Văn Bác Sĩ

Lượt đọc: 91 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 2

❊ ❊ ❊

(3)

“Rót ấm nước uống nhé?” Lão Chu hết cách nói, lại nhớ ra câu khách sáo duy nhất này. Thấy Văn Bác Sĩ không nói gì, hắn xách chiếc ấm đồng lớn đi ra ngoài.

Ngồi bên bàn, hắn ngẩn người nhìn cái hộp mực bằng đồng to thô kệch. Một nỗi chua xót từ đáy lòng dâng lên khóe mắt, nhưng hắn lại thấy ngại ngùng không dám khóc. Chợt đứng phắt dậy, mở toang cửa ra vào và cửa sổ, hắn thở phào một hơi. Nhìn lại mình, nhìn căn nhà, rồi nhìn ra sân, hắn cười lạnh một tiếng đầy mỉa mai. Theo vết mực trên giấy dán tường, hắn liên tưởng đến một hòn đảo hoang nhỏ giữa biển khơi, không cây cối, không chim muông, chỉ có đống đá cằn cỗi đứng trơ trọi giữa đại dương bao la. Giờ đây, bản thân hắn chẳng khác nào một hòn đảo hoang. Bốn năm tháng trước khi nhổ neo từ Mỹ, tâm hoài và kỳ vọng biết bao, thế mà giờ đây... học vị, học vấn, tuổi trẻ, lý tưởng, chà, hóa ra cái xã hội này lại lạnh lùng đến thế, y như biển cả vô tình kia, sớm muộn gì cũng xóa sạch dấu vết của hòn đảo nhỏ!

Thế nhưng, oán hận thì có ích gì chứ! Hắn vỗ vỗ ngực, làm thôi! Đã tóm được Tiêu ủy viên rồi thì phải làm cho tới nơi tới chốn, ai biết được đây không phải là phép thử cố ý của Tiêu ủy viên dành cho hắn? Vĩ nhân là do đấu tranh mà tôi luyện ra! Một vị tiến sĩ vốn dĩ phải hưởng vinh hoa phú quý sẵn có, nhưng ai bảo hắn là cái tiến sĩ lại đâm đầu vào một xã hội thế này cơ chứ, khác gì hoa tươi cắm bãi cứt trâu; thôi được, cứ làm thử xem sao, mưu sự tại nhân thành sự tại thiên, chẳng có lý lẽ gì để nói cả, không có!

Móc cuốn sổ tay ra, hắn dùng bút máy vạch ra mấy mục: Một, điện cho Tiêu ủy viên; Hai, thăm Đường tiên sinh; Ba, quyên tiền. Viết xong, hắn cười ra nước mắt gật gật đầu. Phải rồi, Tiêu ủy viên phái đến đây thì ta tới; không những tới, mà còn đánh cho ông ta bức điện: "Nhờ ơn che chở bình an đến Tế Nam, ở lại Văn hóa học hội, tình hình công việc, xin kính bái báo cáo bất cứ lúc nào, Văn Chí Cường bái kính." Quá đỉnh!

Mục thăm Đường tiên sinh chắc chẳng có tích sự gì, nhưng cứ thử va chạm xem sao, may ra dò la được ít tin tức, ít nhất Đường tiên sinh cũng phải rành rẽ tình hình ở Tế Nam. Chẳng trông mong tìm được gì từ mục này, coi như tiện đường ghé qua, vớ được chút kiến thức hữu ích nào thì tốt, mà có chạy công không thì cũng chẳng mất mát gì; mặc dù việc một vị tiến sĩ mà phải đi chạy chân chạy tay là chuyện nghe vô lý hết sức, nhưng biết làm sao được, ở cái xã hội này!

Mục thứ ba mới là cay đắng nhất. Trong tay chẳng còn mấy đồng. Định đánh điện về nhà xin tiền, dù không đến nỗi mất mặt nhưng "nước xa không cứu được lửa gần". Công việc của mình là mang danh nghĩa Tiêu ủy viên để giao du với tầng lớp thượng lưu, chắc không thể ngồi xe kéo mà đi được chứ? Tối thiểu cũng phải thuê một chiếc ô tô; xe hơi ở Tế Nam đương nhiên không thể tiện lợi và phải chăng bằng Thượng Hải rồi. Cho dù xe hơi không cần thiết, thì việc mời khách là thứ không thể tránh khỏi. Nếu chỉ ăn một bữa cơm thì còn dễ tính, đằng này toàn là giới hào phú, khéo lại còn phải uống rượu, gọi đào kép nữa, khoản này thì đúng là vô hạn định! Thấp h kém, nhảm nhí, toàn những chuyện tào lao; nhưng xã hội là cái xã hội thế này, ai có thể đơn thương độc mã mà cải tạo nó cho được? Thôi thì chưa cần bàn chuyện hợp lý hay không, nhập gia tùy tục, tới đâu hay tới đó, làm việc gì nói việc nấy. Tiền ở đâu ra? Đi mượn, chẳng có chỗ nào; dẫu có dò la được ở đây có người quen đi nữa, thì cũng không thể vừa gặp mặt đã mở miệng mượn tiền được, không thể; để người ta đồn ra ngoài, Văn Bác Sĩ đi khắp nơi lạy lục van xin, thế thì hay ho lắm đấy!

Nghĩ đến đây, hắn thực sự muốn quay về Bắc Bình hay Thượng Hải, dạy dỗ vài tiết học, làm một nhân viên hãng buông, thế nào cũng được, còn dễ chịu hơn cái tội này gấp trăm lần! Đây hoàn toàn là đánh gió vô ích, chẳng trúng được gì, khéo lại mất cả chì lẫn chài! Thế nhưng, không vào hang cọp sao bắt được cọp con; đặt mình vào chỗ chết rồi mới sống mới là anh hùng chứ!

