Thực ra hoạt động ở sau lưng địch quả thực không phải là một chuyện thoải mái gì cho cam, bởi vì bạn chẳng biết lúc nào người ta sẽ bố trí vọng gác quan sát hay dứt khoát giăng sẵn một trận địa mìn cho bạn. Nhất là trong chiến tranh hiện đại, tình huống này càng khó đối phó hơn. Ở núi non rừng rậm, nếu tôi không bố trí được chừng ấy vọng gác quan sát độc lập thì người ta sẽ thả dù đủ loại thiết bị báo động xuống cho bạn, đủ mọi kiểu con đà chểu, hễ bạn qua bên đó là nó hú lên ầm ĩ; công binh không thể dùng sức người để rải mìn thì máy bay sẽ rải đầy trời cho bạn, dù sao thì chỗ nào tôi không đi tới mà là khoảng trống thì cứ rải lên trước đã rồi tính. Ở những vùng núi non rừng rậm cận nhiệt đới này, lá rụng dày đặc từng lớp, rải mìn lên, đặc biệt là các loại mìn cỡ nhỏ thì bạn thực sự rất khó nhận ra, hoàn toàn không cần chôn xuống đất mà cứ thế để lên thôi, đều là màu xanh sẫm hoặc màu ngụy trang. Khoa học kỹ thuật mà phát triển hơn nữa thì sẽ ngày càng thu nhỏ lại cho bạn —— nhỏ đến mức độ nào ư? Tôi không phải là lính công binh xuất ngũ nên không có tiếng nói trong chuyện này, nhưng tôi từng xem qua tư liệu trên một tạp chí vũ khí, hình như quả mìn nhỏ nhất chỉ lớn và mỏng cỡ chiếc lá cây, dẫm lên một cước thôi là cũng không đến mức thổi bay tính mạng bạn đâu —— đây là thứ tiêu hao sức chiến đấu của bạn đấy. Chết người thì có thể mặc kệ, nhưng bị thương một chân thì bạn tính sao? Đương nhiên là bạn phải khiêng đi rồi, điều này đòi hỏi ít nhất một chiến sĩ nữa ra tay giúp đỡ —— thế là mất toi hai chiến sĩ, chỉ vì một miếng mìn mỏng manh nhỏ xíu. Đây là chuyện mà bạn hoàn toàn không có cách nào khác, ở sau lưng địch chính là như vậy đấy, lực lượng đặc biệt không hề ngầu lòi như trên phim ảnh đâu —— dĩ nhiên cũng tùy thuộc vào việc ai giã ai. Mấy tên lính Mỹ các anh mà giã lực lượng vũ trang nghèo rớt mồng tơi chẳng có gì ngoài AK như Taliban ở Afghanistan thì đương nhiên không cần phải bận tâm chuyện mìn mìn gì cho cam, nếu có thì cũng chỉ là dăm ba thứ đồ sót lại của Liên Xô cũ mà thôi, để lâu ngày thế rồi còn dùng được hay không hãy còn là chuyện khó nói, tự nhiên là ở sau lưng địch đi lại thênh thang đèn xanh phơi phới rồi —— thế nhưng, nếu là một quốc gia hoặc khu vực có thực lực tương đương, hay chí ít là kém hơn bạn một chút thì sao? Vậy thì thực sự rất khó nói đấy.
