Chúng tôi thấy gì từ căn nhà đổ
Sau khi ăn xong chúng tôi bò về phòng rửa bát. Chắc tôi lại ngủ thiếp đi ở đấy, vì sau đó một lát khi nhìn quanh tôi thấy chỉ có một mình. Chấn động thình thịch tiếp tục dai dẳng một cách chán chường. Tôi thì thào gọi vị cha xứ vài lần, và cuối cùng mò mẫm tới cửa bếp. Nắng vẫn còn, tôi nhận ra ông bên kia căn phòng, nằm dựa lên cái lỗ tam giác nhìn ra phía bọn Hỏa tinh. Vai ông gù lên, vì thế tôi không thấy đầu ông.
Tôi nghe một số tiếng ồn tựa như tiếng động trong phòng chứa máy, và căn phòng rung chuyển theo tiếng đập thình thịch ấy. Qua khe hở trên tường tôi thấy một ngọn cây lấm tấm vàng và màu xanh ấm áp của bầu trời chiều thanh bình. Tôi nhìn vị cha xứ khoảng một phút, rồi tiến lại, lom khom bước cực kỳ thận trọng giữa những mảnh sành vương vãi trên sàn nhà.
Tôi đụng chân vị cha xứ, ông giật mình dữ tợn tới nỗi một mảng vữa trượt ra ngoài rơi ầm xuống. Tôi nắm cánh tay ông, sợ ông có thể hét lên, và chúng tôi nép mình bất động một lúc lâu. Sau đó tôi xoay lại để xem thành lũy của mình còn những gì.
Mảng vữa rơi ra để lại một kẽ hở thẳng đứng trong đống đổ nát, cho nên chỉ cần thận trọng chồm qua một xà nhà là tôi có thể dòm ra ngoài khe hở này để thấy con đường ngoại ô yên tĩnh đêm qua. Thật vậy, sự thay đổi chúng tôi nhìn thấy là rất lớn.
Khối hình trụ thứ năm chắc đã rơi đúng vào giữa căn nhà mà chúng tôi đã tới trước tiên. Tòa nhà đã biến mất, vỡ tan tành như cám và bay tứ phía. Khối hình trụ lúc này chìm hẳn dưới nền nhà nguyên thủy - sâu trong hố, lớn hơn cái hố tôi đã thấy ở Woking rất nhiều. Đất quanh hố văng tung tóe vì sức va chạm vô cùng mạnh ấy - “tung tóe” là chữ duy nhất đúng - làm thành nhiều đống chồng chất che khuất các căn nhà kế cận. Đất văng giống hệt như bùn dưới cái nện thô bạo của cây búa. Căn nhà của chúng tôi đã đổ ngửa ra sau; phần trước nhà, ngay cả tầng trệt, đã bị phá hủy hoàn toàn. Nhờ may mắn mà gian bếp và phòng rửa bát thoát nạn, giờ đây bị chôn vùi dưới đất và đống đổ nát, mọi bề ngập dưới hàng tấn đất, trừ phía hướng ra khối hình trụ. Lúc này chúng tôi lơ lửng bên phía đó, trên mép cái hố tròn lớn bọn người Hỏa tinh đang đào. Tiếng nện mạnh nghe rõ mồn một ngay phía sau lưng, và thỉnh thoảng một làn hơi xanh rực bốc lên như tấm mạng che ngang lỗ nhìn của chúng tôi.
Khối hình trụ đã mở ra ở giữa hố. Bên kia hố, giữa bãi đất có nhiều lùm cây tan nát và ngập sỏi, một máy chiến đấu lớn đã bị kẻ sử dụng bỏ rơi, đứng thẳng đơ cao ngất trên nền trời chiều. Lúc đầu tôi không nhận ra cái hố và khối hình trụ, dù đã nhân tiện tả nó trước tiên, vì tôi đang mải nhìn mớ máy móc lấp lánh dị thường đang bận rộn tiến hành khai quật, và những sinh vật kỳ lạ đang chậm chạp và vất vả bò qua đống đất xốp gần đó.