Hết cách quyết định, hắn rất muốn đi bói một quẻ, hoặc xem tướng, tự mình chẳng thể quyết định nổi nữa rồi. Thật nực cười, một tiến sĩ du học Mỹ mà lại đi bói toán xem tướng; thế nhưng dường như chỉ có cách đó mới quyết định được mọi thứ. Cuộc đời vốn dĩ chẳng đi theo quỹ đạo chính thống, kẻ có học vị tiến sĩ chưa chắc đã một buồm xuôi gió có được công việc và thù lao tương xứng, vậy thì dùng việc bói toán để quyết định đường đi nước bước cũng chẳng có gì là không thể; cái xã hội mù quáng thì mới sinh ra những vị tiến sĩ mê tín chứ, hừ!

Lão Chu xách vào một ấm nước sôi, chẳng thèm lau hay tráng lại bát, rót đầy một cốc cho Văn Bác Sĩ, hai ngón tay đen sì kẹp lấy vành cốc, đặt trước mặt vị tiến sĩ, trên mặt nước còn nổi lề bềnh một cọng chè cổ lỗ sĩ.

“Lão Chu,” Văn Bác Sĩ không dám nhìn cốc nước sôi đó nữa, từ trong túi rút ra một tờ biên lai gửi hành lý: “Ra ga tàu lấy hành lý, có biết làm không?”

“Nói không chừng ạ!”

“Được!” Văn Bác Sĩ đột ngột đứng phắt dậy. “Quét dọn hai gian phòng này có biết không? Nói được hay không nói được?”

“Không có chổi với hót rác ạ!”

“Hừ!” Văn Bác Sĩ như bỗng nhiên bị con trùng độc nào đó đốt cho một phát, phóng vụt ra ngoài. Chạy đến cửa, hắn đột ngột khựng lại, đúng cái tư thế dừng gấp khi đánh bóng rổ trong nhà thể thao: “Lão Chu! Lão Chu! Đường tiên sinh ở đâu?” Lão Chu chẳng hề vội vã chút nào, ủ rũ bước ra: “Hả? À, Đường lão gia, để tôi dẫn ngài đi. Tôi biết chỗ đó; còn tên địa danh thì, chịu không nói được! Không phải cái ông Đường lão gia hay cho tiền ấy à? Phải đấy, nhưng tên địa danh thì chịu không nói nổi đâu ạ!”

Hắn không thốt thêm một tiếng nào, vừa đi vừa lẩm bẩm trong đầu câu nói ấy: Đây chính là người Trung Quốc các người! Đây chính là người Trung Quốc các người! Cứ như đứa trẻ mới học hát tuồng, lẩm bẩm đi lẩm bẩm lại một câu lời ca. Ra khỏi cửa không xa, nhìn thấy một vùng nước, hắn không biết đó là hồ Đại Minh; nước chặn mất lối đi, hắn liền rẽ về hướng Nam; đâm đầu vào đâu hay tới đó, hắn thèm vào mà hỏi thăm đường sá tụi người Trung Quốc, người Trung Quốc ấy hả! Hơn nữa, ở những nơi to lớn như New York hay Chicago bên Mỹ, hắn còn chẳng bao giờ đi lạc, huống hồ là cái thành phố Tế Nam bé nhỏ này, chẳng thèm hỏi ai sất. Quả nhiên, chẳng mấy chốc, hắn đã tìm được phố Tây An. Trên phố chẳng có tòa nhà cao tầng nào, không có cửa hiệu lớn như Công ty Tiên Sĩ, không có biển hiệu quảng cáo và hàng hóa bắt mắt, chẳng có chút trật tự nào. Xe chen xe, người chen người, chỉ thấy đủ loại bánh xe, đủ loại giày dép đang chen chúc lộn xộn trên con phố chật hẹp, tựa như đám quân đội hỗn tạp đang nhổ trại, đến cả tiếng động cũng chẳng có lấy một quy luật nhất định nào. Những cửa hàng kiểu cũ ấy, ngây ngốc đứng hai bên đường, trông như thể sinh ra chỉ để hứng bụi bặm trên phố chứ chẳng có tích sự gì khác. Cái vẻ hỗn độn mà chết lặng này khiến người ta phiền táo, thất vọng, mê loạn, Văn Bác Sĩ chẳng có tâm trí đâu mà ngắm nghía thứ gì, chỉ như kẻ chạy nạn, luồn lách qua khe hở giữa dòng xe cộ người qua kẻ lại, tiếng cọt kẹt của những chiếc bánh xe gỗ kẽo kẹt khiến đầu hắn đau như búa bổ. Chỉ liếc nhìn qua cửa Tây một cái, hắn đã thấy buồn nôn.

Đến cây cầu trên phố Đại Lệnh Tây Môn, nhìn dòng sông nông và chảy xiết ấy, lòng hắn mới thấy yên tĩnh đôi chút. Dòng sông không lấy gì làm hẹp, làn nước trong mát cuồn cuộn chảy về hướng Bắc, cuốn theo những thảm rong nước dày và xanh mướt bồng bềnh như dải lụa xanh, bóng loáng, đầu ngọn rong nhấp nhô theo dòng nước, thỉnh thoảng lại tung lên những bọt nước trắng xóa. Bốn phương tám hướng đâu đâu cũng đông đúc vẩn đục, duy chỉ có dòng nước trong này chảy ở giữa, không khí trên cầu bỗng khiến người ta thấy mát mẻ hơn nhiều, trong lòng bất chợt trấn tĩnh lại, giống như đang chìm trong một giấc mơ hỗn tạp bỗng thấy một tia sáng lóe lên, Văn Bác Sĩ không nỡ bước đi nữa. Đứng bên cầu một lúc, hắn cảm thấy một nỗi bi ai mông lung, một sự bất bình lạnh lẽo. Hắn cho rằng dòng nước này có vẻ không nên chảy giữa cái môi trường thế này, giống y như bản thân hắn không nên đứng trên cây cầu rách nát này vậy. Đứng một lúc, vì đoán nguồn gốc của dòng nước, hắn nhớ đến suối Bộc Tụt. Phải rồi, đây có lẽ là dòng nước chảy ra từ suối Bộc Tụt; hắn cũng chợt nhớ, dải nước nhìn thấy lúc rời khỏi Hội quán khi nãy có lẽ chính là hồ Đại Minh. Hai thắng cảnh này, hắn đều từng nghe người ta nhắc tới. Ban nãy không kịp ngắm hồ, bây giờ đi chiêm ngưỡng con suối nổi tiếng này trước đã.

