(9)
Vừa đi, Văn Bác Sĩ vừa tính toán: Vốn định cho Đường Chấn Hoa một sắc mặt tốt, cô ta lại phản ứng cứng cỏi; được thôi, đối với cha con nhà họ Đường cũng như đối với lão Sở, từ nay không thèm đếm xỉa nữa. Thế này cho gọn! Hừ, gom cả bọn họ lại cũng không đáng một đôi giày của một vị tiến sĩ!
Vốn định nói thật với cô ta, ai ngờ cô ta lại khó ưa đến thế, xúi mình đi làm lao công, nực cười! Một vị tiến sĩ mà cũng phải đi dạy học sinh tiểu học — ví dụ như thế — thì cần học sinh sư phạm để làm gì? Nực cười! Phụ nữ thì phải sinh ra cho đẹp chứ; mặt mũi xấu xí, không ai thèm ngó, như Đường Chấn Hoa, chỉ đành ngày càng tự thương thân trách phận, cảm thấy mặt mũi mình tuy xấu nhưng lại có chút tư tưởng; gan lỳ dám hù dọa người khác, bây giờ lại dám hù dọa cả lên đầu tiến sĩ! Nực cười! Được thôi, dựa vào cái nhan sắc ấy, cộng thêm cái bộ dạng già trước tuổi ấy, dẹp đi! Chẳng có điểm nào ra hồn! Thậm chí đến một sắc mặt cũng không cần ban cho cô ta nữa.
Nhưng trận này không thể coi là không có chút thành tích nào, nhà họ Dương, nhà họ Dương, đúng vậy, đến nhà họ Dương. Cho dù thế nào họ Văn này cũng phải cho các người thấy, tôi mà không từ đây phất lên thì uổng công làm tiến sĩ!
Ví dụ như thế này nhé, giả như lúc nãy cô ta cũng biết điều, xuôi theo lời tôi, khuyên nhủ tôi vài câu, đem những gì cha cô ta biết nói cho tôi hay, hiến cho tôi một kế, nói thật đấy, giả như tôi mà không kiếm được một tiểu thư nhà giàu, khéo tôi lại thực sự muốn thân thiết hơn với cô ta — Đường Chấn Hoa — đấy. Đây không thể không coi là món hời cho cô ta. Hừ! Bày đặt giở trò đó với tôi, ở trường đại học Mỹ, bao nhiêu giáo sư tên tuổi còn chưa từng giáo huấn tôi như thế! Đường Chấn Hoa coi như tiêu đời, ai cưới cô ta người đó chắc chắn xui xẻo cả đời! Tuổi trẻ thế mà không có chút chí hướng, không có chút tiến thủ nào! Được thôi, cứ đi dạy học sinh tiểu học cả đời đi. Tôi phải cho cô thấy, để xem rốt cuộc tiến sĩ là loại nhân vật thế nào!
Càng lải nhải như vậy, trong lòng hắn càng sảng khoái, hắn quyết định từ bỏ cha con nhà họ Đường, không thèm chấp loại phế vật như thế.
Gác họ sang một bên, hắn muốn trực tiếp và nhanh chóng đến thăm nhà họ Dương. Việc này chỉ được phép thành công, không cho phép thất bại. Lần này mà lại thất bại nữa, thì đúng là rơi vào tầm ngắm của Đường Chấn Hoa mất: từ bỏ Tế Nam. Không thể được, lần này kiểu gì cũng phải thành công! Hơn nữa phải công nhận, Lô Bình Phúc dựa vào cái bằng thạc sĩ mà có thể đặt chân vào nhà họ Dương, thì tiến sĩ đương nhiên càng có nắm chắc hơn rồi. Được! Không sai!
Nhìn thoáng qua là đến Tết Trung thu, trên phố bày bán những loại hoa quả bắt mắt, và những hình nặn Thỏ Ngọc rất thô kệch. Đối với những loại hoa quả này, Văn Bác Sĩ chỉ cảm nhận được chút vẻ đẹp rực rỡ của màu sắc, chứ chưa bao giờ có ý định mua; nếu muốn ăn thì hắn phải dùng giấy gói quả cam Mỹ hoặc lê Nhật; những loại hoa quả Trung Quốc này, trong mắt hắn, có phần giống như phụ nữ Trung Quốc, dù nhìn có vẻ hay ho thì cũng không được sạch sẽ cho lắm. Còn Thỏ Ngọc, thô kệch hay không tạm chưa bàn tới, hắn hoàn toàn không thèm nhìn, trong lòng hắn không tài nào bận tâm đến mấy thứ đồ chơi có thể làm cho một đứa trẻ thích thú suốt nửa ngày trời.
Còn về những chiếc bánh trung thu to mà rỗng tuếch kia, hắn lại càng không thèm để ý; dù có thực sự muốn nếm thử, hắn cũng nhất quyết không mua, mặc âu phục mà đi mua bánh trung thu, hắn cảm thấy đó là biểu hiện của việc đầu hàng xã hội Trung Quốc, hắn quyết không làm thế.
Dù những thứ này đều không thể khơi gợi sự chú ý của hắn, nhưng sự bận rộn và vui mừng của mọi người rốt cuộc cũng khiến hắn cảm thấy chút bất an mông lung. Đột nhiên trong bầu không khí đầy bụi bặm và tiếng la hét, hắn ngửi thấy mùi hương hoa mộc phảng phất, thoang thoảng, chua chua, vừa đến chóp mũi liền tan biến, không ngửi thấy lại được nữa. Chút hương thơm ấy khơi gợi nỗi nhớ nhà của hắn, hắn nhớ đến xứ Tứ Xuyên xinh đẹp, cùng với sự phiêu bạt của chính mình. Hắn càng thêm chán ghét những thứ và nam nữ xung quanh, người Trung Quốc qua lễ hội, hình như là chuyên để khơi gợi cảm thán cho vị tiến sĩ. Hắn vội vã bước về ký túc xá.
