Đương nhiên, đây là tiếng của sư tử. Lũ trẻ từ sớm đã cảm thấy sư tử biết nói, nhưng khi nó thực sự cất tiếng, chúng vẫn kinh ngạc đến mức phấn khích.

Những người hoang dã nguyên thủy bước ra từ sau các tán cây, thần cây, thần nông mục, thần rừng và các tiểu yêu. Thần sông và con gái ngài — các tiên nữ — bước ra từ dòng nước. Họ cùng tất cả dã thú và chim chóc đáp lại bằng những âm thanh lúc cao lúc trầm, lúc hào sảng hoặc rành mạch:

"Hay lắm! Aslan. Bọn ta nghe thấy rồi. Bọn ta tuân lệnh ngươi. Bọn ta đã thức tỉnh. Bọn ta yêu, bọn ta nghĩ, bọn ta nói, bọn ta đã hiểu."

"Nhưng mà, bọn ta vẫn chưa hiểu lắm." Một giọng nói mang giọng mũi vang lên. Lũ trẻ suýt nhảy dựng lên, bởi vì kẻ cất lời chính là con ngựa kéo xe.

"'Dâu Tây' già, làm tốt lắm," Polly nói, "Tớ rất vui vì nó được chọn là một trong những loài dã thú biết nói." Người đánh xe đứng bên cạnh lũ trẻ nói: "Điều này làm tôi vui quá sức, nhưng trước đây tôi vẫn luôn bảo con ngựa này rất có linh tính."

"Hỡi các loài động vật, ta đã trao chính các ngươi cho các ngươi," giọng nói trầm ấm và uy quyền của Aslan cất lên, "Ta ban vĩnh viễn vùng đất Narnia này cho các ngươi. Ta ban cho các ngươi cây cối, trái cây và sông ngòi. Ban cho các ngươi những vì sao và cả chính ta. Cả những loài thú câm lặng mà ta chưa chọn cũng thuộc về các ngươi. Hãy đối xử tử tế với chúng, trân trọng chúng. Nhưng đừng quay về với chúng, trừ khi các ngươi không còn là dã thú biết nói nữa. Bởi vì các ngươi được chọn ra từ chúng, quay lại với chúng thì cũng giống như chúng vậy. Đừng quay về."

"Không, Aslan, bọn ta sẽ không quay về." Tất cả đồng thanh đáp. Nhưng một con quạ vụng về lại lớn tiếng chêm vào một câu: "Đương nhiên là không rồi!" Vì đợi mọi người dứt lời nó mới nói, thế nên trong sự tĩnh lặng bao trùm, tiếng kêu của nó đặc biệt rõ ràng. Có lẽ, bạn cũng biết, ở một buổi tụ họp thì điều này sẽ rất tồi tệ. Con quạ xấu hổ vô cùng, rúc đầu vào cánh hệt như lúc đi ngủ, còn những loài động vật khác bắt đầu phát ra đủ mọi thứ tiếng cười, mà những âm thanh ấy, ở thế giới của chúng ta chưa từng được nghe thấy bao giờ. Ban đầu, chúng còn cố nín nhịn, nhưng Aslan nói:

"Đừng sợ, hãy cười đi, hỡi các loài động vật, từ nay các ngươi không còn câm lặng, không còn u mê nữa, thì không nên mãi im lìm không nói. Bởi vì có ngôn ngữ, ắt sẽ có công lý, và cũng sẽ có cả những lời nói đùa."

Thế là bầy thú vô tư cười lớn. Trong bầu không khí sôi nổi, vui tươi ấy, con quạ kia lại lấy hết can đảm, nhảy phốc lên đầu con ngựa kéo xe, đứng giữa hai tai ngựa, vỗ cánh kêu lên:

"Aslan! Aslan! Ta đã nói câu đùa đầu tiên có phải không? Sau này mọi người đều sẽ biết ta là kẻ nói câu đùa đầu tiên chứ?"

