Giống như đứa trẻ bú mớm nép mình vào bầu sữa ấm áp của mẹ, thị trấn Newton nằm gọn bên hông thành phố và hút lấy nguồn năng lượng từ đó qua những mạch máu là tàu điện, xe điện liên tỉnh, đường trên cao và ô tô.

Những khối dân cư như thế ngưng tụ lại quanh thành phố dưới hình hài những vùng như Ferndales, Glencoves, Yorkvilles và Newtons, để rồi từ đó, những tờ báo hài nhảm, máy cắt cỏ chạy điện, những căn nhà bungalow trả trước năm trăm đô-la và cả catalogue hạt giống hoa cứ thế mọc lên phơi phới.

Bản năng trở về với thiên nhiên nằm sâu thẳm trong lòng con người như tiếng đàn ngủ quên trong thớ dây hạc cầm, nhưng việc tìm về thiên nhiên thông qua chuyến tàu chậm lúc năm giờ bốn mươi sáu phút lại chứa đầy rẫy sự trớ trêu.

Thiên nhiên chẳng thể chịu đựng nổi chốn chốn người qua lại; bà lả đi trên bộ ngực bằng nhựa đường của thành phố. Thế nhưng, sống giữa chốn thiên nhiên thì lòng người lại rớm máu. Đằng sau bầu ngực nhựa đường ấy và sau những gương mặt đã quá mỏi mệt để có thể mỉm cười, những trái tim vẫn chớm nụ và đâm chồi khi những cửa hiệu thời trang phụ nữ và chuyến xe điện mở tung cửa báo hiệu mùa xuân. Đằng sau bầu ngực nhựa đường ấy, tiếng róc rách của con suối nhỏ tựa như dòng ngầm ẩn chứa sức mạnh ngấm ngầm, và khi nó bất chợt trào lên mặt đất dù chỉ trong chốc lát, đàn ông liền sẵn sàng trả ngay năm trăm đô-la tiền đặt cọc và gửi kèm tem thư để đặt mua catalogue hạt giống hoa.

Kẻ đi làm xa sống với cái đầu lơ lửng trên tầng thứ ba mươi lăm của tòa văn phòng, trái tim đặt nơi mảnh đất cải tạo mua trả góp năm trăm đô-la, và một con mắt lúc nào cũng dán chặt vào thời gian biểu.

Lâu hơn cả mức mà những kẻ bảo thủ nhất dám hy vọng, thị trấn Newton vẫn cứ bình yên nằm bên rìa thành phố, cho đến một năm nọ, tuyến xe điện liên tỉnh vươn những cánh tay sắt ra ôm trọn lấy thị trấn vào lòng thành phố.

Mọi thứ diễn ra nhanh như chớp, có thể nói là việc tiêm nhiễm đã hoàn tất. Những ngôi nhà bungalow và các văn phòng bất động sản một tầng mọc đầy dây leo xuất hiện nhan nhản trên những khoảng đất cải tạo rộng lớn có màu nâu nhạt, việc buôn bán nhà đất tấp nập theo từng trang sổ. Cửa hàng Banner mới, được kích thích bởi những chuyển động nặng nề của các toa xe điện liên tỉnh và sự gần gũi mới mẻ với thành phố, đã giăng một tấm biển điện ba màu vắt ngang qua vỉa hè và áp dụng hệ thống tem phiếu mua hàng. Thế nhưng, bất chấp tấm biển điện ba màu và diện tích quảng cáo tăng gấp đôi trên tờ Newton Weekly Gazette, Julius Binswanger vẫn cảm thấy sức lực của mình bị sức hút từ thành phố bào mòn, và vào dịp cuối của mùa hè thứ hai, ông kiểm kê lại cửa hàng rồi đăm đăm nhíu mày trước những gì mình nhìn thấy.

Vết nhíu mày ấy hằn sâu không phai giữa vầng trán ông. Bà Binswanger trông thấy điều đó qua bàn ăn gia đình vào một tối thứ Bảy, và khựng lại giữa nghi thức múc súp đầy trang trọng từ cái thố lớn, trên khuôn mặt đầy đặn và mềm mại của bà xuất hiện một nếp nhăn nhè nhẹ.

“Nói thật đấy, Julius, cứ mỗi khi anh từ cửa hàng về nhà vào ban đêm là em lại thấy chán nản.”

Ông Binswanger ngước lên khỏi bát súp và nhìn vợ qua cái yếm rộng của chiếc khăn ăn. Ánh nắng muộn len lỏi vào phòng ăn qua đám dây leo bám trên cửa lưới, điểm những đốm hoa văn giống như tấm ren thô lên nét mặt đang dò hỏi của ông.

“Cô lại thấy cái gì cơ, Becky?”

“Em thấy chán nản chứ còn gì. Cái mặt anh cứ sụ xuống lâu đến mức em chẳng thể nhớ nổi từ bao giờ nữa.”

“Ừ thì, Becky, lúc nào cô chẳng phải tìm cái gì đó để mà cằn nhằn. Các con xem, bây giờ cô ấy còn bảo bố trưng cái mặt nặng mày nhẹ ra kìa.”

“Tôi nói có đúng không, Poil; có đúng không, Izzy? Cứ hỏi chính các con anh xem!”

Cậu Isadore Binswanger nhún đôi vai được may đo riêng của mình cho đến khi lớp độn phồng lên như cơ bắp của một võ sĩ hạng nặng, rồi hất ngược mái tóc bồng bềnh màu đen của cậu ra sau.

“Mẹ ơi, con cứ ngậm miệng lại cho lành. Cứ mở mồm ra là con lại lỡ lời.”

Ông Binswanger cử động ngón trỏ vốn hay bị thấp khớp của mình.

“Một tay chơi như mày với cái áo đỏ trắng mà đến tao cũng chẳng thèm bày bán trong tiệm thì không—”

“Thấy chưa mẹ, mẹ vừa khơi mào chuyện đấy nhé.”

“Suỵt! Julius! Tôi thấy xấu hổ thay cho các con anh đấy. Cứ tuần một lần Izzy về ăn tối, thế mà không khí cứ như đưa đám ấy. Việc để các con mình phải sợ hãi đến mức không dám mở miệng nói năng gì chẳng có gì là đáng tự hào đâu. Ngay lúc này đây, chính con gái anh cũng đang sợ không dám hé răng kể cho anh nghe một chuyện—một chuyện vừa mới xảy ra cơ mà. Phải thế không, Poil?”

Cô Pearl Binswanger cắn một miếng nhỏ đầy duyên dáng từ lát bánh mì, để lộ hàm răng trắng đều đặn trên làn da ngăm vàng khỏe khoắn. Dải nắng vàng rực rỡ ấy phủ lên đôi vai cô như một chiếc khăn choàng Tây Ban Nha, sưởi ấm bầu ngực nhỏ nhắn và mái tóc nhỏ nhắn, đen nhánh như nàng Mona Lisa của cô.

“Con có nói gì đâu nào, thưa mẹ? Cứ hễ phút nào con định nói chuyện với bố về—về chuyện chuyển lên thành phố hay bất cứ điều gì là bố lại nổi giận lôi đình cứ như cửa hàng bị cháy đến nơi vậy.”

“Ừ thì, đúng thế đấy, tao còn nổi giận nhiều hơn thế với mấy thứ vớ vẩn này ấy chứ.”

“Không, các con chẳng bao giờ nói gì với bố anh đâu. Toàn là tôi bị nhồi cho đầy cái đầu đây này. Các con anh, Julius, tưởng rằng tôi muốn gì là anh chiều nấy; nhưng mà tôi chẳng thấy thế ở đâu cả. Chuyền đĩa bánh bao cho bố con đi, Poil. Tôi có cố tình làm cái mặt nặng mày nhẹ như đưa đám thế đâu cơ chứ?”

“Thôi nào, Becky; sao anh lại phải làm mặt nặng làm gì? Ngày mai anh sẽ đi mua một chiếc mặt nạ giống như hồi Lễ Tình Nhân, để rồi em chẳng phải nhìn thấy cái mặt anh nữa.”

“Thấy chưa! Hắn lại nổi khùng lên với tôi ngay được đấy. Izzy, món mì này mẹ chỉ làm vì phần con thôi đấy; ở thành phố là con chẳng được ăn thế này đâu, phải không? Lấy thêm một ít salad khoai tây đi, Julius?”

“Ừ, nhưng đừng lấy nhiều quá! Mặt tôi bây giờ lại không vừa mắt vợ con tôi nữa rồi, đúng là chuyện mới nhất đấy.”

“Cả tuần nay, ngày nào em cũng hỏi anh ấy ba bận xem có thấy trong người thoải mái không, Izzy ạ. ‘Có,’ lúc nào anh ấy cũng trả lời là ‘có.’ Như em đã bảo với con Poil đấy, chẳng biết từ hồi ra cửa hàng mới ông ấy bị làm sao nữa.”

“Trời ạ, cô với mấy mẹ con nhà cô làm tôi phát bực cả mình! Thế cô muốn tôi phải làm gì nữa, đi dây thăng bằng để chứng minh là tâm trạng tôi đang vui vẻ lắm chắc?”

“Không; tụi em muốn anh, Julius, mỗi tối đi làm về đừng có trưng cái mặt nặng ra nữa để em đỡ phải xấu hổ với hàng xóm.”

“Ăn thêm tí salad khoai tây nữa nhé, Becky? Đừng lấy nhiều quá!”

“Cứ như người ta chưa bàn tán đủ về gia đình mình ấy. Nhà có con gái lớn mà lại đi sống ở cái xó xỉnh này, nơi mà đến con chó cũng chẳng thèm sủa.”

“Tôi chỉ ước gì mọi cô gái đều có được một mái nhà tốt đẹp như con bé Pearlie.”

“Ối dào, bố ơi, cái lý lẽ gì thế này! Thà con ở trong một cái chuồng bồ câu trên thành phố, nơi con bé có chút đời sống, còn hơn ở trong cái cung điện nơi xó xỉnh này.”

“Xó xỉnh, nó dám gọi một căn phòng thế này là xó xỉnh đấy! Cả một bộ bàn ghế phòng ăn chính tay ông ngoại nó làm bằng thứ gỗ anh đào đẹp nhất—”

“Đối với một thiếu nữ thì anh có trách được nó không? Nó cảm thấy nếu được sống ở thành phố thì nó sẽ được gặp gỡ mọi người và bạn bè của Izzy. Tự nói lên ý kiến của mình đi, Poil.”

“Con—”

“Những chàng trai như Ignatz Landauer và Max Teitlebaum, những người mà nó gặp ở Hội Thanh niên. Tự nói đi, Poil.”

“Con—”

“Con Poil tìm được người thuê nhà rồi đấy, Julius. Em chẳng sợ gì mà không dám nói với anh.”

“Tôi không buồn nghe mấy chuyện nhảm nhí ấy.”

“Chính văn phòng bất động sản giới thiệu họ đấy, Julius, và con Poil đã dẫn họ đi xem nhà. Họ đồng ý thuê nguyên trạng có đồ đạc trong ba tháng, cho đến khi ngôi nhà bungalow của họ xây xong. Bốn mươi đô-la cho một căn nhà như nhà mình ở cái khu quạnh hiu cách xa các tiện ích thì đâu phải là tệ. Một cặp đôi trẻ tuyệt vời, không vướng con cái. Izzy cũng thấy đây là một ý kiến tuyệt vời đấy, Julius ạ. Nó bảo nếu chúng ta chuyển lên thành phố thì nó sẽ không phải ở cái căn phòng trọ nhỏ tối tăm ấy nữa. Nó có thể dọn đến khách sạn ở cùng chúng ta theo giá gia đình, tính ra cũng rẻ chán. Phải thế không, Izzy?”

Cậu Isadore Binswanger nhẹ nhàng phá vỡ sự im lặng của mình, giống như một kẻ hoài nghi trong bữa sáng dùng đầu thìa bạc gõ nhẹ vào quả trứng luộc một cái, hai cái, ba cái, rồi mới từ từ, đầy nghi kỵ mà bóc vỏ ra.

“Con đã bảo là, thưa bố, với tiền thuê nhà bốn mươi đô-la một tháng từ ngôi nhà này, và—”

“Ở trong chính ngôi nhà của mình, nơi ta thuộc về và đủ khả năng chi trả, tao cứ ở. Tao là một ông già rồi, và—”

“Đừng có vội vã thế chứ bố, đừng có vội! Con chỉ nói là với bốn mươi đô-la tiền nhà trong ba tháng mùa đông này, bố mẹ có thể sống ở thành phố với chi phí gần như rẻ chẳng kém gì ở đây. Với lại, việc con cứ phải lặn lội ra đây mỗi tối thứ Bảy để đưa con bé Pearlie đi xem kịch đâu phải là chuyện dễ dàng gì. Kiếm được một chàng trai như Max Teitlebaum, người thích con bé đủ để tự mình đưa nó đi xem kịch, nhưng ngặt nỗi lúc cậu ta lặn lội ra đến đây đón nó thì sức lực chẳng còn lại chút nào.”

“Khi một chàng trai đã thực sự thích một cô gái, thì việc ngồi xe điện bốn mươi lăm phút chẳng thấm tháp vào đâu cả.”

“Ối dào, bố ơi, mấy lời đó chỉ có trong truyện thôi, chứ khi một chàng trai phải đổi xe ở Low Bridge và đứng chờ chuyến tàu Đêm để về nhà thì mọi chuyện chẳng hề suôn sẻ tẹo nào đâu—phải không Izzy, phải không mẹ?”

“Ba năm nay rồi bố ạ, thậm chí từ trước cả khi con có việc làm đầu tiên trên thành phố, lúc nào mẹ và con bé Pearlie cũng ao ước được đến đó sống vài tháng.”

