Dẫu Vasili Andreevich cảm thấy khá ấm áp trong hai lớp áo lông, nhất là sau khi vật lộn với đống tuyết trôi, một cơn rợn lạnh vẫn sống lưng chạy dọc xuống khi anh nhận ra mình thực sự phải qua đêm ngay tại chốn này. Để trấn an bản thân, anh ngồi xuống xe trượt, lấy thuốc lá và diêm ra.
Trong khi đó, Nikita tháo ách cho Mukhorty. Anh cởi đai bụng và đai lưng, tháo dây cương, nới lỏng vòng cổ và rút càng xe ra, miệng liên tục trò chuyện để động viên con vật.
— Nào, ra đây! Ra nào! — anh vừa nói vừa dắt nó tránh khỏi cặp càng xe. — Giờ bọn tao buộc mày ở đây, tao sẽ rải chút rơm và tháo mõm cho mày. Ăn được một miếng, mày sẽ thấy phấn chấn hơn.
Nhưng Mukhorty bồn chồn và rõ ràng chẳng được an ủi chút nào bởi những lời của Nikita. Nó lúc nhấc chân này, lúc nhấc chân kia, ép sát người vào chiếc xe trượt, quay lưng về phía gió và cọ đầu vào tay áo Nikita. Rồi, như thể không muốn phụ lòng tốt của Nikita khi anh đưa rơm cho mình, nó vội vã ngoạm một nhúm từ xe trượt, nhưng ngay lập tức nhận ra bây giờ không phải lúc nghĩ đến rơm nên thả nó rơi xuống; gió liền thổi tung, cuốn đi và vùi lấp đống rơm trong tuyết.
— Giờ tụi mình sẽ dựng tín hiệu, — Nikita nói, rồi xoay đầu xe trượt đối diện với chiều gió, dùng dây thắt cặp càng lại và dựng ngược chúng lên phía trước xe. — Thế đấy, khi tuyết vùi lấp tụi mình, người tốt bụng sẽ nhìn thấy càng xe mà đào tụi mình lên, — anh nói, vỗ hai chiếc găng tay vào nhau rồi xỏ vào. — Người xưa dạy tụi mình thế đấy!
Trong khi ấy, Vasili Andreevich đã cởi khuy áo khoác, kéo vạt áo lên làm chỗ che chắn, rồi lần lượt quẹt những que diêm lưu huỳnh vào hộp thép. Nhưng đôi bàn tay anh run lẩy bẩy, hết que diêm này đến que diêm khác hoặc không bắt lửa, hoặc bị gió thổi tắt ngay khoảnh khắc anh đưa lên điếu thuốc. Cuối cùng, một que diêm cũng bén lửa, ánh sáng của nó chớp nhoáng soi rọi bộ lông áo khoác của anh, bàn tay đeo nhẫn vàng trên ngón trỏ khum lại, cùng mấy cọng rơm yến mạch lẫn tuyết chìa ra từ dưới tấm bạt trải. Điếu thuốc đã bén lửa, anh hít ngấu nghiến vài hơi, nuốt khói vào ngực, thả làn khói qua bộ ria mép và toan hít tiếp, nhưng gió đã giật phăng phần thuốc lá đang cháy rực, cuốn đi mất hút y như nó từng làm với đám rơm.
Tuy vậy, chỉ vài hơi ít ỏi ấy cũng đủ làm anh phấn chấn.
— Đã buộc phải qua đêm ở đây thì phải chịu thôi! — anh quả quyết nói. — Khoan đã, ta cũng sẽ dựng một lá cờ, — anh nói thêm, nhặt chiếc khăn tay mà mình đã ném xuống xe trượt sau khi cởi ra từ cổ áo, rồi tháo găng tay, đứng lên thành xe phía trước, với người để lấy sợi dây và thắt chặt chiếc khăn vào đó bằng một mối gót.