Chắc chắn máy móc đã làm tôi chú ý trước tiên. Nó là một trong những kết cấu phức tạp mà về sau được gọi là máy điều khiển; việc nghiên cứu nó đã thúc đẩy rất nhiều phát minh trên Trái đất. Lúc đầu tôi tưởng nó là một loại nhện kim loại năm chân có khớp, nhanh nhẹn, quanh thân có rất nhiều tay cầm có khớp, thanh dài, và nhiều tua vươn ra để nắm. Hầu hết các cánh tay đang thụt vào, nhưng nó đang dùng ba cái tua dài để rút ra một số then, tấm kim loại và thanh dài, các thứ này dùng để bao bọc lớp vỏ của khối hình trụ và hình như gia cố thêm vách của nó. Những thứ này sau khi được rút ra liền được nhấc bổng lên và đặt xuống mặt đất phẳng phía sau lưng nó.
Cử động của nó nhanh, phức tạp và hoàn hảo tới nỗi lúc đầu tôi không nghĩ nó là một cỗ máy, dù nó lấp lánh ánh kim loại. Các máy chiến đấu được phối hợp và sinh động tới mức phi thường là thế, song vẫn không thể nào so sánh với máy này. Ai chưa từng thấy các kết cấu ấy mà chỉ dựa vào óc tưởng tượng nghèo nàn của họa sĩ hay lời mô tả kém cỏi của nhân chứng như tôi thì sẽ khó hình dung ra sự sống động này của chúng.
Tôi nhớ rõ tấm hình minh họa trên một trong những tập sách mỏng đầu tiên kể về diễn biến cuộc chiến. Họa sĩ rõ ràng đã hấp tấp quan sát một trong các máy chiến đấu, và anh ta chỉ biết đến đó. Anh ta vẽ nó như chiếc kiềng ba chân đứng nghiêng, cứng nhắc, không chút linh hoạt hay khéo léo, và tạo ấn tượng đơn điệu hoàn toàn sai lạc. Tập sách có các hình vẽ này rất được hâm mộ, và tôi kể nó ra đây chỉ để cảnh giác người đọc về ấn tượng mà nó có thể đã gây ra. Nó khác với người Hỏa tinh tôi thấy trong thực tế chẳng khác gì con búp bê gỗ Hà Lan khác với người. Theo tôi nghĩ, nếu không có hình vẽ thì tập sách sẽ hay hơn nhiều.
Thoạt tiên máy điều khiển không làm tôi thấy nó giống bộ máy, mà giống một sinh vật giống con cua có lớp vỏ lấp lánh. Người Hỏa tinh ngồi ở bên trong, dùng những cái tua mềm mại để điều khiển nó hình như chỉ là thứ tương đương với bộ não của con cua. Nhưng khi tôi nhận ra lớp vỏ như da thuộc sáng loáng màu nâu xám của nó lại giống với lớp vỏ của các thân thể khác đang bò lổn ngổn đằng xa, tôi chợt hiểu rằng gã công nhân khéo léo này thật sự là gì. Khi đã hiểu ra rồi, tôi chuyển sang chú ý đến các sinh vật kia, bọn người Hỏa tinh thực thụ. Tôi đã có ấn tượng sơ qua về chúng, và nỗi kinh tởm ban đầu không còn làm lu mờ sự quan sát của tôi nữa. Vả lại, tôi đang ẩn nấp và bất động, không bị thúc bách phải hành động.
Bây giờ tôi thấy chúng là những sinh vật phi phàm nhất mà ta có thể nghĩ ra. Chúng là những thân hình tròn khổng lồ - hay thật ra chỉ là cái đầu - đường kính độ một mét hai, phía trước mỗi thân hình có một khuôn mặt. Cái mặt này không có lỗ mũi - thật vậy, người Hỏa tinh hình như không có khứu giác, nhưng có cặp mắt sẫm màu rất lớn, và ngay bên dưới mắt là một thứ như cái mỏ thịt. Phía sau cái đầu hay thân hình này - tôi không biết gọi nó thế nào - là một cái màng độc nhất rất căng, vì về sau người ta biết đó là kết cấu tai, mặc dù chắc hẳn nó hầu như vô dụng trong bầu khí quyển cô đặc của chúng ta. Quanh miệng là một nhóm mười sáu chiếc tua mảnh mai, gần giống cái roi, xếp thành hai bó, mỗi bó tám chiếc. Những bó này về sau được nhà giải phẫu lỗi lạc, giáo sư Howes, khéo đặt tên là bàn tay. Ngay khi tôi nhìn thấy bọn người Hỏa tinh này lần đầu, chúng có vẻ đang cố gắng nhấc mình lên bằng những bàn tay này, nhưng dĩ nhiên không thể nhấc nổi, vì sức hút của Trái đất làm chúng nặng hơn. Giả định hợp lý là trên Hỏa tinh chúng có thể dùng các bàn tay này di chuyển một cách khá dễ dàng.