“Với việc con trai tao cứ dăm bữa nửa tháng lại mất việc trên thành phố thì từng đó thành phố cũng đủ để tao ngấy đến tận cổ suốt phần đời còn lại rồi. Khi trong tiệm tao đang rất cần một thanh niên giỏi giang để lo việc quảng cáo và hàng hóa theo kiểu mới, thế mà nó cứ phải lên thành phố làm chân nhân viên bán hàng. Khi một kẻ trẻ tuổi không tài nào làm ăn hòa hợp được với người bố già của mình, thì tao chẳng việc gì phải chạy theo nó lên thành phố cả.”

“Bố ơi, vì ơn trên đừng có bắt đầu điệp khúc ấy nữa! Con nghe đến phát ngấy lên rồi. Newton chẳng phải là nơi để một thằng đàn ông phí hoài thời gian.”

“Thế ở thành phố thì mày làm được cái tích sự gì, tao rất muốn biết đấy!”

“Julius, để cho Izzy yên khi nó có mỗi một tối trong tuần về thăm nhà.”

“Phần con thì bố mẹ chẳng cần phải chuyển lên thành phố làm gì. Con chỉ bảo với con bé Pearlie và mẹ, khi hai người hỏi con, rằng vài tháng ở một khách sạn gia đình như Wellington chẳng thể khiến bố phá sản được đâu. Còn việc con phải lặn lội về nhà mỗi tối thứ Bảy để đưa Pearlie đi xem kịch thì chẳng dễ dàng gì. Trên thành phố có khối anh chàng tuyệt vời mà con quen biết đang sống ở khách sạn Wellington—Ignatz Landauer, Max Teitlebaum, và đám bạn của họ kìa. Chính tai con đã từng nghe bố khen Max cơ mà.”

“Sao nào, khi mà tất cả mọi người đang kéo nhau dọn về Newton sống, thì chúng ta lại dọn đi là thế nào?”

“Đấy chính là vấn đề đấy, bố ạ, bây giờ nhờ có phong trào xe điện mà bố mới có cơ hội cho thuê lại nhà chứ. Phải thế không mẹ và Izzy?”

“Chắc chắn là thế r—”

“Ừ thì, tao biết thừa mấy cái trò sắp diễn ra rồi, nhưng đối với tao ở Newton thế là đủ lắm rồi.”

“Thế còn các con của anh thì sao, Julius? Anh không phải là người duy nhất trong cái gia đình này đâu nhé.”

“Hai mươi lăm năm tao sống ở cái nơi này, từ hồi cái cửa hàng chỉ to bằng căn phòng này, và ngôi nhà của chúng ta còn chưa có tầng hai. Một cái ngôi nhà mà mọi thứ đều do chính tay tao dựng lên, tao không dễ gì dọn đi đâu. Cô cứ để cho bọn trẻ nhồi sọ mấy cái ý tưởng đấy vào đầu, Becky ạ.”

Izzy này, các con xem, bố cứ bảo là bố chẳng bao giờ từ chối tôi điều gì; nghe này, anh ấy còn chẳng để cho tôi mở miệng nói trọn một câu đã vội cướp lời rồi gạt phăng đi. Nếu chúng ta cho thuê lại nhà, Julius, thì—”

“Cho thuê lại cái nỗi gì! Tao lại phải đi xe điện mất bốn mươi lăm phút vào thành phố sau một ngày làm việc mệt mỏi, trong khi tất cả những người khác lại đang mất bốn mươi lăm phút để đi chiều ngược lại rời khỏi thành phố à. Nhà của tao là nhà của tao, sân của tao là sân của tao. Tao không có mấy cái ý tưởng đài cát giống như đứa con trai với con gái quý tử của cô để mà đến cái khách sạn rúc vào mấy cái phòng chật chội mà muốn duỗi chân cũng phải trả tiền mua chỗ đâu.”

“Các con nghe bố các con nói kìa, ngay cả khi tôi còn chưa kịp mở miệng cho tử tế mà anh ấy đã cãi lại người vợ từng tận tụy chăm sóc anh ấy qua mười năm bệnh viêm phế quản rồi đấy. Trong mắt anh ấy, tôi chỉ đáng làm mấy cái bánh ngực đắp thuốc mỡ với bôi mỡ ngỗng lên ngực anh ấy thôi.”

“Thôi nào, Becky, đừng có cằn nhằn ông nhà thế nữa. Nhìn kìa, đến con mèo mà bà còn làm cho hoảng sợ cơ mà. Nào, Billy—nào, mèo con, mèo con.”

“Tôi chẳng đã bảo anh bao nhiêu lần rồi là đừng có cho mèo ăn thịt trên thảm nhà cơ mà? Suỵt, Billy, xéo đi! Tôi chỉ đáng làm mỗi cái việc dọn dẹp thôi mà. Lại còn cái giọng điệu anh ấy nói chuyện với vợ kìa!”

Cô Binswanger nấc nghẹn trong tiếng nức nở và đẩy chiếc đĩa vẫn nguyên vẹn vào giữa bàn; những giọt nước mắt nhòe đi tạo thành một lớp màng đục ngầu trước mắt, làm mờ đi ánh nhìn lẫn giọng nói của cô.

“Đây—đây—chẳng phải là cái xó xỉnh gì cho—cho một đứa con gái sống cả.”

“Điều duy nhất bố ước là con sẽ chẳng bao giờ phải sống ở một nơi tệ hơn thế này.”

“Con chẳng có gì ở đây cả, bố ơi, ngoài việc cứ hết ngồi ì ra rồi lại ngồi lì ở cái hiên nhà này mỗi tối với bố và mẹ. Lúc Izzy về có một lần trong tuần để đưa con đi xem kịch, cái cách nó cằn nhằn hết hơi hết sức thế nào thì chính tai bố mẹ cũng nghe thấy rồi đấy. Đối với một đứa con gái suýt soát—hai mươi—tuổi thì đây chẳng phải là chuyện đùa đâu.”

“Đúng thế đấy bố; việc con phải đưa nó đi đi lại lại mỗi tuần chẳng phải chuyện đùa đâu, bố cứ bảo thế đi cho con nhờ.”

“Ăn tối đi con, Poil ạ; con có nhịn ăn thì cũng chẳng đạt được mục đích gì với bố con đâu.”

“Con—con chẳng muốn ăn gì nữa hết.”

Một giọt nước mắt lăn dài ngoằn ngoèo trên má mịn màng của cô Binswanger, và cô lúi húi tìm chiếc khăn tay giắt ở cạp váy.

“Con—con—đôi lúc con chỉ ước gì mình—chết quách đi cho rồi.”

Ông Binswanger đột ngột rụt cái đầu hói của mình vào như con rùa rụt cổ vào mai, rồi nện mạnh nắm đấm đang cầm chiếc nĩa dựng đứng xuống bàn tạo ra những tiếng động ầm ĩ, giọng ông vút cao lên thành giọng mái.

“Tao—tao ước gì trong đời mình chưa từng nghe đến cái tên thành phố.”

“Thôi nào, Julius, đừng có bắt đầu nữa.”

“Nó mang lại cho tao sự tàn lụi. Thằng con trai không chịu ở lại tiệm phụ giúp vì mải rong chơi trên thành phố; con gái tao thì giận dỗi chẳng thèm nói chuyện với tao nữa chỉ vì chúng ta không ở thành phố; vợ tao thì rỉa rói trái tim tao vì chúng ta không ở thành phố. Bữa tối nào đi làm về mệt mỏi bước chân vào nhà, thứ tao được dọn cho ăn cũng là thành phố. Tao nuốt không trôi nữa rồi! Các người tưởng tiền của tao mọc ra từ trên cây chắc, chỉ vì tao đã dốc sạch những gì mình có cho các người rồi đấy. Các người phải biết tao đã phải bóp mồm bóp miệng—phải tằn tiện đến mức nào mới kiếm được từng đồng.”

Bà Binswanger vung hai tay ra một cách đầy bất lực.

“Thấy chưa các con, cứ hễ tôi vừa mở miệng nói một câu là ông ấy lại nổi giận đùng đùng như gà mái ấp nước và giở cái giọng nghèo khổ ra ngay.”

“Làm sao mà tao không nổi giận với mấy thứ vớ vẩn này cho được. Chúng nó được nuông chiều quá hóa hư rồi. Lúc nào tao cũng bảo với cô là chúng ta đã quá chiều chuộng chúng nó.”

“Đừng có gào lên thế chứ, bố.”

“Đừng có dạy đời tao phải làm gì! Còn mày nữa, với cái bộ đồ bảnh chọe cùng quả đầu và móng tay được giũa bóng lộn như giày xi đánh bóng kia. Mày cứ việc lên thành phố mà sống, còn tao ở lại nhà của tao, nơi tao thuộc về.”

“Nhà của ông ấy—lúc nào cũng là nhà của ông ấy!”

“Ừ, một căn nhà tám phòng có cả nước máy hẳn hoi nếu cô muốn mời khách tới chơi. Mẹ mày ngày bằng tuổi mày thì chẳng có nổi cái nhà tám phòng với cái gác mái hoàn thiện đâu nhé. Hồi đó bà ấy phải ngồi ở ngay đằng sau một cái cửa hàng bán thức ăn gia súc đấy. Tao bảo rồi, các người được sướng quá hóa rồ. Mấy cái sàn gỗ cứng mới tinh ở dưới tầng trệt kia chẳng phải chính tay tao phải lắp vào đấy à, rồi cả đèn điện ở hiên nhà để cho khách khứa của chúng mày không bị ngã gãy cổ nữa chứ? Lúc nào cũng phải có cái mới, và bây giờ thì tao chẳng tài nào được yên thân ăn một bữa cơm tử tế.”

“Suỵt, Julius!”

“Tao thèm vào cái chuyện tụi Teitlebaum với Landauer sống trong cái khách sạn gia đình hạng sang ở tận Đường Số 72. Mấy kẻ có cửa hàng to đùng trên Đại lộ Số 6 ấy có đủ tiềm lực để mua đứt bán đoạn gia đình mình ấy chứ. Cho dù có đủ tiền đi chăng nữa thì tao cũng chẳng đời nào chịu từ bỏ cái nhà và cái hiên của tao—nơi tao có thể thút thít hút tẩu thuốc và tận hưởng những tiện nghi mà tao đã vất vả làm lụng cả đời mới có được—để mà dọn lên thành phố ở mấy cái căn phòng nhỏ xíu nằm tít trên cao đến mức tao chẳng đủ tiền thuê. Tao dại gì mà từ bỏ đàn gà và những tiện nghi của tao!”

“Tiện nghi của ông, lúc nào cũng là tiện nghi của ông! Thế tôi có nghĩ đến tiện nghi của bản thân mình không cơ chứ?”

“Mẹ ơi, bố mẹ đừng có bắt đầu cãi vã nữa chứ. Hết giận nhau như mèo với chó một phút, phút sau lại quấn quýt như chim bồ câu.”

“Đừng có ra lệnh cho mẹ trong chính nhà của mình, Izzy! Bố mày lúc nào cũng nơm nớp sợ không được hưởng trọn vẹn những sự nuông chiều đáng lẽ ông ấy phải có đấy. Ước gì anh đối xử với em tốt bằng một nửa con mèo kia kìa, Julius—tôi đã bảo anh hai lần là đừng có cho nó ăn trên thảm cơ mà. Xéo đi, Billy!”

“Lấy cho con thêm ít mì nào, mẹ.”

“Mì ngon lắm phải không con, Izzy?”

“Tuyệt cú mèo luôn mẹ ạ.”

“Để mẹ hỏi anh nhé, Julius, việc tôi bị giam hãm ở thành phố trong những căn phòng tính tổng diện tích lại còn chưa bằng cái nhà bếp của tôi có phải là sự thoải mái không? Không chứ gì, nhưng ngoài tiện nghi của bản thân ra thì tôi còn phải nghĩ đến các con nữa chứ.”

“Ừ thì đúng rồi; thôi nào Becky, đừng có kích động thế. Nhìn mẹ con kìa Pearlie; xấu hổ chưa hả? Cứ giận dữ với tao cho đến khi mặt mày xanh lè như cái tạp dề mới thôi.”

“Cái nhà và cái sân mượt mà như lòng bàn tay của tôi, cái hiên nhà rộng và căn phòng giặt ủi mới có máy vắt quần áo tự động còn có ý nghĩa với tôi hơn cả một cái khách sạn trên thành phố. Nhưng khi tôi có một đứa con gái rượu đến tuổi cập kê mà chẳng ai thèm ngó ngàng hay dòm ngó tới tương lai thì tôi không thể lúc nào cũng chỉ nghĩ đến sự thoải mái của riêng mình được.”

“Ừ thì, Becky; đừng có kích động thế chứ.”

“Đừng có dùng cái giọng ‘thì, là’ ấy với tôi.”

“Trời ạ, mụ vợ già ngốc nghếch này, anh nói thế chỉ là để chứng tỏ anh yêu em nhiều thế nào thôi mà.”

“Chúng ta có một đứa con gái lớn rồi; anh có muốn nó cứ phải ngồi lì ở đấy mãi cho đến khi chúng ta già khú đế ra mà nó vẫn có một cô con gái, chỉ có điều là chẳng còn trẻ trung gì nữa không. Tôi nói cho anh hay, ở cái xó xỉnh này chẳng phải chỗ cho một thiếu nữ—nó có cái quái gì trong tay cơ chứ?”

“Đúng thế đấy bố; con có cái gì trong tay cơ chứ? Bầu bạn với mấy gốc cây chắc!”

“Thế cô có thấy gia đình nào có con gái lớn mà lại dọn vào mấy căn bungalow mới xây không hả Julius? Ngay cả thằng con trai Isadore của anh, dẫu nó chẳng phải con gái đi chăng nữa, thì khi đủ tuổi kiếm việc làm trên thành phố nó có chịu ở lại cái xó xỉnh này nữa không?”

“Thằng con trai mà lại dám bỏ rơi người bố già của nó như thế đấy!”

