Con Thuyền Mở Và Những Truyện Khác

Lượt đọc: 30 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Cuộc Đấu Giá

❊ ❊ ❊

Có kẻ bảo Ferguson từ giã nghề thủy thủ vì đã chán ngấy biển khơi. Có kẻ lại bảo vì anh đang yêu một người phụ nữ. Sự thật là vì anh vừa chán biển lại vừa yêu một người phụ nữ.

Anh chỉ gặp nàng đúng một lần, và ngay lập tức nàng đã trở thành biểu tượng cho mọi thứ không dính dáng gì đến biển cả. Anh chẳng buồn đoái hoài gì đến vị nữ thần già nua áo xám, thứ nô lệ lẩm cẩm của vầng trăng nữa. Những vẻ huy hoàng, sự bội phản, những nụ cười, cơn thịnh nộ cùng thói kiêu ngạo của biển nay đã chẳng còn vương vấn trong tâm trí anh. Anh bám theo một bóng hồng nhỏ bé, khiến tư tưởng của anh lúc nào cũng quay tít như con quay; trong khi đại dương xưa kia chỉ có thể làm anh suy ngẫm những lúc canh gác.

Anh cười nhạo quyền uy của biển cả, và để chế giễu, anh muốn bán con vẹt lông đỏ và xanh đã cùng mình trải qua bốn hải trình. Tuy nhiên, người phụ nữ lại có chút tình cảm với bộ lông của con chim, nên nàng ra lệnh cho Ferguson phải chăm sóc nó—chỉ tiếc là, nàng lại hay quên cho nó ăn.

Con vẹt không đi dự đám cưới. Nó ở nhà và chửi rủa đống đồ đạc mua trả góp, được bày biện sẵn sàng để đón chào cô dâu chú rể.

Là một thủy thủ, Ferguson từng chịu đựng cơn thèm khát cảng biển tột độ; và giờ đây, khi lúc nào cũng được ở trên bờ, anh lại cố ép cuộc đời mình phải trở thành một chuyến dã ngoại không bao giờ dứt. Anh không phải là một mẫu mực cho lối sống công dân siêng năng và yên bình. Việc tắm giặt trở nên khó khăn trong căn hộ nhỏ, bởi Ferguson toàn dùng bồn rửa mặt để chứa đá và các chai bia: và cuối cùng, chủ cửa hàng đồ cũ đã đồng ý nhận bán đấu giá số gia dụng ấy theo hình thức ăn hoa hồng. Do một cách hiểu vô cùng phóng khoáng về một điều khoản, con vẹt và chiếc lồng cũng được đem ra bán luôn. "Nghiêm túc chứ?" con vẹt kêu lên, "Nghiêm túc chứ? Nghiêm túc chứ? Nghiêm túc chứ?"

Trên đường đến buổi đấu giá, vợ Ferguson cất lời đầy hy vọng. "Biết đâu đấy, anh Jim," cô nói. "Có lẽ sẽ có người chịu trả giá, và chúng ta có thể thu lại gần đủ số tiền đã mua đồ."

Phòng đấu giá nằm dưới một tầng hầm. Nơi đây đông nghịt người và đồ đạc gia đình, khiến cho người trợ lý của tay bán đấu giá cứ mỗi khi di chuyển từ món đồ này sang món đồ khác là lại gây ra những tiếng lê dép xạo xạo lớn. Có một số lượng đáng kinh ngạc các bà lão đội những chiếc mũ kỳ quặc. Cầu thang rệu rã chật ních những người đàn ông muốn hút thuốc và tránh xa các bà lão ấy. Hai ngọn đèn làm cho mọi khuôn mặt đều ngả vàng như da thuộc. Tiện thể, chúng cũng có thể ban một chút ánh hào quang giá trị cho những món đồ gia dụng tồi tàn nhất.

Gã bán đấu giá là một kẻ béo tốt, mang vẻ mặt ranh mãnh và trông giống như một tên chuyên bắt nạt. Người trợ lý thì điềm tĩnh đến tột cùng, di chuyển với vẻ uy nghi của một pho tượng gắn bánh xe. Khi vợ chồng Ferguson chen chúc bước xuống cầu thang, người trợ lý gầm lên: "Số hai mươi mốt!"

"Số hai mươi mốt!" gã bán đấu giá hét lớn. "Số hai mươi mốt! Một chiếc tủ đựng hồ sơ mới tinh và đẹp đẽ! Hai đô la? Đã có người trả hai đô la! Hai rưỡi! Hai đô la rưỡi! Ba đô la? Đã có người trả ba đô la. Bốn đô la! Bốn đô la! Một chiếc tủ đựng hồ sơ mới tinh đẹp đẽ giá bốn đô la! Bốn đô la! Bốn đô la! B-ố-n đ-ô l-a! Đã bán với giá bốn đô la."

"Nghiêm túc chứ?" con vẹt kêu lên, giọng phát ra từ đâu đó bị vùi lấp giữa đống đồ đạc và thảm. "Nghiêm túc chứ? Nghiêm túc chứ?" Mọi người khúc khích cười.

