Làm gì được ta?
Mặc dù là trên cát, bốn chữ "Làm gì được ta" vẫn được Chúc Hải Sơn viết cực kỳ phóng khoáng.
Nhìn bốn chữ này, Biên Học Đạo mơ hồ hiểu ra sự khác biệt giữa mình và Chúc Hải Sơn.
Giống như vẻ ngoài mày rậm mắt to, không giận tự uy của ông, trong tính cách của Chúc Hải Sơn vốn dĩ đã có sẵn những gen như táo bạo, mạo hiểm, không sợ hãi, lãng mạn... Thế nên, ông mới mượn đại thế trong và ngoài nước, bố trí khắp nơi, chơi toàn những ngành nghề cứng rắn như năng lượng, khoáng sản, cảng biển, thương mại quốc tế, công nghệ thông tin và công nghiệp quân sự.
Biên Học Đạo thậm chí còn nghĩ, có lẽ kiếp trước mà cậu không biết của Chúc Hải Sơn, cũng là một người cực kỳ phi phàm.
Thế nhưng Biên Học Đạo không phải là Chúc Hải Sơn, tính cách của họ khác nhau, năng lực khác nhau, bao gồm cả bối cảnh thời đại cũng khác nhau. Biên Học Đạo không thể sao chép Chúc Hải Sơn, cậu chỉ có thể trưởng thành thành một phiên bản Biên Học Đạo nâng cấp hoặc phiên bản xa hoa hơn.
Tuy nhiên, lúc này đối diện với Chúc Hải Sơn, Biên Học Đạo bỗng dưng cảm thấy hơi tự ti, đúng vậy, chính là tự ti.
Chúc Hải Sơn là người như thế nào?
Nửa đời đối nhân xử thế với quan to quý nhân, các giới tinh anh đại lão, đó là người đã thành tinh.
Vừa nhìn dáng vẻ của Biên Học Đạo, đã đoán được bảy tám phần những gì cậu nghĩ trong lòng.
Chúc Hải Sơn viết: Không tính kiếp trước, năm nay tôi 76 tuổi, cậu 2 tuổi, tôi có nhiều hơn cậu 6 năm trải nghiệm nhân sinh, cho nên, cách tôi nhìn sự việc thấu đáo hơn cậu một chút, cậu có sẵn lòng nghe tôi nói đôi chút về tâm đắc của mình không?
Biên Học Đạo nghiêm túc gật đầu.
Chúc Hải Sơn viết: Nietzsche cho rằng tinh thần con người có ba cảnh giới, lần lượt là lạc đà, sư tử, anh hài (đứa trẻ). Lạc đà đại diện cho sự đảm đương, ý nghĩa là con người khi ở thời kỳ hàn vi, trong nghịch cảnh, phải có sức mạnh kiên nhẫn gánh vác, không ngừng tiến về phía trước.
Gạt phẳng, lại viết: Sư tử đại diện cho sự chiếm đoạt và tự do, nó là trạng thái tiến hóa của lạc đà. Khi ở trạng thái lạc đà, chỉ có thể im lặng kiên nhẫn, bắt buộc phải nghe theo sự hướng dẫn của người khác, chấp nhận mệnh lệnh của người khác. Thế nhưng sau khi trở thành sư tử, thì có thể tự đưa ra quyết định, chịu trách nhiệm với bản thân, có thể gầm lên "Ta muốn".
Gạt phẳng, viết tiếp: Anh hài đại diện cho luân hồi. Theo tôi thấy, anh hài cũng cùng một đạo lý với "phản phác quy chân" của Đạo gia. Thực ra, những gì Nietzsche nói chính là cả đời người, thiếu niên học tập, cầu tri thức, tích lũy; trung niên đạt đến đỉnh cao trở thành vương giả; vãn niên quay về bình đạm, nói toạc ra, cũng cùng một đạo lý với mặt trời mọc, lên giữa trời, rồi lặn xuống thôi.
Những lời của Chúc Hải Sơn, Biên Học Đạo nghe mà hiểu mà không.
Hiểu, là vì những gì Chúc Hải Sơn nói, đối với một người từng trải như cậu, chẳng có gì mới mẻ, mở trang phụ san của báo ra, những thứ tương tự thế này nhiều không kể xiết.
Không hiểu, là vì Biên Học Đạo biết Chúc Hải Sơn nói những điều này với cậu chắc chắn là có dụng ý, bởi vì Chúc Hải Sơn không phải nói, mà là viết, nhiều chữ như vậy, viết trên cát, khá tốn sức lực đấy.