“Chẳng phải lúc nào bố cũng cằn nhằn với con là công việc làm ăn chẳng có tương lai gì sau khi cái tuyến xe điện đi qua đấy sao—chẳng phải thế sao, bố?”

“Tao không đôi co với mày nữa!”

“Thế con hỏi thật Julius, một đứa con gái như con Poil thì có cơ hội quái gì khi cứ chôn chân ở Newton này? Tối tối ngồi ngoài hiên nhà với Meena Schlossman thì chẳng đi đến đâu cả; còn đi xem phim câm với Eddie Goldstone, kẻ chẳng làm nổi lấy một xu dính túi, thì chẳng có tương lai gì cho một đứa con gái muốn có một tấm chồng tử tế cả. Hễ nó mà liếc mắt đưa tình với Mike Donnely một cái là bố lại lên cơn động kinh ngay lập tức cho mà xem!”

“Chúa ơi, đúng là thứ chúng ta đang cần đấy!”

“Thấy chưa, ngay cả khi tôi vừa nhắc đến thôi, nhìn mặt nó kìa Poil, đỏ tía tai lên rồi đấy! Thế nhưng bộ anh muốn nó cứ phải ngồi lì ra đấy mãi chắc?”

“Trời ạ, nghe mấy lời đó tao phát mệt. Khối đứa con gái ở ngoài thành phố còn lấy được những ông chồng tử tế chán so với ở trong ấy chứ. Thôi nào, thê tử ơi, thế hồi xưa em gặp anh có phải ở thành phố đâu nào?”

“Trời ạ, Julius, thôi cái trò đùa cợt đi. Lấy phải một người chồng như anh là em đủ khổ sở lắm rồi đấy.”

“Công việc làm ăn của anh ngày càng lụi bại thế này đây, Becky, anh chẳng có quyền để mà thay đổi chỗ ở đâu.”

“Lại giở cái giọng nghèo khổ ra kìa! Cứ hễ chúng ta bắt đầu bàn chuyện gì là anh lại thế. Một người đàn ông mà mới hồi tháng Ba vừa rồi còn dám mua hẳn một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ trị giá tận năm nghìn đô-la—”

“Suỵt, Becky.”

“Sao các con lại không được biết cơ chứ? Đúng thế đấy, ở trên gác mái, trong chiếc hộp màu xanh lá nhỏ xíu cùng với đôi khuyên tai cẩm thạch và sợi dây chuyền vàng của tôi, tôi đã cất nó đi rồi đấy các con ạ. Một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ mới trên tờ giấy màu xanh nhạt, có dấu đỏ chót tôi vừa mới cất đi tuần trước thôi. Một người đàn ông trước đây chưa từng mua bảo hiểm bao giờ mà lại dễ dàng sắm ngay được một cái thì chứng tỏ anh ta dư giả khả năng chứ sao.”

“Không phải—không phải vì anh dư giả nên anh mới mua đâu Becky, mà vì việc làm ăn đang ế ẩm nên anh phải thắt lưng buộc bụng một chút để lo xa đấy chứ.”

“Cứ từ hồi chúng ta có cái cửa hàng mới là anh đâm ra keo kiệt. Bây giờ anh có nhiều tiền hơn nhưng lại chẳng chịu nhả ra đồng nào. Một căn nhà gạch hai tầng với mặt tiền bằng kính lớn, thế mà lúc nào mặt mày cũng sầu thảm.”

“Mặt sầu thảm! Cứ thử lo lắng đủ thứ chi phí khổng lồ, hàng hóa ngập tràn mà buôn bán ế ẩm như tôi xem có sầu thảm nổi không. Tại sao cô nghĩ tôi lại phải mua bảo hiểm vào lúc tuổi già sức yếu với mức phí đắt đỏ thế cơ chứ? Tại sao ư? Để khi tôi nhắm mắt xuôi tay, các con không chỉ có mỗi một đống nợ để mà gánh!”

“Lúc chúng ta muốn xây thêm tầng hai, anh cũng giở cái giọng nghèo khổ y hệt như thế này đấy, Julius ạ.”

“Tôi hỏi cô nhé, Becky: có bao giờ cô và các con muốn thứ gì mà tôi không tìm cách kiếm về cho bằng được chưa? Tôi hỏi cô đấy?”

“Ừ thì đúng, nhưng một người vợ luôn tiết kiệm như tôi thì anh có cần phải từ chối đâu cơ chứ. Có bao giờ tôi đòi hỏi cho riêng mình cái gì đâu.”

“Ôi, bố mẹ ơi, đúng cái tối duy nhất con về nhà mà bố mẹ lại bắt đầu cãi nhau thế này.”

“Cả đời này tôi đã tiết kiệm như thế đấy. Tiết kiệm đến mức thằng Izzy phải xấu hổ khi mặc chiếc quần tôi may lại từ quần của anh để đến trường. Anh là một người chồng tốt, nhưng em cũng là một người vợ tốt chẳng kém đâu đấy, đừng có mà quên!”

“Thôi nào, bà xã; đừng có kích động nữa mà. Nhưng ngay tại bàn ăn này đây, dẫu anh rất ghét việc em phải biết điều này, Becky, ngay trước mặt các con anh xin nói thật, anh—anh đã cắm nợ ngập đầu ngập cổ rồi, thậm chí cả căn nhà này anh cũng—”

“Cái cửa hàng cũ hồi xưa anh cũng đem cắm nợ còn gì. Làm ăn kinh doanh thì đàn ông thế nào cũng phải xoay xở vốn từ tài sản của mình chứ. Chẳng phải chính miệng anh vẫn thường nói thế sao? Kinh doanh là kinh doanh.”

“Nhưng anh làm gì còn việc kinh doanh nữa đâu, Becky. Anh—anh chưa nói với ai, nhưng—nhưng tuần tới anh sẽ thanh lý toàn bộ khu vực mũ phụ nữ đấy, Becky.”

“Bố!”

“Mũ phụ nữ ư! Julius, đó là khu vực bán hàng ngon nghẻ nhất của anh cơ mà.”

“Sao tôi phải giữ lại một khu vực kinh doanh lỗ chỏng vó không đủ tiền bù lỗ chứ? Tôi không giống ba mẹ con cô; hình thức bề ngoài không phải là tất cả.”

“Tôi biết rồi. Tôi biết thừa. Mười năm trước, vào cái năm làm ăn phát đạt nhất lịch sử của chúng ta, anh cũng đã thanh lý sạch sẽ đám áo mưa ngay giữa mùa đấy thôi. Julius mà, lúc nào anh chẳng kêu nghèo kể khổ, ngay cả khi anh đang được ăn bánh bao vàng thay vì bánh bao thịt gà thì anh vẫn cứ kêu khóc cho được thôi.”

“Thôi nào, Becky; đừng có bới móc ông nhà thế chứ.”

“Từ ngày chúng ta cưới nhau đến giờ tôi—”

“Ôi dào, bố mẹ ơi, ra ngoài đường thuê lấy một cái hội trường mà cãi nhau đi.”

Đột ngột, cô Binswanger đập mạnh chiếc nĩa xuống bàn và đẩy ghế lùi ra xa; dòng nước mắt tuôn trào khóe mi.

“Lúc nào cũng thế này cả! Cãi vã lan man thế để làm cái quái gì cơ chứ? Điều duy nhất tụi con muốn nói, bố ạ, là chúng ta đang có một cơ hội cho thuê lại nhà tốt chưa từng có. Bốn mươi đô-la một tháng, lại không vướng con cái. Trong ba tháng chúng ta có thể sống ở thành phố theo giá gia đình, và biết đâu trong ba tháng ấy con mới cảm thấy mình thực sự đang sống. Một—một đứa con gái cũng có cảm xúc chứ bộ, bố! Và nói thật đi, chuyến đi này—đâu có xa xôi gì đâu bố—bốn mươi lăm phút ngồi xe điện cùng với tờ báo thì có sá gì chứ?—thật đấy bố, chẳng có gì to tát đâu.”

Cậu Isadore Binswanger tu ừng ực một ly nước.

“Cứ cho con bé một cơ hội đi bố. Tụi con trai trên thành phố sẽ cho nó một khoảng thời gian tuyệt vời—Max Teitlebaum cùng toàn bộ đám bạn của cậu ta nữa. Con nói thật chứ việc cứ phải lặn lội ra đón nó mệt mỏi lắm rồi đấy nhé.”

Ông Binswanger đẩy chiếc ghế dịch ra và đứng dậy khỏi bàn ăn. Đôi mắt ông, đôi mắt mờ đục vì tuổi tác và bệnh hen suyễn, lùi sâu vào bên trong những nếp nhăn chằng chịt như mạng nhện giăng trên trần nhà.

“Tao ước gì,” ông hét lên, “tao được ở một nơi xa tận đáy đại dương còn hơn là phải nghe mấy thứ nhảm nhí trong chính gia đình mình. Tao ngập ngụa đến tận cổ rồi. Lũ chúng mày cứ như một bầy sói ấy! Hơi thở của chúng mày phả vào cổ tao nóng hừng hực như lò lửa. Lũ chúng mày cứ dồn ép tao cho đến khi—đến mức tao không thể chịu nổi nữa mới thôi. Tất cả những gì tao cần chỉ là sự bình yên—ngôi nhà nhỏ, tẩu thuốc nhỏ, cái hiên nhỏ, thế mà ngay cả chút bình yên tao cũng không có nổi. Lũ chúng mày—lũ chúng mày đúng là một bầy sói, tao nói thật đấy—thậm chí tao còn nhìn thấy cả nanh vuốt của chúng mày nữa cơ, và—và tao—tao ước gì mình được ở xa tận đáy đại dương.”

Ông lết về phía cửa ra vào trên đôi chân cong queo vì chứng thấp khớp hành hạ. Mặt trời đã lặn xuống phía chân trời đang đỏ rực như một đám mây máu. Ánh hoàng hôn hắt lên bãi cỏ mịn màng và phủ bóng xuống những tán cây tĩnh lặng, và qua màn sương mù vàng óng của buổi chiều tà vang lên tiếng kêu rả rích của loài dế.

“Tao ước gì mình ở xa tận đáy đại dương.”

Cánh cửa lưới có lò xo bật đóng sầm lại theo sau câu nói của ông, và những bước chân lệt bệt của ông vang lên trên thềm hiên rộng. Sự im lặng bao trùm lên bàn ăn nhỏ, cô Binswanger lau vội những giọt nước mắt mới trào ra, nhưng mẹ cô đã vội đưa tay trấn an đầy tự tin.

“Tạm thời các con đừng nói gì nữa nhé.”

Cậu Isadore Binswanger ngậm tăm vào miệng và duỗi thẳng đôi chân dài theo đường chéo từ chiếc ghế ngồi.

“Con xong rồi. Con biết thừa là ông già sẽ làm ầm lên mà lại.”

“Izzy, hai đứa đi đi thôi; không khéo lại lỡ chuyến xe bảy giờ mười để đến nhà hát bây giờ nếu không nhanh chân lên đấy. Cứ để đấy lo cho, Poil ạ; mẹ nhìn giọng điệu của bố là biết thể nào chúng ta cũng thuyết phục được ông ấy thôi. Bố có cằn nhằn lúc này đi chăng nữa thì cũng chẳng sao cả; con lạ gì tính bố nữa. Nào Poil, để mẹ giúp con mặc áo khoác.”

“Con—con không muốn đi nữa đâu, mẹ!”

“Thôi nào Poil, con—”

“Nếu em định đi cùng anh thì mau lên chân hộ cái. Anh không có hứng lảng vảng ở cái nghĩa địa này suốt cả buổi tối đâu.”

Cậu con trai đứng dậy với chiều cao một thước sút có phần phì nhiêu của mình và phủi quần cho phẳng nếp. Khuôn mặt cậu mềm mại, có phần hơi bất cần, là bản sao từ mẹ với chiếc cằm lúm đồng tiền và lớp râu tơ mịn màng khiến việc cạo râu của cậu giống như một nghi thức trưởng thành hơn là nhu cầu sinh lý.

“Cái mũ của con ở trên tủ ly đây này Poil—thoa chút phấn quanh mắt đi con. Cứ để bố đấy cho mẹ lo, Poil ạ. Ôi, cái mũ gắn mấy bông hoa tồn kho trông hợp với con làm sao! Ra ngoài này theo lối cửa hông nhé—ôi, ngoài hiên mát mẻ làm sao! Dạo này ngày ngắn quá—mới bảy giờ mà trời đã gần tối hẳn rồi! Chào các con nhé. Izzy, ôm lấy cánh tay em gái vào; thiên hạ không cần phải biết mày là anh nó đâu đấy.”

“Cứ để cửa hé thế đi mẹ.”

“Chơi vui vẻ nhé các con. Không chào bố một tiếng hả con, Poil? Dù sao thì bố cũng không phải kẻ thù tồi tệ nhất của con đâu. Julius, mặc kệ con mèo Billy đi—thật đấy, hình như ông ấy còn quý con mèo hơn cả người nhà ấy chứ. Chào bố một câu đi con, Poil.”

“Con—đã—chào—rồi.”

“Nó muốn chào tao hay không thì tùy. Izzy, lúc qua cổng nhớ xua con gà trống ấy về—tao mà tóm được tao vặn cổ cái quân lăng nhăng đấy nếu nó còn dám lên đậu ở bụi cây này!”

“Chúc các con ngủ ngon; đi đường cẩn thận nhé.”

“Chúc mẹ...chúc bố ngủ ngon.”

Cánh cổng khép lại kêu cạch một tiếng, hai bóng người khuất dần vào làn sương chạng vạng đang dày lên; phía trên đầu họ, những tán cây đan xen tạo thành một vòm mái tối sẫm và dịu êm như trần nhà thờ. Tiếng chim ríu rít vang lên.