Vòng qua vòng lại mấy bận, hắn đã đến suối Bộc Tụt. Trung Quốc quả xứng danh đất rộng của nhiều, nước suối thật tuyệt vời! Hắn đứng bên hồ suối, cất lời tán thán như vậy. Ba con suối lớn, to bằng cái bát ăn cơm, không ngừng phun trào hướng lên trên, khiến một nửa hồ nước trong vắt dao động gợn sóng, rong rêu nhấp nhô theo dòng nước, tản mác thành một hồ bóng râm xanh ngắt. Ven hồ còn có vô số những con suối nhỏ, lặng lẽ phun ra từng chuỗi bọt nước li ti, trắng muốt, thẳng tắp, thẳng vút lên mặt nước; có những chuỗi đi được nửa đường thì chùng xuống, nhưng rồi cũng lăn đến mặt nước, trông như đặt nghiêng một cột thủy ngân; có chuỗi đi được nửa đường thì chần chừ giây lát, đợi một chuỗi bọt nước nhỏ hơn bên cạnh cùng vọt lên, lớn nhỏ khác nhau, trước sau nối tiếp, đều đưa bọt nước lên tới mặt nước, tan thành vô số bọt li ti, lặng lẽ, dịu dàng, biến mất. Lắng nghe tiếng phun trào chấn động của suối lớn, ngắm nhìn cảnh chuỗi suối nhỏ nối tiếp nhau hiện lên rồi tắt ngấm, Văn Bác Sĩ tạm thời quên hết mọi chuyện, ngỡ như mình chẳng biết đang ở chốn nào. Chợt ngửi thấy mùi hành ta xộc vào mũi, quay đầu lại, hóa ra mấy gã đàn ông nhà quê đang đứng sau lưng, há hốc mồm đứng ngắm suối nước. Văn Bác Sĩ vừa mới quên đi hết thảy, lập tức lại nhớ đến muôn vàn phiền não to bằng trời. Người Trung Quốc, toàn là người Trung Quốc các người! Trung Quốc giàu có biết bao, đẹp đẽ biết bao; nhìn con suối này xem, ở Mỹ cũng chẳng thấy bao giờ; lại nhìn đám người này xem, vừa ngu ngốc vừa hôi hạm; Trung Quốc hỏng hết cả là vì rơi vào tay người Trung Quốc! Hắn rất tiếc nuối khung cảnh nước non này, nhưng không thể tiếp tục đứng chung một chỗ với nhóm người này được nữa. Hắn hận chỉ có thể dùng gậy quất đuổi bọn họ đi hết, để hắn có thể thảnh thơi thưởng ngoạn một lúc.

Rời khỏi bờ suối, hắn hoàn toàn chẳng muốn nhìn ngó bất cứ thứ gì nữa. Nào đồ chơi Nhật Bản rẻ tiền, đồ sứ, vải vóc, đồ gia dụng; nào những đôi chân bó gót nhỏ xíu, những người đàn bà hôi hạm mồ hôi ướt đẫm áo vải xanh, những gã đàn ông răng vàng há hốc mồm phả ra mùi hành, những cô đào hát giọng trầm khàn chó sủa gà gáy, những kẻ bán rong mặt đỏ tía tai hét la inh ỏi! Hắn chỉ muốn sải chân bước đi cho khuất mắt, không bao giờ thèm đặt chân tới đây nữa, đây chẳng phải thắng cảnh gì sất, đây là nỗi nhục nhã!

Đi qua điện Lữ Tụ, dưới gốc cây lớn có bày một bàn bói toán, ngồi đó là một đạo sĩ trông rất sạch sẽ thanh tú, áo đạo sĩ dẫu đã cũ nhưng chiếc mão lụa đen thì hãy còn rất mới, ẩn dưới bóng cây còn lấp lánh phản chiếu một chút ánh sáng. Văn Bác Sĩ vốn chẳng muốn chú ý đến vị đạo sĩ này, nhưng sau khi chen chúc nửa ngày trời giữa đám người dơ dáy hôi hạm kia, bỗng nhiên nhìn thấy một người sạch sẽ nhường ấy, một chiếc mũ đẹp đẽ nhường ấy, tựa như một chuyện vô cùng tươi mới và hiếm hoi, hắn không kìm được mà liếc nhìn đạo sĩ thêm mấy cái. Đạo sĩ mỉm cười nhẹ với hắn. Văn Bác Sĩ bỗng nảy ý định muốn bói một quẻ. Nhưng ngượng ngùng không dám bước qua, chắc mẩm nếu mình vừa đứng trước bàn bói, thế nào cũng bị đám dân đen mùi hành kia bu kín lấy. Hắn lại thực sự rất muốn bói một quẻ, vị đạo sĩ này trông rất có cảm tình, có mê tín hay không thì mặc kệ, đoán chừng quẻ bói cũng có độ linh ứng nhất định. Hắn cúi đầu, tự nhủ tốt nhất là không nên mê tín, định bụng cứ thế dạo qua bàn bói như không có chuyện gì xảy ra. Trông thấy tấm rèm bàn bằng vải xanh buông thũng xuống bàn bói, tim hắn đập nhanh hơn một chút, từ cuộc giằng co giữa mê tín và không mê tín, chuyển sang cảm giác cái xã hội thối nát này không cho con người ta lấy nửa phần tự do, muốn bói một quẻ — coi như đùa vui thôi — mà cũng bị người ta vây kín như nêm cối. Đang nghĩ ngợi vẩn vơ, hắn nghe thấy: “Vị tiên sinh này—” Giọng nói rất trong trẻo dễ nghe, thế nhưng hắn không dám ngẩng đầu lên, đây chắc chắn là đạo sĩ đang gọi mình rồi. “Hôn nhân động, mưu sự ắt thành. Ứng nghiệm rồi xin quay lại đàm đạo nhé!” Nghe lọt tai mấy câu này, hắn cảm thấy hơi có lỗi với đạo sĩ, nhưng chân bước lại càng rảo nhanh hơn.