Ở đây tôi có thể nhận xét, theo sự mổ xẻ sau này cho thấy, rằng nội tạng của chúng cũng đơn giản gần như tương tự. Bộ phận lớn nhất của nội tạng là khối óc, với bộ dây thần kinh lớn nối tới mắt, tai và các tua xúc giác. Ngoài ra còn có bộ phổi kềnh càng dẫn tới miệng, và có trái tim cùng các ống mạch. Vì bầu khí quyển Trái đất đậm đặc hơn và sức hút của Trái đất lớn hơn nên sự hô hấp của chúng khó khăn, biểu lộ rất rõ qua những cử động co giật của lớp da bên ngoài.
Đó là tổng kết các bộ phận của người Hỏa tinh. Dù có vẻ lạ đối với loài người, người Hỏa tinh không có tất cả các cơ phận phức tạp của hệ tiêu hóa vốn chiếm phần lớn cơ thể chúng ta. Chúng là những cái đầu - chỉ là cái đầu. Chúng không có bộ ruột. Chúng không ăn, nói gì đến tiêu hóa. Thay vào đó, chúng lấy máu sống của các sinh vật khác, tiêm vào huyết quản của mình. Chúng tôi thấy điều này, và sẽ kể khi tới lúc. Nhưng, dù biết nghe có vẻ hèn nhát, tôi khó có thể mô tả điều mà tôi thậm chí không dám tiếp tục nhìn. Chỉ cần nói rằng máu lấy từ một sinh vật còn sống, phần lớn là con người, rồi truyền bằng cái ống nhỏ thẳng vào kênh tiếp nhận…
Hình ảnh này hiển nhiên rất gớm đối với chúng ta, nhưng đồng thời tôi nghĩ nên nhớ là đối với một con thỏ có trí khôn thì thói ăn thịt của chính chúng ta hẳn cũng đáng ghê tởm nhường nào.
Lợi điểm về sinh lý của cách tiêm này là không thể chối cãi, nếu ta nghĩ tới sự lãng phí rất lớn về thời gian và năng lực của con người vào việc ăn và tiêu hóa. Phân nửa cơ thể của chúng ta là các tuyến, ống và bộ phận có nhiệm vụ biến đủ loại thực phẩm hỗn tạp thành máu. Tiến trình tiêu hóa và phản ứng của nó trên hệ thần kinh làm suy yếu sức khỏe và bóp méo suy nghĩ của chúng ta. Loài người hạnh phúc hay bất hạnh tùy theo họ có lá gan khỏe khoắn hay đau yếu, có các tuyến dịch vị tốt hay không tốt. Nhưng tính khí và tình cảm của người Hỏa tinh không bị ảnh hưởng bởi những dao động hữu cơ bất thường này.
Không thể chối cãi là chúng thích dùng người làm nguồn dinh dưỡng. Có thể giải thích phần nào điều này qua tình trạng hài cốt các nạn nhân mà chúng mang theo từ Hỏa tinh để làm lương thực. Xét theo những cái xác nhăn nhúm rơi vào tay loài người ấy thì những sinh vật này có hai chân, xương silica xốp, mỏng manh (gần giống như loài bọt biển silica), bắp thịt mềm nhẽo, cao khoảng một mét tám, đầu tròn thẳng đứng, mắt to trong hốc mắt cứng. Mỗi khối hình trụ dường như mang theo hai hay ba sinh vật này, tất cả đều bị giết chết trước khi tới Trái đất. Như thế cũng tốt cho chúng, vì chỉ cần chúng toan đứng thẳng lên trên hành tinh của chúng ta là tất cả xương trong cơ thể sẽ gãy.
Và nhân thể đang mô tả, tôi có thể nói thêm ở đây một số chi tiết khác để người đọc nào không biết về các sinh vật hiếu chiến này có thể hình dung rõ hơn về chúng, tuy rằng lúc ấy chúng tôi chưa hiểu rõ lắm các chi tiết đó.
