Em yêu dấu nhất của anh,
Anh đang cố gắng kiên nhẫn hết mức có thể. Hunt làm anh khuây khỏa rất ân cần — ngoài ra anh đang đeo chiếc nhẫn của em trên ngón tay và đặt những bông hoa của em trên bàn. Anh sẽ chưa mong gặp em ngay vì việc phải chia tay em lần nữa sẽ mang lại quá nhiều đau đớn. Khi nào những cuốn sách em muốn được gửi đến, em sẽ nhận được chúng. Chiều nay anh rất khỏe. Em yêu dấu nhất của anh...
[Chữ ký bị cắt đứt.]
Chiều Thứ Ba.
Fanny yêu dấu nhất của anh,
Suốt tuần qua, anh vẫn bận rộn đánh dấu những đoạn thơ đẹp nhất trong tác phẩm của Spenser, dự định dành tặng em, và tự an ủi bản thân vì ít ra mình cũng làm một việc gì đó dẫu mang lại cho em dẫu chỉ một chút niềm vui nhỏ nhoi. Điều đó đã làm cho khoảng thời gian của anh nhẹ nhàng đi rất nhiều. Anh đã đỡ hơn nhiều. Chúa phù hộ em.
Người thương của em
J. KEATS.
Sáng Thứ Tư.
Fanny yêu dấu nhất của anh,
Sáng nay anh đã đi dạo với một cuốn sách trên tay, nhưng cũng như mọi khi, tâm trí anh chẳng bận tâm điều gì ngoài em: ước gì anh có thể nói rằng theo một cách thức dễ chịu. Anh bị dằn vặt suốt ngày đêm. Họ bàn về chuyện anh đi Ý. Chắc chắn là anh sẽ chẳng bao giờ bình phục nếu cứ phải xa em lâu đến thế: thế mà với tất cả sự tận tụy này dành cho em, anh vẫn không thể tự thuyết phục mình đặt chút lòng tin nào nơi em. Những trải nghiệm quá khứ gắn liền với thực tế phải xa em đằng đẵng đem lại cho anh những nỗi thống khổ hầu như chẳng thể thốt nên lời. Khi mẹ em đến, anh sẽ thật nhanh nhẹn và rành mạch hỏi bà xem em đã đến nhà bà Dilke chưa, vì có thể bà sẽ nói không để cho anh được yên lòng. Anh thực sự kiệt sức đến chết, điều dường như là phương cứu vãn duy nhất của anh. Anh không thể quên những gì đã xảy ra. Cái gì cơ? Chẳng có gì đáng kể với một kẻ từng trải, nhưng với anh thì đau đớn như chết đi sống lại. Anh sẽ rũ bỏ điều này càng nhiều càng tốt. Khi em có thói quen tán tỉnh Brown, em hẳn đã dừng lại, nếu trái tim em có thể cảm nhận được dẫu chỉ một nửa của một nỗi đau mà trái tim anh từng chịu đựng. Brown là một người tốt — anh ấy không hề biết rằng mình đang dằn vặt anh đến chết từng chút một. Giờ đây anh vẫn cảm nhận được di chứng của từng giờ phút ấy ở bên mạn sườn; và chính vì lý do đó, dẫu anh ấy đã giúp đỡ anh rất nhiều, dẫu anh biết rõ tình yêu và tình bạn anh ấy dành cho mình, dẫu vào lúc này đây anh sẽ trắng tay nếu không có sự trợ giúp của anh ấy, anh sẽ không bao giờ gặp hay nói chuyện với anh ấy cho đến khi cả hai chúng ta đều đã già, nếu tụi mình có sống đến lúc đó. Anh sẽ oán hận việc trái tim mình từng bị đem ra làm trò đùa. Em sẽ gọi đây là sự điên rồ. Anh từng nghe em nói rằng chờ đợi vài năm cũng không có gì là khó chịu — em có những niềm vui — tâm trí em đang bận rộn nơi khác — em không gặm nhấm một ý nghĩ duy nhất như anh, và làm sao em có thể chứ? Đối với anh, em là một đối tượng khát khao mãnh liệt — bầu không khí anh hít thở trong căn phòng vắng bóng em thật ngột ngạt. Anh không đối với em như thế — không — em có thể chờ đợi — em có ngàn vạn mối bận rộn — em có thể hạnh phúc khi không có anh. Bất kỳ cuộc tụ tập nào, bất cứ điều gì để lấp đầy ngày tháng đều đã là quá đủ. Em đã trải qua tháng này thế nào? Em đã mỉm cười với những ai? Tất cả những điều này có vẻ tàn nhẫn ở anh. Em không cảm nhận như anh — em không biết thế nào là yêu — có thể một ngày nào đó em sẽ biết — thời điểm của em chưa đến. Hãy tự hỏi bản thân xem Keats đã gây cho em bao nhiêu giờ phút bất