Ăn cơm tối xong, hắn tìm vị cán bộ đã mời mình diễn thuyết để tán gẫu một chút, thăm dò chuyện nhà họ Dương. Lần này hắn không dám hấp tấp đến thăm nữa, bắt buộc phải có chút chuẩn bị. Theo lời vị cán bộ kia, hiệu thuốc của nhà họ Dương — Đại Sinh Đường — đã là cửa hàng ba trăm năm nay, có người chuyên trách đi Đông Bắc nhân sâm, tự chế cao a-giao, có vườn hươu và vườn dược liệu riêng. Ở Tế Nam, hay nói cách khác là ở Hoa Bắc, cũng phải được coi là thế lực lớn trong ngành dược. Tuy nhiên, những năm gần đây, gia đạo cũng có vẻ suy sụp, người trong nhà đông, chi tiêu quá lớn, lại thêm con cháu có mở chi nhánh ở các thương cảng bên ngoài, giương cao ngọn cờ nhà họ Dương nhưng lại không chịu nộp sổ sách về cửa hàng chính. Mặc dù vậy, lạc đà gầy vẫn lớn hơn ngựa, rốt cuộc vẫn phải được coi là nhà giàu. Lúc trước Tông Trương Xướng ở Tế Nam — vị cán bộ xúc cảnh sinh tình nói — nhà họ Dương cứ gửi bánh trung thu là gửi cả tá, loại năm trăm đồng một chiếc. Bên trong nhét nhân là tiền giấy và trang sức vàng. Đại gia nhà họ Dương, sau dịp lễ, liền được phái làm nghị viên, rất có hoạt động trong quan trường. Mặc dù thu nhiều tiêu nhiều, không vì thế mà giàu lên thêm, nhưng dưới tay Trương Xướng, các thương gia đều qua lại cửa nhà họ Dương, làm ăn với chính phủ tỉnh. Chút giao thiệp quan thương này, đến nay vẫn còn uy lực, cho nên hội trưởng tổng thương hội lúc nào cũng là người nhà họ Dương, hiện nay ngay cả chức phó hội trưởng cũng rơi vào tay con rể nhà họ.
Chút thông tin này vừa khiến Văn Bác Sĩ vui mừng, lại vừa có chút sợ hãi. Vui mừng là vì đây chính là gia đình hắn muốn chen chân vào, có tiền có thế, cả hai mặt quan thương đều xoay xở được; sợ hãi là giả như nhà họ Dương cũng khảo vấn hắn giống như Lô Bình Phúc thì sao? Ngay cả khi lập tức đi chuẩn bị cũng không kịp, ai mà thèm đi học thuộc lòng cuốn Bản Thảo chứ! Về mặt kiến thức hầu như không thể chuẩn bị được, người ta bán thuốc, bản thân mình lại học quản lý giáo dục, làm sao có thể thông suốt với nhau được chứ?
Giả như không thể có bất kỳ sự chuẩn bị nào về mặt kiến thức, thì chí ít cũng phải biết đôi chút về sở thích tính khí của người nhà họ Dương. Chuyện này, không có cách nào đi thỉnh giáo cán bộ hội thanh niên được, bởi vì hội thanh niên không đời nào chịu chỉ trích bất kỳ ai. Nghĩ đi nghĩ lại, vẫn phải tìm tiên sinh họ Đường, tiên sinh họ Đường biết tất cả mọi thứ.
Sao lại còn mặt mũi nào mà đi tìm lão Đường nữa chứ? Ban nãy vốn dĩ định níu kéo Đường Chấn Hoa, sai cô ta làm thám tử cho mình, ai ngờ cô ta lại không biết điều như thế, cho mặt mũi mà không thèm nhận. Đã va phải gai của cô ta rồi, sao còn mặt mũi nào tìm gặp cha cô ta nữa? Hơn nữa đối với lão Đường mà nói thì cũng coi như đã đối đãi hết lòng rồi, tốn công đi dạy tiếng Anh, gặp mặt cũng phải cố gắng gượng sức trò chuyện phiếm với ông ta, thế nhưng kết quả lại chỉ đủ để làm tăng uy phong của người khác, dập tắt khí thế của chính mình. Phải làm sao đây? Chẳng lẽ lại bảo tiến sĩ đi quỳ lạy thỉnh an lão Đường chắc?
Dứt khoát dùng biện pháp cứng rắn vậy, lấy ủy viên Tiêu ra để áp chế ông ta! Nhưng mà, con cáo già đó chắc chắn sẽ giả vờ sợ hãi, ngoài mặt thì giúp đỡ nhưng trong ngầm lại phá hoại, không hay. Cứ thế này đi, cho ông ta chút cứng rắn, đồng thời lại mềm mỏng một chút, thử xem xét ông ta, trước tiên xem ông ta phản ứng thế nào đã. Giả như ông ta cũng giở trò cứng rắn, vậy thì hai bên trở mặt thành người dưng, xin lỗi nhé; còn nếu ông ta chịu nhún nhường, thì lại càng tốt, đỡ phải lật mặt rồi mọi người đều khó xử. Nghĩ thông suốt con đường này, hắn lấy bút máy, muốn viết một bức thư cho tiên sinh họ Đường. Thư phải thật cứng rắn, thông báo cho ông ta biết là không có thời gian đi dạy tiếng Anh nữa, giọng điệu mang theo chút bất mãn, để ông ta tự mà suy ngẫm lấy. Cùng với bức thư, gửi kèm theo một giỏ hoa quả, coi như quà lễ, đây là điểm mềm mỏng. Đúng vậy, cương nhu kết hợp, xem ông ta xử lý thế nào!