Bước ra khỏi suối Bộc Tụt, lòng hắn thấy sảng khoái hơn đôi chút, suýt chút nữa thấy người Trung Quốc cũng không hoàn toàn đáng ghét cho lắm, vị đạo sĩ kia xem chừng rất đáng mến. Lời của đạo sĩ lại càng đáng yêu hơn. Dẫu có là lời khoác lác làm ăn giang hồ đi chăng nữa, dĩ nhiên hành nghề này thì ít nhiều cũng có kinh nghiệm, kiểu gì cũng có vài phần đáng tin. Cổ nhân Trung Quốc có rất nhiều điều phù hợp với nguyên tắc khoa học, chỉ là không có một hệ thống bài bản bắt đầu bằng khoa học và kết thúc bằng khoa học mà thôi. Hơn nữa, thứ hắn cần chẳng qua cũng chỉ là hai câu nói ấy — hôn nhân động, mưu sự ắt thành — vậy mà chẳng tốn đồng tiền quẻ nào lại tay trắng thu được, được đấy, vị đạo sĩ này được đấy! Hai câu nói này chính là nguồn cổ vũ, kích thích, dẫu có không linh nghiệm đi chăng nữa thì cũng chẳng sao, Văn Bác Sĩ đang rất cần những lời khích lệ; vả lại lời của đạo sĩ vẫn có khả năng linh nghiệm cơ mà!

Hắn gửi hai bức điện: Một bức báo cáo Tiêu ủy viên, một bức xin tiền về nhà.

Ra ga lấy hành lý, kéo về hội quán, tính ra đã gần sáu giờ. Ăn uống lại là một vấn đề nan giải. Lão Chu không biết nấu nướng, ngày nào hắn cũng chỉ ra phố mua dăm cái bánh quẩy bánh bao, hành ta với dưa muối, chẳng đỏ lửa nấu nướng gì. Văn Bác Sĩ đặt hành lý lên sạp giường, chẳng có tâm trạng nào mà mở ra, cũng chẳng còn sức lực để ra ngoài ăn uống nữa, ngẩn ngơ ngồi thụp xuống ghế. “Lão gia,” tiếng Lão Chu vang lên ngoài cửa, “Mua cái đèn lồng dầu nhé?”

Vị tiến sĩ không đáp lời.

(4)

Đang độ tiết trời đầu thu, Tế Nam vô cùng quang đãng, dễ chịu và khô ráo; ráng chiều ngập trời nhuộm đỏ cả ngọn núi Nghìn Phật. Văn Bác Sĩ ngồi trong phòng nén giận; từng đợt gió thoảng qua thổi vào những chiếc lỗ nhỏ trên giấy dán cửa kêu vi vu như tiếng sáo, trong sân còn văng vẳng tiếng dế kêu, hắn không thể ngồi lì ở đây mãi được. Bước ra ngoài, ngắm nhìn ráng trời quang đãng, lắng nghe tiếng dế rả rích ở góc tường, cảm nhận làn gió chiều mát rượi mơn man trên mặt, lòng hắn thấy dễ chịu hơn đôi chút; buổi chiều lúc ra ngoài còn thấy hơi oi bức; giờ đây, mặc âu phục là vừa đẹp. Phải rồi, Trung Quốc cái gì cũng tốt, bản thân mình cũng chẳng sai sót gì, chỉ trách đám người Trung Quốc kia là vô phương cứu chữa, Lão Chu chính là đại diện tiêu biểu cho bọn họ! Tiết trời đẹp đẽ nhường này, đường đường là một vị tiến sĩ mà lại phải chui rúc trong cái sân rách nát này, biết làm sao được chứ. Nhìn lại trong phòng, không có cửa kính kiểu Tây, không có sàn gỗ, không có đèn điện, không có giường lò xo, làm sao có thể qua nổi một đêm đây, chưa nói đến chuyện ở lại lâu dài ở chốn này!

Nghĩ tới nghĩ lui, nghĩ mãi chẳng ra cách nào, đành phải bảo Lão Chu đi mua đèn dầu hỏa, lại còn phải mua chút bột vôi rắc sát chân tường để khử ẩm thấp. Còn bản thân hắn, xem ra vẫn phải ra ngoài ăn cơm thôi, chẳng còn con đường nào khác. Dặn dò Lão Chu xong xuôi, hắn lại theo con đường chiều nay đi tìm quán ăn. Dọc đường nhìn thấy mấy quán cơm, hoặc là quá to, hoặc là quá nhỏ; mấy quán nhỏ thì tuyệt đối không thể bước chân vào, còn quán to thì vào được nhưng ngặt nỗi hầu bao không cho phép. Cuối cùng, hắn tìm được một quán món Tây nhỏ, trước cửa dựng tấm biển gỗ, bữa tối chỉ có tám hào đại dương. Hắn thấy mức giá này còn tạm chấp nhận được. Trong quán chẳng có lấy một vị khách ăn nào, một tên phục vụ mặc chiếc áo dài xám trắng thấy hắn bước vào thì có vẻ giật mình thon thót. Khăn trải bàn và áo của tên phục vụ cùng một màu, trong quán sực nức mùi ẩm mốc, tuyệt nhiên không có lấy một tiếng người. Lông mày Văn Bác Sĩ lại nhíu chặt lại vào nhau, hắn thừa biết sắp có chuyện chẳng lành rồi; ở Trung Quốc dường như vốn dĩ chẳng cần phải ôm bất kỳ hy vọng gì thì hơn. Chẳng thèm xem thực đơn, hắn chỉ thốt lên một câu: Một phần tám hào.