"Không, nhóc con," sư tử nói, "Ngươi không nói câu đùa đầu tiên, ngươi đã trở thành trò cười đầu tiên." Những con thú khác cười lớn hơn cả lúc nãy. Nhưng con quạ chẳng thèm bận tâm, cũng hùa theo cười lớn, cho đến khi con ngựa lắc đầu một cái, nó đứng không vững liền ngã nhào xuống. Nhưng trước khi chạm đất, nó nhớ ra mình có đôi cánh, thế là bay vụt lên (đối với nó, đôi cánh vẫn chưa được dùng đến bao giờ).

"Bây giờ," Aslan nói, "Narnia đã được thiết lập. Bước tiếp theo, chúng ta phải tìm mọi cách bảo vệ sự an toàn của nó. Ta sẽ chọn ra một số ngươi để thành lập ban cố vấn cho ta. Lại đây, ngươi, thủ lĩnh tiểu yêu, ngươi, thần sông, ngươi và thần sồi cùng cú mèo đực, hai con quạ của các ngươi, và cả voi đực nữa. Chúng ta phải cùng nhau bàn bạc. Mặc dù thế giới này thành lập chưa đầy năm tiếng, nhưng một ác ma đã đột nhập vào đây rồi." Những con động vật được chọn bước lên phía trước, đi theo ngài hướng về phía đông. Số còn lại bắt đầu bàn tán: "Nó nói cái gì vừa đột nhập vào thế giới của chúng ta cơ? Cái gì mà 'Mạc'? Rốt cuộc là gì thế? — Không, nó không nói 'Mạc' gì cả. Nó nói cái gì mà 'Quả' ấy. Rốt cuộc là cái gì cơ chứ?"

"Ôi chao," Digory nói với Polly, "Tớ phải đi theo thôi — Aslan, chính là con sư tử kia. Tớ bắt buộc phải nói chuyện với nó."

"Cậu nghĩ chúng ta đi được không?" Polly nói, "Tớ không dám."

"Tớ không thể không đi," Digory nói, "Vì mẹ. Nếu có ai có thể cung cấp thứ chữa bệnh cho mẹ, thì chắc chắn là nó rồi."

"Tôi đi cùng hai cháu nhé," người đánh xe nói, "Tôi rất thích bộ dạng của nó. Tôi muốn nói chuyện với 'Dâu Tây' già một tiếng. Tôi không trông mong gì việc những con thú kia sẽ đến mời chúng ta đâu."

Ba người họ táo bạo — hay nói đúng hơn là lấy hết can đảm — bước về phía bầy thú. Lũ thú đang bận rộn trò chuyện và kết bạn với nhau, mãi cho đến khi ba người đến gần mới phát hiện ra. Dĩ nhiên chúng cũng chẳng nghe thấy bác Andrew; ông ta đang run lẩy bẩy trong đôi giày thắt chặt, đứng đằng xa gào lên (nhưng lại chẳng dùng hết sức).

"Digory! Quay lại, nghe lời tao, quay lại ngay lập tức. Tao không cho mày bước thêm bước nào nữa."

Khi cuối cùng họ bước đến chỗ bầy thú, lũ thú đều ngừng nói chuyện, trân trân nhìn họ:

"Ừm," con hải ly đực cuối cùng cũng cất tiếng, "Nhân danh Aslan, những thứ này là gì thế?"

"Xin lỗi." Digory vừa thở hổn hển định nói tiếp thì một con thỏ chêm vào nói, "Chúng là một loại rau diếp lớn, ta tin là vậy."

"Không, bọn cháu không phải, thực sự không phải." Polly vội vã nói, "Bọn cháu không phải thứ có thể ăn được."

"Hà!" Chuột chũi nói, "Chúng biết nói kìa! Ai từng nghe thấy rau diếp biết nói bao giờ?"

