống như cách họ từng chứng kiến đối với các Thiên thần sa ngã trước đây, và nhờ địa vị của mình, dẫu vẫn vững vàng, họ lại càng thêm vững chãi.

Ngài vừa dứt lời, Người Con liền phát ra tín hiệu cao cả gửi đến vị thiên sứ chầu chực sáng ngời; vị ấy liền thổi lên chiếc kèn lệnh của mình, thứ âm thanh có lẽ từng vang vọng ở Oreb thuở Đức Chúa Trời ngự xuống, và có lẽ một lần nữa sẽ vang lên trong ngày phán xét cuối cùng. Tiếng kèn của thiên sứ lấp đầy muôn phương: từ những chòm túp lược hạnh phúc rợp bóng cây amarant, từ những dòng suối nguồn hay dòng nước hằng sống, bất cứ nơi nào họ đang ngồi quây quần trong niềm vui hoan hỉ, những người con của ánh sáng liền vội vã hưởng ứng tiếng triệu hồi cao cả ấy; họ an tọa vào chỗ của mình; cho đến khi từ ngai vị tối cao, Đấng Toàn Năng bắt đầu tuyên bố thánh ý tối thượng.

Hỡi các con, con người giờ đây đã trở nên giống như một người trong chúng ta, biết phân biệt cả điều thiện lẫn điều điều ác, kể từ khi hắn nếm trái cây bị cấm đoán ấy; nhưng hắn hãy cứ kiêu hãnh về sự hiểu biết của mình về điều thiện đã mất và điều ác vừa thu được! Hắn sẽ hạnh phúc biết bao nếu chỉ biết đến điều thiện tự thân, và tuyệt nhiên không hề hay biết điều ác! Giờ đây hắn đang sầu khổ, ăn năn và cầu nguyện với lòng thống hối, đó chính là sự lay động của ta bên trong hắn; ta thừa hiểu trái tim hắn dễ thay đổi và phù phiếm đến nhường nào nếu bị bỏ mặc một mình, vượt quá khoảng thời gian mà những rung cảm ấy tác động. Do đó, kẻo bàn tay giờ đây đã bạo dạn hơn của hắn lại với tới cả cây sự sống mà ăn, rồi được sống đời đời — hoặc ít ra là mơ mộng rằng mình được sống đời đời — ta ra sắc lệnh trục xuất hắn, đưa hắn ra khỏi khu vườn để cày cấy mảnh đất mà từ đó hắn được cất nhắc lên, một thứ đất đai phù hợp hơn.

Hỡi Michael, hãy nhận lấy mệnh lệnh này của ta làm trọng trách; hãy chọn lấy từ giữa các tầng Cherubim những chiến binh mang gươm lửa theo ý ngươi, kẻo Ác ma — hoặc vì nhân loại, hoặc để xâm chiếm khoảng không gian đang bỏ trống — lại gây ra rắc rối mới; hãy mau chóng lên đường, và không chút lưu tình, hãy đuổi cặp đôi tội lỗi ấy khỏi Địa đàng của Chúa; đuổi kẻ ô uế ra khỏi vùng đất thánh; và tuyên án phạt lưu đày vĩnh viễn đối với họ cùng hậu duệ của họ từ chốn này. Tuy nhiên, kẻo họ ngã quỵ trước bản án nghiệt ngã được thúc ép nghiêm ngặt ấy — vì ta thấy họ đã mềm lòng, và đang dùng nước mắt để than khóc cho lỗi lầm của mình — ngươi hãy che giấu mọi sự kinh hoàng. Nếu họ vâng lời ngươi trong sự nhẫn nại, đừng xua đuổi họ trong niềm tuyệt vọng; hãy mặc khải cho Adam biết những gì sẽ xảy ra trong những ngày tháng tương lai, theo như ta sẽ soi sáng cho ngươi; hãy đan cài vào đó giao ước của ta được tái sinh trong hạt giống của người Nữ; cứ thế hãy tiễn họ ra đi, dẫu trong lòng sầu muộn nhưng vẫn được bình an; và ở phía đông khu vườn, nơi con đường từ Eden leo lên dễ dàng nhất, hãy đặt đội canh gác của các Cherubim; cùng với thanh gươm lửa vung vẩy khắp ngả; để xua đuổi mọi kẻ đến gần từ đằng xa, và canh giữ mọi ngõ ngách dẫn đến cây sự sống; kẻo Địa đàng lại biến thành nơi dung thân cho những Tà linh, và muôn vàn cây cõi của ta trở thành mồi ngon cho chúng; để rồi với thứ trái cây bị đánh cắp ấy, chúng lại một lần nữa phỉnh gạt con người.

Ngài vừa dứt lời, vị Tổng lãnh thiên thần liền chuẩn bị cho cuộc giáng thế chớp nhoáng; đi cùng ngài là binh đoàn sáng ngời gồm những vị Cherubim luôn tỉnh thức: mỗi vị có bốn khuôn mặt, tựa như một vị thần Janus hai mặt; toàn thân họ lấp lánh những con mắt nhiều hơn cả số mắt của Argus, và tỉnh táo đến mức chẳng thể nào chìm vào giấc ngủ, dẫu bị quyến rũ bởi tiếng sáo Arcadian, khúc tiêu mục tử của Hermes, hay cây gậy tạo giấc ngủ của thần. Trong khi ấy, để chào thế giới trở lại bằng ánh sáng linh thiêng, Leucothea đã thức giấc; và dùng những giọt sương tươi mát để ướp thơm mặt đất; khi ấy, Adam và người mẹ đầu tiên là Eve vừa dứt lời kinh nguyện, và nhận thấy sức mạnh được ban thêm từ trên cao; một niềm hy vọng mới bừng nở từ trong tuyệt vọng; niềm vui, dẫu vẫn đan xen với nỗi sợ hãi; những điều mà Adam đã dùng lời chào mừng của mình để bộc lộ cùng Eve như sau.

Hỡi Eve, lòng anh dễ dàng thừa nhận rằng tất cả những điều tốt đẹp chúng ta thụ hưởng đều giáng xuống từ Thiên đàng; thế nhưng, việc một điều gì đó từ chúng ta lại có thể vươn lên tới Thiên đàng với sức mạnh lớn đến mức làm lay động tâm trí của Đức Chúa Trời hằng ban phước, hay làm khuynh đảo ý muốn của Ngài, thì có lẽ dường như khó lòng tin nổi; dẫu vậy, lời cầu nguyện hay một tiếng thở dài ngắn ngủi của hơi thở con người sẽ làm được điều đó, khi được nâng lên tận ngai vàng của Chúa. Bởi vì kể từ khi anh tìm cách xoa dịu vị thần linh đang nổi giận bằng lời cầu nguyện; quỳ gối và thành tâm hạ mình trước mặt Ngài; anh ngỡ như mình đã thấy Ngài khoan dung và nhân từ, đang lắng tai lắng nghe; sự thuyết phục lớn dần trong anh rằng anh đã được lắng nghe với sự ân chuẩn; sự bình an đã trở về ngự trị trong lồng ngực anh, và ký ức của anh được gợi nhắc về lời hứa của Ngài, rằng dòng dõi của em sẽ giập nát kẻ thù chúng ta; điều mà lúc bấy giờ vì hoảng sợ nên anh đã quên lãng, nhưng giờ đây lại xoay chuyển quả quyết với anh rằng sự cay đắng của cái chết đã qua đi, và chúng ta sẽ được sống. Từ đó, xin chào mừng em, người được gọi đúng với tên gọi — Eve, người mẹ của toàn thể nhân loại, người mẹ của mọi sinh vật sống, bởi vì nhờ có em mà con người sẽ được sống, và muôn vật được sống vì con người.

Đáp lời chàng, Eve với vẻ mặt u buồn và cung kính dịu dàng cất lời.

Thiếp đây thật chẳng đáng để mang danh hiệu ấy, một kẻ tội đồ; kẻ mà lẽ ra được định sẵn để làm trợ thủ cho chàng, lại hóa thành cái bẫy giăng bắt chàng; sự chê trách, lòng hoài nghi và mọi lời khiển trách mới là những thứ đích thực thuộc về thiếp: thế nhưng Vị Thẩm Phán của thiếp lại vô cùng khoan dung nhân hậu, để một kẻ như thiếp — kẻ đầu tiên mang cái chết đến cho muôn loài — lại được ban ân huệ trở thành cội nguồn của sự sống; tiếp đến là chàng, người thật rộng lượng khi rủ lòng ban cho thiếp danh hiệu này, dẫu thiếp đáng bị gọi bằng một cái tên hoàn toàn khác. Thế nhưng cánh đồng đang gọi chúng ta ra sức lao động, giờ đây phải mang theo giọt mồ hôi đẵm đìa, dẫu vừa trải qua một đêm trắng thao thức; vì kìa chàng hãy nhìn xem! Ban mai, chẳng mảy may bận tâm đến những bất an của chúng ta, đang mỉm cười bắt đầu bước tiến hồng rực của mình: chúng ta hãy bước ra ngoài thôi; từ nay về sau thiếp sẽ chẳng bao giờ rời khỏi bên chàng dẫu chỉ nửa bước, bất kể công việc trong ngày của chúng ta nằm ở đâu, dẫu giờ đây được giao phó những nhọc nhằn, cho đến khi màn đêm buông xuống; chừng nào chúng ta còn trú ngụ nơi đây, thì có điều gì có thể nhọc nhằn trong những lối đi êm đềm này chứ? Nơi đây chúng ta hãy cứ sống, dẫu trong hoàn cảnh đã sa ngã, với lòng mãn nguyện.