Dao nĩa các thứ được dọn lên: đĩa mẻ viền, dao không có mép bén, nĩa thì vẹo vả. Miếng bánh mì không nhỏ, nhưng có màu xám xịt, trông giống như miếng đậu phụ sắp đông cứng; một mẩu bơ nhỏ xíu, muốn tan mà lại ngượng ngùng không chịu tan, đang bò ngoằn ngoèo giữa lòng đĩa. Tim Văn Bác Sĩ thắt lại thành một cục nghẹn đắng. Chờ đợi mỏi mòn, súp đuôi bò cuối cùng cũng được mang lên. Quả thực có đuôi bò, nhưng trông hơi giống loại đã phơi khô gió, viền cháy xém, gỉ sét, trên mặt nước súp nổi lên một lớp bọt trắng phau. Văn Bác Sĩ nếm thử một ngậm, mặn đắng xé cổ họng, ngoài ra chẳng có nổi một điểm ưu điểm nào. Miễn cưỡng nhấp thêm một ngậm nữa, hắn ngồi chờ món tiếp theo. Sườn lợn là món tiếp theo, Văn Bác Sĩ dùng dao cắt hồi lâu, hắn càng cố gắng bao nhiêu thì miếng sườn lợn càng kháng cự bấy nhiêu, con dao tuyệt nhiên không chịu tốn chút sức lực nào. Hì hục cắt xẻ một hồi, Văn Bác Sĩ đành thừa nhận thất bại, chỉ nhặt hai củ khoai tây nhỏ xíu trông như quả óc khô ra ăn tạm.

Các món ăn tiếp theo đều có tính kháng cự mãnh liệt y như món sườn lợn, sự bi quan của Văn Bác Sĩ từ dạ dày lan thấu tận tâm can; đây chính là món Tây do người Trung Quốc nấu đấy! Cuối cùng, bưng lên một tách cà phê, màu sắc thì đậm đà chẳng khác gì hồng trà, nhưng hương vị thì đến nước sôi cũng còn không bằng. Văn Bác Sĩ không nói một lời, trả tiền rồi bước thẳng ra ngoài. Đèn đường trên phố sáng rực, gió thổi càng lúc càng lạnh hơn, xe cộ và người qua lại vẫn chen chúc lộn hỗn loạn như ban ngày. Bụng dạ trống rỗng, dưới ánh đèn đường, trong làn gió chiều, hắn suýt quên mất mình là ai, chỉ cảm thấy sinh mạng quả là một chuỗi uất ức và oan ức đan xen. Đi bộ quay lại hồ Đại Minh, hắn đứng thẫn thờ bên hồ một lúc. Sao thu sáng rực, nhưng mặt hồ thì tối đen như mực, những chiếc thuyền du lịch neo đậu chen chúc lặng thưa, lau sậy và hoa sen tàn phất phơ trong gió tỏa ra chút hương thơm thoang thoảng. Hắn hít một hơi thật sâu, tì tay vào gốc cây liễu cổ thụ phóng tầm mắt nhìn ra xa, chẳng thấy gì ngoài bóng cây và ánh sao đượm một màu bi thương.

Trở về hội quán, hắn suýt tưởng mình đi nhầm chỗ: trong các gian phòng, cho đến cả ngoài sân, đâu đâu cũng là người. Tiếng chiêng trống vang lừng, đoàn kịch đang tập luyện; tiếng nói cười tranh luận, hội họa gia đang nghiên cứu thảo luận; lại còn rất nhiều người chẳng biết đến để làm gì, nhưng ai nấy đều nói cười rôm rả; đầy sân là tiếng người, đâu đâu cũng nồng nặc khói thuốc; các phòng đều mở toang cửa ra vào và cửa sổ, ánh đèn hắt ra tận sân, bầu trời tối thẫm, tựa như một con thuyền rách nát mà rực rỡ ánh đèn giữa đêm khơi, trên thuyền chở đầy những gã say xỉn. Duy chỉ có căn phòng của Văn Bác Sĩ là tối thui không đèn đóm, như thể muốn trốn tránh điều gì. Hắn gọi Lão Chu mở cửa, nhưng Lão Chu chẳng biết đã đi đâu mất. Chờ đợi một hồi lâu, Lão Chu từ bên ngoài xách về hai chiếc ấm nước tay phải, tay trái xách theo năm sáu gói giấy to nhỏ khác nhau. Đem ấm nước và các gói giấy phân phát vào các phòng xong, hắn mới tất bật chạy ra mở cửa với vẻ mặt đầy áy náy. Lão Chu bước vào trước châm đèn hộ, Văn Bác Sĩ vô cùng miễn cưỡng bước vào, nhưng không thể không vào. Mùi bột vôi mới rắc trong phòng hòa quyện cùng hơi ẩm mốc, ngửi chẳng khác nào nhà vệ sinh công cộng trong thời kỳ vận động vệ sinh toàn dân.

