Dương Thiếu Phong dẫn Chu Lão Tứ và Hạ Nguyên Cát đi dạo trong thành, dọc đường đi, hắn cũng suy nghĩ suốt dọc đường.
Rất rõ ràng, Hạ Nguyên Cát cái lão keo kiệt này chính là mệnh Tỳ Hưu, chỉ nghĩ đến chuyện ăn vào chứ mảy may không muốn nhả ra, ngoại trừ việc sửa cầu làm đường và xuất binh đánh giặc ra, Hạ Nguyên Cát ngay cả một văn tiền cũng không muốn tiêu nhiều.
Nếu vấn đề này không được giải quyết, phỏng chừng người kế nhiệm sau này của Hạ Nguyên Cát cũng sẽ duy trì con đường này, đến lúc đó ý nghĩa tồn tại của quốc khố sẽ thực sự biến thành dùng để vơ vét tài vật, mà không phát huy được tác dụng điều tiết kinh tế quốc gia.
Trầm ngâm hồi lâu, cuối cùng Dương Thiếu Phong vẫn mở lời nói: "Có một trấn nhỏ, một ngày nọ có một người đến trấn này trọ ở quán trọ, nộp một nghìn văn tiền tiền phòng.
Chưởng quỹ quán trọ cầm một nghìn văn này trả nợ cho đồ tể, mà đồ tể lại cầm một nghìn văn này trả tiền mua heo thịt nợ nông hộ, nông hộ cầm một nghìn văn này trả tiền nợ thương gia bán thức ăn chăn nuôi, thương gia bán thức ăn chăn nuôi đi thanh toán sòng bạc nợ cờ bạc của mình, con bạc vội vàng chạy đến quán trọ trả tiền phòng. Một nghìn văn này lại rơi vào tay chủ quán. Lúc này du khách đi xuống lầu nói phòng không thích hợp, cầm tiền rời đi.
Hạ bộ đường chi bằng hãy ngẫm lại cho kỹ, một nghìn văn này rốt cuộc có phải của du khách hay không, cuối cùng hắn đã cầm đi, mà những người khác trong trấn lại dựa vào một nghìn văn này để trả hết nợ nần của mình, trong này rốt cuộc là ai kiếm được? Ai chịu thiệt? Lại có thể nói lên điều gì?"
Hạ Nguyên Cát "hừ" một tiếng, mỉa mai nói: "Tất cả mọi người đều đã trả hết nợ nần của mình, nhưng chưởng quỹ quán trọ lại chịu thiệt, dù sao cũng để người ta ở không một ngày.
Ngoài ra, trong này còn có thứ mà chưởng quỹ quán trọ mua từ chỗ đồ tể, vấn đề nằm ở chỗ trước đó hắn đã nhận mà không đưa tiền, nếu hắn đưa tiền, đằng sau căn bản không cần vòng một vòng lớn như vậy."
Dương Thiếu Phong mang vẻ mặt ngơ ngác nhìn Hạ Nguyên Cát: Ta mẹ nó đang nói chuyện với ngươi về việc làm sao để khai thông thị trường, ngươi lại đi nói với ta về nguồn gốc và mối quan hệ cuối cùng của nợ nần đa phương sao?
Hạ Nguyên Cát lại nói tiếp: "Tuy nhiên, lời của trạng nguyên công lại nhắc nhở lão phu, một nghìn văn này đặt trong tay chẳng có tác dụng lớn là bao, nhưng đặt ở trấn nhỏ, lại có thể làm sống động giao dịch tiền hàng của trấn nhỏ, quan phủ cũng nhờ thế mà thu được nhiều thuế hơn."
Dương Thiếu Phong tiếp tục ngơ ngác.
Hạ Nguyên Cát lại nói: "Chiếu theo ý của trạng nguyên công mà nhìn, quốc khố chính là nên gánh vác tác dụng của một nghìn văn tiền này, chứ không phải là nắm chặt một nghìn văn này trong tay."