Eve vô cùng nhún nhường đã cất lời và ước nguyện như thế; nhưng Số Phận lại không đồng tình: Tự nhiên trước tiên đã bày tỏ những điềm báo, khắc ghi trên loài chim, muông thú và bầu trời; bầu trời bỗng chốc tối sầm lại sau một thoáng ửng hồng buổi sớm; ngay trong tầm mắt nàng, loài chim của thần Jove từ trên không trung phóng mình sà xuống, xua đuổi hai chú chim có bộ lông rực rỡ nhất bay ngay trước mặt; từ sườn đồi, mãnh thú cai quản chốn rừng sâu — bấy giờ đóng vai trò là thợ săn tiên phong — đang truy đuổi một cặp đôi hiền lành, những sinh vật đẹp đẽ nhất của chốn rừng thiêng là con hươu đực và con hươu cái; hướng bay của chúng thẳng tắp về phía cổng đông.

Adam quan sát, và dõi theo cuộc rượt đuổi bằng ánh mắt không khỏi chấn động, bèn cất lời nói với Eve.

Hỡi Eve, một sự đổi thay nữa đang chực chờ chúng ta gần kề, điều mà Thiên đàng đang phô bày qua những điềm báo câm lặng này nơi Tự nhiên như những kẻ báo trước ý định của Ngài; hoặc để cảnh tỉnh chúng ta — những kẻ vốn đang quá đỗi chủ quan — về việc chúng ta sẽ được miễn giảm hình phạt, bởi vì chúng ta đã được ân xá khỏi cái chết trong một vài ngày: nhưng kéo dài bao lâu, và cuộc sống của chúng ta cho đến lúc đó sẽ ra sao, nào ai hay biết? Hoặc ngoài điều này ra, chúng ta vốn chỉ là cát bụi, rồi sẽ phải trở về chốn cát bụi, và chẳng còn tồn tại nữa? Vì cớ gì khác mà trước mắt chúng ta lại xuất hiện cảnh tượng kép này về cuộc rượt đuổi trên không trung và trên mặt đất, cùng hướng về một lối vào đúng vào cùng một thời điểm? Vì sao ở hướng đông, bóng tối lại sập xuống trước khi ngày đi qua một nửa, và ánh sáng ban mai lại rực rỡ hơn ở đám mây phương tây kia — nơi đang kéo một dải trắng rạng ngời băng qua bầu trời xanh thẳm, rồi từ từ hạ xuống mang theo điều gì đó nhuốm màu thiên giới?

Chàng đã đoán không sai; bởi vì nhờ điều này mà các binh đoàn thiên giới từ bầu trời ngọc thạch giờ đây đã hạ cánh xuống Địa đàng, và dừng chân trên một ngọn đồi; đó quả là một sự hiện hình vinh quang, nếu như sự hoài nghi và nỗi sợ hãi mang tính xác thịt không làm mờ đi đôi mắt của Adam vào ngày hôm đó. Sự hiện diện ấy chẳng hề kém phần vinh quang so với lúc các Thiên thần hội kiến cùng Jacob ở Mahanaim — nơi ông nhìn thấy chiến địa được bao bọc bởi những người bảo vệ sáng ngời; cũng chẳng kém gì sự xuất hiện trên ngọn núi lửa ở Dothan, nơi được che chở bởi một trại binh bằng lửa nhằm chống lại vị vua xứ Syria — kẻ vì muốn đánh úp một con người đã bất chấp phát động chiến tranh hèn hạ như một thích khách, một cuộc chiến chẳng thèm tuyên cáo. Vị Tổng lãnh thiên thần cao quý đã lưu lại các Đạo binh của mình tại điểm đứng rực rỡ ấy để chiếm lấy khu vườn; một mình ngài cất bước đi tìm nơi Adam đang ẩn náu, và hành động ấy không phải là không bị Adam phát hiện; khi vị sứ giả vĩ đại tiến đến gần, Adam liền cất lời nói với Eve.

Hỡi Eve, giờ đây hãy chờ đón những tin trọng đại, có lẽ sẽ sớm định đoạt số phận của chúng ta hoặc áp đặt những luật lệ mới buộc chúng ta phải tuân thủ; vì anh đang thoáng thấy từ đám mây rực lửa đang che khuất ngọn đồi kia bóng dáng của một thành viên trong thiên binh; và nhìn qua dáng đi của vị ấy, chắc chắn chẳng phải kẻ tầm thường; hẳn phải là một Cường quyền vĩ đại nào đó, hoặc thuộc hàng Các Ngai Vị ở trên cao; sự uy nghi ngập tràn hiện lên trong từng bước chân ngài tiến đến! Thế nhưng sự uy nghi ấy lại chẳng hề đáng sợ đến mức khiến anh phải run rẩy; cũng chẳng phải mang vẻ gần gũi ôn hòa như Raphael để anh có thể hoàn toàn tâm sự; mà là một phong thái nghiêm nghị và siêu việt; để không mạo phạm đến ngài, anh phải đón tiếp với sự kính cẩn, còn em hãy lui về phía sau.

Chàng vừa dứt lời: và Tổng lãnh thiên thần chẳng mấy chốc đã tiến lại gần, không trong hình hài thiên giới, mà khoác lên mình bộ dạng của một con người để giao tiếp với con người; bên ngoài tấm giáp ngực sáng lấp lánh là chiếc áo choàng quân nhân bằng vải tía buông rủ, rực rỡ hơn cả sắc màu xứ Meliboean hay thứ phẩm nhuộm của Sarra từng được các vị vua chúa cùng anh hùng thuở xưa mặc trong những dịp đình chiến; chính nữ thần Iris đã nhúng sợi cho tấm vải ấy; chiếc mũ chiến đính sao không cài quai hé lộ vẻ viên mãn của nam nhân ở ngưỡng cửa thanh xuân; bên hông ngài, tựa như một vòng hoàng đạo sáng lóa, là thanh gươm — nỗi kinh hoàng tột độ của Satan; và trên tay ngài cầm ngọn giáo.

Adam cúi đầu cung kính; còn vị thiên sứ, mang phong thái đế vương, chẳng mảy may nhún nhường nhưng đã tuyên bố sứ mệnh của mình như sau.

Hỡi Adam, mệnh lệnh tối cao của Thiên đàng chẳng cần đến những lời mở đầu rào đón: Chỉ cần biết rằng những lời cầu nguyện của ngươi đã được lắng nghe; và Cái Chết — thứ vốn dĩ theo án phạt phải giáng xuống ngươi ngay khi ngươi phạm tội — đã bị tước đoạt quyền bắt giữ trong vô số ngày tháng mà ngươi được ơn huệ ban tặng; khoảng thời gian mà trong đó ngươi có thể ăn năn hối cải, và dùng nhiều việc làm tốt đẹp để khỏa lấp đi một hành động sai quái: Vậy thì vị Chúa tể của ngươi, nay nguôi giận, hoàn toàn có thể chuộc lỗi cho ngươi khỏi lời đòi hỏi tham lam của Cái Chết; thế nhưng Ngài không cho phép ngươi tiếp tục cư ngụ trong Địa đàng này nữa: Ta đến đây là để đưa ngươi đi, và phóng thích ngươi khỏi khu vườn để trở về cày cấy mảnh đất mà từ đó ngươi đã được cất nhắc lên, một thứ đất đai phù hợp hơn.

Ngài nói xong liền ngừng lời; bởi vì Adam khi nghe tin dữ ấy đã đứng chết trân trong cái nắm siết lạnh lẽo của nỗi buồn, thứ nỗi buồn bóp nghẹt toàn bộ các giác quan của chàng; còn Eve — dẫu nãy giờ nấp khuất nhưng đã nghe trọn mọi sự — với tiếng khóc than thổn thức đã nhanh chóng lộ diện khỏi chốn ẩn nấp của mình.