Tuy nhiên, viết thư vốn không phải là chuyện dễ dàng. Dùng tiếng Anh để viết đi, hay dở thế nào không cần biết, ít ra cũng có thể dọa được bọn họ. Nhưng mà họ đọc không hiểu, chẳng phải là công cốc sao. Dùng tiếng Trung để viết đi, hay dở thế nào không cần biết, dẫu sao cũng không thuận tiện bằng tiếng Anh, có rất nhiều ý tứ dùng tiếng Anh có thể diễn đạt rất uyển chuyển, nhưng dùng tiếng Trung thì lại không thể lột tả hết được. Hơn nữa, người nhà họ Đường ai nấy đều biết dùng từ ngữ cổ uyên bác để chuyển ý mấy vòng, bản thân mình mà dùng không mượt mà, chẳng phải sẽ bị họ chê cười sao? Dù có tốn chút tâm tư, biên soạn thật hay đi nữa, thì chữ Hán của bản thân lại có vấn đề. Viết chữ ngoại quốc thì có thể quẹt bừa một nét là xong, nhưng chữ Hán thì phải có quy củ, mà bản thân mình lại chẳng hiểu chút quy củ nào về những thứ đó. Ngồi trân trân nhìn tờ giấy trắng nửa ngày trời, càng lúc càng thấy gượng gạo, làm việc gì ở Trung Quốc cũng thấy gượng gạo hết!
Tốn biết bao nhiêu tờ giấy viết thư, cuối cùng hắn quyết định gạch bỏ toàn bộ những ý nghĩ bằng tiếng Anh vừa nảy ra, đơn giản viết vài câu: "Vì việc bận, tạm dừng hướng dẫn tiếng Anh. Tặng một giỏ hoa quả, mong ngài vui lòng nhận cho!"... Được rồi, thế này thì đỡ sinh ra rắc rối, hơn nữa vì đơn giản nên ngược lại còn thể hiện được chút khí thế cứng rắn. Còn về cách viết chữ, cứ dùng bút máy ngoằy ngoèo vài đường là được, không cần để lộ dấu vết dụng công; tiến sĩ Mỹ thì không câu nệ chuyện chữ nghĩa.
Hôm sau, cả thư lẫn hoa quả đều sai người mang đi.
Quả nhiên linh nghiệm, chiều hôm đó tiên sinh họ Đường liền đến tạ ơn, tay xách theo hai hộp bánh trung thu Quảng Đông, trông cứ như đến thăm bà cô họ vậy. Văn Bác Sĩ nhíu mày nhưng giấu nụ cười trong lòng.
"Cảm ơn, cảm ơn, cảm ơn!" Tay tiên sinh họ Đường chắp trước trán vái chào, còn hơi nhắm hờ đôi mắt, như thể trong lòng đang nhấm nháp cái vị khiêm nhường của chính mình. Sau khi ngồi xuống, tiên sinh họ Đường thở dài một hơi. "Văn Bác Sĩ, vô cùng xin lỗi, xin lỗi ngài! Tính khí con gái nhỏ nhà tôi... tôi đã cãi nhau một trận tơi bời với nó rồi!" Tiên sinh họ Đường quả thực đã cãi nhau với Chấn Hoa một trận. Ông ta cho rằng, bản thân đã làm tròn bổn phận làm cha, tạo cơ hội cho nó, nhưng nó lại không hiểu; mấy lần rồi, đều trơ mắt để lướt qua người có học vị, ông ta không hiểu rốt cuộc nó đang bị cái quái gì nữa. "Ba trai một gái, có hơi chiều chuộng nó một chút, tiến sĩ không cần chấp nhặt với nó... nó chẳng hiểu cái gì cả!"
"Tiên sinh họ Đường, xin ngài ngàn vạn lần đừng nghĩ như vậy!" Văn Bác Sĩ hết sức ra vẻ trang trọng nói: "Tôi hoàn toàn không phải vì cô Chấn Hoa đâu. Thật sự là quá bận, quá bận!" Kéo dài giọng, hắn muốn nói cho có trọng lượng hơn: "Thứ nhất là bạn bè ngày càng nhiều lên, kiểu gì cũng phải qua lại giao thiệp; thứ hai là hay lui tới thư viện đọc sách; mua sách ngoại văn ở đây không thuận tiện, đành phải đọc mấy cuốn sách cũ của Trung Quốc, cũng thấy khá là thú vị. Bộ óc cũng giống như con dao, không thường xuyên mài giũa thì sẽ bị rỉ sét, tôi rất thích đọc sách, rất thích!" Nói xong câu dối trá này, hắn cảm thấy thân phận của mình quả thực rất cao, bao giờ cũng không quên chuyện đọc sách.