Cái gọi là trăm trận trăm thắng của lực lượng đặc biệt Mỹ (dĩ nhiên chuyện Somalia là tự chuốc lấy bã đậu do đủ mọi nguyên nhân tôi đã nói ở phần trước rồi) thì bạn cũng phải xem là đang giã ai chứ. Nói thật lòng, tôi hoàn toàn không tin lão Bush con và Colin Powell dám mang quân giã Việt Nam một lần nữa đâu. Bắt nạt kẻ nghèo hèn rồi khoe khoang rùm beng trên trường quốc tế rằng sức chiến đấu của mình trâu bò thế nào, đây quả là một chuyện dễ hiểu đến nhường nào cơ chứ? Nhưng tại sao lại có người thực sự cảm thấy lính Mỹ kinh khủng đến thế nhỉ? Tôi thì hoàn toàn không nghĩ vậy. Chiến tranh là sự tác động tổng hợp của rất nhiều yếu tố phức tạp, khoa học kỹ thuật là sức mạnh chiến đấu hàng đầu thì không sai, nhưng nó không phải là sức mạnh chiến đấu duy nhất —— dựa theo cảm giác của tôi lúc rảnh rỗi không có việc gì làm bèn lật lại chiến tích giã người của lực lượng đặc biệt Mỹ khắp nơi trên thế giới, thì thấy thua nhiều thắng ít, xem phim còn thích hơn xem thực tế. Cứ tự mình lật lại mà xem, hễ nhắc đến sử sách chiến tranh thì những thất bại kiểu này thực sự là chuyện như cơm bữa. Tôi không phải là đang so sánh, mà đó là quan điểm của bản thân, một quan điểm rất cá nhân —— lực lượng đặc biệt của Nga, chính là lực lượng được thừa kế từ Liên Xô cũ, thì đúng là siêu ngầu. Mặc dù cũng có thất bại nhưng giã người thì vẫn lợi hại, đánh nhau với Chechnya thì trang bị của cả hai bên đều ở cùng một mức độ đẳng cấp, nhưng người ta đúng là siêu thật. Vụ Nhà hát lớn Moskva chính là một chiến lệ thành công tuyệt đối —— tuy có không ít con tin thiệt mạng nhưng đã là chiến tranh thì ắt phải có thương vong, bạn phải xem người ta cứu ra được bao nhiêu người rồi hãy nói câu này. Việc dùng thuốc mê, tôi thấy cũng không phải là chuyện gì ghê gớm lắm —— Tờ Nghệ Mưu (Zhang Yimou) trong bộ phim thời kỳ đầu "Mã hiệu báo đốm" (Code Name Cougar), tiểu đội chống cướp máy bay vừa lên là đã chuẩn bị sẵn thuốc mê rồi, tuy không thành công nhưng tôi tin là không có lửa làm sao có khói —— nói cách khác, việc sử dụng thuốc mê không chỉ có mỗi nước Nga làm, còn lính Mỹ chẳng qua là vạch lá tìm sâu để bắt nạt người ta, làm bêu rếu danh tiếng người ta chứ chẳng có mục đích nào khác. Tôi nhìn mấy bản tin và phân tích mà cứ thấy tự hỏi cớ sao các anh lại đi bắt nạt người ta thế hả? —— Thôi xin dừng ở đây, càng nói lại càng lan man đi xa rồi. Tôi không phải là kẻ hiếu chiến gì cho cam đâu, mà là một người theo chủ nghĩa hòa bình phản chiến tuyệt đối, chỉ là cảm thấy đừng hở ra là đi bắt nạt người khác.
Nói cách khác, mức độ nguy hiểm khi chúng ta hoạt động ở khu vực rừng núi phía sau lưng quân địch Lam quân vẫn cứ là cao ơi là cao. Mặc dù sẽ không có mìn thật, nhưng bị người ta bắn cho mấy phát khói thì cũng là chuyện kinh hoàng lắm đấy, bộ phận phản ứng nhanh chuyên chống thâm nhập sẽ có mặt ngay lập tức để lùng sục núi non cho bạn —— vào lúc đó, có chạy thoát được hay không thực ra chẳng vì cái gì khác, hoàn toàn là do cái mạng cả thôi! Thế cho nên tốc độ tiến quân của chúng ta sẽ không nhanh lắm, dĩ nhiên cũng không quá chậm, tất cả đều tùy cơ ứng biến theo tình hình.
Thế nhưng thời gian và địa điểm hội quân là những thứ chết cứng, điểm này thì không có gì để bàn cãi cả.
Tác chiến đặc biệt là một chuyện vô cùng tỉ mỉ chặt chẽ, chỉ cần một khâu bị vướng lại là có thể kéo lê bạn cho đến chết —— phương án dự phòng thì có đấy, nhưng nếu phương án chính mà tốt thì việc gì phải cần đến phương án dự phòng nữa chứ? Đạo luật chính là như vậy đó, ai mà chẳng muốn thực hiện cho bằng được phương án đầu tiên.