Hỡi cú sốc bất ngờ, tồi tệ hơn cả cái chết! Thiếp phải rời khỏi chàng Địa đàng này sao? Phải rời bỏ chốn đất mẹ này ư! Những lối đi và bóng râm hạnh phúc này, chốn dung thân hoàn hảo của các vị Thần? Nơi thiếp từng ôm ấp hy vọng được trải qua, dẫu tĩnh lặng nhưng buồn bã, khoảng thời gian ngắn ngủi của ngày tàn mà định mệnh buộc cả hai chúng ta phải chết. Hỡi những loài hoa chẳng bao giờ chịu đơm bông ở bất kỳ khí hậu nào khác, những đóa hoa mà thiếp ghé thăm từ sớm tinh mơ cho đến buổi chiều tà, những khóm hoa mà thiếp đã vun trồng bằng đôi bàn tay nâng niu kể từ nụ hoa hé nở đầu tiên và đặt tên cho các ngươi, giờ đây ai sẽ là kẻ chăm sóc các ngươi dưới ánh mặt trời, hay sắp xếp các hàng lối của các ngươi, và tưới nước từ dòng suối thơm ngát ambrosia? Và cuối cùng là ngươi, túp lược tân hôn hỡi ơi! Được chính tay thiếp trang hoàng bằng tất cả những gì đẹp đẽ nhất cho thị giác và khứu giác! Làm sao thiếp có thể rời xa ngươi, và lang thang trôi dạt thế nào xuống một thế giới thấp kém hơn; đến chốn mịt mờ và hoang dã này, làm sao chúng ta có thể hít thở bầu không khí kém phần thanh khiết ấy, khi đã quen thuộc với những thứ hoa trái bất tử?

Bấy giờ vị Thiên thần ôn tồn ngắt lời nàng.

Hỡi Eve, chớ khá than khóc, mà hãy nhẫn nại từ bỏ những gì ngươi đã đánh mất một cách chính đáng, chớ đặt để trái tim quá đỗi si mê của mình vào thứ vốn chẳng thuộc về ngươi: Chuyến đi này của ngươi không hề cô độc; đi cùng ngươi là người chồng của ngươi; kẻ mà ngươi buộc phải tuân theo; bất cứ nơi nào chàng cư ngụ, hãy đinh ninh đó chính là đất mẹ của ngươi.

Adam, nhờ những lời này mà hồi phục lại sau cơn choáng váng giá lạnh bất ngờ, và lấy lại được tâm trí đang xao động, bèn hướng những lời nhún nhường cất tiếng nói với Michael.

Hỡi vị sứ giả thiên giới, bất kể ngài thuộc hàng các Ngai Vị, hay được xưng tụng là cao quý nhất trong số đó; bởi vì dáng vấp của ngài tựa như bậc vương giả trên muôn vương giả! Ngài đã dịu dàng biết bao khi truyền đạt sứ điệp của mình, thứ sứ điệp mà nếu nói thẳng ra có lẽ đã bóp nghẹt chúng ta; những nỗi buồn, sự chày bửa và nỗi tuyệt vọng khác mà sự yếu đuối của chúng ta có thể gánh chịu, thì tin tức ngài mang đến chính là việc phải rời khỏi chốn hạnh phúc này — chốn nghỉ ngơi ngọt ngào và là sự an ủi duy nhất còn sót lại quen thuộc với đôi mắt chúng ta! Mọi chốn khác đều trở nên hoang vu và xa lạ; chẳng màng biết đến chúng ta, và chúng ta cũng chẳng hề hay biết chúng: Và nếu bằng những lời cầu nguyện không dứt mà thiếp có thể hy vọng lay chuyển được ý muốn của Đấng vạn năng, thiếp sẽ chẳng ngớt quấy rầy Ngài bằng những tiếng kêu van tha thiết: Thế nhưng việc cầu nguyện chống lại sắc lệnh tuyệt đối của Ngài cũng vô ích chẳng khác nào hơi thở thổi ngược vào gió, bị thổi ngược lại đến ngạt thở ngay trên kẻ cất tiếng thở ra: Do đó, thiếp xin tuân phục mệnh lệnh cao cả của Ngài.

Điều này mới khiến thiếp đau đớn nhất, rằng khi rời khỏi nơi đây, thiếp sẽ bị che khuất khỏi tôn nhan Ngài, bị tước đi ánh mắt thánh thiện của Ngài: Nơi đây thiếp từng có thể thành kính lui tới từng góc nhỏ nơi Ngài rủ lòng ban sự hiện diện thiêng liêng; và kể lại cho các con trai của mình rằng, trên ngọn núi này Ngài từng hiện diện; dưới gốc cây này Ngài đã đứng hiển hiện; giữa những rặng thông này thiếp từng lắng nghe tiếng Ngài; tại dòng suối này thiếp từng trò chuyện cùng Ngài: Thiếp sẽ dựng lên biết bao nhiêu bàn thờ bằng cỏ xanh đầy biết ơn, và chất chồng từng viên đá lấp lánh lấy từ dòng suối, để làm kỷ niệm hay đài tưởng niệm cho muôn đời sau; và trên đó dâng lên những loại nhựa thơm, hoa quả và cỏ hoa ngát hương: Thế nhưng ở thế giới hạ giới kia, thiếp phải tìm kiếm sự hiện diện rạng ngời của Ngài ở đâu, hay lần theo dấu chân Ngài nơi nào? Bởi vì dẫu thiếp từng trốn chạy Ngài trong cơn thịnh nộ, nhưng nay khi được gọi về để kéo dài sự sống và nhận lại dòng dõi đã hứa, thiếp vẫn vô cùng hoan hỉ dẫu chỉ được nhìn thấy tà áo vinh quang của Ngài từ đằng xa; và từ xa xôi kính cẩn tôn thờ dấu chân Ngài.

Nghe vậy, Michael liền ôn tồn đáp lời.

Hỡi Adam, ngươi hãy biết rằng Thiên đàng là của Ngài, và toàn bộ Trái Đất cũng vậy; chẳng phải chỉ có mỗi hòn đá này; sự hiện diện khắp nơi của Ngài lấp đầy đất liền, biển cả, bầu trời, và mọi sinh vật đang sinh sôi nảy nở, được nuôi dưỡng và sưởi ấm bởi quyền năng vô hình của Ngài: Ngài đã ban toàn bộ Trái Đất cho ngươi sở hữu và cai quản, đó chẳng phải là một món quà tầm thường; vậy chớ nên suy đoán rằng sự hiện diện của Ngài chỉ bị giới hạn trong chốn biên giới chật hẹp này của Địa đàng hay Eden: Nơi đây có lẽ từng là thủ đô của ngươi, từ đó sản sinh ra muôn vàn thế hệ; và người ta sẽ từ khắp các cùng đất trên Trái Đất kéo về đây để ca tụng và tôn kính ngươi, tổ phụ vĩ đại của họ.

Thế nhưng vị thế siêu việt ấy ngươi đã đánh mất, bị hạ bệ xuống để sống trên mặt đất bình đẳng với các con trai của mình: Dẫu vậy, chớ hoài nghi rằng trong các thung lũng hay trên những đồng bằng, Thiên Chúa vẫn hiện diện, cũng như ở nơi này; và Ngài sẽ luôn hiện diện; cùng với vô số dấu hiệu về sự hiện diện của Ngài vẫn tiếp tục dõi theo ngươi, vẫn bao bọc xung quanh ngươi bằng lòng nhân hậu và tình cha con, bộc lộ tôn nhan Ngài và dấu vết thiêng liêng từ những bước chân Ngài.

Và để ngươi có thể tin vào điều đó, và được vững lòng trước khi rời khỏi chốn này: hãy biết rằng, ta được sai phái để cho ngươi thấy những gì sẽ xảy ra trong những ngày tháng tương lai đối với ngươi và hậu duệ của ngươi: Hãy chuẩn bị tinh thần để lắng nghe cả điều thiện lẫn điều điều ác; ơn huệ tối cao tranh đấu cùng sự tội lỗi của loài người; ngõ hầu qua đó ngươi học được sự kiên nhẫn đích thực, và biết dung hòa niềm vui với sự sợ hãi cùng nỗi buồn thành kính; được rèn luyện như nhau qua sự điềm tĩnh để gánh chịu mọi hoàn cảnh, dù là thịnh vượng hay nguy nan: Bằng cách đó, ngươi sẽ lèo lái cuộc đời mình một cách an toàn nhất, và chuẩn bị chu đáo nhất để chịu đựng chặng đường sinh tử trần thế khi nó đến. — Hãy bước lên ngọn đồi này; hãy để Eve (vì ta đã làm ướt đôi mắt nàng) ngủ lại ở phía dưới này; trong khi ngươi thức tỉnh để đón nhận tầm nhìn thấy trước; hệt như thuở xưa ngươi từng chìm vào giấc ngủ trong lúc nàng được tạo dựng nên sự sống.

Adam bày tỏ lòng biết ơn và đáp lời.