Chiếc khăn ngay lập tức phất phới dữ dội, lúc thì quấn lấy càng xe, lúc lại bất ngờ tung bay rần rật, căng phồng và phần phật.
— Cứ xem lá cờ đẹp thế này xem! — Vasili Andreevich vừa nói, vừa ngắm nghía thành quả của mình rồi ngồi tụt xuống xe trượt. — Ở cạnh nhau thì ấm hơn, nhưng chỗ này không đủ chỗ cho hai người, — anh nói thêm.
— Ta sẽ tìm được chỗ thôi, — Nikita đáp. — Nhưng trước hết phải trùm cho con ngựa đã — nó đổ mồ hôi nhiều quá, tội nghiệp chưa. Tránh ra nào! — anh nói thêm, kéo tấm bạt trải ra khỏi bên dưới Vasili Andreevich.
Lấy được tấm bạt, anh gập đôi lại, sau đó tháo dây nịt hậu và đệm lưng, trùm tấm bạt lên người Mukhorty.
— Dù sao thì cũng ấm hơn đấy, đồ ngốc ạ! — anh vừa nói vừa đặt lại dây nịt hậu và đệm lưng lên mình ngựa đè lên tấm bạt. Xong xuôi việc đó, anh quay lại chiếc xe trượt, cất lời với Vasili Andreevich: — Ông không cần tấm vải bố này nữa chứ? Và cho tôi xin ít rơm nhé.
Lấy những thứ đó từ dưới chỗ Vasili Andreevich, Nikita đi ra phía sau xe trượt, tự đào cho mình một cái hố trong tuyết, lót rơm vào đó, quấn chặt áo khoác quanh người, trùm vải bố lên, sụp chiếc mũ xuống rồi ngồi lên lớp rơm đã rải, tựa lưng vào vách gỗ của xe trượt để chắn gió và tuyết.
Vasili Andreevich lắc đầu tỏ ý chê trách trước việc Nikita đang làm, vì nói chung anh vẫn coi thường sự đần độn và kém cỏi học thức của tụi nông dân, rồi anh bắt đầu lo xoay sở chỗ ngủ cho mình.
Anh dàn đều số rơm còn lại ở đáy xe, nhét thêm nhiều rơm hơn về phía bên hông. Kế đó, anh thút tay vào ống áo và nằm xuống, né đầu vào góc xe trượt để tránh ngọn gió thổi thốc từ phía trước.
Anh chẳng hề muốn ngủ. Anh nằm đó và suy nghĩ: hoài niệm mãi về một điều duy nhất cấu thành mục đích, ý nghĩa, niềm vui và niềm kiêu hãnh trong đời — về số tiền anh đã kiếm được và còn có thể kiếm, về số tài sản mà những người quen biết khác đã tích lũy và sở hữu, về cách họ đã và đang làm ra tiền, và về việc anh, cũng giống như họ, có thể sẽ còn vơ vét được nhiều hơn thế nữa. Vụ mua lại khu rừng Goryachkin có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với anh. Chỉ qua thương vụ đó, anh hy vọng có thể kiếm được mười nghìn rúp là ít. Anh bắt đầu nhẩm tính giá trị số gỗ mà anh đã đi khảo sát vào mùa thu, loại gỗ mà anh đã đếm từng cây trên diện tích năm mẫu.
— Lũ sồi này sẽ dùng làm ván trượt tuyết. Mấy khóm cây bụi cứ để mặc chúng tự sinh tự diệt, và tính ra vẫn còn khoảng ba mươi sải củi trên mỗi desyatin, — anh thầm nhủ. — Nghĩa là sẽ còn lại lượng củi trị giá ít nhất hai trăm hai mươi lăm rúp trên mỗi desyatin. Năm mươi sáu desyatin nhân lên thành năm mươi sáu trăm, rồi năm mươi sáu chục, lại thêm năm mươi sáu chục nữa, và năm mươi sáu con số năm... — Anh thấy tổng cộng phải hơn mười hai nghìn rúp, nhưng không thể tính chính xác nếu không có bàn tính. — Dù sao ta cũng không trả mười nghìn đâu. Ta chỉ trả khoảng tám nghìn và trừ bớt phần đất trống. Ta sẽ đút lót cho tên đo đạc — cho hắn một trăm hoặc một trăm rúp rưỡi, thế là hắn sẽ trừ ra khoảng năm desyatin đất trống. Và hắn sẽ nhượng lại với giá tám nghìn. Ba nghìn trả tiền mặt ngay. Thế nào hắn cũng xiêu lòng cho coi! — anh nghĩ bụng, đoạn lấy cùi chỏ ấn chặt chiếc ví đút túi.