Chức năng sinh lý của chúng khác với chúng ta một cách lạ lùng ở ba điểm nữa. Cơ thể chúng không ngủ, tựa như trái tim của loài người cũng không ngủ. Vì chúng không có bộ phận cơ bắp nào cần hồi phục, nên sự ức chế định kỳ ấy không xảy đến với chúng. Hình như chúng ít hay không biết mệt. Khi ở trên Trái đất chúng luôn luôn phải gắng sức mỗi khi di chuyển, nhưng thậm chí tới chết chúng vẫn cử động. Chúng làm việc suốt hai mươi tư giờ một ngày, như trên Trái đất thì có lẽ chỉ có trường hợp của loài kiến.
Ở điểm kế tiếp, một điểm dường như kỳ lạ đối với thế giới tồn tại nhờ hoạt động tính giao, người Hỏa tinh tuyệt đối không có giới tính, vì thế không có bất kỳ cảm xúc rối loạn nào như cảm xúc phát sinh từ sự khác biệt giới tính giữa loài người. Bây giờ ta có thể cả quyết rằng đã có một đứa bé Hỏa tinh sinh ra trên Trái đất trong lúc chiến tranh, và người ta thấy nó dính với kẻ sinh ra nó, gần như nảy ra từ đấy, tựa như hoa huệ nảy mầm, hay như con polip ở nước ngọt đâm chồi non.
Đối với loài người, cũng như với mọi loài động vật bậc cao trên Trái đất, phương pháp sinh sản như thế đã biến mất, và chắc chắn đó là phương pháp sơ đẳng nhất ngay trên Trái đất này. Trong số các động vật bậc thấp hơn, và thậm chí những loài rất gần với động vật có xương sống, như phân ngành sống dưới dưới biển chẳng hạn, thì hai tiến trình sinh sản ấy xảy ra song song, nhưng cuối cùng phương pháp sinh sản hữu tính đã hoàn toàn thay thế phương pháp nảy mầm. Tuy nhiên, trên Hỏa tinh thì rõ ràng là ngược lại.
Cũng nên ghi nhận rằng, khá lâu trước khi có cuộc xâm lăng của người Hỏa tinh, một tác giả khoa học giả tưởng nổi tiếng đã dự đoán loài người rốt cuộc sẽ có một cấu trúc không khác với đặc điểm thực tế của người Hỏa tinh. Tôi nhớ lời tiên đoán của ông đăng hồi tháng Mười một hay tháng Chạp năm 1893, trên một tờ báo đã đình bản từ lâu, tờ Pall Mall Budget. Tôi cũng nhớ tới bức tranh hí họa về tiên đoán đó trên một tạp chí định kỳ trước khi người Hỏa tinh đến, tờ Punch. Bằng một giọng ngớ ngẩn và khôi hài, ông ta vạch ra rằng các thiết bị máy móc hoàn hảo rốt cuộc sẽ thay thế tay chân; các công cụ hóa học hoàn hảo sẽ thay cho bộ tiêu hóa; các bộ phận như tóc, mũi, răng, tai và cằm sẽ không còn là những phần thiết yếu của loài người nữa, và xu hướng chọn lọc tự nhiên sẽ làm những thứ ấy càng ngày càng teo nhỏ lại. Chỉ còn bộ óc là giữ vai trò cần thiết chủ yếu. Ngoài ra chỉ còn một bộ phận duy nhất của cơ thể có khả năng tồn tại mạnh, đó là bàn tay, “người thầy và người hầu của bộ óc”. Trong khi các phần khác của cơ thể teo dần thì bàn tay sẽ càng lúc càng lớn.
Lời nói đúng nhiều khi được viết ra bằng giọng giễu cợt, và ở đây qua người Hỏa tinh chúng ta có bằng chứng dứt khoát rằng mặt trí năng quả thực có khả năng kiềm chế mặt xác thịt của cơ thể. Đối với tôi, rất có khả năng người Hỏa tinh là hậu duệ của một loài không khác với chúng ta, loài này đã trải qua sự phát triển tiệm tiến của bộ óc và bàn tay (bàn tay cuối cùng biến thành hai cụm tua mềm mại) với cái giá phải trả là các bộ phận khác trên cơ thể bị thui chột. Dĩ nhiên, không có cơ thể thì bộ óc chỉ là một trí năng ích kỷ, không có nền móng cảm xúc của loài người.