"Có lẽ chúng là trò cười thứ hai." Con quạ nói.

Một con báo đen đang rửa mặt ngập ngừng giây lát, rồi nói, "Ừm, nếu phải vậy thì cũng chẳng buồn cười bằng cái đầu tiên. Ít nhất, ta chẳng thấy chúng có điểm gì đáng cười cả." Nó ngáp một cái, rồi lại tiếp tục rửa mặt.

"Ồ, xin lỗi," Digory nói, "Tớ đang rất vội. Tớ muốn gặp sư tử."

Người đánh xe vẫn luôn cố gắng thu hút ánh nhìn của 'Dâu Tây'. Cuối cùng, nó cũng nhìn thấy ông. "'Dâu Tây', bạn hiền," ông nói, "Mày nhận ra tao mà. Mày không thể đứng đìu hiu ra đấy mà nói không quen tao được chứ."

"Thứ kia đang nói gì thế, ngựa?" Vài giọng nói vang lên.

"Ừm," 'Dâu Tây' chậm rãi đáp, "Tôi không rõ lắm. Tôi nghĩ phần lớn chúng ta đều chưa biết nhiều chuyện cho lắm. Nhưng tôi cảm thấy, hình như trước đây tôi từng gặp loại thứ này tương tự thế này rồi. Tôi có cảm giác, trước đây mình sống ở một nơi nào đó khác — hoặc nói cách khác, là một loại thứ khác — trước khi Aslan đánh thức chúng ta vài phút trước. Mọi thứ cứ mịt mờ hỗn độn, tựa như một giấc mơ, nhưng trong mơ lại có những thứ rất giống ba kẻ này."

"Cái gì?" Người đánh xe nói, "Mày không nhận ra tao sao, chính là tao, lúc mày không khỏe đã lấy kẹo mạch nha cho mày ăn tối, chính là tao chải bờm cho mày, vậy mà mày không nhận ra tao ư? Mày đứng ở nơi lạnh lẽo tao chưa từng quên đắp cho mày thứ gì, không ngờ mày lại thốt ra những lời này, 'Dâu Tây'."

"Thực sự nhớ ra rồi." Con ngựa trầm ngâm nói, "Đúng vậy. Để tôi nghĩ xem, nghĩ xem nào. Phải rồi, trước đây cứ luôn có một thứ đen xì đáng sợ buộc đằng sau tôi, rồi quất roi bắt tôi chạy về phía trước. Dù tôi chạy đi bao xa, cái vật đen xì ấy vẫn cứ lộc cộc kéo lê đằng sau tôi."

"Chúng tôi buộc phải kiếm tiền mầy mò qua ngày chứ," người đánh xe nói, "Mày với tao là cọng dưa chung một dây. Nếu không làm việc không bị ăn roi, thì lấy đâu ra chuồng ngựa với cỏ khô, lấy đâu ra kẹo mạch nha với yến mạch. Lúc tao mua nổi yến mạch, mày cũng được nếm một chút chứ bộ. Chuyện này thì ai cũng không thể phủ nhận."

"Yến mạch ư?" Con ngựa vểnh tai nói, "Phải, tôi nhớ có loại thứ đó. Đúng vậy, những chuyện tôi nhớ được ngày càng nhiều rồi. Trước đây cậu cứ luôn ngồi ở một chỗ đằng sau tôi, còn tôi thì luôn chạy ở phía trước, kéo theo cậu và cái thứ đen xì ấy. Tôi biết, toàn bộ công việc đều là một tay tôi làm."

"Mùa hè thì tao thừa nhận," người đánh xe nói, "Mày làm việc thì nóng bức, còn tao thì ngồi ở chỗ mát mẻ. Nhưng còn mùa đông thì sao, bạn hiền. Mày thì lúc nào cũng có thể giữ ấm cho bản thân, còn tao thì ngồi ở đấy, chân cóng lại như que kem, mũi sắp bị gió thổi bay luôn, tay cũng cứng đơ tới mức suýt chẳng giữ nổi dây cương."

