“Cha.”
Bính Tẩy chỉ vào góc hiên từ đường ngốc nghếch cười.
G góc hiên quả thực chẳng có gì kỳ lạ, giống như một con phượng hoàng già đầy vết thương. Ngói là do người trong trại nung, dùng cây trong núi, bùn trong núi, nung ra bộ lông của con phượng này. Có lẽ từng chiếc lông vũ quá nặng nề, nên nó không bay lên nổi, chỉ có thể nghe tiếng chim cu gầm, gà gô, họa mi, quạ đen trong núi, nghe buổi sáng và buổi đêm tĩnh lặng, cứ thế mà nghe đến già. Nhưng nó vẫn ngẩng cao đầu, chằm chằm nhìn một hạt sao hoặc một đóa mây. Nó vẫn muốn nhấc bổng cả mái nhà bay vút lên trời, giống như năm xưa dẫn dắt các bậc tổ tiên của Kê Đầu Trại, bay đến một nơi tốt đẹp.
Hai thanh niên khiêng chiếc chảo gang lớn từ trong từ đường ra, nhìn thấy Bính Tẩy, không khỏi có chút kỳ lạ.
“Đó chẳng phải là Bính Tẩy sao?”
“Nó vẫn chưa chết à?”
“Bát tự hèn mạt thật tốt, cái chết không chừa phần nó.”
“Chắc là Diêm Vương gia quên bén nó rồi.”
“Thằng tiểu súc sinh này, lần trước mẹ nó quẻ bói thối tha gì đó, suýt chút nữa đã ‘bói’ mất cái mạng già của lão tử.”
Những ngày này, mọi người đối với Bính Tẩy đã không còn coi ra gì. Thậm chí còn cảm thấy sự bại trận thảm hại ở cuộc quyết đấu oan trái, cũng là do bị nó chơi khăm. Tai bay vạ gió của Kê Đầu Trại, cũng là vì dính phải vận xui của nó. Hai thanh niên đặt chảo xuống, thấy chiếc nón lá để dưới gốc cây vừa bị Bính Tẩy ngồi cho bẹp dí, lại càng nổi giận. Một người sải bước xông lên, giáng cho hắn một cái tát — vốn chẳng dùng chút sức lực nào, hắn liền ngã nhúp xuống như một nhọn cỏ. Người kia rút dao nhọn kề sát chóp mũi hắn, nước bọt lại văng lên mặt hắn: “Mau! Tự tát vào miệng mình, không đánh, lão tử xử mày đem tế dao!”
“Dám chứ” Phía sau vang lên một giọng nói lạnh băng, quay đầu nhìn lại, là một gương mặt rỗ sắc xanh xám.
Trọng thợ may là người coi trọng vai vế nhất, giơ hai ngón tay, điểm vào trán của hai tên thanh niên, “Nó là thúc gia của tụi mày, há có thể thất lễ?”
Thanh niên lập tức nhớ lại thân phận của mình, nhớ ra Trọng thợ may vẫn là bác của Bính Tẩy, liền vội vã tránh ánh mắt giận dữ của thợ may, trao đổi với nhau một ánh mắt nào đó, rồi khiêng chảo bỏ đi.
Trọng thợ may bước về nhà, suy nghĩ một lúc, lại quay người lại, giơ bàn tay về phía đứa cháu trai đang ngồi dưới đất: “Tay!”
Bính Tẩy lùi ra sau, ánh mắt không giống như đang nhìn ông, mà là nhìn cái cây ở trên đầu ông. Da mặt căng cứng giật giật, khóe môi bên phải giật một cái, đó là một nụ cười gượng gạo cố nén sự sợ hãi. Hồi lâu sau, mới nhấc bàn tay nhỏ bé lên. Bàn tay quá gầy, quá lạnh, chẳng khác nào chiếc chân gà. Trọng thợ may nắm lấy nó, khẽ run lên, lồng ngực có chút nóng lên.
Ông giúp Bính Tẩy lau mặt, xua đi mấy con ruồi trên đầu, cài lại chiếc cúc áo. Chiếc áo này không biết là ai làm, ông chưa từng làm áo cho Bính Tẩy bao giờ.
“Đi theo tao.”
“Cha.”
“Nghe lời.”
“Ai là cha mày?”
“Mẹ X.”
“Đồ súc sinh!”