Điểm khác biệt nổi bật cuối cùng trong cơ thể của sinh vật này so với chúng ta lại là điểm mà ta có thể nghĩ là rất ít quan trọng. Vi trùng gây nên quá nhiều bệnh tật và đau khổ trên Trái đất, nhưng hoặc là trên Hỏa tinh không bao giờ có vi trùng, hoặc là khoa vệ sinh học trên Hỏa tinh đã khử hết chúng từ lâu. Hàng trăm thứ bệnh, tất cả các loại sốt và bệnh truyền nhiễm trong đời sống loài người, lao phổi, ung thư, u bướu và các loại bệnh tật tương tự chưa bao giờ xâm nhập vào đời sống ở Hỏa tinh. Nhân nhắc tới sự khác biệt giữa cuộc sống trên Hỏa tinh và Trái đất, ở đây tôi có thể nói sơ qua về những dấu hiệu kỳ lạ của loài cỏ dại đỏ.
Hình như thực vật trên Hỏa tinh màu sắc chủ yếu là đỏ thắm như máu, thay vì màu xanh lục. Dù sao đi nữa, hạt giống mà người Hỏa tinh (vô tình hay cố ý) mang theo khi mọc lên đều có màu đỏ. Tuy nhiên, chỉ có loại thường được chúng ta gọi là cỏ dại đỏ là giành được đất sống với các loài thực vật trên Trái đất. Cây leo đỏ có thời gian sinh trưởng khá ngắn ngủi, nên ít người thấy nó mọc. Tuy nhiên, có một thời gian cỏ dại đỏ mọc khỏe và tươi tốt đáng ngạc nhiên. Chỉ sau ba bốn hôm chúng tôi bị tù hãm là nó đã lan lên vách hố, và các nhánh như cây xương rồng của nó làm thành một viền đỏ au bên mép lỗ hổng tam giác nhìn ra ngoài của chúng tôi. Về sau tôi biết nó lan khắp vùng, nhất là ở nơi có dòng nước chảy.
Người Hỏa tinh có một bộ phận như cơ quan thính giác, một màng tròn duy nhất phía sau thân-đầu. Cặp mắt chúng có tầm nhìn không khác chúng ta lắm, ngoại trừ, theo Philips, màu xanh và tím là màu đen đối với chúng. Người ta thường cho rằng chúng liên lạc với nhau qua âm thanh và cử động của tua vòi. Điều này được khẳng định, chẳng hạn như trong tập sách mỏng khá tốt nhưng biên soạn vội vàng (rõ ràng tác giả không tận mắt chứng kiến các hành vi của người Hỏa tinh) mà tôi đã nói sơ qua, và cho đến nay đó là nguồn tài liệu chính yếu về chúng. Không ai hiện còn sống mà đã nhìn thấy hoạt động của người Hỏa tinh nhiều như tôi. Tôi chỉ ngẫu nhiên mà thấy chứ chẳng giỏi giang gì, nhưng sự thật là như thế. Và tôi khẳng định rằng tôi đã nhiều lần quan sát chúng rất gần, và tôi đã thấy bốn, năm, và (một lần) sáu tên cùng nhau lờ đờ làm những việc rất phức tạp tỉ mỉ mà không phát ra tiếng động hay tỏ cử chỉ nào. Chúng luôn luôn rúc lên một tiếng kỳ lạ trước khi ăn, không uốn giọng, và tôi tin rằng đó không phải là tín hiệu gì, mà chỉ là thở gió ra để chuẩn bị hít vào. Ít nhất tôi có biết sơ về tâm lý, và trong vấn đề này tôi tin chắc chắn rằng người Hỏa tinh trao đổi suy nghĩ mà không qua một trung gian vật chất nào. Và tôi tin như thế mặc dù có những định kiến mạnh về việc đó. Trước khi người Hỏa tinh xâm lăng, trong một bài viết, như độc giả đây đó hẳn vẫn còn nhớ, tôi đã khá cả quyết chống lại thuyết liên lạc bằng ngoại cảm.
