Hạ Nguyên Cát vẫn luôn không hiểu nổi, tại sao Dương Thiếu Phong lại thích bày vẽ đến vậy, đặc biệt là trong việc làm đường, dường như không ai nhiệt tình hơn Dương Thiếu Phong.
Đối mặt với nghi vấn của Hạ Nguyên Cát, Dương Thiếu Phong suy nghĩ một chút rồi đáp: "Hạ quan nhớ từng nói với Bộ đường, đường sá liên quan đến việc vận chuyển tài hóa thiên hạ, mà việc vận chuyển tài hóa, thực chất chính là liên quan đến thương thuế.
Ngoài ra, còn một nguyên nhân quan trọng hơn, chính là sự thông thương, có qua có lại.
Ví dụ như những món hàng sản xuất tại Biên Thị Thành như than bùn, len cừu, áo da cừu, chăn lông cừu, thịt bò, bốt da bò, nếu chỉ dựa vào một Biên Thị Thành là không thể tiêu thụ hết. Trong khi đó, muối và trà mà Biên Thị Thành cần, tại địa phương lại không có sản xuất, chỉ có thể dựa vào việc vận chuyển từ vùng Giang Chiết đến đây.
Đợi thêm vài năm nữa, khi những mục dân ở đây đã quen với việc sống trong nhà hoặc lều, đốt than bùn để sưởi ấm, khi họ đã quen với việc uống trà vận chuyển từ Giang Chiết tới, dùng tiền bán gia súc để mua lương thực và rượu ngon, họ sẽ không bao giờ muốn quay lại cuộc sống khốn khổ, không có gì cả, lại còn phải đối mặt với "bạch tai" (thảm họa tuyết) nữa.
Tương tự như vậy, những nơi khác của Đại Minh cũng cần gia súc vận chuyển từ nơi này đi, cũng cần than bùn để sưởi ấm, cũng cần áo da cừu và chăn lông cừu ở đây.
Mà tất cả những điều này đều phải thông qua đường sá để hoàn thành việc vận chuyển. Nếu không có điều kiện giao thông thuận lợi, gia súc vận chuyển đến phương Nam không biết đã chết mất bao nhiêu, còn một số thứ từ phương Nam vận chuyển đến phương Bắc cũng có thể sẽ bị hỏng hóc, biến chất."
Hạ Nguyên Cát gật đầu, đạo lý quả thực là đạo lý như vậy, nhưng số tiền mà "Dương Điên Phong" kia dùng để làm đường lại đến từ những công xưởng tại Biên Thị Thành, mà trong đó có một phần ba là phải nộp về Hộ Bộ sau khi Biên Thị Thành xây xong...
Suy nghĩ một hồi, Hạ Nguyên Cát lên tiếng: "Tại sao không để sĩ thân các nơi cùng tham gia? Nếu khi xây cầu làm đường mà lập bia ghi danh họ, chắc hẳn những người này sẽ sẵn lòng bỏ tiền bỏ công ra để làm đường cho tốt."
Dương Thiếu Phong lại khinh khỉnh cười một tiếng, mỉa mai: "Quốc khố nghèo đến mức này, đến cả cơ hội kiếm tiền, kiếm danh tiếng cũng phải nhường cho đám sĩ thân đó sao? Nếu thế, thì còn cái gì mà không cho được nữa?"
Lời vừa dứt, không chỉ sắc mặt Hạ Nguyên Cát khó coi, mà ngay cả Chu Lão Tứ cũng sầm mặt, vung một cái tát vào gáy Dương Thiếu Phong, quát mắng: "Thằng khốn kiếp!"
Dương Thiếu Phong bướng bỉnh cãi: "Cháu nói sai ở đâu? Quốc gia bỏ tiền làm đường, vốn có thể dựa vào quãng đường, trọng tải để thu phí qua đường. Nếu để sĩ thân tham gia, triều đình còn mặt mũi nào để thu tiền?
Ngoài ra, những sĩ thân tham gia làm đường này tuy có được tiếng thơm, nhưng triều đình có được gì? Bách tính nhìn vào thì sao? Nếu những sĩ thân này phạm vào Đại Minh Luật, bách tính có thay họ cầu tình không? Quan phủ nên xử lý thế nào?"
Hạ Nguyên Cát cười nhạt bảo: "Chiếu theo lời ngươi nói, thì đám sĩ thân đó không được làm việc tốt à? Còn việc ngươi làm ở Dương gia trang thì giải thích thế nào?"
Dương Thiếu Phong lập tức sững người. Phải rồi, việc mình làm ở Dương gia trang chẳng phải cũng là những việc này sao? Bây giờ tuy đang làm dưới danh nghĩa triều đình, nhưng những người dân ở Dương gia trang được mình ban ơn...
Suy nghĩ hồi lâu, Dương Thiếu Phong mới lắc đầu nói: "Không đúng, không đúng. Suýt chút nữa bị Bộ đường làm cho rối trí.
