Chiếc xe buýt tham quan Rubberneck sắp khởi hành. Những hành khách vui vẻ ngồi trên tầng thượng đã được người hướng dẫn viên lịch sự sắp xếp chỗ ngồi. Vỉa hè đặc kín khách du lịch tò mò đứng nhìn những khách du lịch khác, minh chứng cho quy luật tự nhiên rằng mọi sinh vật trên đời đều làm mồi cho một sinh vật nào đó.

Người cầm loa phóng thanh giơ cỗ máy tra tấn của anh ta lên; phần động cơ bên trong chiếc xe khổng lồ bắt đầu rung lên và đập thình thịch như trái tim của một kẻ nghiện cà phê. Những vị khách ngồi trên tầng cao bấu chặt lấy ghế với vẻ bất an; bà cụ đến từ Valparaiso, Indiana, hét lên đòi xuống đất. Nhưng trước khi bánh xe kịp lăn, hãy lắng nghe một lời mở đầu ngắn qua chiếc máy đo nhịp tim, thứ sẽ chỉ cho bạn thấy một đối tượng thú vị trong chuyến tham quan cuộc đời.

Nhanh chóng và toàn diện làm sao sự nhận ra nhau giữa người da trắng với người da trắng chốn hoang dã châu Phi; tức thì và chắc chắn làm sao lời chào tâm linh giữa người mẹ và đứa con thơ; không chút do dự, chủ và chó giao cảm qua khoảng cách mong manh giữa loài vật và con người; vô cùng nhanh nhạy và uyên thâm làm sao những thông điệp ngắn ngủi giữa một người và người mình yêu dấu. Nhưng tất cả những trường hợp đó chỉ phô bày sự trao đổi ý tưởng và sự đồng cảm đầy dò dẫm và chậm chạp so với một trường hợp khác mà chiếc xe Rubberneck sắp hé lộ. Bạn sẽ biết được (nếu chưa từng biết) hai sinh vật nào trong số tất cả các cư dân trên trái đất nhìn thấu trái tim và tâm hồn nhau nhanh nhất khi họ đối mặt nhau.

Tiếng cúng rít lên, và chiếc xe Ngắm Nhìn Gotham từ từ chuyển bánh trong chuyến tham quan mang tính giáo huấn của nó.

Trên hàng ghế cao nhất ở phía sau là James Williams, đến từ Cloverdale, Missouri, và Người vợ mới cưới của anh.

Hãy viết hoa từ đó lên, bạn thợ sắp chữ thân mến—từ cuối cùng ấy—từ của muôn từ trong sự hiển lộ của cuộc đời và tình yêu. Hương thơm của các loài hoa, chiến lợi phẩm của loài ong, giọt nước nguồn tinh khôi của mùa xuân, khúc dạo đầu của chim sơn ca, vỏ chanh xoắn trên ly cocktail tạo hóa—cô dâu chính là như thế. Người vợ thật thiêng liêng; người mẹ thật đáng kính; cô gái mùa hè thật tuyệt diệu—nhưng cô dâu chính là tấm séc được bảo đảm trong số những món quà cưới mà các vị thần gửi gắm khi con người kết hôn với cõi trần.