Xin trèo lên, con xin tuân theo ngài, hỡi Người dẫn đường an toàn, trên con đường ngài dẫn dắt; và xin phó mặc cho bàn tay của Thiên đàng, dẫu có bị trừng phạt đi chăng nữa; con xin quay ngực mình về phía những điều bất hạnh; tự trang bị để chiến thắng thông qua sự chịu đựng, và giành lấy sự nghỉ ngơi từ lao nhọc, nếu may ra con có thể đạt được điều đó. — Thế rồi cả hai bước lên trong những thị kiến của Thiên Chúa. Đó là một ngọn đồi, ngọn đồi cao nhất của Địa đàng; từ đỉnh núi ấy, nửa cầu của trái đất trải rộng ra trong tầm mắt rõ ràng nhất đến tận chân trời bao la nhất.

Ngọn đồi ấy chẳng hề cao hơn, cũng chẳng có tầm nhìn rộng hơn ngọn núi nơi vị Cám Dỗ — vì một lý do hoàn toàn khác — từng đặt Adam thứ hai của chúng ta vào chốn hoang mạc; để cho ngài thấy toàn bộ các vương quốc trên Trái Đất cùng sự vinh quang của chúng. Ánh mắt của ngài có thể bao quát bất cứ nơi nào từng tọa lạc những thành phố nổi tiếng cổ đại hoặc hiện đại, là trung tâm của những đế chế hùng mạnh nhất, từ những bức tường được định mệnh sắp đặt của Cambalu — kinh đô của Hãn quốc Cathay, cho đến Samarkand bên dòng Oxus — ngai vàng của Temir, đến Paquin của các vị vua xứ Sinaean; và từ đó đến Agra và Lahor của Đại Mogul, xuôi xuống bán đảo vàng Chersonese; hoặc nơi người Ba Tư từng ngự trị ở Ecbatan, hay sau đó là Hispahan; hoặc nơi Sa hoàng nước Nga ngự ở Mosco; hay vị Sultan ở Bizance vốn sinh ra ở Turchestan; tầm mắt ngài cũng không thể bỏ sót đế chế Negus cho đến tận cảng biển cực nam Ercoco, và những vị vua hàng hải nhỏ hơn ở Mombaza, Quiloa, Melind, và Sofala — nơi từng được tưởng là xứ Ophir, kéo dài đến vương quốc Congo và Angola ở phương nam xa xôi; hoặc từ dòng lũ Niger cho đến dãy núi Atlas — những vương quốc của Almansor, Fez, Sus, Morocco, Algiers và Tremisen; rồi hướng về châu Âu, và nơi Rome từng ngự trị thế giới: trong tâm tưởng, có lẽ ngài cũng đã nhìn thấy Mexico giàu có — kinh đô của Montezuma, và Cusco ở Peru — kinh đô giàu có hơn của Atabalipa; cùng vùng Guiana hãy còn nguyên vẹn chưa bị tàn phá, nơi có thành phố lớn mà những người con của Geryon gọi là El Dorado.

Thế nhưng để hướng Adam đến những tầm nhìn cao quý hơn, Michael đã gỡ bỏ lớp màng che trên đôi mắt chàng — thứ màng do trái cây giả dối từng hứa hẹn một tầm nhìn trong sáng hơn gây ra; rồi dùng cỏ sáng mắt euphrasy và cây vân hương rue để thanh tẩy thần kinh thị giác, bởi vì chàng còn rất nhiều điều phải chứng kiến; và nhỏ ba giọt nước từ dòng suối hằng sống vào đó.

Sức mạnh của những thành phần ấy thấm sâu vào tận trung tâm sâu thẳm nhất của thị giác tinh thần, đến mức Adam, bị buộc phải nhắm nghiền đôi mắt lại, liền khuỵu xuống và toàn bộ tinh thần chìm vào trạng thái xuất thần; nhưng vị Thiên thần dịu dàng đã nhanh chóng đỡ chàng đứng lên, và đánh thức sự chú ý của chàng bằng những lời sau.

Hỡi Adam, giờ đây hãy mở mắt ra; và trước tiên hãy chứng kiến những hậu quả mà tội ác nguyên thủy của ngươi đã gây ra cho một số kẻ xuất thân từ ngươi; những kẻ chưa từng chạm tay vào cái cây bị cấm; cũng chẳng hề cấu kết với con rắn; hay phạm tội lỗi như ngươi; thế nhưng từ tội lỗi ấy lại mang lấy sự bại hoại, để rồi sinh ra những hành động bạo lực hơn.

Chàng mở mắt ra, và nhìn thấy một cánh đồng, một nửa là đất cày cấy với những bó lúa mì vừa được gặt; nửa kia là đồng cỏ chăn cừu và chuồng trại; ở chính giữa là một bệ thờ mộc mạc làm bằng thảm cỏ xanh đứng như một cột mốc ranh giới; chẳng bao lâu sau, một kẻ gặt lúa đẫm mồ hôi từ luống cày của mình mang đến những trái cây đầu mùa, những bông lúa xanh và bó lúa vàng, để nguyên không tuyển chọn tùy theo tay vơ được; tiếp theo là một người chăn cừu, hiền lành hơn, mang theo những con đầu lòng trong bầy gia súc của mình, được chọn lựa kỹ càng và tốt nhất; rồi tiến hành tế lễ, đặt phần nội tạng cùng mỡ của chúng, rắc thêm hương trầm, lên đống củi chẻ, và thực hiện mọi nghi lễ đích đáng: Lễ vật của chàng nhanh chóng được ngọn lửa từ Thiên đàng giáng xuống tiêu thụ bằng một thoáng chớp nhoáng và làn khói thơm nghi ngút; còn lễ vật của kẻ kia thì không, bởi vì lòng dạ hắn vốn chẳng thành kính; khiến cho hắn âm ỉ nổi giận trong lòng, và trong lúc họ đang trò chuyện, hắn đã dùng một hòn đá giáng thẳng vào vùng ngực khiến kẻ kia mất mạng; hắn ngã xuống; và với gương mặt tái nhợt của cái chết, cất lên tiếng rên rỉ tiễn biệt linh hồn cùng dòng máu tuôn trào xối xả.

Chứng kiến cảnh tượng ấy, trái tim Adam vô cùng bàng hoàng, và vội vã cất tiếng kêu lên với Thiên thần.

Hỡi Thầy, một tai họa lớn lao vừa giáng xuống người hiền lành vừa tiến hành tế lễ kia; lòng đạo hạnh và sự tôn kính thuần khiết lại được báo đáp như thế này sao?

Michael, bản thân cũng đầy xúc động, liền đáp lời.

Hỡi Adam, hai kẻ này là anh em ruột thịt, và sẽ xuất thân từ chính dòng dõi của ngươi; kẻ bất nghĩa đã sát hại người công chính, vì lòng đố kỵ khi thấy lễ vật của em mình được Thiên đàng chấp nhận; thế nhưng hành động đẫm máu ấy sẽ bị trừng phạt; và đức tin được chuẩn thuận của người kia sẽ chẳng hề mất đi phần thưởng; dẫu ngươi thấy hắn ngã xuống đây, lăn lộn trong bụi trần và máu tươi. Nghe vậy, tổ phụ chúng ta liền thốt lên.

Than ôi! Cả cho hành động lẫn nguyên nhân của nó! Nhưng có phải ta vừa nhìn thấy cái chết không? Có phải đây là con đường ta phải trở về với đất mẹ? Hỡi cảnh tượng kinh hoàng, thật ô uế và gai mắt khi nhìn ngắm, khủng khiếp khi nghĩ đến, và làm sao có thể chịu đựng nổi khi cảm nhận!

Đáp lời chàng, Michael cất tiếng. Ngươi vừa chứng kiến cái chết trong hình hài đầu tiên của nó đối với con người; nhưng cái chết còn vô số hình hài, và con đường dẫn đến hang ổ u ám của hắn cũng vô vàn, tất cả đều ảm đạm; tuy nhiên chúng lại mang đến cho giác quan cảm giác kinh hoàng ở cửa ngõ nhiều hơn là khi ở bên trong.

Một số kẻ, như ngươi vừa thấy, sẽ chết bởi những đòn bạo lực; bởi lửa, lụt lội, nạn đói, và tồi tệ hơn là sự vô độ trong ăn uống, thứ sẽ mang đến trần gian những căn bệnh khủng khiếp; một binh đoàn quái dị gồm những bệnh tật ấy sẽ xuất hiện trước mắt ngươi; để ngươi biết được sự khốn khổ mà thói vô độ của Eve sẽ giáng xuống đầu nhân loại.

Ngay lập tức, một khung cảnh hiện ra trước mắt chàng, ảm đạm, hôi hám và tối tăm; đó dường như là một nhà thương bệnh tật; nơi đặt la liệt vô số những kẻ đau ốm; mọi thứ bệnh tật với những cơn co thắt ghê rợn hay sự tra tấn quằn quại, những cơn quặn thắt của nỗi đau đớn tuyệt vọng, mọi loại sốt rét, chứng co giật, động kinh, catarrh dữ dội, sỏi thận và loét dạ dày, những cơn đau quặn bụng, sự cuồng loạn của quỷ ám, chứng u sầu trầm uất, bệnh điên do trắc ảnh của mặt trăng, chứng teo cơ gầy mòn, bệnh lở loét tiêu mòn, dịch hạch tàn phá lan tràn, bệnh phù thũng, hen suyễn, và những cơn đau nhức khớp xương.