hạnh trong sự cô đơn. Còn về phần mình, anh đã là một vị Tử đạo trong suốt khoảng thời gian ấy, và vì lý do này anh mới lên tiếng; lời thú tội này bị ép buộc thốt ra bởi sự tra tấn. Anh khẩn khoản nài xin em vì dòng máu của đấng Christ mà em tôn kính: Đừng viết thư cho anh nếu trong tháng này em đã làm bất cứ điều gì mà nếu tận mắt chứng kiến sẽ khiến anh đau đớn. Em có thể đã đổi thay — nếu em chưa thay đổi — nếu em vẫn cư trú trong các phòng khiêu vũ và những chốn hội hè khác với bộ dạng anh từng thấy — anh chẳng thiết tha sống nữa — nếu em đã làm thế, anh ước gì đêm sắp tới này sẽ là đêm cuối cùng của đời mình. Anh không thể sống thiếu em, và không chỉ có em mà phải là một người em đoan trang; một người em trinh bạch. Mặt trời mọc rồi lặn, ngày tháng trôi qua, và em vẫn chiều theo xu hướng sở thích của mình ở một mức độ nào đó — em không thể hình dung nổi lượng cảm giác khốn khổ trôi qua trong anh suốt một ngày đâu.— Hãy nghiêm túc lên! Tình yêu không phải là một món đồ chơi — và một lần nữa, đừng viết thư trừ phi em làm điều đó với một tâm hồn trong sáng tinh tuyết. Anh thà chết vì khao khát em còn hơn là ——
Mãi mãi là của em
J. KEATS.
Đầu óc anh sáng nay rối bời, và anh hầu như không biết mình sẽ nói gì dẫu trong lòng tràn ngập trăm mối ngổn ngang. Chắc chắn là sáng nay anh thà viết thư cho em, dẫu cho niềm vui ấy pha lẫn chút đắng cay của nỗi buồn, còn hơn tận hưởng bất kỳ lạc thú nào khác, dù có cả sức khỏe đi kèm, mà không có sự gắn kết với em. Thề có linh hồn tôi, anh đã yêu em đến tột cùng. Anh ước gì em biết được sự dịu dàng mà anh không nguôi ôm ấp, gặm nhấm từng nét biểu cảm khuôn mặt, hành động và trang phục của em. Anh thấy em bước xuống nhà vào buổi sáng; anh thấy em đón anh bên cửa sổ — anh thấy lại tất cả mọi thứ vĩnh viễn như thể những gì anh từng chứng kiến. Nếu anh bắt được mối dây liên tưởng dễ chịu, anh sống trong một kiểu khổ đau hạnh phúc, còn nếu vớ phải mối dây khó chịu thì đó là khổ đau cùng cực. Em phàn nàn rằng anh đối xử tệ bạc với em trong lời nói, suy nghĩ và hành động — anh lấy làm tiếc, — đôi khi anh cảm thấy vô cùng ân hận vì từng khiến em bất hạnh — lời bào chữa của anh là những lời đó đã bị bóp nghẹt bật ra bởi sự sắc bén của cảm xúc trong anh. Dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào và trong bất kỳ trường hợp nào, anh đã sai; nếu có thể tin rằng mình làm vậy mà không vì bất kỳ lý do gì, anh sẽ là kẻ sám hối thành tâm nhất. Giờ đây anh có thể buông thả theo những cảm xúc ăn năn của mình, anh có thể rút lại mọi sự nghi kỵ, anh có thể hòa quyện tâm hồn và thể xác cùng em dẫu đang cách xa, nếu không vì một vài đoạn trong những bức thư của em. Em có cho rằng anh có thể rời bỏ em không? Em biết anh nghĩ gì về bản thân và nghĩ gì về em. Em biết rằng anh sẽ cảm nhận được mất mát ấy thuộc về anh biết bao và ít ỏi biết nhường nào đối với em. Bạn bè anh chế giễu em! Anh biết một vài người trong số họ — khi anh biết hết thảy bọn họ, anh sẽ không bao giờ nghĩ đến họ như những người bạn hay thậm chí là người quen nữa. Bạn bè anh đối xử với anh rất tốt trong mọi trường hợp ngoại trừ một lần, và ở lần đó họ đã trở thành những kẻ nhiều chuyện, những kẻ soi mói đời tư của anh: rình rập một bí mật mà anh thà chết chứ không muốn chia sẻ với bất kỳ ai bằng sự tin cậy. Vì điều này, anh không thể chúc họ những điều tốt đẹp, anh cũng chẳng màng gặp lại bất kỳ ai trong số họ nữa. Nếu anh là đề tài bàn tán, anh sẽ không