Lại tán gẫu thêm hồi lâu, tình cảm giữa hai bên từ từ quay trở lại hướng thân thiết: Trong mắt tiên sinh họ Đường thì đây hoàn toàn là lỗi của Chấn Hoa; nhưng đã mất đi một người con rể tiến sĩ rồi thì đừng nên đánh mất thêm một người bạn nữa. Trong mắt Văn Bác Sĩ thì đã nhiên lão Đường đã chịu nhún nhường, hắn cũng ngượng ngùng không nỡ dồn ép đến đường cùng; dù sao đi nữa, lão Đường rốt cuộc vẫn là một kẻ có ích. Sự dung thứ này thoạt đầu lởn vởn trong lòng, dần dần bộc lộ qua giọng điệu lời lẽ, giống như ấm nước sôi trước tiên sủi bọt bên trong, rồi sau đó hơi nóng mới đẩy nắp ấm ra. Lời đã nói rõ, cả hai bên đều đạt được chút an ủi, càng nói lại càng trở nên thân thiết, tựa như những người bạn già lâu năm vậy. "Văn Bác Sĩ, có một việc muốn bàn bạc với ngài thế này." Tiên sinh họ Đường nhân lúc ngọn lửa tình cảm nồng nhiệt vẫn chưa tan biến, đưa ra một điểm tương trợ thiết thực: "Nghe nói, bọn họ chuẩn bị thành lập một ủy ban gì đó, chuyên để điều tra và dấy trừ tư tưởng cùng nhân vật quá khích. Các ủy viên đều là kiêm nhiệm, tự nhiên sẽ không có nhiều thời gian để làm việc, cho nên đành phải mời một vị chuyên viên. Công việc tuy không gọi là ngọt ngào gì cho cam, nhưng lại rất tự do, chẳng qua chỉ là đi ra ngoài điều tra thăm dò, sau đó viết một bản báo cáo mà thôi. Đi khắp nơi điều tra, tự nhiên thân phận cũng không thấp, từ huyện trưởng cho đến hết thảy các quan lại địa phương đều phải cung phụng cho đàng hoàng. Thế vẫn chưa tính là gì, điểm đáng giá nhất để làm ở đây chính là: nếu thực sự điều tra ra được vài vụ án, báo cáo lên trên, thì chuyên viên sẽ có mặt mũi ở cấp tỉnh; tỉnh lại báo cáo lên trung ương, tỉnh lại có thêm mặt mũi; đây là một công việc đầy triển vọng, nói không chừng làm việc chừng một năm rưỡi, khéo lại được điều về trung ương ấy chứ; trung ương vô cùng, vô cùng chú trọng đến việc này! Con trai út Kiến Hoa nhà tôi làm việc này thì rất thích hợp, ngặt nỗi tư cách còn quá non kém, cho dù chúng ta có nhờ vả hết các vị ủy viên đi nữa, e rằng xét đến tầng nấc tư cách thì vẫn chưa chắc đã suôn sẻ được. Tiến sĩ, nếu ngài chịu làm việc này, tôi xin bảo đảm, chắc chắn thành công. Dựa vào tư cách của ngài, dựa vào sự bôn ba của tôi, nhất định sẽ thành công. Sau khi thành công rồi, tôi nói thẳng không che đậy gì nữa, ngài làm chuyên viên, Kiến Hoa làm trợ lý cho ngài. Ngài đỡ phải rảnh rỗi không có việc làm, Kiến Hoa cũng đi trải nghiệm rèn luyện một chút. Đây là thỏa thuận của chúng ta, quân tử nhất ngôn! Tiến sĩ nếu đồng ý, tôi lập tức đi lo liệu. Thế nhưng, xin hãy tha thứ cho sự lải nhải của tôi, ngài nhất định phải mang theo Kiến Hoa! Thế nào?"
"Cứ để tôi suy nghĩ đã!" Văn Bác Sĩ hết sức trang trọng, đảo tròng mắt, đầu hơi nghiêng sang một bên, trông giống như một con gà bị hoảng sợ: "Để suy nghĩ đã!"
Tiên sinh họ Đường mỉm cười chờ đợi, trong lòng thầm mắng: "Suy nghĩ cái con khỉ gì! Ta đi bôn ba lo liệu cho ngươi mà ngươi còn đòi suy nghĩ, mẹ nó chứ bày đặt ra vẻ!" Trong lòng ông ta thực sự có chút bất bình: Giá như bản thân mình hoặc Kiến Hoa mà có được cái tư cách tiến sĩ! Hết cách, vì tương lai của Kiến Hoa, không thể không mượn cái danh vị tiến sĩ này, hết cách rồi! Ông ta đành phải mỉm cười, nhìn vị tiến sĩ nào đó đang ngồi suy nghĩ ở đằng kia.
"Cái đó, tiên sinh họ Đường, đại khái mà nói, chuyên viên thì có thể nhận được bao nhiêu bổng lộc?" Vị tiến sĩ trầm giọng hỏi.
"Cái đó thì không chừng được đâu," sự nhiệt tình của tiên sinh họ Đường đối với tiến sĩ đã bay biến đi đâu sạch, nếu không phải vì bồi dưỡng con trai mình, ông ta thật sự muốn giáng cho tiến sĩ hai cái bạt tai, mặc dù tiên sinh họ Đường chưa từng dám đánh bất kỳ ai. "Đây là một con đường tiến thân, phải không nào?"
"Được thôi, chúng ta hợp tác, chúng ta hợp tác!" Vị tiến sĩ cảm thấy nên kéo lại lời nói, đừng có căng thẳng quá mức.
"Nhưng phải là hợp tác thực sự đấy nhé, có ngài thì nhất định phải có Kiến Hoa chứ?"
"Nhất định!" Vị tiến sĩ vươn tay phải ra.
Tiên sinh họ Đường vốn dĩ hiểu quy củ bắt tay, nhưng vì trong lòng bất bình, nên đã quên mất lễ tiết này, thế là vái chào hai tay, rồi lại vội vàng túm lấy cổ tay tiến sĩ, giống như sắp tập luyện món võ đoạn đả của võ thuật Trung Hoa vậy.