Cảnh tượng lăn lộn thật hãi hùng, những tiếng rên rỉ thật sâu thẳm; Sự Tuyệt Vọng tất bật chăm sóc người bệnh từ chiếc giường này sang chiếc giường khác; và ngay trên đầu họ, Cái Chết đắc thắng đang giơ cao ngọn giáo, nhưng trì hoãn việc ra đòn, dẫu thường xuyên được khẩn cầu bằng những lời thề nguyện, như thể đó là ân huệ tối cao và niềm hy vọng cuối cùng của họ.

Một cảnh tượng dị dạng nhường ấy thì trái tim bằng đá nào có thể dửng dưng ráo hoảnh mà ngắm nhìn lâu dài? Adam thì không thể, chàng đã bật khóc, dẫu chẳng phải do người sinh ra; lòng trắc ẩn đã đánh gục phần nam tính tuyệt vời nhất trong chàng, và đẩy chàng chìm đắm trong dòng lệ một khoảng thời gian, cho đến khi những suy nghĩ vững vàng hơn kìm hãm lại sự bộc phát ấy; và với những từ ngữ nhọc nhằn lấy lại được, chàng tiếp tục cất tiếng than vãn.

Hỡi nhân loại khốn khổ, các ngươi đã bị đày đọa đến mức độ suy đồi nào, và bị giam cầm trong một trạng thái khốn cùng làm sao! Giá như đừng sinh ra thì cái kết ấy còn tốt đẹp hơn. Cớ sao sự sống lại được ban tặng để rồi bị tước đoạt khỏi chúng ta một cách cay đắng như thế? Hoặc đúng hơn, cớ sao nó lại bị ép buộc áp đặt lên chúng ta như vậy? Nếu hay biết trước những gì mình sẽ tiếp nhận, hẳn chúng ta đã chẳng thèm chấp nhận món sự sống được ban phát ấy, hoặc sẽ sớm van xin được từ bỏ nó, cảm thấy nhẹ nhõm khi được tống khứ trong yên bình như thế.

Hình ảnh của Đức Chúa Trời ở con người — thuở ban đầu được tạo dựng thật đẹp đẽ và hiên ngang, dẫu nay đã vấy bẩn — lại có thể bị hạ thấp xuống những nỗi thống khổ gớm ghiếc như vậy dưới những đòn tra tấn vô nhân đạo hay sao? Tại sao con người, dẫu vẫn lưu giữ một phần hình bóng thần linh, lại không được giải thoát khỏi những sự biến dạng dị hợm ấy, và được miễn trừ vì cớ hình ảnh của Đấng Tạo Hóa?

Hình ảnh của Đấng Tạo Hóa của họ, Michael đáp lời, đã rời bỏ họ, ngay khi họ tự hạ thấp bản thân mình để làm nô lệ cho Dục vọng khôngề vâng lời; và mang lấy hình ảnh của kẻ mà họ phục vụ, một thói hư tật xấu mang tính cầm thú, là nguyên nhân chính dẫn đến tội lỗi của Eve.

Đó là lý do tại sao hình phạt của họ lại thảm hại đến thế, không phải làm biến dạng hình likeness của Chúa, mà là biến dạng chính hình likeness của bản thân họ; hoặc nếu đó là hình likeness của Ngài, thì đã bị chính tay họ bôi nhọ; trong khi họ xuyên tạc những quy luật lành mạnh của Tự nhiên thuần khiết thành bệnh tật gớm ghiếc; quả là một cái kết đáng đời, bởi vì họ đã chẳng chịu tôn kính hình ảnh của Chúa bên trong chính mình.

Adam nói: “Con thấy điều đó là công bằng, và xin tuân phục. Nhưng liệu hãy còn con đường nào khác nữa chăng, ngoài những chặng đường đầy đau đớn này, để chúng ta có thể đi đến cái chết, và hòa lẫn với cội nguồn cát bụi vốn có của mình?”

Michael đáp: “Vẫn có, nếu ngươi tuân thủ cẩn trọng quy luật Vừa phải; được dạy dỗ bởi sự tiết độ, trong những gì ngươi ăn và uống; tìm kiếm sự nuôi dưỡng phải phép từ đó, chứ không phải niềm vui phàm ăn nhậu, cho đến khi vô số năm tháng trôi qua trên đầu ngươi: Bằng cách đó, ngươi có thể sống; cho đến khi, tựa như trái cây chín muội, ngươi rơi vào lòng đất mẹ; hoặc được hái đi một cách nhẹ nhàng, chứ không phải bị bứt phá một cách thô bạo: Đó là cái chết tự nhiên của Tuổi Già; thế nhưng khi ấy, ngươi phải sống lâu hơn tuổi trẻ, sức mạnh và nhan sắc của mình; những thứ sẽ thay đổi thành sự khô héo, yếu ớt và bạc phơ; khi ấy các giác quan của ngươi sẽ cùn mòn, phải từ bỏ mọi cảm nhận về khoai lạc so với những gì ngươi đang có; và thay cho bầu không khí tuổi trẻ, đầy hy vọng và phấn khởi, trong dòng máu của ngươi sẽ ngự trị một hơi lạnh ảm đạm của sự giá lạnh và khô khan nhằm đè nặng tinh thần ngươi xuống, và cuối cùng tiêu diệt luôn cả nhựa sống.”

Tổ phụ chúng ta đáp lời.

Kể từ nay con sẽ chẳng còn trốn tránh cái chết nữa, cũng chẳng thiết tha kéo dài sự sống thêm bao nhiêu; trái lại, con hướng tâm trí vào việc làm sao để có thể rũ bỏ gánh nặng kềnh càng này một cách tốt đẹp và dễ dàng nhất; thứ gánh nặng mà con phải mang cho đến ngày được định định phải trao trả, và nhẫn nại chờ đợi thời khắc tàn lụi của mình.

Michael đáp: “Chớ yêu lấy sự sống của mình, cũng đừng căm ghét nó; nhưng những gì ngươi đang sống, hãy sống cho trọn vẹn; còn dài hay ngắn, hãy phó mặc cho Thiên đàng: Và giờ đây hãy chuẩn bị tinh thần cho một tầm nhìn khác.”

Chàng nhìn, và thấy một vùng đồng bằng rộng lớn, trên đó có những mái lều đủ màu sắc; gần đó là những bầy gia súc đang gặm cỏ; ở những nơi khác, âm thanh của các nhạc cụ tạo nên những hợp âm du dương cất lên, tiếng đàn hạc và đàn phong cầm; và người ta nhìn thấy kẻ đang lướt ngón tay trên các phím và dây đàn; cú chạm linh hoạt của hắn, tuân theo bản năng qua mọi tỷ điệu trầm bổng, lúc vút bay lúc rượt đuổi đan xen theo khúc fugue ngân vang.

Ở một phần khác lại có kẻ đang đứng bên lò rèn lao động, nung chảy hai khối sắt và đồng thau khổng lồ (dẫu là tìm thấy ở nơi ngọn lửa tình cờ đã thiêu rụi các khu rừng trên núi hay thung lũng, chảy tràn xuống các mạch của trái đất; rồi róc rách chảy nóng hổi đến cửa hang nào đó; hay được gột rửa bởi dòng suối từ lòng đất); hắn đổ thứ quặng lỏng ấy vào những chiếc khuôn đã được chuẩn bị sẵn; từ đó hắn tạo hình trước tiên là những công cụ của chính mình; rồi sau đó là bất kỳ thứ gì có thể được chế tác bằng cách đúc hoặc chạm khắc trên kim loại.

Tiếp theo những cảnh tượng ấy, nhưng ở phía gần hơn, một nhóm người khác từ những ngọn đồi cao lân cận — vốn là nơi cư ngụ của họ — đang đi xuống đồng bằng; qua trang phục, họ có vẻ là những người công chính, và toàn bộ tâm trí họ hướng về việc thờ phượng Chúa cho đúng đắn, thấu hiểu những công trình của Ngài không hề bị che giấu; cũng chẳng bỏ qua những điều có thể bảo vệ sự tự do và hòa bình cho nhân loại; họ đi dạo trên đồng bằng chưa bao lâu, thì bỗng kìa, từ phía các lều trại xuất hiện một đoàn phụ nữ xinh đẹp, lộng lẫy trong những món trang sức và xiêm y lẳng lơ; họ cất tiếng hát những khúc tình ca ngọt ngào theo tiếng đàn hạc, và uyển chuyển bước đến trong điệu nhảy: Những người đàn ông, dẫu có vẻ trang nghiêm, nhưng vẫn dõi theo họ; và để cho ánh mắt mình lang thang chẳng thèm kìm hãm; cho đến khi, bị bắt gọn trong tấm lưới tình ái, họ phải lòng nhau; và mỗi người chọn lấy đối tượng mình ưng thuận; giờ đây họ bàn chuyện tình yêu cho đến khi sao mai — sứ giả của tình yêu — xuất hiện; rồi trong cơn say đắm, họ thắp lên ngọn đuốc tân hôn, và cất tiếng cầu khấn Hymen, vị thần lần đầu tiên được cầu khấn trong các nghi lễ kết hôn: Khắp các lều trại rộn rã tiếng ca hát và âm nhạc.