làm bạn với những kẻ ngồi lê đôi mách vô công rỗi nghề. Lạy Chúa, thật hổ thẹn làm sao khi tình yêu của chúng ta lại bị soi mói dưới kính hiển vi của một hội nhóm. Những tràng cười của họ không nên tác động đến em (có lẽ một ngày nào đó anh sẽ cho em biết lý do đằng sau những tràng cười ấy, bởi vì anh nghi ngờ có một vài kẻ vốn nuôi lòng căm ghét anh đủ lớn, vì những lý do mà anh thừa biết, lại ra điều giả vờ bày tỏ tình bạn thắm thiết với anh) khi đặt lên bàn cân so sánh với một người, giả như anh ấy không bao giờ được gặp lại em nữa, vẫn sẽ tôn vinh em làm vị thánh trong ký ức của mình. Những kẻ thích chế giễu ấy, những kẻ không ưa em, những kẻ ganh tị với sắc đẹp của em, những kẻ từng mong Chúa phù hộ để cắt đứt anh vĩnh viễn khỏi em: những kẻ cứ mãi miết rót vào tai anh những lời nhụt chí liên quan đến em. Con người vốn mang tâm địa trả thù — đừng bận tâm đến họ — đừng làm gì ngoài việc yêu anh — nếu anh biết chắc chắn rằng cuộc sống và sức khỏe trong trường hợp đó sẽ là thiên đường, và chính cái chết cũng sẽ bớt đau đớn hơn. Anh khao khát được tin vào sự bất tử. Anh sẽ chẳng bao giờ có thể cất lời từ biệt em cho trọn vẹn. Nếu định mệnh sắp đặt để anh được hạnh phúc bên em ở cõi đời này — cuộc đời dẫu dài nhất thì cũng ngắn ngủi biết bao. Anh muốn tin vào sự bất tử — anh muốn được sống bên em mãi mãi. Đừng bao giờ để cái tên của anh lọt qua giữa em và những kẻ hay chế giễu kia; nếu anh chẳng có công trạng nào khác ngoài tình yêu lớn lao dành cho em, điều đó cũng đủ để giữ cho anh sự thiêng liêng và không bị nhắc đến trong những hội nhóm như thế. Nếu anh từng tàn nhẫn và bất công, anh xin thề tình yêu của anh vẫn luôn lớn hơn sự tàn nhẫn của mình, thứ vốn chỉ kéo dài trong một phút trong khi tình yêu của anh, dù chuyện gì xảy ra đi nữa, sẽ trường tồn vĩnh cửu. Nếu việc nhún nhường trước anh làm tổn thương lòng kiêu hãnh của em, Chúa biết rằng trong tim anh có rất ít lòng kiêu hãnh khi nghĩ về em. Tên của em chưa bao giờ thốt ra qua đôi môi anh — xin đừng để tên anh qua môi em. Những con người đó không thích anh. Sau khi đọc bức thư của anh, liệu khi ấy em có còn muốn gặp anh không. Anh đủ khỏe để đi bộ sang — nhưng anh không dám. Anh sẽ cảm thấy đau đớn biết bao khi lại phải chia tay em. Tình yêu dấu của anh, anh sợ phải gặp em; anh khỏe, nhưng chưa đủ khỏe để gặp em. Liệu vòng tay anh có còn được ôm lấy em một lần nữa không, và nếu có thì anh có buộc phải rời xa em lần nữa không? Tình yêu ngọt ngào của anh! Anh cảm thấy hạnh phúc chừng nào anh còn tin vào bức thư đầu tiên của em. Chỉ cần để anh chắc chắn rằng em thuộc về anh cả tâm hồn lẫn thể xác, anh có thể chết một cách hạnh phúc hơn là sống theo bất kỳ cách nào khác. Nếu em nghĩ anh tàn nhẫn — nếu em nghĩ anh hắt hủi em — xin hãy ngẫm nghĩ lại và thấu hiểu trái tim anh. Tình yêu anh dành cho em “chân thành như sự đơn giản của chân lý và mộc mạc hơn cả buổi đầu thơ bé của chân lý” như anh nghĩ mình từng nói trước đây. Làm sao anh có thể hắt hủi em chứ? Làm sao có thể đe dọa rời bỏ em? Không phải với tinh thần đe dọa em — không — mà là với tinh thần khốn cùng của chính bản thân anh. Người đẹp nhất, ngọt ngào nhất, thiên thần Fanny của anh! Đừng tin anh là một kẻ tầm thường như thế. Anh sẽ kiên nhẫn khi bệnh tật và kiên định trong tình yêu hết sức có thể.
Mãi mãi là của em, người yêu dấu nhất của anh
JOHN KEATS.
Anh không viết điều này cho đến tận cuối thư,
để không con mắt nào có thể bắt gặp nó.