“Rót ấm nước uống nhé?” Lão Chu vô cùng niềm nở, trên khuôn mặt gầy dài còn vương nụ cười. Thấy Văn Bác Sĩ không đếm xỉa đến mình, hắn ngượng ngùng lên tiếng chữa thẹn: “Gặp Đường lão gia rồi, ngài đừng nói nhé! Tôi mua đồ cho đám người này,” hắn chỉ tay ra ngoài sân, “bọn họ bảo dịp lễ tết thì thưởng chút đỉnh, hồi tết Đoan Ngọ họ quên béng mất tôi, tôi cũng chẳng nói năng gì. Đi mua đồ hộ, tôi kiếm chác được một hai xu cũng đâu có bõ bèn gì; không đủ ăn ấy chứ! Mua đồ cho lão gia, kiếm được một xu thì có tính là thá gì đâu? Bọn họ,” hắn lại chỉ tay ra ngoài, “đều là những kẻ có tiền, cái đám xướng ca hội họa ấy, loại thuốc lá năm hào một ống, một đêm đốt bốn năm ống! Tôi kiếm chác của họ một hai xu, chẳng nhiều nhặn gì đâu, có một hai xu thôi; mụ vợ thằng Ngư Tử còn gửi thư giục đòi quần bông kìa!”

Văn Bác Sĩ chẳng có tâm trí đâu mà nghe Lão Chu lải nhải, lại càng không có lòng dạ nào mà đồng cảm với hắn. Hắn chỉ tay vào đống hành lý, bảo Lão Chu giúp mở ra. Chỉ có một chiếc đệm lót, một chiếc chăn lông cút, hắn sờ thử, cách lớp đệm vẫn cảm nhận được độ cứng ngắc của tấm ván giường. Rương quần áo tạm để lên bàn, hắn dọn dẹp lại giá sách để chuẩn bị cất quần âu, dao cạo râu cùng bàn chải các thứ. Mùi vị trong phòng, tiếng ồn ào ngoài sân, tấm ván giường cứng ngắc, nỗi uất ức trong lòng, tất cả hòa quyện lại với nhau, mang đến cho hắn chứng mất ngủ. Đi lại bôn ba suốt nửa ngày, hắn đã cảm thấy mệt lả người, thế mà cứ ngáp ngắn ngáp dài mãi mà đôi mắt vẫn chẳng thể khép lại nổi. Hắn chẳng muốn suy nghĩ vẩn vơ điều gì nữa, chỉ cầu mong ráng gượng qua đêm nay, ngày mai biết đâu sẽ có phương án và hy vọng khả quan hơn, ngặt nỗi nằm hoài vẫn không tài nào chợp mắt nổi. Cho đến tận mười hai giờ đêm, đám người trong sân mới giải tán dần, không gian xung quanh tĩnh lặng đôi chút, nhưng độ cứng của ván giường lại càng trở nên rõ mồn một, hắn cảm thấy mình giống như một cỗ tử thi bị bỏ rơi, dẫu vẫn còn chút hơi tàn nhưng hoàn toàn mất đi khả năng cử động, chỉ đành trơ trọi đối diện với bóng tối mà tự thương tự thán. Chiếc đồng hồ ở viện bên cạnh điểm hai tiếng chuông, hắn vẫn nghe rõ mồn một từng tiếng nặng nề, chậm chạp, đầy nghiêm trọng giục giã thời gian trôi đi, gợi lên bao nỗi phiền muộn! Hắn trùm kín chăn qua đầu, và đã chẳng còn nghe thấy tiếng chuông điểm ba giờ nữa.

Sáng sớm hôm sau, tiếng rao bán bánh quẩy bánh chè lam trên phố đã đánh thức hắn dậy. Vừa mở bừng mắt ra, khung cảnh rách nát tơi tả trong phòng như ùa cả vào tầm mắt hắn, tiếp nối theo đó là cảm giác sống lưng và cổ đã cứng đờ dính liền vào một khối, giống như một khúc gỗ chẳng bao giờ có thể cử động uốn cong được nữa, hắn ráng chịu đựng một hồi lâu, biết không thể ngủ tiếp được nữa, chẳng hiểu sao trên phố lại lắm người bán bánh quẩy bánh chè lam đến thế, cũng chẳng hiểu sao ai nấy đều cất giọng réo rắt nhả chữ nhanh như nhảy cẫng lên thế cơ chứ, cái đám người Trung Quốc này! Hết cách, đành phải vùng dậy thôi. Dậy rồi thì sao chứ? Ngày hôm nay xem chừng còn tồi tệ và mông lung hơn cả hôm qua, chẳng có lấy một chuyện nào là chắc chắn, là có hy vọng cả. Nói về những chuyện nhỏ nhặt nhất đi, hắn chẳng thể kiếm nổi một tách cà phê hay hồng trà nóng hổi, kèm theo dăm lát bánh mì nướng vàng giậm. Hắn lết thân dậy như kéo một khối gỗ chẳng tích sự gì sất.

Lục tìm đôi dép lê bằng da và chiếc áo choàng tắm nền đỏ hoa đen mang từ Mỹ về, hắn bước ra sân vận động gân cốt đôi chút, đầy sân nào là lõi lê với vỏ táo đã thu hút không ít đàn kiến chăm chỉ, hắn tìm một góc tương đối sạch sẽ, hít thở sâu vài nhịp, phần cổ dần dần cử động mềm mại trở lại. Hắn rất muốn được tắm nước nóng. Lại nhớ tới hôm qua có đi ngang qua một nhà tắm công cộng. Không muốn đi chút nào, hắn vốn không quen tắm chung ở nhà tắm công cộng. Nghĩ lại thì, có lẽ kiểu gì cũng chẳng thể chối từ được rồi, chốn này tuyệt đối không thể nào đùng một cái mà có sẵn trang thiết bị nhà tắm được. Hắn lại bật cười lạnh, nhìn xem, chẳng mấy chốc mà bản thân mình cũng sẽ phải biến thành một kẻ thuần Trung Quốc thôi, bằng không thì chẳng tài nào sống nổi ở cái chốn này. Thích nghi với hoàn cảnh, đường đường là tiến sĩ mà cũng phải hóa thành Lão Chu thì mới mong có đường sống, ha ha! Hắn cất tiếng cười vang, âm thanh lanh lảnh đến mức suýt làm chính mình hoảng sợ.