Một cuộc hội ngộ hạnh phúc như thế, cùng kết cục tốt đẹp của tình yêu và tuổi trẻ không bị mai một, những khúc ca, vòng hoa, bông hoa và những bản giao hưởng quyến rũ, đã chạm đến trái tim của Adam — kẻ vốn dễ bị cuốn hút để đón nhận niềm khoai lạc, bản chất vốn dĩ của tự nhiên; và chàng đã bộc lộ điều đó như sau.

Hỡi bậc khai sáng đôi mắt của con, vị Thiên thần tối cao được ban phước; tầm nhìn này có vẻ tốt đẹp hơn rất nhiều, và mang theo nhiều hy vọng về những ngày bình yên hơn so với hai tầm nhìn trước; những tầm nhìn trước vốn chỉ mang sự thù hận và cái chết, hoặc nỗi đau đớn tồi tệ hơn nhiều; còn ở đây Tự nhiên dường như được trọn vẹn trong mọi mục đích của mình.

Michael liền đáp lời. Chớ nên phán xét điều gì là tốt nhất dựa vào niềm khoai lạc, dẫu có vẻ phù hợp với tự nhiên; bởi vì ngươi được tạo dựng nên cho một mục đích cao cả hơn, thánh thiện và thuần khiết, đó là sự đồng điệu với thiên giới.

Những chiếc lều mà ngươi thấy trông dễ chịu nhường ấy, chính là lều trại của sự gian ác; nơi dòng dõi của kẻ từng sát hại anh mình sẽ cư ngụ; họ có vẻ say mê những nghệ thuật làm tôn lên vẻ đẹp cuộc sống, là những kẻ phát minh tài tình; nhưng lại quên lãng Đấng Tạo Hóa của mình, dẫu Thánh Thần của Ngài từng dạy dỗ họ; thế nhưng họ chẳng màng thừa nhận bất kỳ món quà nào của Ngài.

Tuy nhiên họ sẽ sinh ra một dòng dõi vô cùng xinh đẹp; bởi vì đoàn phụ nữ xinh đẹp mà ngươi vừa thấy, trông tựa như các Nữ thần, vừa vui tươi, uyển chuyển, vừa lộng lẫy, nhưng lại trống rỗng trước mọi đức hạnh tạo nên danh dự gia đình và lời ca tụng cao quý nhất của người phụ nữ; họ chỉ được nuôi dưỡng và hoàn thiện để chiều theo vị giác của dục vọng dâm đãng, biết ca hát, nhảy múa, ăn mặc phô trương, uốn lưỡi đưa tình và đảo mắt đưa thoi: Trước những kẻ ấy, dòng dõi những người đàn ông điềm đạm — những người nhờ đời sống đạo đức mà được gọi là con cái của Thiên Chúa — sẽ dâng hiến toàn bộ đức hạnh và danh tiếng của mình một cách hèn hạ trước những cạm bẫy và nụ cười của những nữ vô thần ấy; và giờ đây họ đang đắm chìm trong niềm hoan ca, chẳng bao lâu nữa sẽ thỏa sức buông thả; và cười cợt, để rồi chẳng bao lâu nữa thế giới sẽ phải khóc ngập trong biển nước mắt.

Adam, người vừa bị tước đoạt niềm vui ngắn ngủi, bèn cất lời.

Hỡi niềm xót xa và sự hổ thẹn biết bao, khi những kẻ từng bước vào đường đời thật tốt đẹp lại quay lưng bước vào những con đường lệch lạc, hoặc kiệt sức ngay giữa chặng đường! Thế nhưng con vẫn thấy hướng đi của nỗi thống khổ nhân loại vẫn y nguyên như thế, khởi nguồn từ người Phụ nữ.

Nó khởi nguồn từ sự lười biếng yếu mềm của người Đàn ông, vị Thiên thần đáp lời, kẻ đáng lẽ ra phải giữ gìn vị thế của mình bằng sự khôn ngoan và những ân huệ siêu việt đã nhận được.

Nhưng giờ đây hãy chuẩn bị tinh thần cho một cảnh tượng khác.

Chàng nhìn, và thấy một lãnh thổ rộng lớn trải dài trước mắt, những thị trấn và công trình nông thôn đan xen giữa vùng; những thành phố của con người với những cánh cổng cao ngất và tháp canh, đám đông tụ tập mang vũ khí, những gương mặt hung hãn đe dọa chiến tranh, những tên người khổng lồ với bộ xương vạm vỡ và sự táo bạo lớn lao; kẻ thì vung gươm, người thì kìm cương những con chiến mã sùi bọt mép, đơn độc hoặc sắp xếp thành các chiến trận bao gồm cả kỵ binh lẫn bộ binh, đứng tập hợp chẳng hề nhàn rỗi; một hướng là một băng nhóm được tuyển chọn đang lùa đi một đàn gia súc từ bãi cỏ màu mỡ, những chú bò đực đẹp đẽ và những con bò cái béo tốt; hoặc bầy cừu lông cừu trắng muốt, những con cừu cái và lũ cừu con đang kêu bê bết băng qua cánh đồng, đó là chiến lợi phẩm của chúng; những người chăn cừu suýt mất mạng phải tháo chạy, nhưng họ kêu gọi viện trợ, từ đó châm ngòi cho một trận chiến đẫm máu; các tiểu đoàn giao chiến trong một cuộc giao tranh tàn khốc; nơi ban nãy gia súc còn gặm cỏ, giờ đây cánh đồng đẫm máu nằm rải rác những xác chết và vũ khí, trở nên hoang vắng: Những kẻ khác thì bao vây một thành phố kiên cố, đóng cọc dựng trại; tấn công bằng máy bắn đá, thang leo và đường hầm; những kẻ khác trên tường thành chống trả bằng phi tiêu, lao, đá và lửa diêm sinh; ở mỗi bên đều là cảnh chém giết và những chiến tích khổng lồ.

Ở một phần khác, những vị sứ giả mang quyền trượng triệu tập hội đồng tại các cổng thành; chẳng bao lâu sau, những người đầu bạc tóc tai trang nghiêm, hòa lẫn với các chiến binh, tụ họp lại và những bài diễn văn vang lên; nhưng chẳng bao lâu sau lại chìm trong sự đối lập bè phái; cho đến cuối cùng, một người trung niên bước lên, nổi bật với phong thái khôn ngoan, cất lời bàn luận rôm rả về đúng sai, về công lý hay tôn giáo, sự thật và hòa bình, cùng sự phán xét từ trên cao: Cả người già lẫn người trẻ đều la ó phản đối hắn, và suýt nữa đã ra tay dùng bạo lực bắt giữ hắn, nếu như một đám mây giáng xuống không kịp thời cướp lấy hắn đi mà không ai trong đám đông nhìn thấy giữa lúc hỗn mang: Cứ thế bạo lực cứ tiếp diễn, sự áp bức và luật lệ của gươm giáo lan tràn khắp đồng bằng, và chẳng tài nào tìm thấy chốn dung thân.

Adam đẫm đìa nước mắt, buồn rầu quay sang hướng dẫn viên của mình mà than thở: Ơi! Những kẻ này là gì, những bộ máy của cái chết chứ nào phải con người? Những kẻ nhẫn tâm giáng cái chết xuống đồng loại như thế, và nhân lên gấp vạn lần tội lỗi của kẻ từng sát hại anh mình: Bởi vì họ tàn sát ai vào lúc này, nếu không phải là anh em của mình; con người tàn sát con người. Thế nhưng ai là người công chính đó, kẻ mà nếu Thiên an không giải cứu, thì đã bị tiêu diệt trong sự công chính của mình rồi?

Michael đáp lời. Đó là kết quả của những cuộc hôn nhân sai lầm mà ngươi vừa chứng kiến; nơi người tốt kết đôi cùng kẻ xấu, những kẻ vốn dĩ tự thân vô cùng căm ghét việc hợp cạ, nhưng vì sự thiếu thận trọng mà hòa lẫn vào nhau, đã sinh ra những quái thai về thể xác lẫn tâm trí.