Ông không nhìn nó nữa, dắt tay nó, lủi thủi bước xuống bậc thềm. Không hiểu sao, ông chợt nhớ đến rất nhiều, rất nhiều chiếc áo mà mình từng làm, chiếc dài, chiếc ngắn, chiếc béo, chiếc gầy, từng chiếc một bay lơ lửng về phía ông, giống như những con quỷ không đầu, lượn lờ trước mắt. Hôm ấy ông nhìn thấy một cỗ thi thể ở Kê Vĩ Trại, chiếc áo trên người chẳng phải do ông làm đó sao? — Ông nhận ra từng đường kim mũi chỉ ấy. Nghĩ đến đây, ông lại càng nắm chặt lấy bàn tay nhỏ của Bính Tẩy hơn: “Đừng sợ, ta chính là cha của mày, đi theo ta.”
Trong núi có một loại cỏ, gọi là tước vu, rất độc, truyền thuyết chim chạm vào là chết, thú gặp là cứng đờ. Trọng thợ may ban nãy đã hái mấy khóm, sắc được nửa nồi nước cốt, trong trại đã không còn lương thực ba ngày nay, mấy con trâu và nam thanh nữ tú, phải ở lại làm dương xuân, sinh sôi con cháu, nối dõi hương khói, người già kẻ yếu thì không cần phải ở lại nữa nhỉ? Trên gia phả chữ đen giấy trắng, các bậc liệt tổ liệt tông chẳng phải cũng từng làm như vậy hay sao? Trọng thợ may nghĩ đến bản thân sinh không gặp thời, hổ thẹn với tiên tổ, ngày nay rốt cuộc cũng tuân theo cổ đạo, coi như cũng có chút an ủi đôi phần.
Thợ may đút cho Bính Tẩy nửa bát trước, rồi mới bước ra cửa. Từ nhà ông đi vào trong trại có một con đường bậc đá, uốn lượn dốc lên. Hai bên có bức tường thấp xếp bằng đá phiến, hoặc từ các khe hở của bức tường gỗ dày cộp mọc ra vài thứ cỏ dại, hoa dại, trêu ghẹo chuồn chuồn hoặc ong mật. Có những nhà chuẩn bị dựng nhà. Bên lề đường hoặc lấn chiếm nền đất bên đường, dựng lên mấy cây cột gỗ và xà ngang nhẵn nhụi. Có khi chiếm dụng cả mấy năm, cũng không vội vợp trát tường lợp ngói, để cho người qua đường ngồi nghỉ ngơi. Gặp phải chuyện gì, trên những thanh xà trống này cũng phải dán giấy đỏ, dùng để trừ tà.
Thợ may biết nhà nào có người già trẻ nhỏ tàn tật, xách bình đất, từng nhà một mang đến tận nơi. Các cụ già đều đang đợi ở bệ cửa, giống như đã có sự ăn ý từ trước, hễ nhìn thấy ông là vị lấy khung cửa, hoặc chống gậy bước ra đón, hiểu rõ ý định mà gật đầu.
“Đến giờ rồi ư?”
“Đến rồi. Thu dọn xong chưa?”
“Thu dọn xong rồi.”
Cụ già Nguyên Quý thỉnh cầu: “Trọng Mãn, tôi còn muốn đi thái một bả cỏ trâu.”
Thợ may nói: “Ông đi đi, không sao đâu.”
Cụ già run lẩy bẩy bước đi, thái cỏ xong, xoa xoa tay, lại run lẩy bẩy quay về. Nhận lấy bát sứ, cổ họng ực hai cái, liền uống cạn sạch. Trên chòm râu vẫn còn vương mấy giọt nước.
“Trọng Mãn, anh ngồi đi.”
“Không ngồi nữa. Hôm nay thời tiết oi bức quá.”
“Ừ nhỉ.”
Một cụ già khác ẵm một đứa trẻ nhỏ còn đang bú sữa, cho Trọng thợ may xem, trong mắt ngấn đầy nước mắt. “Trọng Mãn, anh thử xem, hay là đổi cho nó một chiếc áo khác? Chiếc áo anh khâu ấy, nó còn chưa được mặc lên người lần nào.”
Thợ may chớp chớp mi mắt, bày tỏ sự đồng tình.
Cụ già quay người đi vào nhà, một lát sau, bế đứa trẻ mặc chiếc áo mới tinh đi ra, khóa trường mệnh cũng đã đeo xong. Bàn tay gầy guộc xơ xác mân mê trên lớp vải mới, phát ra tiếng sột soạt. “Thế này là được rồi, thế này là được rồi.”
Ông đút cho đứa bé trước, rồi tự mình uống cạn một hơi.