— Chúa mới biết sao tụi mình lại đi lạc đường rẽ. Lẽ ra phải có khu rừng ở đó, rồi một căn chòi canh gác, và tiếng chó sủa. Thế mà lúc cần thì tụi chó chết tiệt ấy lại chẳng thèm sủa tiếng nào. — Anh kéo cổ áo xuống khỏi tai và lắng nghe, nhưng vẫn như trước, chỉ còn tiếng gió rít, tiếng chiếc khăn buộc ở càng xe phần phật tung bay, và tiếng tuyết đập lộp bộp vào khung gỗ của chiếc xe trượt. Anh lại kéo cổ áo che kín tai.
— Biết thế này thì ta đã ở lại quán trọ đêm qua. Thôi dẫu sao cũng chẳng sao, ngày mai ta tới đó. Chỉ mất toi một ngày thôi mà. Với lại chẳng ai dám đi lại trong thời tiết thế này đâu. — Rồi anh nhớ ra rằng vào ngày mùng 9, anh phải nhận tiền bán bò từ tay tay hàng thịt. — Hắn định thân đến tận nơi, nhưng sẽ chẳng gặp được ta, còn vợ ta thì chẳng biết cách thu tiền thế nào đâu. Nó chẳng thạo lề thói gì sất, — anh nghĩ ngợi, sực nhớ lại hôm tiệc tùng hôm qua, vợ anh đã chẳng biết cách đối xử ra sao với tay cảnh sát đến dự tiệc. — Đàn bà thì biết cái quái gì chứ! Nó từng thấy cái thợ mộc gì cơ chứ? Thời bố ta thì nhà cửa ra sao? Chỉ là một căn nhà nông dân giàu có thôi: đúng một cối giã yến mạch với một quán rượu — toàn bộ gia cơ chỉ có thế. Thế mà mười lăm năm qua ta đã làm được những gì? Một cửa hiệu, hai quán rượu, một cối xay bột, một kho chứa ngũ cốc, hai trang trại cho thuê, và một ngôi nhà với cái kho lợp mái sắt, — anh kiêu hãnh nghĩ. — Đâu còn như thời của bố! Giờ đây toàn vùng người ta nhắc đến ai? Brekhunov chứ ai! Và tại sao? Bởi vì ta bám lấy công việc. Ta chịu khó nhọc, chẳng như kẻ khác chỉ biết nằm ì trên giường hoặc phí phạm thời gian vào những chuyện nhảm nhí, trong khi ta thức trắng cả đêm. Mặc cho bão tuyết hay không, ta vẫn lên đường. Thế nên việc mới trôi chảy. Tụi nó tưởng kiếm tiền là trò đùa giỡn đấy phỏng? Không đâu, phải chịu cực nhọc và vắt óc ra ấy! Để rồi bịn rịn giữa trời đông giá buốt thế này, hoặc trằn trọc thâu đêm suốt sáng đến mức những ý nghĩ cuồng quay trong đầu làm chiếc gối cũng phải xoay đảo, — anh tự đắc ngẫm nghĩ. — Tụi nó cứ tưởng người ta phất lên nhờ may mắn. Suy cho cùng, nhà Mironov giờ đây đã là triệu phú cả rồi. Mà tại sao chứ? Chịu khó thì Chúa sẽ ban cho. Miễn là Ngài ban cho ta sức khỏe!