"Đó là một đất nước tàn nhẫn không thể chịu nổi," 'Dâu Tây' nói, "Ở đó chẳng có cỏ, toàn là đá cứng ngắc."

"Đúng quá rồi bạn ơi, quá đúng luôn!" Người đánh xe nói, "'Đó là một thế giới không thể chịu nổi. Trước đây tao vẫn luôn bảo những viên đá lát đường ấy chẳng thích hợp với bất kỳ con ngựa nào cả. Đó chính là London. Tao cũng chẳng thích gì nó hệt như mày vậy. Mày là con ngựa nhà quê, còn tao là một gã nhà quê. Trước đây tao hay hát trong đội hợp xướng nhà thờ, tao từng hát đấy, ở quê nhà ấy mà. Nhưng ở cái xó đấy thì chẳng tài nào sống nổi."

"Xin lỗi, xin lỗi," Digory nói, "Chúng ta đi tiếp được không? Con sư tử càng lúc càng đi xa hơn rồi, tớ nóng lòng muốn nói chuyện với nó quá."

"Nghe này, 'Dâu Tây'," người đánh xe nói, "Cậu chủ nhỏ này có vài lời tâm sự muốn nói với sư tử, chính là vị Aslan của các ngươi đấy. Tao muốn nhờ mày cõng nó (nó sẽ cảm ơn mày lắm đấy) đi tìm sư tử. Tao và cô bé này sẽ đi theo ở phía sau."

"Cõng ư?" 'Dâu Tây' nói, "Ồ, tôi nhớ ra rồi. Ý này chính là, ngồi trên lưng tôi. Tôi nhớ rất lâu về trước, thường có một con thú nhỏ hai chân giống như cậu ngồi trên lưng tôi. Nó thường cho tôi ăn một loại khối vuông nhỏ cứng màu trắng. Ăn vào — ừm, tuyệt diệu lắm, ngọt hơn cả cỏ."

"Ồ, đó là đường đấy," người đánh xe nói.

"'Dâu Tây', xin mày đấy," Digory nài nỉ, "Hãy... hãy cho tớ lên đi, đưa tớ đi tìm Aslan."

"Được thôi, tôi không bận tâm đâu," con ngựa nói, "Không phiền khi cõng cậu một chuyến đâu. Lên đây đi."

"'Dâu Tây' già, làm tốt lắm," người đánh xe nói, "Nào, thanh niên, tôi xốc cậu một đoạn." Digory nhanh chóng leo lên lưng 'Dâu Tây', cậu cảm thấy vô cùng thoải mái, bởi vì trước đây cậu từng cưỡi trần con ngựa giống nhỏ của mình rồi.

"Được rồi, đi thôi, 'Dâu Tây'." Cậu nói.

"Tôi nghĩ, trên người cậu không mang theo thứ hình vuông nhỏ màu trắng kia chứ?" Con ngựa nói.

"E là không có rồi." Digory nói.

"Hầy, đành chịu vậy." 'Dâu Tây' vừa nói, vừa cất bước tiến về phía trước. Đúng lúc ấy, một con chó săn lớn ngửi ngửi một hồi lâu, rồi nhìn chăm chú một lát liền nói:

"Kìa, chẳng phải vẫn còn một thứ kỳ lạ như thế ở đằng kia sao? — Ở chỗ ấy, bên bờ sông, dưới gốc cây."

Tất cả lũ thú đều nhìn về phía đó, và trông thấy bác Andrew đang đứng thẳng đơ giữa bụi đỗ quyên, sợ hú vía vì sợ bị phát hiện.

"Đi nào," mấy giọng nói vang lên, "Qua đó xem thử." Khi 'Dâu Tây' chở Digory phi kiệu nhanh nhẹn chạy về một hướng (Polly và người đánh xe đi phía sau), phần lớn lũ thú vừa rống lên vừa sủa inh oét, càu nhàu dọc đường, phát ra đủ mọi thứ âm thanh vui sướng hân hoan, lao thẳng về phía bác Andrew.

