Trên đường đi, Trần Đường không nói lời nào, Vương Phủ cũng im lặng, bầu không khí có phần căng thẳng.
Thế nhưng Vương Phủ lén quan sát, thấy Trần Đường vẫn giữ vẻ thản nhiên, không nhìn ra manh mối gì, ngược lại trông rất bình tĩnh.
Hắn thầm nghĩ: Với độ tuổi của Trần Đường, dù năm nay không đỗ cũng chẳng là gì cả.
Trần Đường nay đã khác xưa, được quý nhân coi trọng, chữ tranh có thể đổi lấy tiền, khoản phí thi lại chắc sẽ không thành vấn đề lớn.
"Thật ra, nếu nghe ta khuyên, ôn tập thêm một năm nữa, sang năm thi lại thì nắm chắc phần thắng sẽ cao hơn..."
Vương Phủ thầm nhủ trong lòng.
Nhưng những lời này, lúc này chắc chắn không tiện thốt ra.
Hai khắc đồng hồ sau, họ đến trước cửa khảo viện, thấy nơi đây sớm đã tụ tập một đám đông lớn, đều là sĩ tử đến xem bảng, cùng với người nhà của họ.
Cử tử thi yết bảng có hai hình thức, một là đến tận khảo viện để xem; hai là đợi qua vài ngày, sẽ có người chuyên trách đi truyền tin vui, đến chúc mừng tại nhà cử tử trúng tuyển và trao bằng công danh — cũng coi như là bằng tốt nghiệp.
Nếu sĩ tử có việc bận, hoặc đường sá xa xôi, không thể đến khảo viện xem bảng, thì ở nhà chờ đợi cũng được.
Tất nhiên, khả năng cao là đợi chờ trong vô vọng.
Nhưng phần lớn các sĩ tử cơ bản đều sẽ đến xem bảng ngay lập tức; còn những người ở nhà đợi mãi, đợi mãi mà chẳng thấy tin vui, cũng sẽ không cam tâm mà chạy đến khảo viện, đối chiếu lại bảng danh sách, nghĩ xem liệu có phải mình bị bỏ sót hay không...
Lúc này bên ngoài cửa khảo viện, ngoài sĩ tử ra còn có không ít người ăn mặc kiểu dáng hương thân, đang nghển cổ nhìn ngó.
Vương Phủ cười nói: "Bất Căng, đệ xem đằng kia kìa, đều là người đến chọn rể đấy."
Trần Đường hỏi: "Ta chỉ nghe nói dưới bảng vàng bắt rể, sao bảng Quế cũng có?"
Cái gọi là "bảng vàng" là chỉ bảng thi của Thiên tử, toàn thân màu vàng, được làm từ lá vàng nên mới có tên gọi đó; còn về kỳ thi Cử tử, lúc yết bảng đúng vào mùa hoa quế tỏa hương, nên còn gọi là "bảng Quế". Từ đó mới có câu "Chiết quế cung thiềm" (bẻ cành quế cung trăng).
Vương Phủ giải thích: "Tiến sĩ đương nhiên tốt hơn Cử nhân, nhưng Tiến sĩ sao lại coi trọng nhà hương thân chứ? Vả lại trong kinh thành bao nhiêu đại tộc danh môn đang chờ sẵn rồi, không đến lượt người khác đâu."
Trần Đường gật đầu: "Ra là vậy."
Chế độ khoa cử của nước Ân không hoàn toàn giống với lịch sử, có nhiều điểm biến động, quy tắc thể lệ đều có chỗ sai biệt.
Tóm lại một câu: Quốc tình.
Cho nên đối với rất nhiều chuyện, Trần Đường đều không dễ dàng áp đặt vào khuôn mẫu, vì rất có thể sẽ không khớp, như thế thì rất ngại.
Vương Phủ quét mắt một vòng rồi nói: "Sĩ tử đăng ký năm nay, người trẻ chưa vợ không nhiều. Bất Căng, đệ sắp được săn đón dữ dội rồi đây."