Chiếc xe lướt đi trên Đại lộ Vàng. Trên đài chỉ huy của cỗ chiến xa vĩ đại, người trưởng đoàn đứng dõng dạc truyền tụng những thắng cảnh của thành phố lớn cho các hành khách. Với cái miệng há hốc và đôi bên tai rộng mở, họ lắng nghe những kỳ quan của đô thị vang dội vào tận mắt. Bối rối, ngất ngây vì phấn khích và những nỗi niềm quê mùa, họ cố gắng đưa ra những phản hồi bằng mắt đối với nghi thức qua loa phóng thanh. Trong những ngọn tháp uy nghiêm của các thánh đường trải rộng, họ nhìn thấy dinh thự của nhà Vanderbilts; trong khối kiến trúc bận rộn của nhà ga Grand Central, họ ngắm nhìn với vẻ kinh ngạc túp lều đạm bạc của Russell Sage. Được bảo hãy quan sát vùng cao nguyên sông Hudson, họ ngơ ngác nhìn những ngọn núi lộn ngược của một công trình cống rãnh mới đào mà chẳng mảy may nghi ngờ. Đối với nhiều người, tuyến đường sắt trên cao chính là phố Rialto, nơi trên các sân ga, những người mặc đồng phục ngồi đó và băm nát vé của bạn thành món chop suey. Và cho đến tận ngày nay, ở các vùng ngoại ô, nhiều người vẫn đinh ninh rằng Chuck Connors, tay đặt lên ngực, đang lãnh đạo công cuộc cải cách; và rằng nếu không có những nỗ lực cao cả vì đô thị của một công tố viên tên là Parkhurst, thì băng đảng khét tiếng “Giám mục” Potter đã phá hủy luật pháp và trật tự từ khu Bowery cho đến tận sông Harlem.

Nhưng tôi xin bạn hãy quan sát bà James Williams—trước kia là Hattie Chalmers—từng là hoa khôi của Cloverdale. Màu xanh nhạt là màu của cô dâu, nếu cô ấy muốn; và cô đã tôn vinh màu sắc này. Nụ hồng dại đã vui lòng cho mượn sắc hồng của nó để tô điểm cho đôi má cô—còn sắc hoa violet ư!—đôi mắt cô như vậy là quá ổn rồi, xin cảm ơn. Một dải vải trắng vô dụng—à không, anh ta đang lái xe ô tô cơ mà—bằng voan trắng—hoặc có lẽ là vải grenadine hay tuyn—được buộc dưới cằm cô, làm bộ giữ cho chiếc mũ không bị xê dịch. Nhưng bạn cũng thừa biết như tôi rằng những chiếc ghim cài mũ mới là thứ làm nên chuyện.

Và trên khuôn mặt của bà James Williams ghi lại cả một thư viện nhỏ gồm những tư tưởng hay nhất thế giới được đóng thành ba tập. Tập số một chứa đựng niềm tin rằng James Williams đại khái là một chàng trai tuyệt vời. Tập số hai là một bài luận về thế giới, tuyên bố rằng đây là một nơi vô cùng tuyệt vời. Tập số ba hé lộ niềm tin rằng khi ngồi trên chiếc ghế cao nhất của một chiếc xe Rubberneck, họ đang du hành với tốc độ vượt qua mọi sự hiểu biết.

James Williams, hẳn bạn đoán, khoảng hai mươi tư tuổi. Sẽ thật thú vị khi biết rằng phỏng đoán của bạn vô cùng chính xác. Anh tròn hai mươi ba tuổi, mười một tháng và hai mươi chín ngày. Anh vạm vỡ, năng động, cằm bạnh, tốt bụng và đầy triển vọng. Anh đang trong chuyến trăng mật của mình.

Bà tiên hiền từ thân mến, xin hãy dẹp bỏ những tờ lệnh chi tiền, những chiếc xe hơi du lịch 40 mã lực, danh tiếng, mái tóc mọc dày trở lại và chức chủ tịch câu lạc bộ thuyền đi. Thay vì những thứ đó, xin hãy quay ngược lại—ôi, xin hãy quay ngược lại và ban cho chúng tôi dù chỉ một chút xíu xiu của chuyến trăng mật thuở ban đầu. Chỉ một tiếng đồng hồ thôi, bà tiên kính yêu, để chúng tôi có thể nhớ lại bãi cỏ và những hàng cây dương trông ra sao, chiếc nơ của dải buộc mũ dưới cằm cô ấy trông thế nào—cho dù chính những chiếc ghim cài mũ mới là thứ làm nên chuyện đi nữa. Không thể được sao? Thật tốt quá; vậy thì hãy mau mang chiếc xe du lịch và số cổ phiếu dầu mỏ đó đến đây.