Bà Binswanger tì thân hình lực lưỡng không nịt ngực của mình vào một cột trụ và đứng ngắm nhìn theo cho đến khi khúc cua trên đại lộ che khuất tầm mắt, rồi bà kéo một chiếc ghế mây thấp ra sát hiên nhà.

“Chúng ta có thể ngồi ngoài hiên hóng mát một lúc nữa đấy, Julius. Thời tiết này không đến mức giữa hè làm ảnh hưởng đến chứng thấp khớp của anh đâu.”

“Ừ, ừ. Lấy dép cho anh đi, Becky.”

“Đây.”

“Ừ, ừ.”

“Nhìn kìa, anh ngó sang sân bên kia xem. Nhà Schlossmans vẫn đang ngồi ăn tối kìa. Họ có món thạch trái cây. Em thấy nó đang được để nguội trên hàng rào đấy. Cây ở vườn bên nhà mình năm nay ra nhiều táo lắm đấy, anh không tin được đâu, Julius. Ngày mai em sẽ làm bánh nướng.”

“Ừ, ừ.”

Màn sương mỏng manh của buổi đầu tối buông xuống như một tấm voan, và xuyên qua đó là hương thơm ngai ngái của những đám lá cây đang cháy dở—mùi hương trầm đặc trưng của mùa thu—thoảng sang từ bãi cỏ nhà bên cạnh.

“Suỵt, gà ơi—suỵt! Em chẳng tài nào giữ con gà trống ấy ở lại trong sân được nữa, Julius ạ. Thế mà hôm nay em phải mất tận ba mươi xu để thuê người sửa lại mấy thanh gỗ ở hàng rào vườn đấy. Thật tình, để duy trì một cái sân nhà mình thế này tốn kém phết đấy chứ bộ. Người thành phố không có sân vườn đúng là sướng thật.”

“Cả cái Newton này chẳng tìm đâu ra cái sân nào giống sân nhà mình đâu. Nhìn kìa em, bụi hoa hồng trắng nở muộn kìa, trông y như một cô dâu vậy.”

“Hồi con Izzy còn ở nhà suốt, chúng ta đâu có tốn kém tiền nhổ cỏ dại thế này.”

“Bây giờ mỗi lần nó về nhà là chỉ giỏi thay cà vạt với gây chuyện rắc rối.”

“Ôi, mấy chùm hoa quỳnh của em! Đừng có kéo ghế sát quá thế Julius. Anh nhìn kìa, mấy bông hoa trắng nở bung ngay trước mặt anh kìa. Từng bông một bung nở trông như những vì sao lớn đang mọc lên vậy.”

“Hừm, ngửi xem Becky, thơm quá nhỉ!”

“Nào, để em cởi đôi giày nặng trịch này ra cho anh nhé, bố. Lại đây, con chim oanh ấy lại hót trên cây anh đào kìa. Nghe những tiếng hót lanh lảnh của nó kìa. Kéo ra đi anh; em có phải cần cẩu đâu nào!”

“Ái chà, cởi ra dễ chịu thật đấy! Bây giờ châm tẩu cho anh đi, Becky. Lúc nào em châm thì tẩu thuốc hút cũng ngon hơn hẳn. Giữ lấy nào—đưa tay ra khum lại thành cái chén nào—đấy—hút vào đi—thế! Bây giờ thì ngồi xuống đây với anh nào, Becky!”

“Dịch sang bên này xem nào.”

“Ôi Becky, khi chúng ta có một tổ ấm nhỏ thế này, với cái sân phẳng lì như lòng bàn tay, chẳng cần giày dép hay cổ áo chỉnh tề gì sất, lại có sẵn trái cây tươi ngay trước mũi, thế mà sao em vẫn chưa thấy thỏa mãn cơ chứ?”

“Bản thân em ấy à Julius, tin em đi, thế này là quá tuyệt rồi, nhưng vì con Poil nên chúng ta mới...”

“Nhìn tất cả những gì em có thể thấy ngay từ hiên nhà mình đi! Nhìn kìa, qua những tán cây là dòng sông; nó uốn lượn ngay trước mắt chúng ta đấy thôi. Nhìn xem chúng ta đang sống trên con phố nào cơ chứ. Việc gì phải lo lắng chuyện nó không nằm ở khu vực sầm uất chứ. Yên tĩnh như một ngôi đền, với những hàng cây còn nhiều tuổi hơn cả tuổi anh với em cộng lại cơ mà.”

“Năm nay sâu róm nhiều lắm đấy Julius; cây cối đâu có rẻ rúng gì. Sống ở thành phố thì người ta chẳng phải lo mấy chuyện đau đầu này.”

“Thế có một nơi thế này rồi Becky, lại có cả nước máy và—”

“Chính là vì con Poil đấy, Julius. Một đứa con gái xinh-đẹp như con Poil mà sống ở cái xó xỉnh này thì chẳng có nổi một mống nào thèm chú ý tới.”

“Vớ vẩn. Đúng là cái tội tày trời khi nó lại muốn một nơi ở tốt hơn thế này. Chẳng phải nó có phòng khách nhung lụa với đàn piano rồi sao—”

“Đúng như con Izzy nói đấy Julius ạ: có quá nhiều cô gái xinh đẹp trên thành phố nên chẳng có chàng trai nào chịu lặn lội ngồi xe điện suốt bốn mươi lăm phút ra đây đâu. Nó quen được những thằng con trai nào ở cái xó này cơ chứ, Mike Donnely với lại—”

“Thôi đi!”

“Đấy là điều chúng ta cần đấy; cứ phải có chuyện như thế xảy ra thì chúng ta mới sáng mắt ra được. Nhưng mà tin em đi, chuyện này đầy rẫy ra đấy khi một đứa con gái chẳng có nổi sự lựa chọn nào khá hơn. Anh có biết em lo lắng cho nó thế nào không cơ chứ.”

“Becky, nghe em nói mấy câu đấy anh phát mệt.”

“Cứ chờ mà xem, chuyện này xảy ra rồi Julius ạ! Đó là lý do tại sao em bảo Julius à, chỉ cần ở thành phố vài tháng trong mùa đông này là nó sẽ gặp được đúng chàng trai phù hợp. Cứ lấy một cậu như Max Teitlebaum mà xem. Chính miệng anh đã khen cậu ta tuyệt vời và chín chắn thế nào cơ mà. Cậu ta đã theo thằng Izzy ra đây chơi hai bận, và chẳng có lấy một lần mắt cậu ta rời khỏi con Poil cả.”

“Thằng Teitlebaum, với cái cửa hàng to gấp đôi chúng ta ở Đại lộ Số 6, nó thèm vào mà dòm ngó chúng ta—nhà nó đủ tiền mua đứt bán đoạn chúng ta tới hai lần ấy chứ.”

“Thế—thì—sao! Đối với em điều đó chẳng có nghĩa lý gì sất. Cứ đưa con Poil lên thành phố đi, nơi mà việc di chuyển không mất đến cả tiếng đồng hồ, và, ôi chao, chuyện gì cũng có thể xảy ra được hết! Chẳng có một lần nào cậu ta rời mắt khỏi con bé cả—một cậu thanh niên vừa tuyệt vời lại vừa điềm đạm nữa chứ.”

“Khi một chàng trai đã thực sự có ý định, thì việc ngồi xe điện bốn mươi lăm phút chẳng thể cản trở được cậu ta đâu.”

“Vớ vẩn! Em vẫn thường nói là em chẳng bao giờ thấy đói cho đến khi nhìn thấy một mâm cơm ngon lành bày ra trước mắt. Nếu em cứ phải mặc quần áo tử tế rồi đi ra ngoài chợ mua đồ về nấu thì em lại chẳng thèm ăn nữa. Hôn nhân cũng thế thôi. Anh phải khơi gợi sự thèm thuồng trong lòng tụi trẻ. Cái gì không nhìn thấy thì chúng nó không thèm thuồng. Chúng nó phải có con mắt to hơn cái bụng trước đã.”

“Nghe mấy lời đó anh phát ngực. Giả sử nó không lấy chồng đi chăng nữa, chẳng phải nó có một mái nhà tử tế và—”

“Lại còn muốn con mình thành bà cô già nữa cơ đấy! Một đứa con gái xinh-đẹp như con Poil nhà chúng ta mà anh lại muốn biến nó thành gái ế, hay là để nó làm tan nát trái tim bố mẹ với một đám cưới kiểu như với Mike Donnely—”

“Becky.”

“Ối Julius, bây giờ chúng ta đang có cơ hội cho thuê nhà trong ba tháng kìa. Cứ cho là chúng ta sống ba tháng ở khách sạn Wellington đi. Cứ cho là nó tốn kém hơn một chút đi; mọi người lúc nào chẳng ca tụng anh là một người trụ cột tuyệt vời thế nào cơ mà, Julius; cứ để họ ca tụng thêm chút nữa đi Julius.”

“Anh—anh không có tiền đâu Becky, anh nói thật đấy. Việc phải từ chối những gì em muốn chẳng khác nào anh tự đâm một nhát dao vào tim mình, nhưng việc làm ăn của anh đang bết bát lắm Becky ạ.”

“Biết đâu cuối cùng thì đây lại là việc làm tiết kiệm nhất mà chúng ta từng làm ấy chứ, Julius.”

“Anh không kham nổi đâu Becky.”

“Chúng ta đi có ba tháng thôi mà Julius.”

“Anh đang ôm mấy khoản nợ đấy Becky, mấy khoản nợ đã được gia hạn đến lần thứ hai rồi. Nếu đến tháng Ba mà anh không trả được thì Chúa mới biết sẽ ra sao—”

“Ừ thì, Julius; mấy lời đó em thuộc nằm lòng rồi!”

“Anh cũng có trẻ hóa ra đâu Becky. Suýt chút nữa là anh chẳng qua nổi bài kiểm tra y tế để mua bảo hiểm ấy chứ. Sức khỏe anh cũng chẳng còn được như trước nữa. Mỗi khi gặp chuyện lo lắng lớn là anh lại mất ngủ. Ban đêm anh thấy trong người chẳng được khỏe đâu Becky ạ.”

“Lúc nào anh cũng tự vẽ ra bệnh tật để lo lắng thôi Julius.”

“Anh không được khỏe thật mà, anh nói thật đấy Becky.”

“Lần trước khi anh bị đau dây thần kinh, và lúc từ cửa hàng về nhà làm như sắp chết đến nơi ấy, chính miệng bác sĩ Ellenburg đã bảo với em ngay tại cái hiên nhà này rằng ông ấy chưa từng thấy người đàn ông nào sợ chết đến thế là cùng.”

“Anh có muốn thế đâu Becky.”

“Nếu mà em cứ sợ chết như anh Julius ạ, thì chẳng bữa ăn nào em thưởng thức nổi đâu. Một người đàn ông khỏe mạnh như anh chẳng bị gì ngoài bệnh thấp khớp và chút hen suyễn nhẹ. Mới tuần trước thôi anh đi làm về mặt cắt không còn giọt máu vì đau xóc hông, thế mà hóa ra chẳng có gì ghê gớm, chỉ là do tẩu thuốc làm cháy một lỗ thủng ở túi quần để em có cái mà vá víu thêm thôi chứ bộ.”

“Cứ thử chịu cái cơn đau đấy trong năm phút xem nào!”

“Nói thật đấy Julius, làm một kẻ nhát gan sợ chết như anh thì chẳng hay ho gì cho cam—thật đấy, chẳng hay ho chút nào.”

“Lúc nào cũng thế Becky ạ, cứ hễ nghĩ đến cảnh mình sẽ không mãi mãi ở bên em và các con là một cảm giác nghẹn ngào lại trào dâng trong anh.”

“Ôi Julius, thôi đi! Không có anh thì em cũng chết quách đi cho rồi.”

“Anh già rồi Becky; sáu mươi sáu tuổi thì chẳng còn là gà tơ nữa đâu.”

“Đúng thế đấy Julius; cứ tiếp tục đâm dao vào tim em đi.”

“Cuộc đời ngắn ngủi lắm Becky ạ; chúng ta phải sống hạnh phúc khi còn có nhau chứ.”

“Cuộc đời ngắn ngủi thật Julius, và chúng ta phải làm tất cả những gì có thể vì con cái. Chúng ta không thể mãi mãi ở bên chúng nó được đâu Julius. Chúng ta—chúng ta phải làm những điều đúng đắn cho chúng. Như anh nói đấy, chúng ta—chúng ta đang già đi—cùng nhau mà Julius. Chúng ta không muốn sau này phải hối hận điều gì.”

“Ừ, ừ Becky.”

Bóng đêm buông xuống dày đặc như tấm nhung xanh biếc được khép lại, và những vì sao rực sáng trên bầu trời trong vẳng.

Họ đu đưa trên chiếc ghế xích đu trong im lặng, đầu tựa vào nhau. Con mèo xám với đôi mắt như hạt ngọc bích nhảy gọn vào vòng tay đang khum lại của ông Binswanger.

“Billy, mày đến ngồi với bố mẹ đấy phỏng? Mèo con ngoan thế!”

“Vào nhà thôi anh; ngồi ngoài sương gió này lại tái phát bệnh thấp khớp bây giờ.”

“Ừ, ừ Becky—nghe tiếng nó rù rù kìa, như cái máy ấy.”

“Vào thôi anh; trời mỗi lúc một sương mù hơn rồi đấy.”

Ông đứng dậy với cái giật mình vì thấp khớp, nhẹ nhàng đặt con mèo xuống sàn bằng bốn chân, rồi vòng những ngón tay bấu chặt lấy cánh tay đang chìa ra của vợ.

“Khi—khi chúng ta đi—lên thành phố ấy Becky, chúng ta không cho thuê đứt con Billy đâu nhé; chúng—chúng ta sẽ mang nó đi cùng chứ, phải không Becky?”

“Vâng, thưa anh.”

“Ừ, ừ Becky.”