(10)
Hứa hẹn hợp tác với nhau xong, trong lòng mỗi người đều bình yên hơn đôi chút, tựa như vừa uống xong một viên thuốc an thần vậy, mặc dù linh nghiệm hay không hãy còn là một vấn đề lớn, nhưng dẫu sao cũng phải có chút lòng tin. Để thể hiện lòng tin này, Văn Bác Sĩ nhất định phải mời tiên sinh họ Đường ăn một bữa Tây thực. Tiên sinh họ Đường đem hết những lời khiêm nhường và từ chối nói sạch sành sanh, hết cách, đành phải tuân theo mà chịu phiền một bữa. Lúc ăn cơm, Văn Bác Sĩ phát huy triệt để phong thái của một quý ông phương Tây: nói chuyện nhỏ nhẹ, thỉnh thoảng dùng khăn ăn nhẹ nhàng chấm khóe miệng; không những uống súp không phát ra tiếng động, mà ngay cả việc đặt dao nĩa cũng cực kỳ khéo léo; vốn dĩ không khát, nhưng lại cứ cố tình nhấp một ngụm nước lạnh; toàn bộ sức lực của cơ thể dồn hết lên răng, nhai một cách mạnh mẽ mà không phát ra tiếng, mắt nhìn đĩa chén trước mặt, trông khá giống với bộ dáng đồng cốt nhập đồng. Hắn không những thỉnh thoảng liếc nhìn tiên sinh họ Đường ngồi đối diện, mà còn rất quan tâm đến những thực khách khác, xem mọi người có chú ý đến hắn — một bậc thầy mẫu mực về ăn món Tây — hay không.
Tiên sinh họ Đường không phải chưa từng ăn món Tây, nhưng ông ta có cách ăn của riêng mình, ngay cả khi dùng bữa cùng người ngoại quốc, ông ta cũng không thể thay đổi những quy củ do chính mình sáng tạo ra. Âm thanh húp súp, theo ông ta thấy, là càng lớn càng tốt; tốt nhất là húp đến toát mồ hôi hột, thế mới gọi là nở mày nở mặt. Nĩa có thể dùng để xỉa răng, dao có thể đưa thẳng vào miệng, chính vì vận dụng một cách tự do phóng khoáng, nên dường như thể hiện được sự tự nhiên đúng mực. Chiêu đắc ý nhất, chính là nhổ xương gà thẳng xuống đất.
Văn Bác Sĩ không ngó ngàng gì đến bộ quy củ tự chế độc quyền này của tiên sinh họ Đường, cho nên hắn càng lúc càng ra vẻ, giống như để cho mọi người thấy sự so sánh giữa văn minh và dã man chính là ở đây. Hắn không tiện trực tiếp khuyên can tiên sinh họ Đường nhổ xương xuống đất, nhưng trong lòng lại kiên định xác định sự ưu việt của bản thân, trong mọi chuyện hắn đều phải chiếm thế thượng phong, bố thí cho tiên sinh họ Đường chút nước canh cặn bã là đủ lắm rồi. Trong suốt bữa ăn này, hắn nhìn thấu tiên sinh họ Đường chỉ đáng làm chân sai vặt chạy chân, hoàn toàn không có cách nào để nâng đỡ, để tôn kính. Có được nhận thức này, hắn chợt nhớ ra một số chuyện.
Sau bữa ăn, hắn không cho tiên sinh họ Đường đi, mà lại cùng nhau quay về ký túc xá; đưa cho vị khách một quả cam Mỹ, hắn mở lời: "Tiên sinh họ Đường! Chúng ta đã hợp tác thì phải hợp tác cho đến cùng! Không có hợp tác, không có thành công, tôi vẫn luôn tin như vậy từ hồi còn ở Mỹ. Tôi nói thật cho ngài biết, tôi cũng biết ngài nhất định có thể giúp đỡ tôi. Sau khi việc thành rồi, khỏi cần phải nói, sự phát triển của tôi chính là sự phát triển của ngài. Lúc tôi từ Bắc Bình đến đây, ủy viên Tiêu đã dặn dò tôi đến tìm nhà họ Dương ở Đại Sinh Đường. Từ trước đến nay tôi chưa từng nói với ngài, bởi vì sự thấu hiểu lẫn nhau giữa tôi và ngài hãy còn nông cạn; hôm nay chúng ta đã quyết định hợp tác rồi, vậy thì nên không gì là không thể nói. Tôi dự định sẽ lập tức đến nhà họ Dương, tôi cần sự giúp đỡ của ngài!"
Tiên sinh họ Đường chăm chú lắng nghe, những nếp nhăn trên mặt ngày càng nhiều lên, nhưng bản thân ông ta cũng biết mình đang cười rất vô lý. Nghe tiến sĩ nói xong, ông ta vẫn cười, giả vờ bóc quả cam đó, trong lòng cực kỳ nhanh chóng lật qua lật lại suy xét chuyện này một lượt. Chuyện nhà họ Dương, ông ta biết. Chí hướng của Văn Bác Sĩ, ông ta hiểu rõ. Nếu ông ta muốn, thì từ lâu đã có thể kéo hai đầu này lại với nhau rồi. Thế nhưng, kể từ khi Văn Bác Sĩ đến Tế Nam, thái độ của ông ta đối với chuyện này, tuy không muốn công khai phá hoại, nhưng cũng tuyệt đối không muốn tốn chút sức lực nào để vun vén; giả như Văn Bác Sĩ từ sớm đã tự mình ra tay, đến nhà họ Dương, khéo ông ta còn thực sự ra tay phá hoại một chút ấy chứ. Vị tiến sĩ mãi vẫn không chịu đi, cho nên ông ta đành án binh bất động. Bây giờ! Đã nhắc đến chuyện này rồi, ông ta phải suy nghĩ, suy nghĩ cho thật kỹ.