Ngay phía trước bà James Williams ngồi một cô gái mặc áo khoác màu nâu nhạt rộng thùng thình và đội chiếc mũ rơm trang trí những chùm nho cùng hoa hồng. Than ôi, chỉ trong những giấc mơ và các cửa hàng thời trang, chúng ta mới hái được nho và hoa hồng trong một nhát vung tay! Cô gái này đăm đăm nhìn với đôi mắt xanh to tròn, đầy cả tin, khi người đàn ông cầm loa phóng thanh gầm lên học thuyết của hắn rằng các triệu phú là những thứ chúng ta nên quan tâm. Giữa những khoảng nghỉ của tiếng loa, cô lại nhờ cậy đến triết học Epictetus dưới dạng kẹo cao su hương pepsin.

Bên tay phải cô gái này ngồi một thanh niên khoảng hai mươi tư tuổi. Anh ta vạm vỡ, năng động, cằm bạnh và tốt bụng. Nhưng nếu miêu tả của anh ta có vẻ giống với James Williams, thì hãy gạt bỏ đi bất kỳ nét gì thuộc về xứ Cloverdale. Người đàn ông này thuộc về những con đường cứng nhắc và những góc phố sắc lẹm. Anh ta đảo mắt nhìn quanh một cách sắc sảo, dường như tiếc nuối lớp nhựa đường nằm dưới chân những kẻ mà anh ta đang nhìn xuống từ chỗ cao của mình.

Trong lúc chiếc loa phóng thanh đang sủa vang tên một khách sạn nổi tiếng, tôi xin thì thầm với bạn qua chiếc máy đo nhịp tim có âm lượng nhỏ rằng hãy ngồi cho vững; bởi vì giờ đây mọi chuyện sắp xảy ra, và thành phố lớn sẽ lại khép lại che chở họ hệt như một mẩu băng giấy từ máy ticker tape trôi dạt xuống từ sào huyệt của một nhà đầu cơ giá xuống ở phố Broad.

Cô gái mặc áo khoác nâu ngoắt người lại để ngắm nhìn những vị khách hành hương ở hàng ghế cuối. Những hành khách khác cô đã bỏ qua; chiếc ghế phía sau cô chính là căn phòng của Bluebeard.

Đôi mắt cô chạm vào mắt bà James Williams. Chỉ trong tích tắc của một nhịp đồng hồ, họ đã trao đổi cho nhau những trải nghiệm sống, lịch sử, hy vọng và mộng tưởng của mình. Và tất cả, xin hãy nhớ cho, chỉ bằng ánh mắt, trước khi hai người đàn ông kịp quyết định xem nên rút dao găm hay mượn một bao diêm.

Cô dâu cúi người thật thấp về phía trước. Cô và cô gái trò chuyện nhanh chóng với nhau, chiếc lưỡi chuyển động thoăn thoắt hệt như của hai con rắn—một sự so sánh không mang hàm ý nào xa hơn. Hai nụ cười và hàng chục cái gật đầu đã kết thúc cuộc hội thọ.

Và giờ đây, trên đại lộ rộng rãi và yên tĩnh phía trước chiếc xe Rubberneck, một người đàn ông mặc đồ sẫm màu đang đứng với cánh tay giơ cao. Từ phía vỉa hè, một người khác vội vã lao tới nhập bọn với anh ta.

Cô gái đội chiếc mũ trĩu quả nhanh chóng chộp lấy cánh tay người đồng hành và thì thầm vào tai anh ta. Chàng trai trẻ ấy thể hiện ngay khả năng hành động vô cùng dứt khoát. Thu mình lại, anh ta trượt qua mép thành xe, bám lơ lửng trong giây lát rồi biến mất. Nửa tá hành khách ngồi ghế trên chứng kiến kỳ tài của anh ta với vẻ kinh ngạc, nhưng không bình luận gì, cho rằng tốt nhất là không nên bày tỏ sự ngạc nhiên trước thứ có lẽ là cách xuống xe thông thường tại thành phố đầy bối rối này. Vị hành khách trốn vé né được một chiếc xe ngựa hán-sôm rồi lướt qua nhanh chóng, tựa chiếc lá trôi trên dòng suối nằm giữa một chiếc xe tải chở đồ đạc và một chiếc xe giao hoa.