Chiếc bình đã rất nhẹ rồi, Trọng thợ may suy nghĩ một lúc, sực nhớ đến người cuối cùng — Ngọc Đường mụ mụ. Cụ già này luôn ngồi trước cửa phơi nắng, giống như một vị môn thần. Già đến mức không phân biệt được nam nữ, móng tay dài dài, dùng lợi không răng khó nhọc nuốt nước dãi, làn da giống như một chiếc áo rộng thùng thình. Phủ lên bộ khung xương, một bên chân gầy dựng lên, vậy mà lại có thể cùng lúc chạm đất với chiếc chân bên dưới. Bất kỳ ai đến gần hỏi chuyện, cụ đều không nghe thấy, chỉ là lạnh lùng liếc nhìn bạn một cái. Có lẽ mọi người ở rất nhiều nơi, đều từng nhìn thấy loại biểu tượng sống thường thấy ở các thôn trại này.
Thợ may bước đến ngay trước mặt cụ, cụ mới cảm nhận được bên cạnh có người, trong mí mắt vẩn đục lóe lên một tia sáng yếu ớt. Cụ cũng hiểu là có chuyện gì, lợi múp míp nuốt nước dãi, chỉ chỉ thợ may, rồi lại chậm rãi chỉ chỉ chính mình.
Thợ may biết ý của cụ, bèn dập đầu một cái, rồi rót dòng nước đen vào cái khoang miệng sâu hoắm không còn chiếc răng nào.
Tất cả những cụ già này đều ngồi đối mặt về phía Đông. Tổ tiên từ bên đó tới, họ phải trở về bên đó. Bên kia, một vùng biển mây, sóng triều đông đặc bất động, bên được ánh mặt trời chiếu rọi, trắng xóa lung linh, khảm đìa lên bên tối tăm còn lại. Mấy ngọn núi nhô đầu ra khỏi biển mây, có vẻ như quá cô đơn, liền chào hỏi nhau. Một con bướm lớn màu vàng kim từ trong biển mây bay tới, giống như một tia lửa chớp lấp lánh. Bay qua những dãy núi xanh chập chùng bay mãi không hết, cuối cùng đậu trên lưng một con trâu mộng đen — có lẽ là con bướm lớn nhất trên thế giới này.
Đàn ông Cưu Vĩ Trại đã đến, còn có rải rác một số phụ nữ, trẻ em, chó mèo. Nghe nói người bên này muốn “qua núi”, di dời đi nơi khác, nên muốn đến nhặt nhạnh chút đồ đạc hữu dụng nào đó. Hôm qua đã làm tiệc tạ lỗi rồi, hai bên đã giao hẹn rõ ràng đầu người, lại bẻ dao làm lời thề, đời đời kiếp kiếp không oán thù nhau nữa.
Từng căn nhà gỗ, đã bị thiêu rụi, bốc lên làn khói xanh nhạt, phơi bày ra mấy cái vạc ngói vỡ hoặc cái bếp không còn nồi — cái miệng bếp đen ngòm tham lam, phơi bày ra phần nền móng mà giờ đây nhìn lại nhỏ hẹp đến mức khiến người ta khó lòng tin nổi — hóa ra trước kia con người sống trong một vòng tròn nhỏ bé nhường ấy sao? Những nam thanh nữ tú đầu quấn khăn trắng, mặt vàng vạch như từng ngọn đèn dầu, đã sẵn sàng lên đường, lùa trâu, mang theo cày bừa, bông vải, nồi chậu, trống gỗ, nhốn nháo, tròng trành gùi giỏ. Cả cái vỏ đèn bão rỉ sét, cũng lộc cộc lúc lắc đítt trâu.
Như một nghi thức, họ dập đầu trước từng ngôi mộ mới, bốc một nắm đất nhét vào vạt áo, rồi đồng thanh hô lớn “hây dô uy” — bắt đầu hát khúc “Giản”.
Tổ tiên của họ là Khương Lương, Khương Lương sinh ra không sớm bằng Phủ Phương, Phủ Phương sinh ra không sớm bằng Công Ngưu, Công Ngưu sinh ra không sớm bằng Ưu Nại, Ưu Nại sinh ra không sớm bằng Hình Thiên. Họ vốn sống ở bờ biển Đông, con cháu ngày một đông đúc, gia tộc ngày một lớn dần, khắp nơi đều chật kín người, không còn lấy nổi một khoảng đất trống bằng chiếc chiếu phơi. Năm nhà chị em dâu chung một nhà cối xay, sáu nhà cô thím chung một gánh nước. Thế này thì sống sao nổi đây? Đã không còn lấy nổi một khoảng đất trống bằng chiếc chiếu phơi nữa, thế là mọi người đành mang theo cày bừa, dưới sự dẫn dắt của chim phượng hoàng, bước lên những con thuyền gỗ phong và thuyền gỗ nan.