Ý nghĩ rằng bản thân cũng có thể trở thành một triệu phú như Mironov — kẻ từng khởi nghiệp từ bàn tay trắng — khiến Vasili Andreevich phấn khích đến mức anh thấy thèm được trò chuyện với ai đó. Nhưng ngặt nỗi chẳng có ai để trò chuyện... Giá mà đến được Goryachkin thì anh đã có thể nói chuyện với chủ nhà và cho lão ta thấy vài chiêu rồi.
— Nhìn gió thổi kìa! Tuyết sẽ vùi tụi mình ngập sâu đến nỗi sáng ra chẳng tài nào ra nổi đây này! — anh thầm nghĩ khi nghe một trận gió quất mạnh vào đầu xe trượt, làm khung xe oằn xuống và hất tung tuyết vào vách. Anh chồm người dậy và nhìn quanh. Tất cả những gì anh có thể nhìn thấy qua màn đêm cuồn cuộn chỉ là chiếc đầu sẫm màu của Mukhorty, tấm lưng trùm tấm bạt phất phới, và chiếc đuôi dày đặc những búi; trong khi xung quanh, phía trước lẫn phía sau, chỉ một màu trắng xóa lờ mờ chập chờn, đôi lúc chừng như sáng lên đôi chút, nhưng rồi lại mịt mờ đặc quánh.
— Thật tiếc vì đã nghe lời Nikita, — anh nghĩ. — Lẽ ra tụi mình phải tiếp tục đánh xe đi. Thế nào cũng ra được chỗ nào đó, dẫu có quay lại Grishkino và trọ qua đêm ở nhà Taras đi chăng nữa. Đằng này lại phải ngồi lì ở đây suốt đêm. Mà nãy mình đang nghĩ gì nhỉ? À, rằng Chúa ban ơn cho kẻ biết chịu khó, chứ không cho bọn lười biếng, kẻ ăn bám hay lũ ngốc. Phải làm điếu thuốc mới được!
Anh lại ngồi xuống, lấy hộp thuốc lá ra, rồi nằm rạp bụng xuống, dùng vạt áo che chắn gió cho mấy que diêm. Nhưng ngọn gió vẫn len lỏi lọt vào và thổi tắt hết que này đến que khác. Cuối cùng anh cũng quẹt được một que và châm lửa hút thuốc. Anh vô cùng đắc ý vì đã làm được điều mình muốn, và mặc dù gió hút thuốc hộ anh còn nhiều hơn bản thân anh hút, anh vẫn rít được hai ba hơi và cảm thấy phấn chấn hơn hẳn. Anh lại ngả người ra sau, trùm kín chăn, bắt đầu trầm ngâm hồi tưởng, để rồi đột nhiên và hoàn toàn bất ngờ, anh thiếp đi và mất hết ý thức.
Chợt có cái gì đó như thúc vào người khiến anh bừng tỉnh. Không biết có phải Mukhorty vừa giật đống rơm dưới người anh ra, hay thứ gì đó trong lòng đã giật mình đánh thức, tóm lại là anh đã tỉnh giấc, tim đập thình thịch liên hồi khiến chiếc xe trượt như cũng run lên bần bật bên dưới. Anh mở bừng mắt. Mọi thứ xung quanh vẫn y như cũ. «Trông có vẻ sáng hơn rồi,» anh nghĩ. «Chắc chẳng bao lâu nữa là tới sáng.» Nhưng anh sực nhớ ra rằng trời sáng hơn là vì trăng đã mọc. Anh ngồim dậy, trước tiên nhìn sang con ngựa. Mukhorty vẫn đứng quay lưng về phía gió, toàn thân run lẩy bẩy. Một góc tấm bạt trải giờ đã phủ đầy tuyết bị gió lật ngược lên, dây nịt hậu bị tuột xuống, chiếc đầu bám đầy tuyết với phần tóc mai và bờm bay phấp phới nay càng hiện rõ hơn. Vasili Andreevich nhoài người qua thành xe trượt để nhìn ra phía sau. Nikita vẫn ngồi ở tư thế cũ từ khi anh ta tự an trí. Tấm bao bố trùm người cùng đôi chân anh ta đã đóng một lớp tuyết dày.