Cô gái mặc áo khoác nâu quay đầu lại, nhìn thẳng vào mắt bà James Williams. Sau đó, cô quay người ngồi im lặng trong lúc chiếc xe Rubberneck dừng lại trước ánh lóe lên của chiếc phù hiệu giấu dưới lớp áo khoác của viên cảnh sát thường phục.

“Mày đang bị cái gì gặm nhấm thế hả?” gã cầm loa phóng thanh gầm lên, từ bỏ bài diễn văn chuyên nghiệp của mình để chuyển sang tiếng Anh thuần túy.

“Giữ nguyên hiện trường lại một phút,” viên cảnh sát ra lệnh. “Có một tên trên xe mà chúng ta đang cần—một tên trộm ở Philadelphia có biệt danh là ‘Pinky’ McGuire. Hắn kìa, đang ngồi ghế sau. Hãy chú ý phía bên hông đi, Donovan.”

Donovan tiến về phía bánh sau và ngước nhìn James Williams.

“Xuống đây nào, anh bạn thể thao,” hắn nói một cách nhã nhặn. “Bọn ta tóm được cậu rồi. Quay về Sleepytown đi thôi. Dù sao thì trốn trên xe Rubberneck cũng không phải là ý tồi. Tôi sẽ nhớ điều này.”

Một cách nhẹ nhàng qua chiếc loa phóng thanh vang lên lời khuyên của người hướng dẫn viên:

“Tốt hơn là anh nên bước xuống và giải thích, thưa ngài. Chiếc xe phải tiếp tục cuộc hành trình của mình.”

James Williams thuộc tuýp người điềm tĩnh. Với tốc độ cần thiết, anh lách qua dòng hành khách để đi xuống bậc thềm phía trước xe. Vợ anh đi theo sau, nhưng trước tiên cô quay mắt lại và nhìn thấy vị khách du lịch trốn thoát đang lách ra từ phía sau chiếc xe tải chuyển đồ rồi nép mình vào gốc cây bên rìa công viên nhỏ, cách đó chưa đầy năm mươi bước chân.

Đặt chân xuống mặt đất, James Williams đối mặt với những kẻ bắt giữ mình bằng một nụ cười. Anh đang nghĩ không biết mình sẽ có một câu chuyện thú vị thế nào để kể ở Cloverdale về việc bị nhầm tưởng là một tên trộm. Chiếc xe Rubberneck chần chừ nán lại vì nể nang các vị khách của mình. Còn cảnh tượng nào thú vị hơn thế này nữa chứ?

“Tên tôi là James Williams, đến từ Cloverdale, Missouri,” anh nói một cách ôn tồn để họ không cảm thấy quá xấu hổ. “Tôi có thư từ ở đây để chứng minh rằng—”

“Xin mời đi theo chúng tôi,” viên cảnh sát thường phục thông báo. “Mô tả về ‘Pinky’ McGuire khớp với anh như thể chiếc áo fl-an-nen giặt trong nước xà phòng nóng vậy. Một thám tử đã nhìn thấy anh trên chiếc xe Rubberneck ở đoạn Công viên Trung tâm và gọi điện bảo chúng tôi tóm lấy anh. Cứ ra đồn cảnh sát mà giải thích.”

Vợ của James Williams—cô dâu mới cưới được hai tuần của anh—nhìn thẳng vào mặt anh với một thứ ánh sáng kỳ lạ, dịu dàng trong đôi mắt và đôi má ửng hồng, cô nhìn vào mặt anh và nói:

“Cứ đi theo họ đi anh, ‘Pinky’, và biết đâu điều đó sẽ có lợi cho anh đấy.”

Và rồi, khi chiếc xe Ngắm Nhìn Gotham lăn bánh rời đi, cô quay người lại và ném một nụ hôn—vợ anh đã ném một nụ hôn—về phía một người nào đó đang ngồi trên cao ở những hàng ghế của chiếc xe Rubberneck.

“Cô gái của cậu cho lời khuyên hay đấy, McGuire,” Donovan nói. “Đi thôi nào.”