Kế hoạch ban đầu của tiên sinh họ Đường là dùng Chấn Hoa để níu chân Văn Bác Sĩ, dùng Kiến Hoa để thay thế Văn Bác Sĩ đến nhà họ Dương. Kế hoạch này, cho đến nay, đã bị phá hoại một nửa, hơn nữa lại do chính người nhà phá hoại — Chấn Hoa không nghe lời. Một nửa này đã không có cách nào cứu vãn — ông ta không thể ép buộc cả Văn Bác Sĩ lẫn Chấn Hoa đều phải nghe theo sự sai bảo của mình — vậy thì nửa còn lại có còn đáng để cố gắng tranh đấu nữa hay không?
Nhà họ Dương đã từng nhờ ông ta làm mai mối, tự nhiên ông ta nghĩ đến Kiến Hoa đầu tiên. Muốn cho con trai một bước nhảy vọt lên cao, làm phò mã chính là tấm ván bật mạnh mẽ nhất, điều này không cần phải suy nghĩ thêm nữa. Thế nhưng, tiểu thư nhà họ Dương trông ra sao, ông ta rõ lắm. Công chúa bước vào nhà mình, nhà họ Đường có kham nổi hay không, ông ta không nắm chắc mười phần. Chí hướng thì vẫn là chí hướng, nhưng sự tinh ranh của ông ta sẽ biết kiềm chế chí hướng lại vào đúng thời điểm, không thể bị chí hướng kéo đi lung tung khắp nơi được, vả lại, ít nhiều gì cũng phải có lỗi với con trai, người làm cha không thể hoàn toàn coi con trai như con rối mặc sức giật dây được.
Chút suy nghĩ này, khiến ông ta hoàn toàn có thể lập tức đồng ý với Văn Bác Sĩ. Thế nhưng, chính vì đối tượng là Văn Bác Sĩ, cho nên ông ta vẫn cứ luyến tiếc không nỡ buông tay mối lương duyên nhà họ Dương này. Nói đây là do cân nhắc tính toán, chi bằng nói là vì muốn tranh một hơi thở. Dựa vào cái vị tiến sĩ này, một tên tiến sĩ độc thân gã cộc cằn, mà lại có thể dễ dàng vớ được những thứ mà bản thân mình không dám hy vọng, hoặc chỉ hy vọng chứ tuyệt đối không thể có được chỉ bằng dăm ba câu nói, trong lòng ông ta thực sự có chút bất bình! Sự nghiệp, hôn nhân, đều phải nhường bước cho tiến sĩ hết; Kiến Hoa kém họ Văn ở điểm nào cơ chứ? Chỉ thiếu mỗi hai chữ "tiến sĩ" mà thôi!
Điều khiến ông ta đau lòng nhất, vẫn là sự bất tuân của cô con gái nhà mình. Nó không những từ chối tiến sĩ, mà còn đem chuyện nhà họ Dương kể cho tiến sĩ nghe, dường như cố tình khiến cho tiên sinh họ Đường vừa không thể có được con rể tiến sĩ, lại vừa không được làm bố chồng công chúa!
Ông ta không muốn tốn sức vì Văn Bác Sĩ. Văn Bác Sĩ mà làm phò mã rồi, tuyệt đối sẽ chẳng có chút lợi lộc nào cho bản thân ông ta, cùng lắm chỉ nhận được một mâm cỗ tạ ơn, đeo lên chiếc hoa đỏ lớn, làm cái vai mai mối mà thôi. Chuyên viên đã nhường cho hắn rồi, phò mã lại bị hắn hốt nốt, cái cục tức này của tiên sinh họ Đường nuốt không trôi!
Trong lòng càng bất bình, những nếp nhăn cười trên mặt lại càng có lý do để nhân lên; chỉ có bản thân ông ta mới biết rốt cuộc mình đang cười hay đang khóc đây. Thế nhưng không thể cứ cười mãi thế này được, ông ta đã cảm nhận được những nếp nhăn cười ấy đã khô cứng lại trên mặt như lớp nước cháo đặc, ông ta buộc phải nói cái gì đó. Cứ ứng phó qua loa một câu rồi tính tiếp vậy:
"Nhà họ Dương chẳng qua chỉ là một hiệu bán thuốc mà thôi."
Cười lên một tiếng: "Tiên sinh họ Đường, hà tất phải như vậy! Ngài biết kế hoạch của ủy viên Tiêu, và thân phận lưu học sinh của chúng tôi chứ. Ngài có chịu quản hay không đây?"