Người Hỏa tinh không mặc quần áo. Quan niệm của chúng về trang sức và phong cách bên ngoài hẳn nhiên khác với chúng ta. So với chúng ta, rõ ràng chúng rất ít nhạy cảm về sự thay đổi nhiệt độ, và sự thay đổi áp suất hình như cũng không có ảnh hưởng nghiêm trọng nào tới sức khỏe của chúng. Tuy chúng không mặc quần áo, song những vật khoác thêm lên cơ thể làm chúng ưu việt hơn loài người nhiều. Loài người chúng ta, với xe đạp và càng trượt, máy lượn Lilienthah, súng và gậy gộc, vân vân, chỉ mới ở bước khởi đầu của sự tiến bộ mà người Hỏa tinh đã đạt được. Chúng hầu như chỉ là những bộ óc khoác các thân hình khác nhau tùy theo nhu cầu của chúng, cũng như loài người mặc quần áo rồi vội vàng lên xe đạp hay che dù dưới mưa. Một điều có lẽ kỳ lạ nhất đối với loài người là các thiết bị của chúng thiếu một bộ phận chủ yếu trong hầu hết mọi công cụ máy móc của loài người - thiếu bánh xe. Trong mọi thứ mang tới Trái đất, không có dấu hiệu hay vết tích nào cho thấy chúng dùng bánh xe. Ít nhất người ta nghĩ là sẽ thấy cần bánh xe khi di chuyển. Và trong vấn đề này, nếu để ý ta sẽ nhận ra một điều kỳ lạ, đó là trên Trái đất, Tự nhiên không hề nghĩ đến bánh xe hoặc đã ưu tiên các mưu chước khác trước khi cần đến nó. Và người Hỏa tinh không những không biết (một điều khó tin) hay tránh dùng bánh xe, mà rất đáng chú ý là dụng cụ của chúng rất ít dùng trục cố định hoặc tương đối cố định khiến gắn các cơ phận quay tròn chỉ quay được trên mặt phẳng. Hầu như tất cả khớp nối trong máy cho thấy một hệ thống phức tạp gồm các cơ phận trượt trên những đệm chịu ma sát nhỏ nhưng được uốn cong khéo léo.
Và nhân nói tới chi tiết này, một điều đáng kể là các tay cầm dài trong máy móc của chúng phần lớn cử động nhờ một loại tựa như hệ thống cơ gồm các ổ đĩa nằm trong một vỏ bọc co giãn. Những đĩa này được phân cực nên hút nhau rất mạnh khi có dòng điện chạy ngang. Cách này giống kỳ lạ với cử động của loài thú, làm cho người chứng kiến hết sức ngạc nhiên bối rối. Các thứ tựa như bắp thịt đó có rất nhiều trong cỗ máy điều khiển giống con cua đã mở khối hình trụ ra khi lần đầu tiên tôi ghé nhìn qua khe hở. Nó có vẻ vô cùng sống động so với chính người Hỏa tinh nằm cách xa nó dưới ánh hoàng hôn, thở hổn hển, ngọ nguậy những cái tua bất lực, cử động yếu ớt sau chuyến đi dài qua không gian.
Trong khi tôi nhìn những cử động lờ đờ của chúng dưới ánh mặt trời, và ghi nhớ mọi chi tiết kỳ lạ về hình thể chúng, vị cha xứ nhắc tôi nhớ tới sự hiện diện của ông bằng cách giật mạnh tay tôi. Tôi quay sang ông thì thấy ông cau mặt, mím môi im lặng. Ông muốn ngó qua khe hở vốn chỉ vừa cho một trong hai chúng tôi nhòm qua, vì thế tôi phải ngưng nhìn một lát để cho ông hưởng đặc quyền đó.
Khi tôi nhìn ra lần nữa, cỗ máy điều khiển bận rộn đã lấy từ trong khối hình trụ ra vài thiết bị và ráp lại thành một hình dáng giống y chính nó. Và xa bên trái đã xuất hiện một máy đào nhỏ đang tíu tít phun những tia hơi xanh biếc và di chuyển vòng quanh hố, đào đắp một cách có phương pháp và có tiên toán. Tiếng đập đều đều phát ra từ đấy, và các chấn động nhịp nhàng đó đã làm nơi trú ẩn đổ nát của chúng tôi rung liên tục. Nó vừa làm việc vừa thổi phù phù. Theo tôi thấy thì không có người Hỏa tinh nào điều khiển nó.