— Chỉ mong gã nông dân ấy đừng có chết cóng! Quần áo rách rưới thế kia cơ mà. Có khi mình lại mang vạ lây vì hắn ấy chứ. Đúng là lũ người vô tích sự, chẳng có nổi dăm chữ bẻ đôi, — Vasili Andreevich nghĩ bụng, và anh chợt có ý định lấy tấm bạt trên lưng ngựa trùm cho Nikita, nhưng lồm cồm bò dậy di chuyển thì lạnh lắm, vã lại con ngựa có khi lại chết cóng mất. — Sao mình lại dắt hắn theo cơ chứ? Toàn tại cái sự đần độn của mụ ta! — anh thầm nghĩ, nhớ lại người vợ không mấy yêu thương, rồi lăn người trở lại chỗ cũ ở phía trước xe trượt. — Bố nuôi ta ngày trước cũng từng qua đêm thế này một lần, — anh ngẫm nghĩ, — và chẳng hề hấn gì cả. — Nhưng một vụ việc khác lại lập tức hiện về trong đầu anh. — Thế mà lúc người ta đào Sebastian lên thì hắn đã chết cứng — đờ đẫn như một thừng thịt đông lạnh. Giá mà ta dừng chân qua đêm ở Grishkino thì đã chẳng xảy ra nông nỗi này!
Và cẩn thận quấn chiếc áo khoác thật kín sao cho không chút hơi ấm nào của lớp lông cừu bị thất thoát mà sưởi ấm khắp người, từ cổ, đầu gối cho đến bàn chân, anh nhắm mắt lại và cố ngủ tiếp. Nhưng dẫu cố cách mấy anh cũng chẳng tài nào thiu thiu nổi, trái lại anh cảm thấy tỉnh táo và hưng phấn vô cùng. Anh lại bắt đầu nhẩm tính những khoản lời lãi và những món nợ người ta còn thiếu mình, lại bắt đầu tự khoác lác và cảm thấy hài lòng về bản thân lẫn địa vị của mình, nhưng tất cả những điều ấy cứ liên tục bị quấy rầy bởi nỗi sợ hãi đang len lỏi tiến lại gần và niềm tiếc nuối khó chịu vì đã không chịu ở lại Grishkino.
— Giá mà giờ này được nằm ấm áp trên chiếc ghế dài thì biết mấy!
Anh trở mình mấy bận để tìm một tư thế thoải mái hơn, khuất gió hơn, quấn chân thật sát, nhắm nghiềm mắt và nằm im. Nhưng ngặt nỗi đôi ủng nỉ dày cộm bắt đầu nhức nhối vì bị gập cứng ở một tư thế, hoặc gió lùa vào đâu đó, để rồi sau một lát nằm im, anh lại bắt đầu nghĩ ngợi về cái thực tại phũ phàng rằng lúc này đáng lẽ anh đang được nằm yên ấm trong căn nhà gỗ ở Grishkino. Anh lại ngồi dậy, trở mình, trùm kín người và lại nằm xuống.
Có lúc anh tưởng như nghe thấy tiếng gà gáy vẳng lại từ đằng xa. Anh khẽ mừng thầm, bẻ cụp cổ áo xuống và căng tai lắng nghe, nhưng mặc cho mọi nỗ lực, chẳng có âm thanh nào lọt vào tai ngoại trừ tiếng gió rít qua những khúc càng xe, tiếng chiếc khăn phần phật và tiếng tuyết quất vào khung xe trượt.
