Khoa học đóng vai trò như một nàng Persephone thời hiện đại, ghé thăm vương quốc âm phủ của thần Pluto nhằm tước đoạt những bí mật vũ trụ ẩn giấu, đã được Giáo sư Harlow Shapley, bậc thầy thiên văn học của Harvard, mô tả gần đây trong một buổi họp của Hội Địa lý Hoa Kỳ tại Tòa nhà Kỹ thuật. Ông đã kể về phiên bản khoa học tối tân phỏng theo chuyến đi xuống âm phủ của Ulysses hay cuộc viếng thăm địa ngục của Dante.

Giáo sư Shapley — đối với người mà mười triệu năm ánh sáng cũng tựa như một ngày của người phàm trần, và những cuộc nghiên cứu thiên văn đã dẫn dắt ông đến tận tâm điểm của vũ trụ — đã khuyên các nhà khoa học có mặt hãy đi sâu vào lòng đất và xây dựng ở đó những "Phòng thí nghiệm Plutonic". Tại đây, con người có thể học hỏi nhiều điều chưa từng biết về sự khởi đầu và kết thúc, đồng thời, nhân tiện có thể tìm ra phương thức tận dụng nguồn năng lượng nhiệt khổng lồ được tích trữ trong "cõi địa ngục khoa học" ấy.

Dưới chủ đề chung là "Chiều kích thứ ba trong Địa lý học", Giáo sư Shapley đã bàn về quá khứ, hiện tại và tương lai của hệ thống Trái Đất - Mặt Trăng; cách thức mà năm mươi triệu năm sau, ngày và tháng của chúng ta sẽ dài gấp bốn mươi bảy lần hiện tại; cách thức mà sau đó Mặt Trăng sẽ lại tiến gần đến Trái Đất cho đến khi bị lực thủy triều xé vụn thành những mảnh vòng quay quanh Trái Đất giống như vành đai của sao Thổ; cùng những gì về các vì sao băng xuất phát từ những hệ mặt trời xa xôi.

Giáo sư Shapley cho biết: "Nhiệt độ dưới bề mặt trái đất cứ mỗi bảy mươi sáu feet lại tăng lên một độ Fahrenheit, tức là khoảng bảy mươi độ mỗi dặm. Ở một vài nơi tại California, chúng ta có thể bắt gặp nhiệt độ nước sôi ở độ sâu chưa đầy một dặm. Tâm của trái đất nằm ở độ sâu khoảng bốn nghìn dặm bên dưới bề mặt."

Diễn giả phát biểu: "Do sức nóng nội tại mãnh liệt này của trái đất, có lẽ chúng ta không thể duy trì các phòng thí nghiệm vĩnh viễn ở độ sâu lớn hơn hai dặm. Thêm vào đó, việc lắp đặt và duy trì các phòng thí nghiệm Plutonic sẽ là một cuộc phiêu lưu khoa học đầy rẫy khó khăn và tốn kém. Mặc dù vậy, nếu được tiến hành kết hợp với công việc của các mỏ khai thác và giếng khoan hiện có, nó có thể đánh dấu thập kỷ tới như một trong những kỷ nguyên quan trọng trong nỗ lực tìm hiểu trái đất của con người."

Những phòng thí nghiệm Plutonic này, được đặt ở các độ sâu khác nhau dưới bề mặt, được trang bị đầy đủ các thiết bị khoa học hiện đại và được duy trì vô thời hạn, sẽ đóng góp vào sự hiểu biết của chúng ta trong vô số lĩnh vực quan trọng của ngành địa vật lý và thiên văn học.

Điều mà Giáo sư Shapley chỉ ra như một hệ quả phụ tiềm năng của "chuyến xuống âm phủ" mang tính khoa học chính là khả năng thương mại hóa việc khai thác nguồn nhiệt nội tại của trái đất. Trái đất chứa lượng nhiệt tự nhiên gấp ba mươi mươi mốt triệu lần tổng trữ lượng than đá trên toàn thế giới. Ông tuyên bố rằng Sir Charles Parsons và John L. Hodgson, đều là những kỹ sư danh tiếng người Anh, hiện đã bắt tay vào nghiên cứu vấn đề này.

[198]

Từ vết sưng bên mạn tàu ngầm lóe lên một tia sáng đỏ.