Bà Ferguson đã tái mặt, bấu chặt lấy tay chồng. "Jim! Anh có nghe thấy không? Cái tủ ấy—bốn đô la—"

Ferguson trừng mắt nhìn cô với sự tàn nhẫn chớp nhoáng của một kẻ sợ bị làm bẽ mặt giữa chốn đông người. "Câm miệng ngay, không được sao!"

Bà Ferguson tìm một chỗ ngồi trên bậc thềm; và ở đó, bị che khuất bởi những hàng đàn ông đứng sát nhau, cô bắt đầu nức nở khe khịt. Qua làn nước mắt, hiện lên thứ ánh sáng đèn vàng vọt, đang bao trùm lấy những chiếc bóng khổng lồ của đám đông khán giả. Thỉnh thoảng, những kẻ này lại thì thầm đầy hào hứng: "Nhìn kìa, món đó mua hời quá!" Thật vậy, khi có món gì được mua với giá đặc biệt rẻ, một tiếng lầm rầm tán thưởng lại vang lên dành cho người trả giá thành công.

Chiếc giường được bán với giá hai đô la, đệm và lò xo giá một đô la sáu mươi xu. Con số này như đâm thẳng vào trái tim người phụ nữ. Âm thanh của nó mang theo sự chế nhạo. Cô gục đầu vào hai bàn tay. "Ôi Chúa ơi, một đô la sáu mươi! Ôi Chúa ơi, một đô la sáu mươi!"

Con vẹt rõ ràng đang bị chôn vùi dưới những chồng thảm, nhưng con chim gan dạ ấy vẫn cất tiếng kêu, "Nghiêm túc chứ?"

Vài người đàn ông ngồi gần bà Ferguson e dè bước dạt ra khi nghe tiếng khóc sụt sùi của cô. Họ thừa hiểu rằng một người phụ nữ đang rơi nước mắt là điều vô cùng đáng sợ.

Giọng chói gắt ấy cứ như một cái búa, giáng xuống và giáng liên hồi vào trái tim người phụ nữ. Mùi vec-ni, mùi bụi bặm của những tấm thảm cũ xộc vào mũi cô, mang theo một ý nghĩa đầy ám ảnh. Tấm màn sương vàng óng tỏa ra từ hai ngọn đèn chính là bầu không khí của sự xấu hổ, nỗi buồn và lòng tham. Nhưng chỉ đến khi con vẹt cất tiếng gọi, sự hoảng sợ trước nơi này và trước ánh mắt của đám đông mới dâng lên trong cô mạnh mẽ đến mức cô không thể ngẩng đầu lên được nữa, cứ như thể cái cổ của cô làm bằng sắt vậy.

Cuối cùng thì cũng đến lượt con vẹt. Người trợ lý loay hoay mãi cuối cùng cũng tìm được vòng của chiếc lồng, và con chim được kéo ra cho mọi người nhìn thấy. Nó bình thản sửa lại bộ lông và liếc nhìn đám đông bằng một con mắt đảo qua đảo lại đầy tinh quái.

"Ồ, con tàu Sarah tốt lành giương buồm ra khơi,

Và gió thổi suốt cả ngày dài—"

Đây là một đoạn trong khúc ballad mà Ferguson từng cố dạy cho nó. Với một sự táo bạo và khinh miệt kỳ lạ, con vẹt oang oang gào những câu này vào mặt gã bán đấu giá như thể nó coi đó là một lời lăng mạ đặc biệt dành cho hắn.

Đám đông dưới tầng hầm bật cười phá lên. Gã bán đấu giá định bắt đầu việc trả giá, thì con vẹt lại ngắt lời bằng cách lặp lại những câu thơ ấy. Nó nghênh ngang đi qua đi lại trên chiếc cầu đậu, dán mắt vào những khuôn mặt trong đám đông với vẻ hiểu biết đầy cợt nhả và chế giễu đến mức ngay cả gã bán đấu giá cũng phải chào thua. Buổi đấu giá bị đình trệ; một bầu không khí náo nhiệt cuồng loạn bùng nổ, và ai nấy đều đưa ra những lời khuyên chế nhạo.

Ferguson cúi xuống nhìn vợ và rên rỉ. Cô đã co ro sát tường, che kín mặt. Anh chạm vào vai cô và cô đứng dậy. Họ lủi thủi bước lên cầu thang với cái đầu cúi gằm.

Ra đến ngoài đường, Ferguson siết chặt hai tay lại và thốt lên: "Ôi, sao tao lại thèm bóp cổ nó thế này chứ!"

Vợ anh khóc nấc lên với giọng nghẹn ngào đầy đau đớn: "N—nó bi—biến chúng ta thành trò cười tr—trước mặt cả đám đông đó!"

Việc đem bán đấu giá đồ đạc gia đình, việc bán đi mái ấm của họ—cái tai họa tài chính ấy bỗng trở nên vô nghĩa trước sự nhục nhã mang tính xã hội ẩn chứa trong tiếng cười của đám đông.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 3 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Stephen Crane

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.