Chúng ta buộc phải quay ngược lại từ góc độ của bác Andrew để giải thích sự việc diễn ra trước mắt. Ấn tượng của ông ta hoàn toàn khác biệt so với người đánh xe và lũ trẻ; bởi vì kiến thức và trải nghiệm của một người phần lớn phụ thuộc vào lập trường mà họ đứng, cũng như bản chất con người họ.

Kể từ khi lũ động vật xuất hiện lần đầu tiên, bác Andrew đã từng bước lùi về phía bụi cây. Dương nhiên, ông ta cũng chăm chú quan sát chúng; không phải vì có hứng thú với những việc chúng làm, mà là xem chúng có chạy về phía mình hay không. Giống như phù thủy vậy, ông ta cực kỳ thực tế, hoàn toàn không chú ý đến việc Aslan chọn ra mỗi loài một cặp, ông ta chỉ nhìn thấy, hoặc tự cho là mình chỉ nhìn thấy, vô số dã thú nguy hiểm đang lộn xộn đi tới đi lui. Điều khiến ông ta vẫn luôn thắc mắc là, tại sao những loài động vật khác lại không trốn chạy con sư tử khổng lồ đó.

Vì một nguyên nhân vô cùng buồn cười, ông ta đã bỏ lỡ khoảnh khắc vĩ đại khi bầy dã thú cất tiếng nói. Rất lâu về trước, khi sư tử mới bắt đầu cất giọng ca, trời vẫn còn rất tối, và ông ta cũng nhận thức được rằng âm thanh đó là một bài hát. Ông ta cực kỳ ghét bài hát ấy. Nó khiến ông ta liên tưởng đến và cảm nhận những điều mà bản thân chẳng muốn nghĩ cũng chẳng muốn cảm. Sau đó, khi mặt trời mọc lên, ông ta nhìn thấy kẻ cất giọng ca chính là một con sư tử ("Chẳng qua cũng chỉ là một con sư tử," ông ta tự nhủ). Ông ta dốc hết sức để thuyết phục bản thân rằng nó không hề hát — và chưa từng hát bao giờ — mà đó chỉ là tiếng gầm phát ra từ bất kỳ con sư tử nào trong sở thú ở thế giới của chúng ta mà thôi. "Đương nhiên, nó không thể hát được rồi," ông ta nghĩ, "Là do trí tưởng tượng của mình, thần kinh của mình có vấn đề rồi. Ai từng nghe thấy sư tử hát bao giờ?" Sư tử ca càng lâu càng hay, ông ta lại càng cố gắng thuyết phục bản thân rằng những gì mình nghe thấy chẳng qua chỉ là tiếng gầm rú. Rắc rối ở chỗ, khi bạn muốn khiến bản thân trở nên ngu ngốc hơn thực tế, thì thường lại rất dễ thành công. Bác Andrew chính là như thế. Chẳng mấy chốc, từ tiếng ca của Aslan, ông ta chỉ còn nghe thấy tiếng sư tử gầm mà thôi. Cho dù ông ta có muốn nghe, cũng chẳng thể nghe ra nội dung nào khác. Cuối cùng, khi con sư tử mở miệng nói "Narnia hãy tỉnh dậy", ông ta chẳng nghe thấy gì ngoài một tiếng gầm rống. Khi lũ thú đáp lời Aslan, ông ta cũng chỉ nghe thấy một trận tiếng kêu hỗn tạp không rõ ràng. Và khi chúng cất tiếng cười — bạn có thể tưởng tượng được, đây đối với bác Andrew chính là điều khủng khiếp nhất trên đời. Cả đời ông ta chưa từng nghe thấy tiếng ồn ào đáng sợ, tàn nhẫn và đằng đằng sát khí như thế phát ra từ bầy dã thú đang đói khát cuồng loạn. Sau đó, khi ông ta nhìn thấy ba người kia thực sự bước về phía bầy thú đang đứng ở vùng đất trống, thì vô cùng tức giận và sợ hãi.