Biên Học Đạo vốn tưởng Chúc Hải Sơn viết nhiều như vậy, những chữ phía sau sẽ trở nên cẩu thả hơn, kết quả là công phu tĩnh tu nhiều năm của Chúc Hải Sơn đã thể hiện ra.
Chỉ thấy ông không nhanh không chậm, lại từng nét từng nét viết lên: Cậu và tôi đều là người may mắn. Trên đời này, có rất nhiều người cả đời đều đang làm lạc đà, thậm chí làm trâu làm ngựa, làm lợn làm chó, họ cả đời này đều không thể từ lạc đà tiến hóa thành sư tử, trong đó một số ít người trực tiếp chuyển sang giai đoạn anh hài.
Nhìn Chúc Hải Sơn viết đến đây, Biên Học Đạo có chút hiểu Chúc Hải Sơn muốn nói gì rồi.
Gạt phẳng cát, Chúc Hải Sơn viết: Chỉ có cậu và tôi, có thể dùng thời gian ngắn nhất, từ trạng thái lạc đà trực tiếp chuyển sang giai đoạn sư tử, hơn nữa có thể duy trì trạng thái sư vương trong thời gian dài.
Nhìn Biên Học Đạo một cái, Chúc Hải Sơn viết tiếp: Có được sự may mắn và cơ hội như vậy, cậu nên xác định ngay lập tức, đời này muốn gặt hái thành tựu gì, đạt được những thứ gì, đi đến bước nào, trở thành người như thế nào.
Biên Học Đạo vừa định mở miệng nói chuyện, Chúc Hải Sơn xua tay, gạt phẳng, lại viết: Những thứ này, là khi tôi đến tuổi trung niên mới nghĩ thông nghĩ suốt, tôi hy vọng cậu sớm nghĩ thông, nhưng không hy vọng cậu mệt mỏi như tôi. Cuộc đời tôi, nhìn thì đắc ý, thực ra một chút cũng không tự tại, mãi đến tuổi cổ lai hy, mới thoát khỏi đủ loại trói buộc, nhưng đã muộn rồi. Người 70 tuổi, già yếu bệnh tật, tâm cảnh không còn như trước, muốn đuổi theo giấc mơ nào nữa đều là lực bất tòng tâm, muốn ngắm phong cảnh nào nữa cũng chẳng còn cái mùi vị đó.
Chúc Hải Sơn gạt phẳng mặt cát, lại viết: Vô cùng Bát-nhã, tâm tự tại. Thân xác tôi đã không cách nào tự tại được nữa, cho nên tôi tĩnh tu Phật pháp, ở nơi này quán tưởng thần du, cầu một chữ "tâm tự tại". Đối với cậu của hôm nay mà nói, điều quý giá nhất của nhân sinh, là phá vỡ những ảo tưởng giáo điều, sống thật đặc sắc, tùy tính, tự tại. Tuyệt đối đừng giống như tôi, giam mình trong chiếc lồng giam vàng, còn say sưa trong đó... Đời người này, tung hoành ngang dọc, oai chấn thiên hạ tất nhiên là sướng, nhưng sống đường hoàng không hối tiếc, nội tâm an yên mới là điều hiếm có...
Càng nhìn, Biên Học Đạo càng phát hiện ngón tay viết chữ của Chúc Hải Sơn không còn trầm ổn nữa, bắt đầu xuất hiện sự run rẩy nhẹ, đồng thời hơi thở của Chúc Hải Sơn cũng trở nên nặng nề.
Biên Học Đạo lên tiếng hỏi: "Ông không khỏe ạ?"
Chúc Hải Sơn dừng ngón tay, để Biên Học Đạo nhìn rõ những chữ ông vừa viết, sau đó gạt phẳng, viết: Nghĩ đến một số nuối tiếc của bản thân, tâm tư không yên.
Biên Học Đạo nói: "Nghỉ ngơi chút đi, ngày mai cháu lại tới, cháu sẽ ở lại trên núi vài ngày."
Chúc Hải Sơn khẽ gật đầu.
Lúc này nhìn lại Chúc Hải Sơn, phát hiện đôi mắt ông dường như đã ảm đạm hơn so với lúc mới vào cửa.
Biên Học Đạo thầm biết, cơ thể Chúc Hải Sơn quả thực đã xảy ra vấn đề, tinh lực của ông chỉ có thể kiên trì trao đổi bằng cách viết chữ trong thời gian bấy nhiêu thôi.
"Ngày mai, chỉ cần Chúc Hải Sơn hỏi, mình sẽ đem những gì bản thân biết nói cho ông ấy biết vậy", Biên Học Đạo tự nhủ trong lòng như thế.