Trần Đường cũng quan sát thấy, mấy chục sĩ tử đến xem bảng, trong đó một nửa trông đều đã ngoài ba mươi, thậm chí ngoài bốn mươi. Tầm tuổi này mười phần như chín chắc chắn đã yên bề gia thất, là cha của hai, thậm chí ba đứa con rồi.
Còn nửa kia, đa số tầm ba mươi tuổi, cơ bản cũng thuộc hàng "lớn tuổi".
Thế nên khi Trần Đường vừa tròn đôi mươi, lại có diện mạo tuấn tú xuất hiện, lập tức trở thành tiêu điểm, ánh mắt mọi người cứ dán vào không ngừng.
Tuy nhiên đám hương thân kia cũng có chút nghi ngờ, cho rằng Trần Đường chỉ là người đi theo xem bảng, không phải thí sinh năm nay. Ngược lại, Vương Phủ đi bên cạnh trông giống thí sinh hơn.
"Bất Căng, Thanh Dương, hai huynh đến sớm quá."
Trong tiếng nói, Đào Hạo dẫn theo hai tiểu đồng bước tới, bên cạnh còn có một vị viên ngoại dáng vẻ giàu sang béo tốt, nhìn tướng mạo chắc hẳn là cha của Đào Hạo.
Trần Đường và Vương Phủ vội vàng hành lễ.
Vị Đào viên ngoại nhìn thấy Trần Đường, ánh mắt bỗng sáng rực lên, nhìn lên nhìn xuống, tán thưởng: "Trần công tử đúng là một nhân tài, tướng mạo đường đường."
Trần Đường nói: "Đào viên ngoại quá khen rồi."
"Gọi gì mà viên ngoại, cậu với Minh Kinh là đồng môn, nên gọi ta là 'bá phụ' mới đúng."
Đào viên ngoại vô cùng nhiệt tình.
Vương Phủ đứng bên nghe mà có chút ghen tị.
Nhà họ Đào này ở Phan Châu là một thương nhân giàu có, việc làm ăn rất rộng, gia tài vô cùng dư dả. Nếu không thì cũng không thể nuôi Đào Hạo đọc sách thi cử bao nhiêu năm nay.
Xem ra lại có thêm một quý nhân nữa ưu ái Trần Đường rồi.
"Ta cũng muốn thế lắm..."
Vương Phủ thầm kêu gào trong lòng.
Nhưng hắn hiểu, đây là cơ duyên của Trần Đường, bản thân không thể cưỡng cầu.
Đào viên ngoại là người tinh tường trên thương trường, đối nhân xử thế rất có chừng mực, xã giao vài câu rồi dẫn theo hai tiểu đồng rời đi, để con trai nói chuyện với Trần Đường và những người khác.
"Xem bảng xong, Bất Căng có dự tính gì không?"
Đào Hạo hỏi.
Trần Đường đáp: "Tạm thời chưa biết."
Đào Hạo cười nói: "Bất Căng, đệ thi lần đầu, hôm nay đến xem bảng chắc là căng thẳng lắm nhỉ. Haiz, hạng người đọc sách chúng ta, đèn sách khổ luyện, chịu đựng vạn nỗi gian nan chỉ vì khoảnh khắc này. Nhưng năm nay e là ta lại thất bại rồi."
Vương Phủ an ủi: "Bảng còn chưa mở, Minh Kinh không cần phải tự hạ thấp mình."
Đào Hạo lắc đầu: "Ở Phan Châu chúng ta, mỗi năm thi Cử tử lấy không quá mười người, khó, thực sự là quá khó."