Những nhà tài trợ chính cho loại hình khách sạn gia đình chính là chứng suy nhược thần kinh và bài bài tây bridge, sự bất lực của người nội trợ và sự suy nhược của chủ gia đình.

Trước những cuộc xâm lấn ấy, nữ thần gia súc Hestia đành tắt ngọn lửa hơi gas trong lò sưởi, dán tấm bảng Cho Thuê lên cửa sổ, khóa cửa chính lại đằng sau lưng và trao chìa khóa cho người bán đấu giá.

Gia đình giữ lại chiếc đồng hồ phòng ăn và đôi chân nến bằng bạc từng vượt đại dương trên chuyến tàu khổng lồ vĩ đại mà thời gian và những kẻ buôn đồ cổ đã chất đầy lên con tàu Mayflower đáng kính; thuê một dãy ba phòng ở tầng chín của một khách sạn theo tiêu chuẩn châu Âu, và long trọng thực hiện nghịch lý kiểu Mỹ về việc làm nội trợ trong những căn hộ không dành cho nội trợ.

Khách sạn Wellington là một chốn dung thân mang phong cách rococo cho những kẻ tị nạn trốn chạy khỏi cơn thị nộ xã hội hiện đại, và những cánh cửa của nó rộng mở chào đón họ với mức giá ưu đãi dành cho gia đình, ẩm thực tuyệt hảo cùng chính sách cách ly.

Tuy nhiên, ẩm thực tuyệt hảo lại chỉ là một sự nhại lại thông minh nhưng nhạt nhẽo đối với bữa cơm gia đình.

Ông Binswanger đọc thực đơn buổi tối với vết nhăn giữa trán ngày càng hằn sâu.

“Món súp quái quỷ gì thế này! Mulla-ga-gì cơ?”

“Suỵt, bố; súp mullagatawny! Súp nấu với gạo ấy mà.”

“Mullagatawny! Món hỗn độn gì chứ!”

“Suỵt, Julius; đừng có nói to thế. Cả cái phòng ăn này phải biết là anh dốt đặc cán mai chắc?”

Bà Binswanger đưa mắt liếc một lượt đầy căng thẳng khắp phòng ăn rực rỡ ánh đèn với hai tông màu đỏ và vàng.

“Chỉ vì một đĩa súp mì mà Becky ạ, chúng nó có thể ôm hết cả đám súp mullagatawny đấy mà ăn! Mười lăm xu cho một đĩa súp đấy Becky ạ, trong khi ở nhà với số tiền ấy em có thể nấu được cả một nồi to gấp đôi mà lại ngon hơn nhiều.”

“Suỵt, bố.”

“Đừng có ‘suỵt’ tôi nữa, cả cô nữa Pearlie. Năm tháng nay rồi, từ tháng Mười đến tháng Hai, tôi cứ bị xua đuổi như thể mình là một con gà trống ở nhà đi lạc sang sân nhà Schlossmans ấy. Đọc hộ tôi cái này xem nào Izzy; thứ ngôn ngữ quái quỷ gì thế này tôi chịu chết.”

Isadore cầm lấy thực đơn và nheo một mắt nháy tình tứ về phía mẹ và em gái.

“Rinderbrust und Kartoffel Salad, thưa bố, mit Apful Küchen und Kaletraufschnitt.”

“Ừ, ừ, cứ giễu cợt đi. Ước gì một bữa ăn ra trò như thế này rơi trúng vào đầu con ở một cái chốn cướp ngày thế này.”

Bà Binswanger ngẩng cao bộ ngực đầy đặn, siết chặt trong chiếc áo ren đen có hoa văn lớn, rồi khẽ kéo tay áo bằng vải chiffon màu da thịt đang rủ xuống từ đôi vai con gái giống như cánh thiên thần.

“Nhìn sang đằng kia kìa Poil. Kìa anh Max vừa bước vào phòng ăn cùng với mẹ kìa. Lúc nào việc đầu tiên cậu ấy làm cũng là nhìn sang bàn chúng ta. Chào một tiếng đi Julius; anh không thấy nhà Teitlebaum đang bước vào kia à? Chắc là ông già Teitlebaum lại đang đi công tác xa rồi.”

Cô Binswanger đỏ bừng mặt với sắc hồng dịu dàng hệt như lớp vải chiffon, để lộ hàm răng đều đặn trong một nụ cười rạng rỡ.

“Tối nay anh ấy ngốc nghếch làm sao ấy mẹ nhỉ! Nhìn kìa, lúc cậu ấy giơ hai ngón tay về phía con có nghĩa là trước tiên cậu ấy đưa mẹ lên câu lạc bộ chơi bài pinochle, rồi đến chín giờ cậu ấy sẽ quay lại tìm con đấy.”

“Người phụ nữ ấy sướng thật đấy! Nhìn kìa Poil, con mợ ấy lại diện một cái áo kiểu khác kìa.”

“Nhìn cách cậu ấy kéo ghế cho mẹ kìa Izzy. Chắc làm thế cho con với mẹ thì gãy cả tay ra nhỉ?”

“Này cô em, anh đã học phép tắc ứng xử từ hai năm trước khi mà em còn chẳng biết làm gì ngoài việc ngồi lì ngoài hiên ở Đại lộ Newton đấy nhé. Anh đã gặp mặt Max Teitlebaum với Ignatz Landauer cùng đám bạn của họ ở Hội Thanh niên từ trước khi em biết đi xem phim với bất kỳ ai ngoài con bé Meena Schlossman rồi.”

“Em thấy cái sự khởi đầu tốt đẹp của anh chẳng đưa anh đi đến đâu cả.”

“Đừng có để cái xã hội thượng lưu làm lú lẫn đầu óc đi chứ cô em. Em đã cưa đổ được Max đâu cơ chứ. Em nên thấy xấu hổ vì cái thói mê mẩn một thằng con trai thái quá đi thì hơn. Chờ đến lúc lên phòng anh kể cho nghe vài chuyện để mà hạ bớt cái thói kiêu kỳ ấy xuống nhé cô em.”

“Các con, các con, thôi ngay cái giọng cằn nhằn ấy đi! Julius, đừng có đọc hết tên mấy món trong thực đơn lên nữa.”

Cô Binswanger trừng mắt nhìn anh trai qua hàng lông mày phẳng lì, rồi ném lại một câu sắc bén réo rắt ngang bàn như những giọt nước rơi trên mặt bếp lò nóng rực.

“Dù sao đi nữa, nếu em là một gã đàn ông không giữ nổi một công việc quá hai tháng thì em sẽ ngậm miệng lại cho lành. Em sẽ không để mình thất nghiệp suốt ngày rồi đi van xin bố dựng vợ gả chồng cho trong khi lúc nào cũng bị đuổi việc ở mọi nơi mình làm.”

“Các con!”

“Thì lúc nào anh ấy chẳng khiêu khích con trước hả mẹ.”

“Izzy, mày không có lấy một chút tôn trọng nào dành cho em gái mình à? Vì ơn trên hãy giật phái thực đơn khỏi tay bố mày đi Izzy. Ông ấy sắp làm cháy thủng một lỗ trên đấy rồi. Lúc nào ông ấy cũng đọc to giá tiền lên khiến tôi xấu hổ muốn độn thổ. Chẳng có tai mắt gì để ý đến xung quanh nữa cả. Cứ đọc hoài đọc mãi mà có chịu ăn miếng nào cho lại sức con chim đâu cơ chứ.”

Ông Binswanger gạt kính xuống khỏi mũi, cất gọn vào chiếc bao da đã sờn rồi nhét vào túi áo ghi-lê; một nụ cười nhợt nhạt hiện trên môi ông.

“Trong mắt anh lúc nào cũng chỉ có mỗi mình em thôi Becky nhỉ? Diện đồ lộng lẫy cơ mà—lại còn ren đen nữa chứ! Các con thấy mẹ mình thế nào? Trẻ ra phải không nào?”

“Ôi Julius!”

Hơi ấm dịu dàng ấy kéo theo một nụ cười lan tỏa quanh bàn ăn, và sau lớp lông mi rủ xuống, cô Binswanger phóng một mũi tên ánh mắt sang phía bên kia phòng.

“Nói thật đấy mẹ, con cứ tự hỏi không biết Max có thấy con dại dột lắm không.”

“Chắc cậu ấy thấy con ngọt ngào ấy chứ Poil. Izzy, chuyền ít củ cải cho bố xem nào. Chẳng thấy ông ấy ăn miếng nào cả, trong khi hồi xưa sức ăn khiếp lắm cơ mà.”

“Củ cải ở đây làm sao ngon bằng củ cải nhà mình trồng ngoài sân được cơ chứ. Mười xu cho sáu củ cải! Ăn vào mà nghẹn cả cổ họng, trong khi ngoài sân nhà mình—”

“Lại nhà với cửa, lúc nào cũng nhà với cửa!”

“Bố ơi, xin bố đừng có nhét khăn ăn vào cổ áo như cái yếm dãi nữa. Mẹ bắt bố lấy ra đi. Thật đấy, con thấy xấu hổ cả với người hầu bàn. Cứ nhìn cách anh ta quan sát chúng ta kìa, lại còn che khay cườim mỉm nữa chứ.”

“Mặc kệ tôi đi Pearlie. Tôi đâu có dùng ngực áo làm yếm dãi! Tiền giặt ủi ở cái chốn cướp ngày này có rẻ rúng gì cho cam.”

“Mẹ ơi, xin mẹ bắt bố bỏ ra đi.”

“Julius!”

“Kia kìa bố, nhà Teitlebaum với nhà Schoenfeldt đang nhìn sang cười chúng ta kìa bố. Nhìn kìa mẹ; chỉ để cố tình chọc tức con mà ông ấy lại cúi gằm xuống húp súp sùm sụp bằng đầu thìa kìa—xin bố đấy.”

Ông Binswanger giật mạnh chiếc khăn ăn ra khỏi vị trí dưới mỗi vành tai, nheo mắt nhìn con gái với khuôn mặt nhăn nheo hệt như quả nho khô.

“Ta ước gì,” ông hạ thấp giọng xuống cổ họng, với sự giận dữ đầy tức tối run rẩy phía sau lớp ria mép đen xám—“mười lần một ngày ta ước gì được trở về cái ngôi nhà nhỏ ở Newton, nơi ta có sự thoải mái và bình yên—chính tụi mày là những kẻ đẩy ta vào nông nỗi này đấy, lũ con cái ạ.”

Cậu Isadore Binswanger đặt thìa xuống đĩa súp và ngả người tựa lưng vào ghế.

“Thôi nào bố, vì ơn trên đừng có bắt đầu nữa!”

“Cái đồ vô tích sự nhà mày! Đầu tóc thì chải ngược lên thẳng tắp trông như con gái, lại còn mặc cái áo sơ mi xếp ly mà có cho vào cửa hàng tao cũng thấy xấu hổ chẳng dám bán, thế mà mày lại dám lên lớp dạy đời tao à! Nếu tao cho mày năm nghìn đô-la để tự mở tiệm kinh doanh thì chắc mày chẳng thèm bận tâm tao có phép tắc gì đâu nhỉ. Mày ngửa tay xin tao năm nghìn đô-la để kinh doanh trong khi bản thân cái chân nhân viên mày còn giữ nổi quá sáu tháng.”

“Cái việc làm lần trước thì—”

“Ngay lúc này đây, ở cái khách sạn cướp ngày mà mày đưa tao vào, tao vẫn phải còng lưng trả tiền trọ cho mày—nếu mày muốn xin tao năm nghìn đô-la thì mày phải tìm cách tống khứ tao đi đã, vì tiền bảo hiểm nhân thọ là tất cả những gì tao có thể để lại rồi đấy. Và đôi lúc tao ước gì mày làm thế thật—mọi chuyện sẽ nhẹ nhàng hơn cho tao biết mấy.”

“Julius!”

Cậu con trai vò nát chiếc khăn ăn rồi ném về phía giữa bàn. Đôi môi mềm mại, ẩm ướt mím chặt vì giận dữ, và giọng nói của cậu, lấp ló sau lớp thì thầm, run lên cùng nỗi căm phẫn ấy.

“Cái tiền trọ ít ỏi mà bố trả hộ con ấy à, con nghe đến phát ngấy rồi đấy. Con ra ngoài đây—”

“Suỵt, Izzy—suỵt bố ơi, cả cái phòng ăn người ta nghe thấy bây giờ đấy, suỵt!”

“Nhà cửa thì tao chưa bao giờ từ chối các con—cửa nhà tao lúc nào cũng rộng mở đón chúng nó—nhưng ở cái khách sạn cướp ngày này, nơi tao không tài nào kham nổi—”

“Chúng ta được hưởng mức giá gia đình rẻ nhất rồi còn gì. Mức giá hời thế này mà chồng cô cứ gọi là cướp ngày đấy các con ạ!”

“Chúng ta ở thành phố đã năm tháng rồi, và cái nhà để không ngoài kia đã ba tháng nay rồi mà chẳng thu về được xu nào. Một ngôi nhà tao yêu quý như sinh mạng, ngôi nhà mà tao và mẹ chúng mày ước gì được quay về từng phút từng giây trong ngày!”

“Em chỉ nói là, Julius, bản thân em thì thích cái tổ ấm nhỏ của mình nhất, nhưng—”

“Tao không còn sức để ngồi xe điện suốt quãng đường dài nữa rồi. Tao ngấy đến tận cổ thứ đồ ăn Mỹ nhão nhoét này rồi. Tao không tài nào thở nổi trong cái chuồng chim tít trên cao ấy nữa. Ngay lúc này đây, cô có biết chân tao thèm được xỏ vào đôi dép lê đến thế nào không; cái cổ áo cứ siết chặt vào cổ tao đau như dao cắt mỗi khi ăn tối. Tao không kham nổi nữa đâu. Công việc làm ăn của tao gặp bao nhiêu là rắc rối, ước gì cô phải nếm trải chúng dù chỉ một ngày thôi. Tao muốn cái nhà nhỏ của tao, cái hiên nhà, giàn dây leo và lũ gà. Tao muốn những tiện nghi của tao. Con trai tao không phải là sếp của tao.”