Bà nội rời hướng Đông ôi đoàn người dài đằng đẵng,
Ông nội rời hướng Đông ôi đoàn người dài đằng đẵng.
Đi mãi lại đi mãi trên đỉnh núi cao,
Ngoảnh đầu nhìn quê hương sau lớp mây trắng.
Đi mãi lại đi mãi qua đèo trời,
Bà nội và ông nội thật là khó chịu.
Ngẩng đầu nhìn hướng Tây muôn trùng núi thẳm,
Đi càng nhiều đường càng xa biết đâu là bờ?
Nam nữ ai nấy đều cất tiếng hát rất chăm chú, hay nói đúng hơn là gào một cách hết sức mất sức. Tiếng hát không được đều đặn cho lắm, rất khô khan, rất thẳng, rất chói tai, không có tiếng rung, cứ gào cho đến khi rướn cổ trĩu eo, đứt hơi rồi mới lưu lại một nốt lướt nhỏ đi xuống, hạ tông xuống, rồi lại tiếp câu tiếp theo. Loại ca khúc này có thể khiến người ta liên tưởng đến vách đá hiểm trở trong núi, những rặng trúc lớn trong rừng, và cả bậu cửa thô kệch chẳng có lấy một lý do gì phải làm to đến thế. Thổ nhưỡng vùng này mới tiết ra được thứ âm thanh như vậy.
Lại còn thêm hoa lá, lại còn thêm tiếng “hây dô hây”. Đương nhiên đó là một bài hát tươi sáng rực rỡ, giống như đôi mắt của họ, giống như khuyên tai và đôi chân trần của người phụ nữ, giống như bông hoa nhỏ cười tủm tỉm bên đôi chân trần. Hoàn toàn không có sự ghi chép nào về chiến tranh và tai ương, không có lấy một mảy may mùi tanh của máu.
Một chút cũng không có.
Bóng người trông như một đàn trâu, đã thu nhỏ lại thành những chấm đen, rẽ vào thung lũng núi xanh rờn, đi sâu hơn vào chốn thung lũng rừng sâu thăm thẳm. Nhưng tiếng lục lạc trâu và tiếng hát, vẫn phảng phất bay ra từ trong sắc xanh. Thung lũng bỗng trở nên tĩnh lặng hơn rất nhiều, tiếng nước chảy róc rách bỗng chốc trở nên vang dội hẳn lên. Bên suối có rất nhiều hòn đá, trong đó có mấy hòn khá đặc biệt, trong suốt, bằng phẳng, nhẵn nhụi, là nơi phụ nữ dùng để giặt quần áo. Giống như mấy chiếc gương mờ ảo, thu hút muôn vàn hình bóng ánh sáng nhưng mãi mãi không bao giờ thổ lộ ra ngoài. Có lẽ, khi cây cỏ phủ kín mảnh đất hoang tàn này, muông thú cũng sẽ thường xuyên đến đây tru tréo. Thợ săn hay thương nhân đi ngang qua đây, sẽ phát hiện ra thung lũng này chẳng có gì khác biệt so với những nơi khác, chỉ có mấy hòn đá xanh bên suối là có chút kỳ lạ, hình như có lai lịch gì đó, ẩn giấu bí mật nào đó.
Bính Tẩy không biết từ nơi nào chui ra — nó vậy mà không chết, hơn nữa những vết lở loét trên đầu cũng đã phớt đỏ, đóng vảy rồi. Nó ngồi trần truồng trên một bức tường móng, dùng cành cây khua khoắn mặt nước trong nửa cái vạc, khua lên từng dòng lưu quang ánh mặt trời xoay tít. Nó lắng nghe tiếng hát từ nơi xa xôi, vỗ tay lệch cả phương hướng, với một âm thanh cực kỳ khẽ khàng, lầm bầm lẩm bẩm về người mà nó chưa từng biết trông hình thù ra sao:
“Cha.”
Hắn tuy gầy, nhưng cái rốn lại to bằng cả đồng tiền xu, khiến mấy đứa trẻ con bên cạnh vô cùng kinh ngạc, vô cùng sùng bái. Chúng liếc nhìn cái rốn vĩ đại ấy, thân thiện tặng cho hắn mấy hòn đá, học theo dáng vẻ của hắn, vỗ vỗ tay, tranh nhau reo lên:
“Cha cha cha!”
Một người phụ nữ bước tới, nói với người phụ nữ khác: “Cái này múc được nước không nhỉ?” Thế là, bèn mang nửa cái vạc đầy dòng lưu quang đang xoay tròn trước mặt Bính Tẩy đi mất.