Hàng năm tại thư viện, cũng như các tú tài không đi học, đều có các kỳ sát hạch nhỏ kiểu như tuế khảo, thành tích tốt xấu thế nào đều rõ như ban ngày. Có thi đỗ được hay không, nắm chắc bao nhiêu phần, trong lòng đều biết rõ. Chỉ là mỗi năm luôn có những người không cam tâm, nghĩ bụng đi thử vận may, thế là thi hết lần này đến lần khác, nhưng kết quả mỗi lần hầu như chẳng có gì bất ngờ.
Gần trăm người dự thi, lấy mười người, tỷ lệ dường như không thấp, nhưng chỉ tiêu hàng năm đều thay đổi, dù sao Phan Châu chưa bao giờ lấy quá mười người. Nhiều nhất là chín người; năm ngoái mới chỉ có bảy người thôi.
Năm nay không biết bao nhiêu, chỉ dao động trong khoảng số đó mà thôi.
Tỷ lệ hơn mười chọi một, tuy không gọi là vạn quân tranh nhau qua cầu độc mộc, nhưng cạnh tranh cũng vô cùng tàn khốc.
Đào Hạo có tự biết mình, lúc thi lại xảy ra sơ suất, nên biết khó mà có cơ hội.
Về việc này Trần Đường cũng không biết nên khuyên nhủ thế nào, Đào Hạo nói nghe có vẻ phóng khoáng, nhưng nội tâm vẫn có sự dằn vặt, căn bản không buông bỏ được.
Người đọc sách thời đại không gian này, đối với khoa cử, có mấy ai thực sự buông bỏ được chứ? Nếu có tiền, nhiều người có lẽ sẽ cứ thi mãi, thi đến chết mới thôi...
Đúng lúc này, Trần Đường cảm thấy hai cổ tay nóng ran, đau nhức. Dường như "thầy" cũng cảm nhận được sự căng thẳng và áp bức khi yết bảng mà phát tác.
"Bất Căng, đệ sao thế?"
Đào Hạo thấy sắc mặt cậu có chút không ổn, vội vàng hỏi.
Trần Đường nén đau, cố cười nói: "Không sao, chỉ là thấy hơi căng thẳng một chút."
Căng thẳng là đúng. Cho dù Đào Hạo đã xem bảng rất nhiều lần, và tự cảm thấy năm nay không có hy vọng đỗ Cử nhân, nhưng vẫn cảm thấy căng thẳng.
Trần Đường lúc học ở thư viện thể hiện không tệ, kiến thức rộng nhớ dai, nhưng những điều này không đủ để chứng minh cậu có thể đỗ ngay lần đầu. Trên trường thi tồn tại vô vàn biến số, dù là những thần đồng, thiên tài cũng không dám chắc mình tất đỗ.
Tuy nhiên đối với tiền đồ của Trần Đường, Đào Hạo rất có thiện cảm, năm nay không đỗ thì sang năm lại thi, tối đa ba năm, thi ba lần, Trần Đường chắc hẳn sẽ đỗ Cử nhân.
Khi đó cậu cũng chỉ mới ngoài hai mươi, còn rất trẻ.
Đùng!
Tiếng chiêng đồng vang lên, cửa khảo viện mở ra, trước tiên là hai đội binh lính bước ra, mình mặc giáp trụ, tay cầm gậy tuần tra ba màu, đứng giãn ra tại nơi dán bảng Quế để canh gác.
Theo sau là một vị quan bước ra, lớn tiếng nói: "Kỳ thi Cử tử Phan Châu năm nay, tổng cộng lấy người đỗ công danh Cử nhân là sáu người..."
Con số này vừa đưa ra, đám đông sĩ tử đều xôn xao.
"Im lặng!"
Vị quan đó quát lên một tiếng trầm đục, hai đội binh lính lập tức đập gậy xuống đất, phát ra tiếng "cộc cộc".
"Con số này là do triều đình định đoạt, há để các ngươi bàn tán lung tung sao?"
Vị quan đó dừng lại một chút, nói: "Giờ lành đã đến, bắt đầu yết bảng!"