Em yêu dấu nhất của anh,
Anh ước gì em có thể phát minh ra phương kế nào đó giúp anh có được chút hạnh phúc khi không có em. Từng giờ trôi qua, anh càng lúc càng chìm đắm trọn vẹn vào em; tất cả mọi thứ khác đều nhạt nhẽo như trấu trong miệng anh. Anh cảm thấy việc đi Ý gần như là bất khả thi — thực tế là anh không thể rời xa em, và sẽ chẳng bao giờ nếm trải được một phút giây mãn nguyện nào cho đến khi số phận rủ lòng cho anh được sống trọn đời bên em. Nhưng anh sẽ không tiếp tục với tâm trạng thế này nữa. Một người có sức khỏe tốt như em không thể nào hình dung nổi những nỗi kinh hoàng mà một hệ thần kinh và tính khí như của anh phải trải qua. Bạn bè em định lui về hòn đảo nào vậy? Anh rất sẵn lòng cùng em đến đó một mình, nhưng nếu đi theo nhóm thì anh xin phản đối; những lời bới móc ganh tị của những người thực dân mới chẳng có việc gì khác ngoài giải trí cho bản thân quả thực là không thể chịu nổi. Hôm qua anh Dilke đã đến thăm anh, và mang lại cho anh nhiều nỗi đau hơn là niềm vui. Anh sẽ không bao giờ có thể chịu đựng nổi bầu không khí của bất kỳ ai từng thường xuyên tụ họp tại Elm Cottage và Wentworth Place nữa. Hai năm vừa qua để lại dư vị đắng ngắt như đồng thau trên vòm miệng anh. Nếu không thể sống cùng em, anh sẽ sống cô độc. Anh không nghĩ sức khỏe của mình sẽ khá lên bao nhiêu khi còn phải xa cách em. Dù vậy nhưng anh lại ngại gặp em — anh không thể chịu đựng được những tia chớp lóe lên rồi lại chìm nghỉm vào bóng tối u sầu của mình. Giờ đây anh không đến nỗi bất hạnh như anh sẽ thế nếu anh gặp em ngày hôm qua. Được hạnh phúc bên em dường như là một điều quá đỗi bất khả thi! Nó đòi hỏi một vì sao may mắn hơn cả vận mệnh của anh; điều đó sẽ chẳng bao giờ xảy ra đâu. Anh gửi kèm theo đây một đoạn trích từ một bức thư của em mà anh muốn em sửa lại đôi chút — anh muốn (nếu em cũng muốn thế) vấn đề được diễn đạt bớt lạnh lùng hơn đối với anh. Nếu sức khỏe cho phép, anh có thể viết một bài thơ đang ấp ủ trong đầu, thứ sẽ là nguồn an ủi cho những người ở hoàn cảnh giống như anh. Anh sẽ khắc họa một ai đó đang yêu say đắm như anh, với một người đang sống trong sự tự do phóng khoáng nhường ấy như em. Shakespeare luôn tóm lược mọi vấn đề theo cách uy quyền nhất. Trái tim Hamlet tràn ngập nỗi khốn khổ như lòng anh lúc chàng nói với Ophelia rằng: “Hãy vào tu viện đi, đi đi, đi đi!” Quả thật anh muốn buông xuôi mọi chuyện ngay lập tức — anh muốn chết quách đi cho rồi. Anh phát bệnh với cái thế giới thô bỉ mà em đang mỉm cười chung sống. Anh căm ghét đàn ông, và căm ghét đàn bà hơn thế nữa. Anh chẳng thấy gì ngoài gai góc cho tương lai — dù mùa đông tới anh có ở đâu chăng nữa, ở Ý hay ở xó xỉnh nào, thì Brown vẫn sẽ sống gần em với những thói tục tĩu của hắn. Anh chẳng nhìn thấy chút triển vọng bình yên nào cả. Giả sử anh đang ở Roma — chà, ở đó anh sẽ thấy em như trong một chiếc gương ma thuật đi đến rồi rời khỏi thị trấn vào mọi thời điểm, —— anh ước gì em có thể truyền vào tim anh chút lòng tin vào bản chất con người. Anh chẳng thể gom góp nổi chút nào — thế giới này quá đỗi tàn bạo đối với anh — anh mừng vì có thứ gọi là nấm mồ — anh chắc chắn mình sẽ chẳng bao giờ có được chút bình yên nào cho đến khi đặt chân tới đó. Dù thế nào đi nữa, anh sẽ tự nuông chiều bản thân bằng cách không bao giờ gặp lại Dilke hay Brown hay bất kỳ bè lũ nào của họ nữa. Anh ước gì mình được nằm trong vòng tay em tràn ngập niềm tin hoặc có một tia sét đánh xuống đời anh.
Chúa phù hộ em.
J. K.