Nikita vẫn ngồi y như nãy giờ, chẳng nhúc nhích và thậm chí chẳng buồn đáp lại Vasili Andreevich dẫu anh đã gọi vài câu. — Hắn chẳng màng gì sất — chắc là đang ngủ rồi! — Vasili Andreevich bực bội thầm nghĩ, đưa mắt nhìn ra phía sau xe trượt về phía Nikita đang bị phủ một lớp tuyết dày.
Vasili Andreevich cứ đứng lên rồi lại nằm xuống khoảng hai mươi bận. Anh có cảm giác đêm nay sẽ chẳng bao giờ kết thúc. — Chắc sắp đến sáng rồi đây, — anh nghĩ ngợi, vừa đứng dậy vừa đảo mắt nhìn quanh. — Xem đồng hồ ra sao đã nào. Cởi khuy áo thì lạnh thật, nhưng nếu biết trời sắp sáng thì thế nào ta cũng thấy phấn chấn hơn. Tụi mình có thể bắt đầu đánh xe được rồi đấy.
Tận sâu trong thâm tâm, Vasili Andreevich thừa biết lúc này chưa thể gần sáng được, nhưng nỗi sợ hãi trong anh ngày một lớn dần, khiến anh vừa muốn biết rõ sự thật lại vừa muốn tự lừa dối chính mình. Anh cẩn thận tháo khuy áo da cừu, thọc tay vào trong và dò dẫm hồi lâu mới chạm được tới chiếc áo ghi-lê. Phải chật vật lắm anh mới lôi được chiếc đồng hồ bạc có chạm hoa văn tráng men ra, rồi nheo mắt nhìn cho rõ giờ. Chẳng thấy gì ráo nếu không có ánh sáng. Anh lại quỳ rạp cả đầu gối lẫn khuỷu tay xuống hệt như lúc châm thuốc lá, lôi diêm ra và quẹt một que. Lần này anh cẩn thận hơn, dùng ngón tay dò dẫm tìm một que diêm có đầu to nhất và bám nhiều lưu huỳnh nhất rồi quẹt cái ăn ngay. Đưa mặt đồng hồ lại gần thứ ánh sáng leo lét, anh bàng hoàng đến mức khó mà tin nổi vào mắt mình... Mới chỉ mười hai giờ mười phút. Gần như toàn bộ đêm dài vẫn còn nằm trọn phía trước.
— Ồ, sao mà đêm dài thế! — anh nghĩ thầm, cảm thấy một luồng lạnh lẽo chạy dọc sống lưng, đoạn cài chặt áo lông, trùm kín người và rúc vào góc xe trượt với ý định kiên nhẫn chờ đợi. Bỗng nhiên, vượt lên trên tiếng gió gầm rú đều đặn, anh nghe rõ một âm thanh mới mẻ và đầy sinh khí. Âm thanh ấy cứ lớn dần đều, và khi đã vang lên rành rọt thì lại nhỏ dần cũng với nhịp điệu ấy. Chẳng còn nghi ngờ gì nữa, đó là tiếng sói tru, và nó đứng gần đến mức người ta có thể nghe rõ cả tiếng động phát ra từ hàm con vật khi nó đổi giọng theo chiều gió. Vasili Andreevich lật ngược cổ áo lên và chăm chú lắng nghe. Mukhorty cũng căng tai lắng nghe, đôi tai động đậy, và khi tiếng sói tru dứt hẳn, nó chuyển trọng lượng từ chân này sang chân kia rồi khè lên một tiếng cảnh báo. Sau cú đó, Vasili Andreevich chẳng thể tài nào chợp mắt hay thậm chí trấn an bản thân được nữa. Càng cố nghĩ về các sổ sách, công việc, danh tiếng, giá trị bản thân và khối tài sản của mình bao nhiêu, anh lại càng bị nỗi sợ hãi bủa vây bấy nhiêu, và niềm ân hận vì đã không chịu qua đêm ở Grishkino lấn át, hòa quyện vào tất cả mọi dòng suy nghĩ.