"Được thôi!" Tiên sinh họ Đường gật đầu. Ông ta biết rõ gốc tích đáy lòng của tiểu thư nhà họ Dương đó. Chút kiến thức ấy khiến ông ta chần chừ do dự, không dám mạo muội gán ghép cô ta cho Kiến Hoa, mặc dù tiền tài và thế lực của nhà họ Dương không thể xem thường. Bây giờ Văn Bác Sĩ đã nói thẳng ra như vậy, trong lòng ông ta lại tỉ mỉ ngẫm nghĩ về cô ta một lúc, được thôi, cứ đi làm cái chuyện này đi, nhà họ Đường không kham nổi cô ta đâu; giả như cô ta sau này có chìm nghỉm trong tay tiến sĩ, thì đó tuyệt đối không phải là lỗi của ông ta; hơn nữa chắc chắn là sẽ chìm nghỉm thôi, nếu chuyện này mà không làm cho nát bét ra, thì tên nhóc họ Văn này quá ư là gặp may rồi. Chỉ mong nó nát bét, nát đến mức không thể gỡ ra được, bởi vì chuyện này nhất định sẽ nát bét, cho nên ông ta mới đồng ý đi lo liệu cho Văn Bác Sĩ, đây vừa là giúp đỡ, vừa là báo thù, một mũi tên trúng hai đích, được thôi, đi lo cho hắn là được chứ gì: "Tôi muốn nói trước những lời mất lòng, Văn Bác Sĩ, sự việc tuy không khó, nhưng kết quả tốt xấu thế nào thì tôi không chịu trách nhiệm đâu nhé. Đây là do ngài ủy thác tôi làm, tôi chỉ lo thành hay không, chứ không lo tốt hay xấu, phải vậy không?"
"Miễn là thành công là được!" Văn Bác Sĩ vô cùng quả quyết. Trong suy nghĩ của hắn, những lời ám chỉ trong câu nói của tiên sinh họ Đường có lẽ là muốn nói tiểu thư nhà họ Dương nhan sắc hơi kém một chút. Điều này không thành vấn đề, vợ của bao nhiêu người giàu có đâu có ai xinh đẹp xuất sắc đâu. Vợ không thể làm cho người ta giàu lên được, tiền của vợ mới là thứ thực hữu dụng. Hơn nữa, có tiền rồi, muốn chơi bời với phụ nữ xinh đẹp thì có khó gì. Hắn cảm thấy thậm chí chẳng cần phải gặp mặt làm gì, thành công chuyện này rồi thì sẽ có tất cả, vợ chẳng qua chỉ là phần quà khuyến mãi thêm, giống như mua đồ trong cửa hàng được tặng kèm bát trà vậy, căn bản chẳng ai mong chờ đó là món đồ sứ thượng hạng cả. "Tiên sinh họ Đường cứ nhọc lòng vì chuyện này là được, tất cả đều hoàn toàn do tôi tự nguyện!" Mượn đề tài phát huy, hắn lại đem cái lý thuyết cho rằng tiến sĩ chính là trạng nguyên, đáng được hưởng thụ mọi thứ nói hết cho tiên sinh họ Đường nghe.
"Được! Được!" Tiên sinh họ Đường chẳng thể nói gì khác, sự bất bình trong lòng, cùng với ác ý chờ xem trò cười của Văn Bác Sĩ, đã chặn nghẹn mọi lời nói trong lồng ngực, cuộn tụ lại một chỗ giống như một ổ ong độc. Mãi mới đợi đến khi tiến sĩ phát huy xong, ông ta liền cất lời hỏi: "Hai chuyện này tiến hành cùng lúc luôn chứ?"
"Đương nhiên! Đương nhiên!" Văn Bác Sĩ ra chiều rất ban ơn, coi tiên sinh họ Đường như một tên đầy tớ trung thành. "Không chỉ có hai chuyện đâu, chuyện thứ ba cũng phải nhọc lòng hộ — chính là cái đó." Hắn dùng ngón trỏ và ngón cái bấm thành một vòng tròn. "Vì chuyện đó, trước tiên phải chuẩn bị hai bộ âu phục; đến nhà họ Dương, cũng phải chuẩn bị quần áo chứ, phải không nào?"
"Nhưng nhỡ việc không thành thì sao?" Những nếp nhăn cười của tiên sinh họ Đường có phần hơi cứng đờ.
"Tư cách của tôi chắc chắn đủ, tuyệt đối đủ; hơn nữa nhà họ Dương là nơi bắt buộc phải đến!" "Hay là thế này, lần này do ngài viết một bức thư gửi cho ủy viên Tiêu nhé? Ông ấy chưa chắc đã hồi âm, nhưng dẫu sao cũng đã được ghi danh vào hồ sơ; tôi cũng dễ bề ăn nói hơn."
"Cũng được! Vốn dĩ đã quen biết với ủy viên Tiêu rồi, không thể cứ mãi làm khó ngài được, phải không nào?"
"Đúng vậy, vậy thì tôi sẽ đợi thư của ngài." Tiên sinh họ Đường nói xong câu đó lại chắp tay vái chào, tỏ ý cáo từ.
Chỉ tiễn đến cửa, thốt lên một câu "Đọc quyền nhờ cậy". Tiên sinh họ Đường thui thủi một mình mò mẫm đi xuống lầu.
Về đến nhà, tiên sinh họ Đường cảm thấy trong lòng trống rỗng, khó chịu hệt như lúc chưa ăn no vậy. Ông ta không muốn nghĩ đến chuyện của Văn Bác Sĩ nữa, nhưng trong lòng lại đè nén một luồng ác khí, điểm đen tối nhất trong luồng ác khí ấy chính là Văn Bác Sĩ.
Kiến Hoa và Thụ Hoa đều không có nhà; tiên sinh họ Đường muốn tìm ai đó lải nhải một trận, xả cho bõ tức; đành phải tìm Chấn Hoa, mặc dù trong lòng vẫn còn giận con bé. Cục tức kìm nén khó chịu vô cùng, cuối cùng ông ta vẫn tìm đến chỗ nó. Chấn Hoa đang ngồi bên mép giường trong phòng đan găng tay len cho Thụ Hoa, cúi gằm mặt, đôi tay chuyển động cực kỳ nhanh nhẹn mà sắc mặt lại hết sức bình thản, thấy cha bước vào, con bé hơi ngẩng đầu lên mỉm cười. "Bác cơm ở đâu vậy ạ, ba?" Lại cúi đầu xuống làm việc. Ông ta nhìn con gái, trong lòng đột nhiên dâng lên một cơn đau đớn không tên, không phải giận dữ, không phải hận thù, không phải bực bội, mà là một nỗi đau đớn bỗng dưng ập đến chẳng có từ ngữ nào tả xiết. "Hừ, do Văn Bác Sĩ mời đấy."