Những kẻ khổng lồ đó chính là như thế, những con người nổi danh lừng lẫy; bởi vì trong những ngày tháng ấy, chỉ có sức mạnh mới được ngưỡng mộ, và sự dũng mãnh cùng đức hạnh anh hùng mới được ca tụng; chiến thắng trong chiến trận, khuất phục các quốc gia, và mang về những chiến lợi phẩm đi kèm với hàng vạn sinh mạng bị tàn sát, sẽ được xem là đỉnh cao của vinh quang nhân loại; và để ghi nhận vinh quang của chiến thắng, họ được tôn vinh là những bậc chinh phục vĩ đại, những vị ân nhân của nhân loại, các vị Thần, và những người con của các vị Thần; gọi họ là những kẻ hủy diệt và dịch hạch của nhân loại thì đúng đắn hơn.

Bằng cách đó, tiếng tăm sẽ đạt được, sự lừng lẫy trên mặt đất sẽ hình thành; còn những điều thực sự xứng đáng với danh tiếng lại bị che giấu trong im lặng.

Thế nhưng vị hiền giả đời thứ bảy tính từ ngươi, kẻ mà ngươi vừa chứng kiến là người duy nhất công chính trong một thế giới đồi bại, và do đó bị căm ghét, bị vây hãm bởi vô số kẻ thù chỉ vì dám đơn độc sống công chính, và cất lời nói ra sự thật đầy ghê tởm rằng Thiên Chúa sẽ ngự đến để phán xét họ cùng các Thánh của Ngài; hắn đã được Đấng Tối Cao cất lấy trong một đám mây thơm ngát cùng những cỗ xe ngựa có cánh, như ngươi đã thấy, để bước đi cùng Thiên Chúa ở chốn cứu rỗi cao cả và những vùng trời hạnh phúc, được miễn nhiễm khỏi cái chết; nhằm cho ngươi thấy phần thưởng nào đang chờ đợi người tốt; và phần hình phạt nào dành cho những kẻ còn lại; giờ đây hãy hướng ánh mắt về phía đó và mau chóng chứng kiến.

Chàng nhìn, và thấy bộ mặt của vạn vật hoàn toàn thay đổi; cái cổ họng bằng đồng của chiến tranh đã ngừng gầm thét; giờ đây mọi thứ đã biến thành sự vui chơi giải trí, sự xa hoa trụy lạc, yến tiệc và khiêu vũ; kết hôn hay bán dâm tùy theo hoàn cảnh, cưỡng hiếp hay ngoại tình khi bắt gặp những kẻ xinh đẹp lôi cuốn; từ những chén rượu họ lao vào những cuộc hỗn chiến dân sự.

Cuối cùng, một vị trưởng lão xuất hiện giữa bọn họ, lớn tiếng bày tỏ sự bất mãn tột cùng với những việc làm của họ, và làm chứng chống lại lối sống của họ; ông thường xuyên lui tới các buổi tụ tập của họ, bất kể ở đâu, trong các buổi khải hoàn hay lễ hội; và rao giảng cho họ về sự cải đạo và ăn năn hối cải, hệt như những linh hồn đang bị giam cầm dưới những phán quyết cận kề: Thế nhưng tất cả đều vô ích: Khi nhìn thấy điều đó, ông liền ngừng tranh luận, và dời lều trại của mình ra xa; rồi đốn những khúc gỗ cao trên núi, bắt đầu đóng một chiếc tàu có kích thước khổng lồ; được đo lường bằng cùi chỏ, chiều dài, chiều rộng và chiều cao; trét nhựa đường xung quanh; và thiết kế một cánh cửa ở bên hông; cùng với lượng dự trữ lương thực được chuẩn bị dồi dào cho cả người lẫn vật: Khi ấy kìa, một điều kỳ diệu lạ lùng xuất hiện! Từ muôn loài thú, chim chóc và côn trùng nhỏ bé, từng nhóm bảy con và từng cặp đôi tiến đến, bước vào theo đúng trật tự được dạy dỗ; cuối cùng là vị trưởng lão và ba người con trai của ông, cùng với bốn người vợ của họ; và Đức Chúa Trời đã đóng chặt cánh cửa lại.

Trong khi đó, ngọn gió nam nổi lên, với những đôi cánh đen bay lượn rộng khắp, gom tất cả những đám mây từ dưới vòm trời lại với nhau; những ngọn núi phả lên lượng hơi nước và sương mù ẩm ướt đầy đặn để tiếp sức cho chúng; và giờ đây bầu trời đặc quánh ngự trị như một chiếc trần nhà tối sầm; cơn mưa xối xả trút xuống dữ dội; và kéo dài liên tục cho đến khi mặt đất chẳng còn nhìn thấy nữa; chiếc tàu nổi bồng bềnh được nâng bổng lên, an toàn với chiếc mũi tàu nhọn cưỡi bồng bềnh trên những con sóng; mọi nơi chôn rau cắt rốn khác đều bị dòng lũ nhấn chìm, cuốn trôi chúng cùng toàn bộ sự kiêu hãnh xuống sâu dưới lòng nước; biển bao trùm lấy biển, biển mênh mông không bờ bến; và ngay trong những cung điện của chúng — nơi chốn xa hoa từng ngự trị — lũ quái vật biển sinh sôi nảy nở và làm ổ; trong số vô số nhân loại từng đông đúc thuở nào, tất cả đều bỏ mạng, chỉ còn lại những kẻ được đưa lên một chiếc thuyền nhỏ trôi nổi bồng bềnh.

Lúc bấy giờ Adam đau đớn biết bao khi chứng kiến thời khắc tàn lụi của toàn bộ hậu duệ mình, một kết cục thật thảm thương, sự tuyệt chủng dân số! Một dòng lũ khác, dòng lũ của nước mắt và nỗi buồn, cũng đã dìm chết chính ngươi, và nhấn chìm ngươi xuống hệt như những đứa con của mình; cho đến khi được Thiên thần dịu dàng nâng dậy, cuối cùng ngươi mới đứng vững trên đôi chân của mình, dẫu chẳng lấy gì làm an ủi; hệt như một người cha đang khóc thương cho những đứa con của mình, toàn bộ đều bị tiêu diệt ngay trước mắt cùng một lúc; và với giọng nghẹn ngào, ngươi cất lời than vãn với Thiên thần.

Hỡi những thị kiến được báo trước đầy bi thảm! Thà rằng tôi cứ sống trong sự ngu muội về tương lai thì hơn! Như thế tôi sẽ chỉ phải gánh chịu phần bất hạnh của riêng mình, gánh nặng của mỗi ngày vốn đã đủ nặng nề rồi; còn những thứ giờ đây bị trút xuống, vốn là gánh nặng của vô số thời đại, lại đổ ập lên tôi cùng một lúc, khiến cho sự hiểu biết trước của tôi mang lại một sự sống yểu mệnh nhằm hành hạ tôi trước khi chúng thực sự tồn tại, bằng ý nghĩ rằng chúng bắt buộc phải xảy ra. Từ nay về sau, đừng ai tìm cách tiên đoán trước những gì sẽ giáng xuống bản thân hay con cái mình nữa; hắn có thể chắc chắn về những điều ác, thứ mà sự hiểu biết trước của hắn chẳng thể nào ngăn chặn được; và hắn sẽ cảm nhận những điều ác trong tương lai thông qua sự lo âu chẳng kém gì khi trực tiếp trải nghiệm nó, thật đau đớn để chịu đựng: Thế nhưng sự lo lắng đó giờ đây đã qua đi, chẳng còn con người nào để mà cảnh báo nữa; những kẻ hiếm hoi thoát khỏi nạn đói và nỗi thống khổ rồi cuối cùng cũng sẽ bị tiêu diệt, lang thang trong vùng sa mạc nước này: Tôi từng nuôi hy vọng, khi bạo lực chấm dứt và chiến tranh trên trái đất dập tắt, mọi thứ khi ấy sẽ tốt đẹp hơn; hòa bình sẽ tôn vinh dòng dõi loài người bằng những ngày tháng hạnh phúc kéo dài; thế nhưng tôi đã hoàn toàn lầm đường lạc lối; bởi vì giờ đây tôi nhìn thấy hòa bình cũng gây ra sự bại hoại chẳng kém gì chiến tranh tàn phá.

Làm sao lại ra nông nỗi này? Hỡi Người dẫn đường thiên giới, xin hãy giải thích, và liệu dòng dõi loài người sẽ chấm dứt ở chốn này hay chăng?

Michael liền đáp lời. Những kẻ mà ngươi vừa nhìn thấy lúc sau cùng trong sự đắc thắng và giàu sang trụy lạc, chính là những kẻ từng xuất hiện đầu tiên với những hành động dũng mãnh và chiến công vĩ đại nhưng lại hoàn toàn trống rỗng trước đức hạnh đích thực; những kẻ — sau khi đã đổ biết bao máu xương và tàn phá muôn nơi qua việc khuất phục các quốc gia, từ đó giành được tiếng tăm trên thế giới, những danh hiệu cao quý cùng những chiến lợi phẩm giàu sang — sẽ thay đổi hướng đi để tìm kiếm khoai lạc, sự nhàn hạ và lười biếng, sự phè phỡn và dục vọng; cho đến khi sự lăng loàn và kiêu hãnh khơi mào cho những hành động thù địch nổ ra ngay trong thời bình.