Ban đêm, Ngũ Đài Sơn bắt đầu đổ tuyết, tuyết rất dày.
Sáng sớm thức dậy, chạy vài vòng ở khu vực gần đó, cảm giác đặc biệt tốt, không khí sau tuyết ở nơi này không biết tốt hơn không khí ở Tùng Giang và Yên Kinh bao nhiêu lần.
Khi chạy đến vòng thứ ba, Chúc Thực Thuần tìm thấy cậu, chạy bộ chậm song song với cậu, chạy đến sát mép vách đá, Chúc Thực Thuần thực hiện vài động tác mở rộng lồng ngực, đột nhiên hỏi Biên Học Đạo: "Biết chuyện về tửu trang rồi chứ?"
Biên Học Đạo làm xong hai hiệp squat, cúi người chạm mũi chân, nói: "Biết rồi."
Chúc Thực Thuần hỏi: "Cảm giác thế nào?"
Biên Học Đạo nói: "Cảm giác của tôi không quan trọng, cậu nghe xong thấy cảm giác thế nào?"
Chúc Thực Thuần nói: "Bố tôi, chú tôi và các cô tôi, đã đồng loạt phát hoảng rồi."
Biên Học Đạo hỏi: "Tôi không hỏi họ, tôi hỏi cậu cơ mà, cậu cảm thấy thế nào?"
Chúc Thực Thuần nói: "Tôi á, thật sự không có cảm giác gì, từ nhỏ mức độ nhạy cảm của tôi với một số thứ đã hơi thấp rồi. Hơn nữa, nhà họ Chúc lớn như vậy, dù có chia di sản, tôi có thể vơ vét được bao nhiêu? Hơn nữa lần này số tiền huy động, là quỹ cá nhân của ông nội tôi."
"Quỹ cá nhân?" Biên Học Đạo hỏi.
Chúc Thực Thuần gật đầu, đón ánh mặt trời hít sâu vài hơi, rồi nói: "Vài năm trước, mấy chú trong nhà có chút oán trách việc ông nội tôi tiêu tiền trợ cấp cho viện dưỡng lão, lão gia tử tại chỗ không nói gì, kết quả là âm thầm thành lập năm quỹ cá nhân, rồi để lại cho cả nhà một câu - ai kiếm được tiền thì người đó toàn quyền chi phối."
Biên Học Đạo hỏi: "Các người không trách ông ấy sao?"
Chúc Thực Thuần cười hì hì nói: "Trách? Tại sao phải trách? Dù ông ấy có rút đi một số tiền, thì sản nghiệp để lại vẫn là phần lớn, trong gia tộc, chỉ cần là người họ Chúc, cả đời không làm gì, vẫn cứ cẩm y ngọc thực (gấm vóc đầy mình, cao lương mỹ vị)."
Biên Học Đạo nói: "Hiếm khi cậu nghĩ thông suốt được như vậy."
Chúc Thực Thuần nghe xong không nói gì, một lúc sau, đột nhiên nói: "Tôi không biết tại sao ông nội tôi luôn muốn gặp cậu, nhưng đã là có duyên với ông ấy, hy vọng cậu nói nhiều những lời khiến ông ấy vui vẻ. Hôm qua chú Mã lén nói với tôi, bác sĩ nói ông nội tôi chỉ còn sống được vài tháng nữa thôi."
Biên Học Đạo nghe xong sững sờ, hỏi: "Vài tháng? Bệnh gì vậy?"
Chúc Thực Thuần nhìn mặt trời phía chân trời phía đông, hốc mắt hơi đỏ, lắc đầu không nói.
Qua một đêm, lại nhìn thấy Chúc Hải Sơn, phát hiện ông đã khôi phục lại trạng thái tinh thần phấn chấn.
Biên Học Đạo chợt hiểu, Chúc Hải Sơn có thể là đang "hồi quang phản chiếu", hoặc có thể nói là đang đốt cháy sinh mệnh cuối cùng.
Thấy Biên Học Đạo vào cửa, Chúc Hải Sơn mặc áo cà sa bông, cầm lấy một chiếc gậy chống, dẫn Biên Học Đạo cùng ra ngoài.
Chúc Hải Sơn quen thuộc môi trường xung quanh hơn Biên Học Đạo nhiều, hai người đi chưa đầy 2 phút, trước mắt xuất hiện một ngọn núi.
Chúc Hải Sơn giơ tay chỉ vào đỉnh núi và con đường núi trước mắt, đi trước dẫn đầu, bước lên.