"Hắn không nhắc đến con ạ?" Con bé bỏ chiếc găng tay xuống, định đứng dậy rót cho cha một bát trà.
"Không uống!" Ông ta lắc nhẹ đầu. "Văn Bác Sĩ quyết định đến nhà họ Dương rồi."
"Đúng lúc lắm; theo con thấy, chúng ta không cần phải quản chuyện của hắn ta nữa. Lớn tuổi thế này rồi, sao ba không nghỉ ngơi cho khỏe, cứ nhọc lòng vì bọn họ mãi làm gì cho chuốc lấy mệt mỏi."
Tiên sinh họ Đường ngây người hồi lâu không nói nên lời, cái cảm giác đau đớn vừa rồi chạm phải hai câu nói này của nó, dường như va đập rất vừa vặn, biến nỗi oán hận đố kỵ người khác thành thứ triết lý khôn ngoan kiểu khoanh tay đứng nhìn không thèm đếm xỉa, ông ta dường như nhìn thấu một điều ý nghĩa mà trước nay chưa từng thấy: Chính vì bản thân cứ phải miễn cưỡng chật vật trong đủ thứ giới hạn, cho nên mới luôn đi sửa đường xây cầu cho kẻ khác; người ta đều đi qua hết rồi, còn bản thân mình lại tụt lại phía sau. Lâu dần, ông ta biến thành một kẻ làm đường được công nhận, ai cũng có thể quát tháo, ra lệnh cho ông ta, hơn nữa bản thân lại còn vô cùng khiêm nhường, khép nép, nhẫn nhịn, phục tùng. Giả như ông ta không chịu chịu đựng sự nhọc nhằn vô ích ấy nữa thì sao? Ai mà biết được, người ta phỏng chừng vẫn cứ có đường để đi; nhưng chí ít cũng sẽ vì không có cái kẻ làm thuê như ông ta mà gặp phải chút phiền toái. Chỉ có kẻ nhường đường mới thể hiện được cái oai phong dẹp đường, giả như có người đứng sừng sững không nhúc nhích, thì chí ít cũng khiến kẻ dẹp đường phải tốn thêm chút công sức, đúng không nào? Ông ta đã nghĩ đến điểm này. Điểm này khiến cho tâm tư oán hận Chấn Hoa trong lòng ông ta chuyển thành sự nể phục, yêu thương con bé, đồng thời bản thân ông ta cũng cảm nhận được một tinh thần kiên cường, tự trọng và tự ái.
Thế nhưng, ông ta cũng chỉ mới nghĩ được đến ngần ấy.
"Ba!" Chấn Hoa mỉm cười, nhưng ánh mắt lại dán chặt vào ông ta: "Nếu ba có thể nghỉ ngơi một chút, tâm trí thông suốt hơn, dùng một đôi mắt hoàn toàn mới để nhìn nhận lại những chuyện này, ba nhất định sẽ phải hối hận vì những việc làm trước đây của mình trống rỗng đến nhường nào, đám người Văn Bác Sĩ u mê đến mức nào. Con nói trống rỗng và u mê, không chỉ là khuyên ba đừng làm những việc kiểu đó nữa, đừng giao du với những kẻ kiểu đó nữa. Con muốn nói là, những việc như thế, những con người như thế, căn bản đều là những thứ việc, những con người của cái xã hội thối nát này, đáng lẽ nên, đáng lẽ nên..." Nó không muốn nói tiếp nữa, bởi vì trong ánh mắt của tiên sinh họ Đường đã lộ ra chút vẻ sợ hãi.
Tiên sinh họ Đường có thể nghĩ đến những nỗi tủi hờn của chính mình, và sự bất tiện khi không thể tiếp tục làm kẻ đổ vỏ thay cho người khác. Nhưng ông ta không thể nghĩ sâu hơn được nữa, ông ta căn bản không thể thừa nhận cái xã hội này thối nát. Ông ta cho rằng con gái mình — từ việc từ chối Văn Bác Sĩ cho đến đoạn hội thoại vừa rồi — có chút gì đó, có chút gì đó, không hẳn là khó ưa, mà là có chút, ông ta không tìm ra được từ ngữ nào cho thỏa đáng. Ông ta chỉ cảm thấy đáng sợ. Chút ý nghĩ sợ hãi ấy lại khiến ông ta xa cách con gái hơn, không muốn khuyên bảo nó, cũng chẳng muốn hoàn toàn thấu hiểu nó. Ông ta thầm nghĩ vẩn vơ, con gái lớn thì phải gả chồng, nên nhanh chóng gả nó đi thôi. Thế nhưng chuyện hôn nhân của nó rõ ràng lại không phải dễ dàng can thiệp và sắp đặt cho cam. Ông ta cảm thấy có chút chán ngán, mệt mỏi: "Đi ngủ đi; ngày lễ không được nghỉ à?"
"Không được nghỉ ạ." Nó cũng lộ ra chút vẻ mệt mỏi, cầm chiếc găng tay lên nhìn ngắm, rồi lại buông xuống.