Những kẻ bị chinh phục và biến thành nô lệ bởi chiến tranh cũng sẽ đánh mất tự do, đánh mất toàn bộ đức hạnh cùng lòng kính sợ Chúa; bởi vì lòng đạo đức giả mạo của họ trong những trận chiến khốc liệt chẳng hề tìm thấy sự trợ giúp nào để chống lại kẻ xâm lược; do đó, lòng nhiệt thành nguội lạnh, từ đó họ sẽ tập tành cách sống an toàn, thế tục hoặc đồi trụy, dựa vào những gì các bậc chủ nhân của họ ban phát cho thụ hưởng; bởi vì trái đất sẽ sinh sôi nhiều hơn mức cần thiết để sự tiết độ được thử thách: Thế nên tất cả sẽ trở nên suy đồi, tất cả đều bại hoại; công lý và sự tiết độ, sự thật và đức tin đều bị lãng quên; ngoại trừ một con người duy nhất, người con duy nhất của ánh sáng trong một thời kỳ tăm tối, chống lại những tấm gương tốt, chống lại sự cám dỗ, thói tục và cả một thế giới đang nổi giận: Bất chấp sự sỉ nhục và khinh miệt hay bạo lực, hắn vẫn sẽ cảnh báo họ về những lối sống gian ác của mình; và chỉ cho họ thấy những con đường của sự công chính, an toàn và tràn ngập sự bình an biết bao; đồng thời tuyên bố cơn thịnh nộ sắp giáng xuống trước sự ngoan cố của họ; và hắn sẽ trở về trong sự chế giễu của họ, nhưng được Đức Chúa Trời dõi theo — người đàn ông công chính duy nhất còn sống sót; theo lệnh của Ngài, hắn sẽ đóng một chiếc tàu kỳ diệu như ngươi đã chứng kiến, để cứu lấy bản thân và gia đình mình giữa một thế giới đang hướng tới sự hủy diệt toàn diện.

Ngay sau khi hắn cùng những con người và muôn thú được chọn lựa để sinh tồn bước lên tàu, và được che chở kín đáo xung quanh; thì tất cả các tầng thác nước của Thiên đàng được mở toang trên Trái Đất sẽ tuôn trào mưa, ngày lẫn đêm; mọi mạch nước của vực sâu, vỡ tung ra sẽ đẩy đại dương dâng trào vượt qua mọi giới hạn; cho đến khi dòng nước lụt dâng lên cao hơn cả những ngọn đồi cao nhất: Khi ấy ngọn núi Địa đàng này sẽ bị sức mạnh của những con sóng xô lệch khỏi vị trí, bị đẩy bởi dòng lũ cuồn cuộn, với toàn bộ cây côi xanh tươi bị tàn phá và những thân cây trôi dạt, xuôi theo dòng sông lớn tiến ra cửa biển mênh mông, và ở đó bén rễ trở thành một hòn đảo mặn chát và trơ trọi, là chốn hoang dã của loài hải cẩu, cá voi và tiếng kêu la của chim mòng biển: Nhằm dạy cho ngươi biết rằng Thiên Chúa chẳng màng gán cho bất kỳ địa danh nào sự thánh thiện, nếu như điều đó không được mang đến bởi những con người thường xuyên lui tới hoặc sinh sống tại nơi ấy.

Và giờ đây, hãy chứng kiến những gì sẽ tiếp diễn tiếp theo.

Chàng nhìn, và thấy chiếc tàu tròng trành trên dòng nước lụt, giờ đây đã rút bớt; bởi vì những đám mây đã bay đi, bị xua đuổi bởi một cơn gió bắc buốt giá — cơn gió thổi khô làm nhăn nheo bề mặt của trận đại hồng thủy, như thể nó đang lụi tàn; và ánh mặt trời trong vớt trên tấm gương nước mênh mông đang chiếu rọi cái nóng hừng hực, hút lấy những con sóng tươi mát với lượng nước lớn hệt như kẻ đang cơn khát; khiến cho dòng nước đang chảy thu hẹp lại từ một hồ nước đọng thành dòng triều rút lăn tăn rón rén bước đi về phía đại dương sâu thẳm; nơi giờ đây đã đóng kín các cống nước của mình, hệt như Thiên đàng đã khép lại các khung cửa sổ.

Chiếc tàu giờ đây không còn nổi bồng bềnh nữa, mà dường như đã chạm đất, nằm cố định chắc chắn trên đỉnh của một ngọn núi cao. Và giờ đây những đỉnh đồi hiện ra tựa như những khối đá; từ đó những dòng nước xiết gầm thét cuốn trôi thủy triều hung hãn của chúng hướng về phía biển đang rút lui.

Ngay lập tức từ trong tàu một con quạ bay ra, và theo sau nó là một sứ giả đáng tin cậy hơn, một chú chim bồ câu được phóng thích lần đầu rồi lần thứ hai để thám thính xem cây cối xanh tươi hay mặt đất nào mà chân nó có thể đặt lên: Trong lần trở lại thứ hai, nó mang theo trong mỏ một chiếc lá ô-liu, dấu hiệu của sự hòa bình: Chẳng bao lâu sau mặt đất khô ráo xuất hiện, và từ trong tàu vị tổ phụ cổ đại bước xuống cùng toàn bộ đoàn tùy tùng của mình; rồi với hai bàn tay giơ cao và đôi mắt thành kính, hướng lòng biết ơn lên Thiên đàng, ông nhìn thấy ngay phía trên đầu mình một đám mây đẫm sương, và trong đám mây ấy là một chiếc cầu vồng nổi bật với ba dải màu rực rỡ được giơ cao, minh chứng cho sự hòa bình từ Thiên Chúa và một giao ước mới.

Khi nhìn thấy cảnh tượng ấy, trái tim của Adam — kẻ ban nãy vốn vô cùng u sầu — bỗng vô cùng hoan hỉ; và niềm vui của chàng tuôn trào như sau.

Hỡi Người hướng dẫn thiên giới, Đấng có thể tái hiện những tương lai tựa như hiện tại! Tôi như được hồi sinh bởi tầm nhìn cuối cùng này; hoàn toàn chắc chắn rằng nhân loại sẽ được sinh tồn, cùng với muôn loài sinh vật và dòng dõi của chúng được bảo tồn.

Giờ đây tôi ít thương tiếc hơn cho cả một thế giới gồm những kẻ ác bị tiêu diệt, so với niềm hân hoan khi thấy một con người hoàn hảo và công chính đến mức Thiên Chúa rủ lòng gầy dựng nên một thế giới khác từ ông, và quên đi toàn bộ cơn thịnh nộ của mình.

Thế nhưng xin hãy cho biết, những dải màu sắc đang trải dài trên bầu trời kia mang ý nghĩa gì, tựa như vầng trán của vị Chúa tể đã nguôi giận? Hoặc chúng đóng vai trò như một vành viền rực rỡ sắc hoa nhằm ôm lấy phần rìa lỏng lẻo của chính đám mây đẫm nước ấy, kẻo nó lại tan ra lần nữa và trút những cơn mưa xuống trái đất?

Đáp lời vị Tổng lãnh thiên thần. Ngươi đã phỏng đoán vô cùng khéo léo; Đức Chúa Trời sẵn lòng từ bỏ cơn thịnh nộ của Ngài biết bao, dẫu muộn màng hối hận vì nhân loại bại hoại; Ngài cảm thấy đau đớn trong tâm can khi nhìn xuống và thấy toàn bộ trái đất ngập tràn bạo lực cùng với mọi xác thịt đều đang tự vấy bần con đường của mình; thế nhưng dẫu quét sạch những kẻ đó, thì một người công chính vẫn tìm thấy ân huệ lớn lao đến mức Ngài chùn bước không nợ xóa sổ nhân loại; và lập nên một giao ước sẽ không bao giờ tiêu diệt trái đất bằng nạn hồng thủy một lần nữa; cũng không để biển cả vượt qua các giới hạn của mình; hay để mưa dập vùi thế giới cùng con người và muôn thú bên trong đó; thế nhưng, khi Ngài mang một đám mây phủ lên trái đất, Ngài sẽ đặt chiếc cầu vồng ba sắc trong đó, để nhìn vào và gợi nhắc về giao ước của mình: Ngày và đêm, mùa gieo trồng và mùa gặt, cái nóng và giá băng sương muối, sẽ tiếp tục tiến trình của chúng; cho đến khi lửa thiêu rụi mọi thứ để tái tạo nên vạn vật mới mẻ, bao gồm cả Trời lẫn Đất, nơi những người công chính sẽ ngự trị.