Lính tiên phong là một tên sĩ quan kỳ cựu (thượng sĩ), tuy là lính trong tiểu đội của tôi nhưng tôi không dám có chút lơ là nào với anh ta cả —— lính tiên phong là gì chứ? Chính là con mắt của phân đội tác chiến đặc biệt và là kẻ chịu chết đầu tiên đấy! Bản lĩnh quân sự thì tuyệt đối cứng cáp, đầu óc cũng vô cùng linh hoạt, đã là bố trẻ con rồi nhưng thể lực thì tuyệt đối có thể so găng với đám lính chúng tôi còn độc thân —— tốc độ của anh ta không nhanh, nhưng con đường nào anh ta đã dò qua thì chúng tôi đều dám bước chân vào. Làm nhiệm vụ nào thì ra trò nhiệm vụ ấy, nâng cao cảnh giác thì vẫn phải nâng cao cảnh giác, nhưng bạn phải tin tưởng đồng đội của mình chứ, đúng không nào?
Tôi bước đi ở vị trí thứ hai, cũng tức là người có nguy cơ chịu chết thứ hai.
Thực ra diễn tập vẫn không thể so bì với chiến thực tế được, bởi vì trong rừng sẽ không có nhiều lính bắn tỉa chực chờ sẵn để tiễn bạn đi chết đến thế. Mặc dù có thể có mai phục nhưng những tổn thương trí mạng thì thường là sẽ không có đâu, trừ phi là do bạn quá đen đủi —— Tôi từng nghe kể về một đại đội binh sĩ ngồi trên trực thăng, ôm những băng đạn đã được nhồi đầy đạn blank (đạn mã tử) của súng trường, nòng súng chĩa thẳng xuống ngay dưới thái dương, thế mà lại quên không bật chốt an toàn. Chỉ một cú xóc nảy, súng "cạch" một tiếng cướp cò, thế là ngườimắc cạn ngỏm củ tỏi ngay lập tức. —— Cho nên sau đó chúng tôi mới phải liên tục nhấn mạnh về vấn đề an toàn, liên tục kiểm tra vũ khí của bản thân cũng chính vì cái đạo lý này. Bất kỳ hoạt động nào của lực lượng vũ trang cũng đều gắn liền với hiểm nguy, để đạt được sự an toàn tuyệt đối 100% thực sự là một điều rất khó làm được. Vẫn còn có những chuyện quái đản hơn nữa cơ, cái này cũng là tôi nghe người ta kể lại thôi —— Hồi đó, trong chiến thuật hiệp đồng giữa bộ binh và xe tăng, có một chiến thuật là tiểu bộ binh bám theo xe tăng chủ lực để xung phong, cái này thì các bạn đều đã thấy trên TV rồi nên tôi sẽ không kể chi tiết nữa. Có một tiểu đội ngoại trừ tiểu đội trưởng và phó tiểu đội trưởng ra thì toàn là lính mới cả, không quen với sự xóc nảy của xe tăng nên cứ mãi bị rơi tọt xuống. Ở bên mông tháp pháo của mấy chiếc xe tăng Type-59 đời cũ có hai thanh sắt chuyên dùng để cho bộ binh bám vào mà các bạn đều có thể nhìn thấy trên hình ảnh đấy, đám lính mới này không thèm báo cáo với tiểu đội trưởng mà tự ý dùng dây ba lô tự trói nghiến mình vào thanh sắt luôn —— Làm như vậy thì sẽ không bị rơi xuống nữa, bọn chúng còn tự thấy mình khôn lỏi lắm cơ chứ —— Đến lúc diễn tập, xe tăng chủ lực xung phong, phía trước có vô vàn chướng ngại vật nha! Xe tăng leo dốc là phải có độ dốc giới hạn nha, chứ có phải cái gì nó cũng leo lên được đâu! Đùng một cái, gặp phải một con dốc dựng đứng bao nhiêu độ đó (về số liệu độ dốc thì tôi thực sự đã quên mất rồi, hồi đó chỉ nghe người ta kể lại chứ không ghi chép cẩn thận), đại ca xe tăng quả thực không leo lên nổi nên đã lật nhào ngay tại trận luôn! Tiểu đội trưởng và phó tiểu đội trưởng thì không bị trói buộc