Isadore đẩy ghế lùi ra, quai hàm trễ xuống đầy bướng bỉnh.

“Con không đời nào ngồi lại hết bữa ăn để mà chịu đựng sự lăng mạ như thể—như thể con là một—”

“Mày không cần phải ngồi; đứng dậy biến đi chỗ khác cho khuất mắt tao.”

“Izzy—vì ơn trên đi Izzy, thiên hạ đang nhìn kìa! Julius, thề có Chúa là em sẽ không bao giờ xuống ăn cùng anh một bữa nào nữa đâu. Nhìn kìa Julius, vì ơn trên—nhà Teitlebaum đang nhìn chúng ta kìa—thiên hạ nữa! Cười lên với em đi Poil, làm như chúng ta đang đùa giỡn ấy. Izzy, nếu con dám rời khỏi cái bàn này lúc này thì—thách anh cũng không chịu nổi đấy! Cười lên con, Poil, làm như chúng ta đang vui đùa với nhau ấy.”

Mấy người phụ nữ trao nhau nụ cười gượng gạo méo mó, và bữa ăn lại tiếp tục trong sự im lặng nặng nề. Chỉ có những hạt mồ hôi lấm tấm tứa ra trên cái đầu bóng loáng của ông Binswanger như những giọt sương sớm bám trên bề mặt lá cây bóng lộn, và hai lần chiếc nĩa trên tay ông tuột ra rơi leng keng xuống sàn.

“Sao anh cứ hay nổi giận đùng đùng thế hả Julius. Thần kinh anh căng như dây đàn ấy.”

“Tao—tao không còn sức nữa rồi Becky ạ. Tao phải uống cả thuốc ngủ màu hồng thì mới chợp mắt nổi đây này. Tao hết hơi rồi.”

“Suỵt, Julius; đừng có kích động. Mùa xuân chúng ta về nhà. Anh không muốn làm hỏng bét mọi chuyện ngay lúc này chứ, Julius? Chẳng lẽ sự thay đổi của con Poil trong năm tháng qua vẫn chưa đủ hay sao? Con bé đã có một khoảng thời gian tuyệt vời biết bao trong mùa đông này. Anh có muốn nhà Teitlebaum biết hết chuyện làm ăn nhà mình rồi làm hỏng mọi chuyện lên không?”

“Tao—tao đôi khi ước gì mình chưa từng nghe thấy cái tên ấy trong đời. Thời của tao, một thiếu nữ—”

“Suỵt, Julius; chúng ta không bàn chuyện này nữa—đổi đề tài khác đi.”

“Tôi—”

“Nhìn sang đằng kia kìa, con thấy không Poil? Lúc nào bàn nhà Teitlebaum cũng có thêm món phụ. Ớt bột paprika, và cái lọ màu đỏ gì kia nhỉ? Sốt ớt chili! Dịch vụ nhà mình đâu có được thế. Lại còn cẩm chướng hồng trên bàn họ nữa chứ. Ngày mai em sẽ ra quầy khiếu nại. Tiền của chúng ta cũng có giá trị như tiền của họ chứ bộ.”

Cô Binswanger ngước đôi mắt phờ phạc lên khỏi đĩa ăn và mỉm cười với mẹ; trông cô hệt như một đóa hồng đỏ thẫm, run rẩy, đầy phấn khích với đôi mắt ươn ướt sương mờ.

“Đừng có nhìn chằm chằm thế chứ mẹ.”

“Izzy, tối nay con có định ở nhà không đấy? Ở nhà một đêm thì không chết được đâu. Cái thói lượn lờ hàng đêm tụ tập ở mấy sàn nhảy của mày chẳng có gì là tự hào đâu nhé.”

“Lại bắt đầu lên lớp rồi đấy, mẹ để bố nhảy vào rủa xả con tiếp đi chứ. Nếu tối nay con Poil với anh Max định chiếm dụng phòng khách thì con phải làm gì đây? Ngồi rúc vào một góc cho đến khi cậu ta biến thì con mới được đi ngủ chắc?”

“Tôi cần quái gì biết nó đi sàn nhảy hay không chứ. Những gì tôi nói ấy mà, Becky, chẳng bao giờ lọt nổi vào tai con trai tôi cả. Cứ nhớ lại hồi tôi van nài nó giữ lấy việc làm xem!”

“Nếu ăn xong tráng miệng rồi thì đợi lên phòng hãng hay nói chuyện, bố ơi. Cái phòng ăn này thừa biết chuyện nhà mình rồi đấy.”

Cô Binswanger đẩy ghế đứng dậy. Nước mắt dâng trào tạo thành một lớp màng mỏng mờ đục trong đôi mắt, nhưng đôi môi cô vẫn gắng gượng nụ cười dẫn đầu cả nhà bước ra khỏi phòng ăn ồn ào, cái đầu nhỏ nhắn tóc đen ngước cao như thể chịu sự kìm kẹp của chiếc dây cương kiêu hãnh đang cháy rụi và cái liếc mắt nhòe lệ hướng về chiếc bàn xa xôi có bình hoa cẩm chướng hồng điểm xuyết ở giữa.

Bằng một sự sắp đặt kỳ lạ tựa ma quỷ, dãy ba phòng của gia đình Binswanger hoàn toàn kín mít trước ánh nắng mặt trời, gió và ánh sáng ban ngày. Phòng khách bé tí hon của nó—nơi mà chỉ cần giật ngược tấm ga trải ghế sofa là biến thành phòng ngủ của cậu Isadore Binswanger—chỉ có độc nhất một khung cửa sổ nhìn ra một cái giếng trời hẹp và dài vươn lên tận mười tầng từ một khoảng sân lát nhựa đường hình vuông, nơi bốc lên đủ loại mùi thức ăn hỗn tạp quẩn quanh bay lên như khói qua một ống khói thực thụ.

Ông Binswanger đổ người xuống chiếc bành ky cựu từng qua bao thời kỳ phục vụ trong dãy phòng hạng sang, và thở khò khè qua bộ râu ngắn tũn xù xì như rêu Tây Ban Nha.

Ông bỗng trở nên già nua và khô héo như một chiếc lá dương xỉ run rẩy trên cái cuống mục nát. Những đường gân ngoằn ngoèo nổi chằng chịt dưới lớp da như những nét chữ nghuệ ngoạc viết bằng mực xanh không phai; những vết chân chim màu vàng nhòe ra từ khóe mắt sâu hoắm như vết chân cào trên bùn ẩm.

“Becky, cởi giày ra hộ anh cái; nặng như chì ấy.”

“Poil, lại cởi giày cho bố đi con. Mẹ diện đồ ăn tối thế này nên chẳng cúi xuống nổi nữa rồi.”

Cô Binswanger cúi xuống tháo bốt cho bố, lảo đảo lùi lại sau mỗi cái giật mạnh.

“Thôi đi con, Pearlie! Tự bố làm còn nhanh hơn.”

“Thấy chưa mẹ; chẳng có cái gì vừa mắt ông ấy cả.”

Bà Binswanger lo lắng nhìn sắc mặt tái xanh như loài lưỡng cư của chồng; bộ ngực đầy đặn phập phồng dưới lớp ren trang trí bắt mắt, và đôi bàn tay ngắn củn có những ngón tay mập mạp xoắn xuýt vào mấy chiếc nhẫn.

“Tối nay Julius mà không làm theo lời bác sĩ dặn là em gọi điện bắt ông ấy đến khám đấy nhé. Đàn ông gì mà nhát gan thế không biết! Uống có mỗi một viên thuốc ngủ thì ăn thua gì; hai viên mới là liều lượng anh cần cơ mà.”

“Uống lắm thuốc ngủ thì lão Knauss mới lăn ra chết đấy.”

“Ôi Julius, chính tai anh nghe bác sĩ Ellenburg nói rồi còn gì. Ông ấy bảo phải sáu viên thuốc hồng bé xíu ấy mới đủ làm chết một người cơ mà. Hai viên thì làm sao hại anh được chứ? Em để sẵn hộp thuốc ở đầu giường rồi đấy Julius, kèm theo cả quả cam để anh nuốt đỡ đắng.”

“Chẳng có bác sĩ hay thứ thuốc men vớ vẩn nào cứu được anh đâu Becky ạ. Thuốc ngủ chẳng tài nào làm anh chợp mắt nổi. Anh—anh mệt lắm rồi Becky ạ—mệt mỏi lắm rồi.”

Isadore đứng dậy khỏi chiếc ghế sofa kiêm giường ngủ và đấm bóp cho phẳng phiu chỗ lõm của cái gối.

“Nằm đây đi bố.”

“Thôi, tao vào phòng ngủ đây. Cái thứ lồi lõm đầy cục này làm sao sướng bằng cái sofa ở nhà được. Thôi, tao vào giường đây Becky.”

Isadore lại ngả người xuống sofa, gối đầu lên hai bàn tay đan vào nhau, ngáp dài ngáp ngắn nhìn lên trần nhà, nhả ra hai làn khói thuốc qua đường mũi rồi ngước nhìn chúng bay là đà lên cao.

“Ở đây cũng tạm được chứ bộ bố.”

“Tao vào giường đây.”

“Julius, anh không thể thức thêm một lát được hay sao? Chín giờ là thằng Max sang thăm con Poil rồi đấy. Em vẫn thường nói là một chàng trai sẽ tôn trọng con gái nhà người ta hơn khi bố mẹ chúng ở lại phòng thêm chút ít.”

Isadore đút hai ngón cái vào nách áo ghi-lê và vắt chéo chân nằm ngả ngớn.

“Cậu Max Teitlebaum nghĩ gì về con Pearlie thì con biết thừa rồi. Hôm nay cậu ấy còn mời con đi ăn trưa cùng nữa cơ đấy.”

“Izzy!”

“Izzy! Sao mày kín miệng thế hả?”

Bà Binswanger vung cánh tay ngắn và nặng trịch của mình vắt ngang mặt bàn rồi nhoài người về phía con trai, khiến ánh đèn bàn hắt lên khuôn mặt bà với phần cằm ngấn mỡ rộng và làm nổi bật rõ sự lo lắng trong đôi mắt.

“Trưa nay con đi ăn cùng Max Teitlebaum, và hai đứa đã nói chuyện về con Poil phải không!”

“Chứ còn gì nữa.”

Cô Binswanger chồm người tới trước trên chiếc ghế mây thấp, sắc hồng bỗng nhiên bừng sáng lên trên làn da ngăm vàng mỗi khi nghe một từ khơi gợi dòng máu nóng chạy rần rật trong người.

“Thật—không—hả—anh!”

“Thế thì thôi nhé cô em, anh nói điêu đấy, khỏi cần hỏi han gì nữa.”

“Con có ý đó đâu cơ chứ, Izzy!”

“Izzy, kể cho em mày nghe cậu ấy nói gì đi con.”

“Đấy, cứ hễ mở miệng ra là nó lại cãi chém cãi chém với anh ngay được.”

“Nói đi con, Izzy!”

“Thì cậu ấy—cậu ấy thích em, thế thôi…”

“Thật không Izzy, cậu ấy thực sự nói thế về con á?”

Hơi thở cô ngọt ngào như mùi cỏ xạ hương lọt qua đôi môi hé mở, và đôi mắt không dám đối diện với ánh nhìn đang cháy bỏng của mẹ.

“Thấy chưa Poil! Tỉnh dậy một lát đi bố, nghe này. Khi nhắc đến Max Teitlebaum, bố lúc nào cũng bảo một chàng trai tuyệt vời như thế với tương lai rộng mở sẽ chẳng có thời gian cho một đứa con gái như con Poil nhà mình đâu. Lúc nào em cũng bảo anh là phải biết khơi gợi sự thèm thuồng cơ mà. Thấy chưa bố, mọi chuyện diễn ra đúng thế đấy! Thấy chưa Poil! Thế cậu ấy còn nói gì nữa không con, Izzy—cậu ấy thích con bé lắm phỏng?”

Isadore lật người sang một bên và dùng ngón tay được làm móng chỉn chu phẩy nhẹ lớp tàn thuốc rơi khỏi điếu thuốc.

“Mẹ đừng có mừng hụt vội. Cậu ấy chẳng nói huỵch tẹt ra đâu, nhưng con đoán một thằng như Max Teitlebaum thì chắc không cần phải để người ta ném cả viên gạch vào mặt mới hiểu ra vấn đề đâu nhỉ.”

“Ý con là gì thế hả Izzy?”

“Ý con là gì á? Này, rõ mười mươi ra đấy còn gì. Có phải đứa đần độn đâu mà không nhìn thấy cơ chứ?”

Bà Binswanger bày tỏ sự bất lực bằng một cử chỉ dang rộng hai tay.

“Tin anh đi Izzy, chắc đầu óc mẹ bị đần thối ra rồi. Từ hồi bố cứ làm mẹ lo lắng là đầu óc mẹ cứ tối mù đi chẳng hiểu nổi mấy đứa đang nói gì nữa.”

“Con cũng chịu chẳng hiểu gì luôn Izzy ạ!”

“Này, có gì đâu mà dài dòng. Cậu ấy thích con Pearlie—điều đó thì cậu ấy chẳng giấu giếm gì với con cả. Cậu ấy thích con Pearlie, và cậu ấy muốn nhảy vào lĩnh vực kinh doanh cửa hàng bách hóa tổng hợp với đồ dùng phụ nữ. Cậu ấy ghét cái kiểu bán quần áo y hệt như cửa hàng của bố mình lắm. Cậu ấy bảo việc gì phải chôn chân vào một công việc kinh doanh đã được gầy dựng sẵn cơ chứ? Cậu ấy bảo hai người anh trai đã lập gia đình của cậu ấy là quá đủ để phụ giúp bố rồi.”