Và ngay lúc đó, cơn thịnh nộ bủa vây và chiếm lấy tâm trí James Williams. Anh đẩy chiếc mũ tuột hẳn ra sau gáy.

“Vợ tôi có vẻ nghĩ tôi là một tên trộm,” anh nói một cách bất chấp. “Tôi chưa từng nghe nói cô ấy bị điên; vậy thì chắc chắn là tôi điên rồi. Và nếu tôi điên, họ chẳng thể làm gì tôi vì tội quất chết hai tên ngốc các người trong cơn điên của mình cả.”

Thế là anh chống cự việc bị bắt giữ một cách đầy hào hứng và siêng năng đến mức cảnh sát phải thổi còi gọi viện binh, và sau đó là lực lượng dự bị, để giải tán vài ngàn khán giả đang vô cùng thích thú.

Tại đồn cảnh sát, viên cảnh sát trực ban hỏi tên anh.

“McDoodle, kẻ có mái tóc hồng, hay Pinky Kẻ Côn Đồ, tôi quên mất cái nào rồi,” câu trả lời của James Williams là vậy. “Nhưng ông có thể cá là tôi chính là một tên trộm; đừng bỏ sót điều đó. Và ông có thể thêm vào rằng phải mất đến năm người mới tóm được tay thợ săn tóc hồng này đấy. Tôi đặc biệt muốn điều đó được ghi vào hồ sơ.”

Một tiếng đồng hồ sau, bà James Williams xuất hiện cùng Chú Thomas, đến từ Đại lộ Madison, trên một chiếc ô tô sang trọng có thể buộc người ta phải nể trọng, mang theo những bằng chứng chứng minh sự vô tội của người anh hùng—giống y như màn ba của một vở kịch được hậu thuẫn bởi một công ty sản xuất ô tô.

Sau khi cảnh sát nghiêm khắc khiển trách James Williams vì tội mạo danh một tên trộm có bản quyền và ban cho anh một lệnh phóng thích danh dự nhất trong khả năng của sở cảnh sát, bà Williams bắt giữ lại anh và lùa anh vào một góc của đồn cảnh sát. James Williams liếc nhìn cô bằng một bên mắt. Anh vẫn luôn bảo rằng Donovan đã cho bên mắt kia đóng cửa nghỉ ngơi trong lúc ai đó đang giữ chặt bàn tay phải ngoan ngoãn của anh. Chưa bao giờ trước đây anh từng thốt ra dù chỉ một lời trách móc hay quở trách cô.

“Nếu em có thể giải thích,” anh bắt đầu có vẻ hơi cứng nhắc, “tại sao em lại—”

“Anh yêu,” cô cắt lời, “hãy lắng nghe. Đó là một giờ đồng hồ đau đớn và thử thách đối với anh. Em đã làm điều đó vì cô ấy—ý em là cô gái đã nói chuyện với em trên chiếc xe buýt ấy. Em đã quá hạnh phúc, Jim ạ—hạnh phúc bên anh đến mức em không nỡ từ chối niềm hạnh phúc đó đối với người khác. Jim, họ chỉ mới kết hôn vào sáng nay thôi—hai con người ấy; và em muốn anh ấy được trốn thoát. Trong lúc họ đang giằng co với anh, em thấy anh ấy lẩn ra từ sau gốc cây và vội vã băng qua công viên. Chỉ có vậy thôi anh yêu—em buộc phải làm thế.”

Đó là cách một người chị em mang vòng nhẫn vàng thuần khiết nhận ra người kia đang đứng trong thứ ánh sáng huyền diệu chỉ chiếu sáng một lần và ngắn ngủi đối với mỗi người. Chỉ qua những hạt gạo và dải ruy-băng satin thì đàn ông tầm thường mới nhận biết được đám cưới. Nhưng cô dâu tự khắc nhận ra cô dâu chỉ bằng một cái liếc mắt. Và giữa họ nhanh chóng trôi qua sự an ủi cùng ý nghĩa bằng một thứ ngôn ngữ mà đàn ông và những kẻ góa vợ chẳng thể nào thấu hiểu.