"Đồ ngu!" Ông ta tự lẩm bẩm, "Lần này thì mấy con súc sinh đó sẽ ăn thịt hai đứa trẻ cùng với nhẫn luôn cho mà xem, tao sẽ chẳng bao giờ về nhà được nữa. Thằng ranh Digory này mới ích kỷ làm sao! Mấy kẻ kia cũng tệ hại y như vậy. Nếu chúng muốn mất mạng thì đó là chuyện của chúng. Còn tao thì sao, tụi nó hình như chẳng thèm nghĩ tới. Chẳng ai nghĩ cho tao cả." Cuối cùng, khi một đám đông lớn động vật chạy ào về phía mình, ông ta quay đầu cắm cổ chạy trốn. Bất cứ ai cũng có thể nhận ra không khí của thế giới non trẻ thực sự mang lại lợi ích lớn lao cho vị lão gia này. Ở London, ông ta đã già đến mức chạy không nổi nữa rồi, mà bây giờ, tốc độ của ông ta hoàn toàn có thể giật giải quán quân cuộc thi chạy 100 mét của bất kỳ trường dự bị nào ở nước Anh. Vạt áo của ông ta bay phần phật phía sau, trông vô cùng buồn cười. Nhưng dĩ nhiên là chẳng có tích sự gì. Trong bầy thú có không ít kẻ chạy rất nhanh, đây lại là lần đầu tiên trong đời chúng chạy nhảy, thế là đứa nào đứa nấy hào hứng như đói khát muốn rèn luyện cơ bắp mới của mình. "Đuổi theo! Bắt lấy hắn!" Chúng hét lên, "Biết đâu hắn chính là cái thứ 'Mạc' gì đó ấy! Hô! Chạy mau! Chặn hắn lại! Vây anh ta lại! Cố lên! Chạy mau!"

Chỉ vài phút sau, một vài con thú đã vượt lên trước ông ta. Chúng xếp thành hàng chặn đường đi của ông ta lại, những con thú khác từ phía sau đuổi tới vây kín ông ta vào giữa. Dù ông ta nhìn theo hướng nào đi nữa, cũng đều cảm thấy vô cùng đáng sợ. Cặp sừng của con nai sừng tấm lớn cùng gương mặt khổng lồ của con voi sừng sững trước mặt ông ta. Những con gấu vụng về nghiêm nghị và heo rừng đực gầm gừ phía sau. Con báo đen và báo đốm với vẻ mặt lạnh lùng đang ve vẩy cái đuôi đầy vẻ chế nhạo (ông ta nghĩ thế), chằm chằm nhìn ông ta. Điều khiến ông ta hoảng sợ nhất chính là quá nhiều cái miệng đang há hốc. Lũ thú há miệng là để thở dốc, nhưng ông ta lại tưởng rằng chúng muốn ăn thịt mình.

Bác Andrew lảo đảo đứng đó, run lẩy bẩy từ đầu đến chân. Ngay cả trong những lúc an toàn nhất, ông ta cũng chẳng thích động vật; ông ta luôn cảm thấy sợ hãi chúng. Đương nhiên, việc năm tháng dài đằng đẵng dùng động vật làm thí nghiệm cũng khiến ông ta càng thêm căm ghét và sợ hãi chúng hơn.

"Thưa ngài, vậy," con chó đực dùng giọng điệu công sự nghiêm túc nói, "Ngươi là động vật, thực vật hay khoáng vật?" Nó quả thực đã nói ra những lời này, nhưng bác Andrew chỉ nghe thấy tiếng kêu "Gâu — gâu — gâu —" mà thôi.