Hạ quan ở Dương gia trang đúng là có làm không ít đường, cũng giúp những người dân gặp thiên tai sửa nhà, nhưng như con đường chính nối liền Biên Thị Thành với bốn tiểu thành của Oa Lạt và Thát Đát, hay đường chính nối Biên Thị Thành với Vạn Toàn Hữu Vệ, hạ quan đều làm dưới danh nghĩa triều đình, chứ không phải danh nghĩa cá nhân.
Nếu Bộ đường vẫn chưa hiểu, thì chỉ cần nhìn vào những công xưởng và đội ngũ mà hạ quan tổ chức, tất cả đều thêm ba chữ "Đề Cử Ty" vào là hiểu ngay.
Ví dụ như xưởng dệt chăn lông cừu, tên đầy đủ là Đại Minh Đế Quốc Biên Thị Thành Đề Cử Ty quan biện dương mao công phường, chứ không phải "Dương thị công phường". Còn xưởng xi măng cũng vậy, tên đầy đủ là Đại Minh Đế Quốc Biên Thị Thành Đề Cử Ty quan biện thủy nê công phường, chứ không phải "Dương thị thủy nê công phường", sự khác biệt trong đó, có thể nói là trời vực."
Thấy Hạ Nguyên Cát vẫn còn hơi mơ hồ, Dương Thiếu Phong liền giải thích: "Cá nhân hoặc tông tộc thành lập công xưởng, bản chất là để kiếm tiền, tức là lấy lợi nhuận làm mục đích, việc thua lỗ thì không làm.
Còn những công xưởng do quan quản lý như thế này, nhiều khi hoàn toàn không vì lợi nhuận, mà là phục vụ cho toàn bộ Đại Minh, dù lỗ vốn cũng phải duy trì, giống như Huệ Dân Dược Cục vậy.
Như con đường nối Biên Thị Thành với bốn tiểu thành của Thát Đát và Oa Lạt vậy, Đề Cử Ty vẫn có thể làm, và bắt buộc phải làm, vì điều này liên quan đến việc thông thương vật tư Nam Bắc, liên quan đến sự ổn định biên cương phía Bắc của Đại Minh, là phục vụ cho sự bành trướng bản đồ đế quốc, nên không kể chi phí, không cầu hồi báo.
Nếu đổi lại là cá nhân hoặc tông tộc xây dựng, chắc chắn không ai muốn nhận, vì hoàn toàn không có lợi."
Hạ Nguyên Cát nói: "Nếu nói như vậy, thì ba phần cổ phần mà Đề Cử Ty chiếm giữ trong đó, lẽ ra phải là của Hộ Bộ?"
Dương Thiếu Phong gật đầu, đáp: "Đúng là của Hộ Bộ. Đợi khi các đoạn đường và công trình khác tại Biên Thị Thành và vùng lân cận hoàn thành, phần này của Biên Thị Thành sẽ giao lại cho Hộ Bộ quản lý."
Hạ Nguyên Cát hỏi: "Vậy tại sao không giao ngay cho Hộ Bộ bây giờ? Còn nữa, 'Biên Thị Thành' mà Trạng nguyên công nhắc đến là ý gì? Chẳng lẽ còn nơi nào khác?"
Cười lạnh một tiếng, Dương Thiếu Phong hỏi ngược lại: "Hộ Bộ có thể dồn hết tinh lực vào Biên Thị Thành không? Hay nói cách khác, Bộ đường sẵn lòng xây đường ở Biên Thị Thành, những người khác ở Hộ Bộ có sẵn lòng không?"
Hạ Nguyên Cát bị hỏi khó.
Từ tình hình hiện tại mà xét, số tiền đầu tư cho xây thành và làm đường ở Biên Thị Thành, gộp lại còn nhiều hơn cả chi phí làm đường của Hộ Bộ trong cả một năm. Nếu chuyển giao quyền quản lý những công xưởng và đội ngũ này cho Hộ Bộ, thì những người khác ở Hộ Bộ làm sao nỡ ném nhiều bạc như vậy vào Biên Thị Thành? Để gia cố đê điều nơi khác chẳng tốt sao?
Mà điểm này, cũng chính là lý do Dương Thiếu Phong muốn tự mình chiếm ba phần cổ phần, và kéo cả Chu Chiêm Cơ vào làm cùng.
Bởi vì Dương Thiếu Phong định thử nghiệm trước, xem liệu làm loạn thế này có thể khiến Thát Đát và Oa Lạt có thay đổi gì không, liệu có thể áp dụng những chiêu bài này ở nơi khác hay không, và Biên Thị Thành chính là nơi thực nghiệm tốt nhất, thử nghiệm cách chơi kiểu quốc doanh như vậy.
Đúng vậy, chính là quốc doanh.
Mặc dù quốc doanh đời sau thường bị chửi bới, nhưng thực tế, những doanh nghiệp này cũng đã làm được không ít việc.