Lão Chu chẳng hiểu sao bỗng nhiên lại thính nhạy đến thế, thế mà lại nghe thấy tiếng cười này, tung chăn trèo dậy, mặc quần áo vào rồi bước ra, sẵn sàng làm mọi việc sai vặt: “Rót ấm nước uống nhé?”

Văn Bác Sĩ lại càng cười dữ dội hơn. Hắn thấy Lão Chu trông chẳng khác nào con gà, con chó, cứ hễ vùng dậy là có thể làm việc ngay được, chẳng cần chải chuốt tắm táp gì sất, hoàn toàn chẳng vướng bận chút lề thói chậm chạp nào; phải rồi, định sống ở Trung Quốc thì tuyệt đối không được mang chút văn hóa nào cả, hoàn toàn phải quay về với tự nhiên. Lão Chu chẳng khác nào người nguyên thủy! Hắn phải học tập theo Lão Chu thôi, học vị với chả vệ sinh, dẹp hết đi, đây là Trung Quốc cơ mà, nghĩ vậy rồi, hắn từ việc coi thường người Trung Quốc bỗng chuyển sang cảm thấy bản thân mình quá ư xoi mói, quá ư văn minh, Trung Quốc chẳng cần đến một kẻ quá ư văn minh như hắn: “Thôi được, Lão Chu, đi xách hai ấm nước về đây, hai ấm vào!”

Khỏi cần tắm táp gì nữa, tạm thời dùng hai ấm nước này để lau qua người, cạo râu vậy. Râu thì vẫn phải cạo chứ, dẫu có bước lên con đường dã man thì cũng phải đi từ từ từng bước chứ, ha ha!

Lê lết đến tận hơn chín giờ, Văn Bác Sĩ định bảo Lão Chu dẫn đường đi thăm Đường tiên sinh. Hắn vừa định cất tiếng gọi Lão Chu thì Lão Chu đã bước vào, trên tay cầm một tấm danh thiếp: “Đường lão gia!” Khuôn mặt hắn tái đi đôi chút: “Ngài đừng có nhắc đến chuyện đó với ông ấy nhé, tôi mua đồ hộ đám người kia đấy!” Văn Bác Sĩ nhìn tấm danh thiếp đó, ngoài ba chữ lớn Đường Hiếu Thành ra, còn chi chít rất nhiều chữ nhỏ, thoạt nhìn gần như chẳng thể đọc rõ. Hắn chỉnh lại cà vạt, bước ra nghênh đón. Đường tiên sinh có vẻ như đã chắp tay đứng chờ sẵn từ đời thuở nào rồi, vừa thấy Văn Bác Sĩ bước ra liền liên tục vái chào bốn phương tám hướng, toát ra vẻ giả tạo nhưng vô cùng nhiệt tình mười mươi. Ông ta chừng năm mươi tuổi, vóc người lùn tịt, khuôn mặt dài, đôi mày mắt dường như lúc nào cũng lọt thỏm giữa những nếp nhăn cười; miệng mím lại, để lộ hai chiếc răng cửa khá dài, cũng đang cười toe toét. Dù mới đầu thu, nhưng người ông ta đã mập mạp tròn trịa lắm rồi, một bộ áo kép khoác ngoài áo dài thành bộ trọn gói, bên dưới mặc chiếc quần lót kép thùng thình, ống quần được buộc lại bằng dải lụa bản rộng. Y phục đều là hàng lụa là thượng hạng, nhưng kiểu dáng lại vô cùng lỗi thời, lối cắt may cổ lỗ sĩ, trông cứ như thể vừa lấy từ trong rương ra phơi nắng, tạm thời lấy Đường tiên sinh làm cái giá treo quần áo mà thôi.

Đường tiên sinh nhất quyết không chịu bước vào cửa trước, hết lần này đến lần khác đưa tay chắp lại, vái chào, khom lưng, gật đầu, lại còn thanh minh rằng mình là chủ nhà còn Văn Bác Sĩ là khách. Ông ta ra điều áy náy hết sức vì không thể tới thăm hỏi sớm hơn, cứ làm như mọi hành động của Văn Bác Sĩ ông ta đều nắm trong lòng bàn tay vậy. Nhường nhịn hồi lâu. Cuối cùng Đường tiên sinh giành phần thắng, nghiêng mình đi theo sau Văn Bác Sĩ bước vào. Vừa đến bên bàn, Đường tiên sinh cầm tấm danh thiếp của chính mình từ trên bàn lên, cung kính dùng cả hai tay đưa sang lần nữa. Văn Bác Sĩ vội vàng tìm danh thiếp của mình đưa qua. Đường tiên sinh tiếp lấy, giơ lên gần mũi, chuẩn bị đọc những hàng chữ nhỏ ghi chức tẩu; nhìn cái là hiểu ngay, chỉ có mỗi mục Tiến sĩ triết học Mỹ, nét mặt ông ta lập tức thu lại toàn bộ nếp nhăn cười, thản nhiên đặt nó lên bàn. Văn Bác Sĩ nhận ra sự thay đổi thái độ ấy liền cất lời: “Đường tiên sinh, mời ngồi!” “Không khách khí đâu ạ,” từ “nhé” nghe có vẻ thừa thãi và chói tai làm sao.