“Đúng là một cậu thanh niên đầy tham vọng lúc nào cũng muốn tự lập. Mẹ ước gì con cũng có được một phần tham vọng như thế đấy Izzy. Con nghe thấy chưa Poil, cậu ấy muốn làm cùng một nghề với bố kìa?”

Bà Binswanger đung đưa ghế nhè nhẹ đầy tự mãn, một nụ cười rạng rỡ lan trên môi và bà gật đầu nhịp nhàng theo nhịp lắc của chiếc ghế xích đu, đôi mắt nhắm lại chìm đắm trong ảo ảnh ngọt ngào của một giấc mơ.

Ông Binswanger trượt người xuống thấp hơn trên ghế.

“Cái thằng Max Teitlebaum ấy có cái đầu làm ăn được đấy. Giống như mẹ mày nói đấy Izzy, con nên có một cái đầu khôn ngoan bằng một nửa nó đi thì vừa.”

“Lại bắt đầu chỉ trích nữa rồi đấy bố! Nếu bố chịu cho con một khoản vốn khởi nghiệp và cho con vay chút vốn—thì con cũng có tham vọng chứ bộ, và tự mình đứng ra làm ăn ngay.”

Ông Binswanger chồm người dậy hết cỡ hệt như tia lửa bắn qua dòng dầu.

“Tự lập á! Bằng cái gì? Mày muốn khoét ruột khoét gan tao ra chắc? Hai tháng nay tao đã van nài mày ra cửa hàng phụ giúp tao xem có vực dậy được chút buôn bán nào không—chúng ta đang cần nguồn máu trẻ biết bao để khôi phục—”

“Ôi dào con—”

“Năm nghìn đô-la tao đưa cho mày để rồi vứt xuống sông xuống biển vào cái mảng thời trang phụ nữ sẵn có á. Lại nuôi thêm một con bạch tạng trong nhà nữa chắc. Đến một xu dính túi ngoài tiền bảo hiểm ra tao còn chẳng có, và cho dù có đi chăng nữa thì tao cũng chẳng đời nào—”

“Julius!”

“Tôi nói thật đấy, thề có Chúa phù hộ! Cho dù có đi chăng nữa, tao cũng chẳng thèm cho một xu dính túi đối với thằng con trai không biết nghe lời người cha già của nó.”

“Vì ơn trên đi bố, thôi cái giọng gào thét ấy đi; nếu bố không có xu nào thì con thấy thương cho con bé Pearlie lắm đấy.”

“Thương tao á?”

“Bố tưởng một chàng trai như Max Teitlebaum, người mà con gái ngân hàng Finburg đang theo đuổi điên cuồng, lại chịu lấy vợ chỉ vì bố có một đứa con gái xinh đẹp chắc?”

“Ý mày là gì hả Izzy?”

“Cả cái xứ này thiếu gì đứa xinh đẹp. Trưa nay chẳng cần ai phải ném gạch vào đầu thì con cũng tự hiểu ra vấn đề rồi. Cậu ấy không nói huỵch tẹt ra đâu, nhưng khi nghe cậu ấy bày tỏ muốn tham gia vào một công việc kinh doanh mà cậu ấy có thể tự tay gây dựng, là con thừa hiểu ý cậu ấy là gì rồi.”

“Là gì?”

“Thì rõ mười mươi còn gì. Chắc chắn bố cậu ấy sẽ cho sáu bảy nghìn đô-la để khởi nghiệp, và cậu ấy cũng muốn nhà gái đóng góp một khoản tương ứng như thế. Kiểu gì cậu ấy chẳng kiếm được chỗ khác dễ hơn. Nếu—nếu bố chịu chi tiền ra, bố ơi—con và cậu ấy có thể hợp tác làm ăn với nhau và—”

“Mày—mày đúng là—”

“Bố mày hoàn toàn có thể lo cho con gái mình chu toàn chẳng kém gì nhà người ta đâu Julius, phải không anh?”

“Chúa tôi! Tao—tao—lũ chúng mày—đúng là một lũ sói đói!”

“Anh không được phép gọi vợ mình bằng cái từ ấy đâu Julius! Để tôi nói cho anh biết nhé! Anh không được phép gọi tôi như thế!”

Sự tức giận run rẩy trong giọng nói của bà Binswanger như dòng điện chạy qua dây dẫn. Nhưng ông Binswanger bất ngờ chồm dậy khỏi ghế, giáng mạnh những khớp ngón tay trắng bệch của nắm đấm xuống bàn với một lực mạnh đến mức rách cả da thịt. Ánh đèn đỏ rực của sự phẫn nộ phản chiếu trong vũng nước mắt hệt như những chiếc đèn cảnh báo trên chiếc cầu tối phản chiếu xuống dòng nước đen ngòm.

“Sói—lũ sói, tất cả chúng mày! Lũ chúng mày—tối nay chúng mày dồn ép tao vào đường cùng rồi! Tối nay chúng mày phải biết—tao—tao không giấu giếm nổi nữa rồi—chúng mày—phải biết sự thật tối nay—tối nay!”

Giọng ông nghẹn lại trong một nút thắt cổ họng khô khốc; người ông run lẩy bẩy như bị liệt.

“Tối nay—chúng mày—phải biết!”

Bà Binswanger bỗng run rẩy dữ dội.

“Vì ơn trên biết chuyện gì cơ Julius—biết chuyện gì?”

“Tao tiêu đời rồi! Tao phá sản rồi! Có nói thì chúng mày cũng chẳng đời nào tin. Hai năm nay tao nhìn thấy trước cơ sự này, hai năm nay tao cứ một mình chiến đấu và chiến đấu—tự mình chống chọi tất cả! Và bây giờ thì các người cứ việc mở báo ra xem vào hai tuần nữa, vào ngày mùng Một tháng Ba, và tận mắt chứng kiến—tao tiêu đời rồi—tao phá sản rồi, tao—”

“Julius—lạy Chúa tôi, anh—anh không thế đâu Julius, không đâu!”

Giọng ông vút lên như một cơn bão giật.

“Tao phá sản rồi—tao chẳng còn nổi hai mươi xu trên một đô-la để trả nợ nữa đâu. Tao tiêu rồi Becky. Gục ngã hoàn toàn rồi! Hai tuần nữa là đám chủ nợ sẽ kéo đến đòi nợ tao! Khoản gia hạn cuối cùng hết hạn, và chúng sẽ nuốt sống tao. Tao đã gồng mình chiến đấu và chiến đấu. Tao không thể xoay xở nổi hai mươi xu trên một đô-la nữa đâu Becky—tao không thể, Becky, không thể nào! Tao đã cố gắng hết sức, nhưng tao chịu thua rồi, Becky—tao—chịu thua rồi! Tao xong đời rồi!”

“Bố ơi.”

“Julius, Julius, vì ơn trên anh—anh đang đùa giỡn phải không Julius—anh—không—nói thật đâu—anh đang gạt tụi em phải không Julius!”

Những giọt nước mắt lạnh lẽo ứa ra nơi khóe mi ông.

“Tao tiêu rồi Becky—và bây giờ nó—nó còn đòi lột cả chiếc áo trên người tao—nó muốn lấy gì cứ việc lấy, Chúa biết rõ điều đó. Nhưng—nhưng—ôi Becky—ước gì anh có thể bảo vệ được em—nhưng mà một gã đàn ông khỏe gấp đôi bố nó—ôi Chúa ơi, còn—còn nói làm gì nữa? Tao tiêu đời rồi Becky, tiêu đời thật rồi!”

Cậu Isadore Binswanger chồm người dậy và nhìn chằm chằm vào bố với đôi mắt mờ đục của một kẻ mộng du vừa tỉnh giấc trên bờ vực nguy hiểm.

“Ối bố ơi, vì—vì ơn trên sao bố không nói sớm cho con cháu biết hả giời? Con—tụi con—ôi bố ơi, con—con có thể chịu đựng vất vả nếu phải thế mà. Chúa ơi! Làm sao mà tụi con biết được cơ chứ? Lúc nào bố cũng rên rỉ than vãn đủ thứ chuyện từ—từ hồi tụi con còn bé tí; ôi bố ơi—xin bố—hãy cho con một cơ hội đi bố, con có thể tự lập được mà—bố—bố ơi!”

Cậu lao về phía người cha đang quằn quại như thể muốn quỳ sụp xuống chân ông, rồi vì cổ họng nghẹn đắng khiến nước mắt trào ra xót xa, cậu đột ngột quay người bước thẳng ra khỏi phòng, đóng sầm cửa lại đằng sau lưng.

Tiếng vang vọng còn đọng lại trong khoảnh khắc.

Cô Binswanger ngồi chết trân trắng bệch trên ghế, lả đi như thể toàn bộ máu trong tim đã cạn kiệt. Từ khoảng sân bê tông ở phần đáy giếng trời vọng lên tiếng loảng xoảng của bát đĩa sau bữa tối và những âm thanh râm ran trò chuyện. Ông Binswanger bật khóc những giọt nước mắt của sự suy sụp thể xác.

“Tao—tao tiêu rồi Becky. Những gì em muốn cho con Poil anh đều không làm được nữa rồi. Tao phá sản rồi. Chúng ta phải làm lại từ đầu thôi. Chính cái tuyến xe điện đã hại chúng ta đấy Becky. Anh cần thêm vốn để đối phó với sự cạnh tranh mới. Anh—anh đã có thể chống cự lại được nếu như không vì thế, Becky, nhưng mà—nhưng mà—”

“Ôi, chồng tôi—cho bản thân mình thì tôi chẳng màng. Ôi, chồng tôi ơi.”

“Anh—anh tiêu đời rồi Becky—tiêu thật rồi.”

Ông đứng dậy lết đi một cách yếu ớt về phía phòng ngủ, những ngón tay bấu víu vào đồ đạc để giữ thăng bằng, tiếng thở khò khè kéo dài như những tiếng nấc nghẹn khô khốc. Và trong vòng tay ôm ấp của mẹ, cô Binswanger khóc ngất đi trong sự tuyệt vọng đen tối; dòng nước mắt thấm qua lớp ren ngực áo diêm dúa và làm buốt giá trái tim người mẹ.

“Ôi con tôi! Ôi chồng tôi ơi! Một người đàn ông tốt như thế, một người đàn ông tốt thế cơ mà!”

“Đừng khóc nữa mẹ, đừng—khóc nữa.”

“Chưa bao giờ ông ấy từ chối tôi điều gì, thế mà bây giờ khi chúng ta phải có khả năng lo cho con cái và—”

“Đừng khóc nữa mẹ, đừng khóc.”

“Nếu—nếu ông ấy có tiền—để lo cho một đứa như thằng Max—ông ấy sẵn sàng cho ngay, Poil ạ. Một người chồng quá đỗi tốt bụng—quá đỗi—ôi mẹ vào với bố đây con—tội nghiệp bố. Mẹ đã sai rồi Poil; chúng ta phải bù đắp cho ông ấy, chúng ta—”

“Suỵt!”

“Chúng ta phải làm lại từ đầu thôi Poil—mẹ sẽ làm lụng vất vả mòn cả tay chân, mẹ sẽ—”

“Suỵt mẹ ơi, suỵt—có tiếng ai đang gõ cửa kìa.”

Họ ngẩng những khuôn mặt đầm đìa nước mắt lên lắng nghe, đôi mắt cay xè vì muối và đờ đẫn.

“Chính là—là thằng Izzy đấy con ạ. Xem nó hối hận thế nào kìa. Nó không phải là đứa con hư đâu Poil, chỉ có điều lúc nào mẹ cũng quá chiều chuộng nó thôi. Vào đi con—vào đây rồi vào với bố kìa.”

Cánh cửa bật mở thổi tung luồng không khí tù đọng bằng một cơn gió thốc mạnh, và hai người mẹ con giật mình tách ra tự động như những cỗ máy, trên khuôn mặt bà Binswanger là vẻ ngơ ngác trơ tráo há hốc miệng vì ngạc nhiên, trong khi nước mắt trên má con gái vẫn còn ươn ướt bám lất phất trên hàng mi hệt như những hạt sương.

“Anh Teitlebaum.”

“Max!”

Cậu Teitlebaum ngập ngừng ở ngưỡng cửa, dư vị của tâm trạng đắm say vẫn còn đọng trên môi vẽ nên một nụ cười.

“Chính là tôi đây! Chào em Pearlie xinh đẹp nhé! Chào bà Binswanger—chào—chào—”

Cậu nhìn họ bằng đôi mắt đen sâu thẳm, sự bối rối đỏ bừng lan nhanh trên khuôn mặt và dưới mái tóc đen ngắn được chải chuốt gọn gàng.

“À, xin lỗi bà; lẽ ra cháu phải biết. Cháu—cháu đến sớm quá. Đúng như mẹ cháu nói, cháu nóng lòng muốn—muốn quay lại đây quá nên—nên suýt nữa thì nhảy ra khỏi tàu điện ngầm để đẩy tàu—cháu—thật tình xin lỗi bà. Cháu—”

“Không, không; ngồi xuống đi cậu Teitlebaum. Tối nay con bé Pearlie không được khỏe lắm; nhưng mà bây giờ nó ổn rồi đấy. Nó bị cảm lạnh ấy mà, phải không Poil?”

“Vâng—vâng. Con bị cảm lạnh. Ngồi—ngồi xuống đi Max.”

Cậu nhìn cô với đôi mắt mở to đầy lo lắng.

“Lúc ăn tối ở dưới nhà trông em tươi tỉnh lắm cơ mà Pearlie; anh đã bảo với mẹ là em trông rực rỡ như một đóa hoa ấy.”

Một làn sương nước mắt dâng trào che khuất tầm nhìn của cô.

“Bố em ấy cậu Teitlebaum ạ, sức khỏe ông ấy cũng không được tốt. Vừa rồi ông ấy mới vào phòng đi ngủ, và—và ông ấy dặn cháu gửi lời cáo lỗi với cậu.”