Thật sự là bước đi trên tuyết.
Tuyết đêm qua, hôm nay vẫn chưa có ai đi, trải trên mặt đất, vừa trắng vừa dày, phẳng phiu như giấy.
Trên những cái cây hai bên đường núi, treo đầy tuyết dày, hai con chim kiếm ăn bay đến rồi lại bay đi, lắc cho cành cây treo tuyết kêu sột soạt, tuyết đọng trên cây như vụn ngọc rơi xuống.
Chúc Hải Sơn là người đầu tiên đi con đường núi này sau tuyết, Biên Học Đạo đi sát theo sau, không màng thưởng thức cảnh tuyết, dọc đường đều lo lắng tình trạng cơ thể của Chúc Hải Sơn.
Đi đến đoạn giữa, có một chỗ nghỉ chân tự nhiên, Chúc Hải Sơn vịn một cây thông, nhìn về phía xa, nhìn một hồi, dùng gậy chống viết mấy chữ trên tuyết: Cậu không có gì muốn hỏi sao?
Nhìn Chúc Hải Sơn dùng chân dẫm lên những chữ trên nền tuyết đến mức nhìn không ra nữa, Biên Học Đạo nói: "Ông vẫn là nên xuống núi chữa bệnh đi."
Chúc Hải Sơn lắc đầu, viết trên nền tuyết: Mệt rồi, đủ rồi, sống thêm 2 năm nữa, thì đã sao?
Biên Học Đạo hỏi: "Có nuối tiếc nào tôi có thể giúp ông hoàn thành không?"
Chúc Hải Sơn cười, viết: Người khác có thể giúp đỡ, thì đó còn tính là nuối tiếc sao?
Hai người vừa đi vừa viết, vừa viết vừa xóa, đi một mạch lên đỉnh núi, Biên Học Đạo nói: "Nói thật, tôi có chút mông lung, tặng tôi một lời khuyên đi."
Chúc Hải Sơn nhìn con đường đã đi qua, lại nhìn những ngọn núi xa xa được bao phủ trong màu bạc, và ngôi chùa phủ đầy tuyết, sau đó chọn một mảng tuyết gần đó, dùng gậy chống viết rất nghiêm túc 6 chữ: Người trí không nghi hoặc, người nhân không lo âu, người dũng không sợ hãi, hiểu thời thế dùng thế.
Viết xong, Chúc Hải Sơn lại viết: Đổi lượt tôi hỏi cậu.
Biên Học Đạo gật đầu.
Chúc Hải Sơn ngồi xổm xuống, dùng ngón tay viết một hàng chữ trên nền tuyết.
Biên Học Đạo nhìn rõ sau, dùng chân xóa đi, cẩn thận nhìn xung quanh một lượt, ngồi xổm xuống, viết hai hàng chữ.
Ngẩng đầu thấy Chúc Hải Sơn đã nhìn rõ, lập tức dùng tay xóa chữ đi.
Chúc Hải Sơn nhíu mày suy nghĩ một lúc, lại ngồi xổm xuống viết một hàng chữ.
Biên Học Đạo làm theo viết hai hàng chữ cho ông xem.
Cứ như vậy, Chúc Hải Sơn hỏi sáu câu hỏi, Biên Học Đạo đều trả lời ông.
Câu hỏi cuối cùng được hỏi xong, giữa mày mắt Chúc Hải Sơn, một mảnh hân hoan.
Biên Học Đạo lên tiếng hỏi: "Tôi còn một câu hỏi nữa muốn hỏi ông."
Chúc Hải Sơn mỉm cười gật đầu.
Biên Học Đạo ngồi xổm xuống, viết trên tuyết: Một người là vợ kiếp trước, một người là bạn gái kiếp này, phải làm sao?
Sau khi Chúc Hải Sơn nhìn rõ câu hỏi, biểu cảm vô cùng kỳ lạ, trông có vẻ dở khóc dở cười, lần này Chúc Hải Sơn không ngồi xổm xuống, mà trực tiếp dùng gậy chống viết một hàng chữ trên nền tuyết.
(Chúc Hải Sơn không chỉ là bàn tay vàng, mà còn là người dẫn đường của Biên Học Đạo, chương này ảnh hưởng sâu xa, có thể coi là bước ngoặt của "Tục nhân". Ngoài ra cảm ơn sự ủng hộ của các bạn đọc Minh Nguyệt Chiếu Bồng Môn, Vũ Thị Vô Căn Thủy, Thiên Sách Lý v.v... Cảm ơn mọi người.)