gì rồi, đương nhiên là nhảy tót xuống dưới được —— Thế còn những người anh em lính mới kia thì sao? Những người anh em lính mới tự lấy dây ba lô trói chặt mình vào xe tăng chủ lực ấy thì sao? Các bạn thử nghĩ mà xem nào? Một khối sắt nặng tịnh 38 tấn giống như một con ba ba ngụy trang bị lật ngửa bụng lăn cù lèo thì sẽ cho ra cái kết quả gì cơ chứ? —— Thật sự là thảm đến mức không nỡ nhìn luôn! Người kể chuyện cho tôi lúc bấy giờ là một lão thượng sĩ chuyển đến từ doanh trinh sát thuộc sư đoàn thiết giáp, cứ nhắc đến là khóc, cứ nhắc đến là khóc đấy! —— Xảy ra tai nạn thì dĩ nhiên là phải quy trách nhiệm rồi, tôi kể chuyện này không phải để nói rằng lục quân quản lý lỏng lẻo đâu, các cán bộ và các tiểu đội trưởng tuyệt đối đã nhiều lần nhấn mạnh là không được làm như thế, nhưng quay mặt đi một cái là lính mới đã tự trói mình lại rồi, chẳng lẽ anh có thể canh chừng được mãi chắc? Lại có từng ấy chiếc xe tăng cơ mà! Xảy ra chuyện thì dĩ nhiên là một đống hậu quả và chắc chắn sẽ phải điều tra đến cùng, nhưng những cậu lính nhỏ này thì thực sự không thể sống lại được nữa rồi, không phải chỉ có một người đâu mà là mấy người lính lận đấy! Đều biến thành… ở dưới gầm xe tăng rồi —— Loại tai nạn này chẳng liên quan gì đến chuyện khác cả, lực lượng vũ trang chắc chắn là luôn đi kèm với rủi ro, cho nên xin mọi người đừng có suy diễn lệch lạc nhé —— tôi chỉ muốn kể cho mọi người biết là những anh lính tép riu của dã chiến quân không hề dễ dàng chút nào đâu. Bất kỳ ai ở đây mà đem bàn tán về mấy chuyện lăng nhăng nhảm nhí khác thì đều vô nghĩa cả, bởi vì quả thực không thể nói đó là trách nhiệm của lục quân chúng ta được, dĩ nhiên là có trách nhiệm đấy nhưng không hoàn toàn là như thế. Không tuân thủ điều lệnh tác chiến, nói khó nghe một chút thì vẫn là do số mạng của mấy cậu lính nhỏ ấy thôi! —— Lúc diễn tập sơ duyệt thì chẳng lật lần nào cả, sao đúng cái hôm đó lại lật cơ chứ?! —— Suy cho cùng thì vẫn là không nghe lời cán bộ và tiểu đội trưởng dặn dò, nhưng nếu không có lục quân thì đám lính nhỏ cũng sẽ chết mà thôi, đã là con người thì ai rồi cũng sẽ phải chết cả, chỉ có điều tôi nghĩ họ sẽ không chết theo cái kiểu này đâu. —— Bất kỳ lực lượng vũ trang nào trên thế giới này, đều sẽ vì tai nạn mà xảy ra hy sinh thương vong cả, cho nên việc cứ vin vào đó để chê bai lục quân Trung Quốc thế này thế nọ là một điều vô nghĩa. Tôi hoàn toàn không có ý định dẫn dắt mọi người suy nghĩ theo hướng đó đâu nhé, hà cớ gì phải khiến cho tôi cái gì cũng không dám viết thế này cơ chứ? —— Sự việc này từ lâu đã được phanh phui trên các ấn phẩm văn học tường thuật rồi, nếu bảo tôi tìm thì tôi vẫn có thể tìm ra được, chuyện gì không nên nói thì dĩ nhiên tôi sẽ không nói, cái đạo lý này thì tôi hiểu rõ hơn ai hết —— Giờ phút này tôi lôi ra đây không phải để lặp lại thông tin, mà chỉ để minh họa cho sự nguy hiểm của lực lượng vũ trang mà thôi. Thời buổi hòa bình thì quân đội không có thương vong nhân sự hay sao? Ra đường tai nạn giao thông ngày nào mà chẳng chết người cơ chứ!