“Thế ư! Tiếc quá cơ chứ!”

“Ngồi xuống đây Max, ngồi cạnh mẹ này.”

Cậu nhoài người qua chiếc bàn hướng về phía bóng hình nhỏ bé đang co ro của cô, những cảm xúc dịu dàng hiện rõ trên từng đường nét gương mặt.

“Pearlie—”

“Con bé sẽ ổn ngay thôi cậu Teitlebaum ạ—nó giống tính bố nó, lúc nào cũng sợ ốm đau bệnh tật.”

“Pearlie, em không thèm nhìn anh lấy một cái à?”

Cô vùng khỏi bàn tay đang chạm nhẹ lên vai mình, những giọt nước mắt tụ lại thành hạt nhỏ, run rẩy rồi rơi xuống. Trực giác kiên định bỗng chốc thẳng lưng cô lại.

“Chúng ta—em đã lừa anh đấy Max; em không hề—bị ốm!”

“Poil!”

“Anh—anh hình như đã đoán ra rồi, bé Pearlie ạ!”

“Poil!”

“Không, không; tốt nhất là cứ nói sự thật đi mẹ.”

“Ừ, ừ. Ôi trời ơi—”

“Chúng ta—nhà em đang gặp rắc rối lớn rồi Max ạ. Chuyện làm ăn ấy mà. Cửa hàng, từ—từ hồi có tuyến xe điện đi qua—mọi thứ không còn như trước nữa.”

“Anh biết rồi, bé Pearlie ạ. Anh—”

“Đợi một chút đã Max. Nhà em—tụi em không như những gì anh đang nghĩ đâu. Hai tuần nữa là đến hạn tụi em phải trả nợ chủ nợ và mấy tờ giấy nhận nợ gia hạn rồi. Tụi em chẳng còn lấy nổi hai mươi xu trên một đô-la để trả nữa. Phá sản thật rồi Max ơi!”

“Anh—”

“Tụi em không có tiền để trả bọn họ đâu. Bố—nếu một người đàn ông chăm chỉ như bố mà còn không tài nào xoay xở nổi thì chẳng ai cứu nổi nữa đâu—”

“Một người đàn ông như thế, cậu Teitlebaum ạ, vô cùng trung thực, vô cùng—”

“Suỵt, mẹ.”

“Đó là lỗi của tụi em—lỗi của em đấy Max. Ngay từ năm ngoái bố đã sợ hãi rồi, nhưng em—chính em là kẻ đòi hỏi phải tốn kém để lên thành phố sống. Mẹ không muốn—bố cũng không—chính là em—em—”

“Cả lỗi của tôi nữa Poil—lạy Chúa, lỗi của tôi! Sao tôi lại đày đọa ông ấy cơ chứ!”

“Tụi em—tụi em phải về nhà thôi Max. Tụi em phải về quê để giúp bố làm lại từ đầu. Tụi em—tụi em đã hành hạ ông ấy như một bầy sói đói. Bố chưa bao giờ biết từ chối ai bất cứ điều gì. Nếu bố tưởng mẹ muốn hái mặt trăng trên trời thì bố cũng sẵn sàng leo lên lấy cho bằng được; ngay từ khi tụi em còn bé tí ông ấy đã—”

“Ôi chồng tôi, một người trụ cột quá đỗi tuyệt vời! Một người chồng như thế!”

“Lúc nào tụi em cũng đòi hỏi đủ thứ. Thế mà tối nay—tối nay Max ạ, ngay tại cái ghế này trông bố bỗng nhỏ thó hẳn đi. Nhỏ xíu! Tấm lưng còng rạp xuống vì mệt nhọc—và—và chính em đã gây ra nông nỗi này Max ơi—em không xứng đáng với những gì anh nghĩ đâu—lạy Chúa, em đã hại đời ông ấy rồi!”

“Ôi—”

“Đừng khóc nữa mẹ. Suỵt! Mẹ không thấy xấu hổ khi cậu Teitlebaum đang đứng lù lù ở đây à? Xin lỗi cậu nhé Max, mẹ đang bị sốc nặng lắm. Suỵt, mẹ ơi—suỵt! Tụi con sẽ về nhà để làm lại từ đầu. Suỵt! Mẹ sẽ không phải diện đồ ăn tối lộng lẫy như mẹ ghét nữa đâu. Tụi mình sẽ về nhà kịp mùa làm mứt dâu tây đấy mẹ ạ, cả món canh đại hoàng trong vườn mà bố thích nữa. Suỵt! Xin lỗi cậu nhé Max—xin cậu hãy lượng thứ cho cả em nữa tối nay—cậu—hãy đến vào lúc khác nhé—làm ơn đi.”

“Pearlie!” Cậu tiến lại gần vòng sáng, vóc dáng cao lớn hiện rõ nét. “Pearlie, em đừng khóc nữa mà, cô bé ngốc ạ—”

“Em—em có khóc đâu.”

“Những chuyện em vừa kể anh đều biết cả rồi.”

“Max!”

“Cậu Teitlebaum!”

“Xin lỗi bác Binswanger, nhưng trong lĩnh vực kinh doanh tương tự thì tin tức lan đi nhanh hơn bác tưởng. Ngay ngày hôm nay thôi cháu đã nghe ngóng chắc chắn về—tình hình bấp bênh hiện tại rồi. Cháu rất chia buồn với gia đình bác, nhưng mà—nhưng mà một sự phá sản như thế không nhất thiết phải xảy ra đâu ạ.”

Bà Binswanger vội đưa hai tay ôm lấy cổ họng đang khô khốc không nuốt nổi một giọt nước bọt.

“Ông ấy không chịu nổi cú sốc này đâu. Sức khỏe ông ấy không cho phép. Nó sẽ giết chết ông ấy mất. Từ trước đến nay ông ấy luôn trung thực đến từng xu cuối cùng cậu Teitlebaum ạ, nhưng những lúc ông ấy than thở thì cháu lại không tin. Lúc nào ông ấy cũng hay kêu nghèo kể khổ, cậu Teitlebaum ạ, ngay cả khi nhà có điều kiện. Ông ấy lúc nào cũng giản dị như thế, và bây giờ chính em—em đã đánh gục ông ấy rồi—”

“Suỵt, mẹ! Mẹ muốn bố nghe thấy ở phòng bên à? Suỵt! Xin cậu thông cảm cho mẹ nhé Max.”

“Pearlie”—cậu đặt nhẹ tay lên vai cô—“Pearlie—bác Binswanger, xin hai người lượng thứ cho cháu, nhưng cháu phải nói ra thôi—khi—khi cháu còn đủ dũng khí. Em không đoán ra hay sao, bé Pearlie? Anh yêu em. Anh yêu em mất rồi Pearlie, ngay từ tháng đầu tiên em chuyển đến khách sạn này sống cơ.”

“Max!”

“Lạy Chúa!”

“Anh chỉ muốn nói với em điều này thôi: anh yêu em, bé Pearlie ạ. Hôm nay, khi nghe tin dữ, anh rất buồn, Pearlie, và—và cũng thấy mừng nữa. Mọi chuyện bỗng trở nên dễ dàng hơn đối với anh. Ngay lập tức anh mời Izzy đi ăn trưa để gạ gẫm giống như một đứa học sinh cấp ba vậy. Anh—hai năm nay anh vẫn luôn muốn rứt ra khỏi cửa hàng của gia đình, Pearlie, nơi chẳng có cơ hội cho anh tự tay gây dựng điều gì cả. Như anh đã nói với Izzy hôm nay, anh muốn tìm một cơ sở làm ăn đang suy tàn cần được vực dậy để anh có thể tự tay làm nên sự nghiệp.”

“Max!”

“Anh muốn cậu ấy hiểu ý anh là gì, nhưng mà—giống như một đứa học sinh bày tỏ lúng túng quá chừng. Anh đang có sẵn tám nghìn đô-la chờ cơ hội đầu tư. Vụ phá sản này—vụ phá sản này không cần thiết phải xảy ra đâu Pearlie ạ. Với nguồn vốn mới và dòng máu mới, chúng ta không việc gì phải sợ hãi mấy cái tuyến xe điện hay sự cạnh tranh cả—với anh, với Izzy, và tám nghìn đô-la vốn của anh bỏ vào đấy, chúng ta—chúng ta—thôi chết, bây giờ không phải lúc bàn chuyện làm ăn. Cháu—xin lỗi bác Binswanger nhé, nhưng mà—”

“Poil, con tôi! Max!”

“Anh yêu em, bé Pearlie ạ. Kể từ ngày chúng ta cùng ở chung một khách sạn, ngày nào anh cũng nhìn thấy em tươi tắn như một đóa hoa rạng rỡ và dịu dàng, anh—anh đã yêu em say đắm rồi Pearlie ạ. Bố và các anh trai lập gia đình cứ trêu chọc anh suốt thôi. Anh—anh yêu em, Pearlie—”

Cô lả đi vào vòng tay đang vươn tới của cậu, tựa đầu ra đằng sau vào vai cậu để cho khuôn mặt ngẩng lên nhìn cậu hệt như một đóa hoa sẫm màu, và cậu hôn lên những giọt nước mắt còn đang ướt đẫm trên đôi gò má mịn màng như cánh hoa cùng đôi môi đang run rẩy của cô.

“Max!”

“Bé yêu của anh!”

Bà Binswanger loạng choạng bước đi qua đôi mắt nhòa lệ.

“Nơi—nơi này—không dành cho một mụ già đâu các con—đây—đây—trời ơi bà đang nói cái quái gì thế này không biết! Cứ như trong mơ ấy.”

“Con cũng vậy mẹ ạ; con cũng thế. Giống như trong mơ vậy. Ôi, Max!”

“Để anhónén bước vào làm bố ngạc nhiên nhé các con. Anh sẽ làm bố ngạc nhiên. Ôi các con tôi, các con tôi, cứ như trong mơ vậy.”

Bà mỉm cười với chúng trong khi nước mắt vẫn tuôn trào trên mặt như mưa rào xối xả bên cửa sổ, nhẹ nhàng mở cánh cửa thông sang phòng bên và khép lại còn nhẹ nhàng hơn thế đằng sau lưng. Gương mặt bà đẫm trong sự bình yên chìm sâu vào đáy mắt hệt như bóng trăng phản chiếu trên mặt hồ nước lặng, đôi môi run rẩy vì trạng thái kích động của quá nhiều cảm xúc dồn nén. Bà đứng lặng trong giây lát với tấm lưng quay về phía cửa, đưa mắt nhìn xuyên qua căn phòng lờ mờ ánh sáng về phía bóng dáng còng cưng của ông nhà đang ngồi gù lưng bên mép giường.

Ngay bên cạnh ông trên tấm ga trải giường trắng tinh là một chiếc hộp thiếc màu xanh có phần nắp khum khum trông giống như chiếc vali thu nhỏ, bên trong bày biện đủ thứ đồ trang sức cổ kính và một tập tài liệu màu xanh được gấp gọn gàng đính con dấu đỏ chót vứt tung tóe khắp giường.

Bà có thể nghe thấy những tiếng thở khò khè kéo dài đầy ảo não đặc trưng trong những đêm mất ngủ của ông, khuôn mặt tái xanh như ngà voi cũ kỹ, nhăn nhó và hằn sâu nỗi thống khổ khi ông đưa bàn tay đang run rẩy đến gần hơn, gần hơn nữa về phía miệng.

Đột nhiên, bà Binswanger thét lên, một tiếng thét phát ra từ sâu thẳm cõi lòng chưa từng được khám phá, hoang dại, nguyên thủy, tràn ngập nỗi kinh hoàng.

Cảm giác như nỗi sợ hãi đã làm máu trong người bà đặc quánh lại không tài nào lưu thông nổi, và qua cơn tê liệt ấy bỗng xé toạc lên tiếng thét nghẹn ngào.

“Jule—Jule-ius—Jule-ius!”

Bàn tay ông giật phắt ra khỏi miệng theo phản xạ, khiến sáu viên thuốc hồng nhỏ xíu trong lòng bàn tay run rẩy rơi vãi ra các góc phòng. Khuôn mặt đẫm máu ngả ngửa ra sau gối, và ông buông thõng người bật ra những tiếng nấc ngắn, khô khốc, rỗng tuếch và đầy vẻ ho lao hệt như tiếng mèo kêu. Đôi chân ông nằm chồng lên đống trang sức nhỏ và vắt ngang qua tờ giấy bảo hiểm nhàu nát.

“Becky—đó—đó là tất cả những gì—anh có thể làm—đó là—”

“Lạy Chúa tôi! Lạy Chúa tôi!”

Bà lê đôi chân run rẩy băng qua phòng đến bên cạnh ông. Bà ôm chầm lấy ông chặt đến mức lớp ren áo diêm dúa hằn in vết từ ngực bà sang phần da thịt trên má ông. Bà có thể cảm nhận rõ những tiếng nấc nghẹn ngào đang đập thình thịch vào ngực mình, và nước mắt của chính bà cũng tuôn rơi.

Chúng cào xé tâm can bà như một cơn cuồng phong gầm rú trên đôi cánh cuồng loạn của bão tố; chúng nóng hổi tuôn rơi trên má và thấm vào những nếp nhăn trên cổ bà. Bà siết chặt lấy ông trong nỗi hoảng loạn và vỡ òa tột độ, còn vòng tay ông thì quàng lấy tấm thân lực lưỡng của vợ, cái đầu mệt mỏi tựa vào ngực bà, và đôi bàn tay bà siết chặt lấy ông không tài nào buông ra được.

“Chúng—chúng ta về nhà thôi Julius—chúng—chúng ta về nhà nào.”

“Ừ, ừ Becky, mọi chuyện—mọi chuyện ổn cả rồi. Ừ, ừ Becky.”

Hết