Trong thâm tâm, Văn Bác Sĩ chẳng hề đánh giá cao Đường tiên sinh cho lắm, hắn nhìn Đường tiên sinh chẳng qua cũng chỉ nhiều hơn Lão Chu một bộ quần áo lạc điệu và những lễ nghĩa thừa thãi mà thôi. Đấu trí với nhau, e rằng Đường tiên sinh lại là kẻ dễ nắm thóp hơn, bởi vì Đường tiên sinh dẫu sao cũng có dăm ba chiêu trò, còn Lão Chu căn bản là một kẻ tay trắng trọc phú, y như con cá vừa ngoi lên khỏi mặt nước, chẳng có lấy thứ gì, chỉ là một đường trơn tuột. Hắn quyết định phải hạ gục Đường tiên sinh cho bằng được. Đường tiên sinh có một mớ y phục lễ nghĩa tư tưởng lỗi thời, còn Văn Bác Sĩ thì mang theo một bộ y phục lễ nghĩa tư tưởng mới tinh tươm từ Mỹ chở về, đây là một cuộc chiến xem ai mới là kẻ chiến thắng. Văn Bác Sĩ quyết không lùi bước. Hắn phải ra đòn hiểm để chiến thắng bất ngờ, dùng sự thẳng thắn dũng mãnh của người phương Tây để tập kích cái triết lý "lễ nhiều không trách" của Đường tiên sinh. Hắn đột ngột chộp lấy tấm danh thiếp của mình, kèm theo một tiếng cười nghe chẳng mấy lọt tai: “Tôi hoàn toàn dựa vào cái danh tiến sĩ này đây! Vinh dự của Tổng thống Mỹ còn chẳng sánh nổi bằng một tấm bằng tiến sĩ. Tiến sĩ chính là Trạng nguyên, tôi nghĩ ông phải hiểu điều này chứ. Có tấm bằng tiến sĩ trên danh thiếp của tôi, tôi có đủ mọi tư cách rồi, Đường tiên sinh!”

Những nếp nhăn cười trên mặt Đường tiên sinh lại một lần nữa xuất hiện đầy đủ, ông ta cảm thấy bản thân quả thực có hơi lỗ mãng; ông ta tuyệt nhiên không mảy may khâm phục học vấn của vị tiến sĩ Tây học nào cả, nhưng ông ta thừa hiểu Tổng trưởng Nhan Huệ Khánh và Công sứ Cố Duy Quân đều là tiến sĩ cả đấy thôi, điểm này thì không thể chối cãi. Với sự từng trải và khôn khéo của mình, hôm nay mà để mất mặt thì ông ta cũng thấy hơi chạnh lòng; thế nhưng ông ta hoàn toàn không hề hoảng hốt, biết chắc mình sẽ có cách gỡ rối cục diện, đặc biệt là dẫu có vấp phải "đinh tiến sĩ" đi chăng nữa, thì xoay chuyển cục diện cũng chẳng phải là chuyện mất mặt gì cho cam. Ông ta lại chắp tay vái chào: “Văn Bác Sĩ, ngài không thể ở lại chỗ này được đâu, để Tiêu ủy viên mà biết chuyện này, tôi gánh không nổi đâu đấy. Tư dinh của tôi vẫn còn rộng rãi lắm, cái đó, cái đó, Lão Chu!” Ý ông ta là ra lệnh cho hắn lập tức thu vén đồ đạc của Văn Bác Sĩ chuyển đi.

Nét mặt Văn Bác Sĩ vẫn nghiêm nghị như cũ, nhưng trong lòng lại thấy buồn cười khẽ. Nhìn xem, tên này bẻ lái nhanh nhảu và gọn gàng biết bao; hạng người Trung Quốc thế này dẫu chẳng có chút giá trị gì, nhưng ngẫm lại cũng thú vị và buồn cười phết chứ lị.

“Không, tôi ở đây rất tốt,” Văn Bác Sĩ chặn lời Đường tiên sinh, “Vừa mới từ Mỹ trở về, tôi muốn tìm hiểu thêm nhiều về tình hình xã hội Trung Quốc, tiếp cận nhiều hơn với tầng lớp nhân dân; hay nói cách khác là quan tâm đến nỗi khổ của nhân dân chăng!”

“Vậy thì, xin ngài đặt bút ký vào đây cho, chốc nữa hạ quan sẽ phái người đưa tới một ít—” Đường tiên sinh nghĩ cung phụng Trạng nguyên là một vụ đầu tư hời, vả lại tiền đâu phải của túi ông ta.

“Không, tôi đã đánh điện về nhà xin một ít rồi — nhà cửa của tôi vẫn còn xoay sở được!” Văn Bác Sĩ không hề tỏ ra yếu thế chút nào.

“Nể mặt tôi một chút đi, Văn Bác Sĩ! Tạm nhận lấy hai trăm đi vậy!” Đường tiên sinh liên tục chắp tay khẩn khoản: “Học hội vốn có tiền trợ cấp từ các nơi gửi về, gom lại cũng phải tầm ba trăm mấy. Hằng tháng, hạ quan sẽ gom đủ rồi chuyển giao cho Tiêu ủy viên, mà Tiêu ủy viên cũng từng dặn dò rồi, các vị tiên sinh từ chỗ ngài ấy tới đều có thể chi dụng được cả. Lần này tôi không đợi thỉnh thị mà tự ý quyết định đấy, lão huynh à, tiến sĩ nể mặt tôi đi. Chúng ta đều có duyên từ kiếp trước, tiến sĩ vượt ngàn dặm xa xôi trở về, lại có thể hội ngộ tại Tế Nam thế này, đúng là tiền duyên mệnh định!”

“Vậy thì, tôi xin—” Văn Bác Sĩ rút danh thiếp ra, viết lên đó khoản tiền tạm ứng hai trăm đồng.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.