Ví dụ như, dù vùng núi hẻo lánh thế nào, nơi cần điện thì có điện, nơi cần tín hiệu di động thì phải có tín hiệu, nếu không đám thỏ sẽ nổ tung như tổ ong vò vẽ, chỉ trích triều đình không làm việc, chỉ trích đám quốc doanh này không ra gì.
Cho nên, những doanh nghiệp quốc doanh bị đám thỏ mắng chửi tơi bời này đôi khi cũng khá oan ức.
Giống như cái thứ tháp sắt kia vậy, xây ở khu vực nội thành có thể nói là để tranh giành khách hàng, còn những khu vực hẻo lánh kia xây lên làm gì? Tiền cước thu được có đủ chi phí xây tháp không? Nhìn xem bọn "đại bàng ngốc" và "nước Lá Phong" người ta xem, họ sẽ không xây tháp tín hiệu ở vùng hẻo lánh, đỡ lãng phí tiền của.
Nhưng đối với ba đứa con xui xẻo là Di Bất Động, Liên Bất Thông và Điện Biệt Tín mà nói, ngoài những khu vực thực sự không người ở có thể không xây, còn lại nơi nào cũng phải thông tín hiệu, nếu không, Công Tín Bộ - cái mụ gia đình khó tính kia sẽ vung gậy chia tách ra đập tới tấp.
Tất nhiên, đối với đám thỏ mà nói, mắng ngươi không phải mục đích, mà là để ngươi nỗ lực trở nên tốt hơn, thu nhập bình quân phải hướng tới đại bàng ngốc, gia công tinh chế và chất lượng phải hướng tới nước Nhật, môi trường phải hướng tới châu Âu, tốt nhất là đãi ngộ phúc lợi phải hướng tới mấy cái "thùng thuốc súng" kia.
Bởi vì, thế giới này chỉ có hai loại quốc gia - chuyện không phải thiên kinh địa nghĩa sao? Ngươi không làm tốt mọi mặt, còn mặt mũi nào nói mình đã chơi trên bàn cờ thế giới này năm ngàn năm, tiễn đưa biết bao nhiêu người chơi cùng bàn? Còn dám trơ trẽn hơn chút nữa không?
Còn việc đại bàng ngốc hay nước Lá Phong có rất nhiều nơi không có tín hiệu, nước anh Tam hạng ba thế giới có rất nhiều nơi không có điện, đó thuần túy là vấn đề thể chế, vì tư bản gia không thể nào làm việc không kể hồi báo mà vẫn bị chửi mắng như quốc doanh nhà thỏ được.
Bây giờ Dương Thiếu Phong định ở Đại Minh trước tiên bày vẽ ra cái quái vật quốc doanh này, rồi dần dần lại bày vẽ tiếp, dựa vào cách chơi này, làm cho đường sá và cầu cống ở Đại Minh thật tốt.
Nhìn Hạ Nguyên Cát bị hỏi khó, Dương Thiếu Phong lại lắc đầu nói tiếp: "Còn việc Bộ đường hỏi có nơi khác không, hạ quan có thể khẳng định với Bộ đường là có.
Nhưng những nơi khác cũng giống như Biên Thị Thành, trước khi hoàn công triệt để, hạ quan sẽ không giao lại công tác quản lý cho Hộ Bộ, mà sẽ treo tạm dưới quyền Biên Thị Thành Đề Cử Ty hoặc bất cứ nha môn nào, cho đến khi đường sá làm xong, đê điều và cầu cống sửa xong."
Hạ Nguyên Cát sầm mặt nói: "Đường sá, đê điều, cầu cống, đó đều là việc của Công Bộ, ngươi là Đề cử ty của Hộ Bộ thì xen vào làm gì? Còn để Công Bộ sống không?"
Dương Thiếu Phong cười lạnh: "Nếu nói đường sá ở Biên Thị Thành và những nơi khác không thuộc quyền quản lý của ta, vậy việc xây dựng Biên Thị Thành đáng lẽ phải thuộc về Đề cử ty của Hộ Bộ ta quản lý sao? Chẳng lẽ không nên để Công Bộ làm?"
Hơn nữa, sau khi xây xong những con đường này, phí qua đường thu được chẳng phải vẫn phải nộp vào Hộ Bộ sao? Ta Dương mỗ không kiếm được một đồng nào từ việc này.
Hơn nữa điều khiến hạ quan không hiểu nổi là, dù hạ quan đang mang danh hiệu Đề cử ty, nhưng chức chính của hạ quan chỉ là Hàn lâm viện đãi chiếu Hàn lâm từ cửu phẩm. Còn nữa, hạ quan từ khi nhập quan trường đến nay, chưa thấy một đồng bổng lộc nào, không biết Bộ đường có chỉ giáo gì không?"
Thấy câu chuyện càng nói càng lệch đề, Chu Lão Tứ không nhịn được ho một tiếng, lên tiếng: "Hạ ái khanh có phải đã quên mất việc chính rồi không?"