— Mẹ kiếp cái khu rừng! Không có nó thì mọi chuyện đã xuôi chèo mát mái rồi, ơn Chúa. Hí hửng làm chi để rồi thế này! — anh thầm rủa. — Người ta bảo bọn nát rượu mới chết cóng, — anh nghĩ bụng, — mà mình cũng có uống chút ít rồi còn gì. — Và khi tự cảm nhận cơ thể, anh nhận ra mình đang bắt đầu run lẩy bẩy, chẳng rõ là vì lạnh hay vì sợ. Anh cố quấn chặt người lại và nằm xuống như trước, nhưng không đời nào làm nổi nữa. Anh không tài nào giữ nguyên một tư thế. Anh muốn đứng dậy, muốn làm gì đó để át đi nỗi hoảng sợ đang dâng trào trong lòng mà anh cảm thấy bất lực không sao chống lại được. Anh lại lôi thuốc lá và diêm ra, nhưng chỉ còn trơ lại ba que diêm và đều là loại tồi. Chất lưu huỳnh tróc ra hết từ mỗi que mà chẳng mảy may bén lửa.
— Mả cha tụi mày! Đồ quái quỷ! Tiên sư chúng mày! — anh lầm bầm chửi rủa, chẳng biết mình đang nguyền rủa ai hay cái gì, rồi hất văng điếu thuốc bẹp dúm. Anh toan ném luôn cả hộp diêm đi, nhưng kịp kìm tay lại và nhét hộp vào túi áo. Sự bất an dâng lên cao độ khiến anh không thể đứng yên một chỗ thêm giây nào nữa. Anh trèo hẳn ra khỏi xe trượt, đứng quay lưng về phía gió và bắt đầu nịt lại dây lưng, kéo thấp xuống ngang eo rồi thắt chặt lại.
— Nằm đây chờ chết làm quái gì? Chi bằng trèo lên lưng ngựa mà tẩu thoát cho rồi! — Ý nghĩ ấy bất chợt lóe lên trong đầu anh. — Con ngựa thế nào cũng sẽ chịu đi khi có người cưỡi trên lưng. Còn về phần hắn ta, — anh nghĩ đến Nikita — sống hay chết với hắn cũng thế cả thôi. Đời hắn thì đáng giá gì chứ? Hắn chẳng tiếc rẻ gì cái mạng ấy, chứ còn ta, ơn Chúa, ta vẫn còn khối thứ để sống.
Anh tháo dây cương cho ngựa, quàng dây qua cổ nó và toan trèo lên, nhưng ngặt nỗi áo khoác và ủng quá nặng khiến anh không tài nào leo nổi. Anh bèn lượn người leo lên xe trượt rồi tìm cách trèo từ đó sang, nhưng chiếc xe trượt chòng chành dưới sức nặng của anh, và anh lại thất bại. Cuối cùng, anh kéo Mukhorty lại sát xe trượt hơn, cẩn thận giữ thăng bằng ở một bên mép xe, và xoay xở nằm rạp bụng ngang qua lưng ngựa. Nằm như thế một lúc, anh nhích người lên phía trước một rồi hai nhịp, vắt một chân qua, và cuối cùng cũng ngồi chễm chệ được lên lưng, tì hai chân vào những sợi dây nịt hậu đang chùng xuống. Tiếng xe trượt lắc lư đã đánh thức Nikita. Anh ta chồm dậy, và Vasili Andreevich tưởng như anh ta vừa thốt lên điều gì đó.
— Nghe theo lời mấy tên đần tụi mày có mà chết à! Chẳng lẽ ta lại mất mạng oan uổng thế này sao? — Vasili Andreevich thét lên. Và nhét vạt áo lông phùng phàng vào giữa hai đầu gối, anh thúc ngựa quay đầu rời khỏi chiếc xe trượt, phóng đi theo hướng mà anh đinh ninh là có khu rừng và căn chòi của người gác rừng ở đó.