Dương Thiếu Phong gật đầu nói: "Đúng, Hạ bộ đường nói đều đúng."
Chu Lão Tứ đi phía trước lại "hừ" một tiếng nói: "Nói đúng thì có ích gì, để Hạ bộ đường bây giờ lấy ra một triệu lượng, năm mươi năm sau thu về năm triệu lượng, ngươi cảm thấy Hạ bộ đường có thể đồng ý sao?"
Thấy Hạ Nguyên Cát không lên tiếng, Chu Lão Tứ dứt khoát lắc đầu, nghe tiếng đọc sách truyền ra từ bên trong học trường, cười nói: "Đổi thành mấy chục năm trước, cho dù là ba năm trước, ai có thể nghĩ tới nơi này sẽ có một thành trì lớn, mà người Thát Đát và người Oa Lạt cũng sẽ buông cung tên, ngoan ngoãn ngồi trong lớp học đọc sách?"
Dương Thiếu Phong nói: "Tổ phụ đại nhân có biết chuyện nhập tịch cách đây không lâu không?"
Chu Lão Tứ "hừm" một tiếng, nói: "Chuyện nhập tịch, trẫm tự nhiên biết rõ. Trẫm thực sự không ngờ, chỉ là một phần văn thư nhập tịch, lại không phải là hộ tịch Đại Minh chính thức, thế mà lại có sức ảnh hưởng bấy nhiêu."
Rời khỏi học trường, Chu Lão Tứ lại cùng Dương Thiếu Phong đi về phía ngân hàng thành Biên Thị.
Vừa mới đến cách cửa lớn ngân hàng thành Biên Thị không xa, Hạ Nguyên Cát – kẻ rất rõ ràng biển vàng núi bạc rốt thứ gì – không nhịn được mà co giật khóe miệng, sau đó lại liên tục co giật thêm mấy cái, quả thực giống y như khóe miệng của Triệu Nicholas Tư vậy.
Phải mất một hồi lâu sau, Hạ Nguyên Cát mới dài giọng thở dài nói: "Không ngờ, một tòa biển vàng núi bạc nho nhỏ, lại có thể ổn định nhân tâm của một tòa thành. Trạng nguyên công có biết, trong quốc khố năm nay, vàng bạc có bao nhiêu không?"
Thấy Dương Thiếu Phong lắc đầu, Hạ Nguyên Cát mang theo vẻ mặt cay đắng nói: "Năm Vĩnh Lạc thứ mười ba kiểm kê, trong quốc khố có vàng tám mươi sáu lạng, bạc hai mươi bảy vạn sáu nghìn ba trăm ba mươi sáu lạng.
Kiểm kê năm nay, chỉ tính riêng trong quốc khố, đã có vàng một trăm hai mươi sáu lạng, bạc hai mươi chín vạn bảy nghìn không trăm ba mươi ba lạng, nếu cộng thêm những điểm giao dịch ngân hàng mới mở này, vàng đại khái có hơn vạn lạng, còn bạc thì có gần vạn vạn lượng (gần một ngàn vạn lượng), bảo sao thì giảm xuống còn hơn một ngàn vạn đỉnh.
Nói cách khác, cái tòa biển vàng núi bạc nho nhỏ này, đã khiến cho quốc khố tăng lên gấp mười lần không chỉ."
Dương Thiếu Phong trợn mắt há hốc mồm cũng không ngờ tới.
Chu Lão Tứ đi ở phía trước "hừ" một tiếng nói: "Không ngờ tới? Hơn hai mươi vạn lượng bạc kho, Đại Minh ta không biết có bao nhiêu gia đình có hơn hai mươi vạn lượng, thế mà trong quốc khố lại chỉ có hơn hai mươi vạn lượng, còn hơn một ngàn vạn đỉnh còn lại, chính là bảo sao."
Chu Lão Tứ không nói tiếp nữa, nhưng ý nghĩa tiềm ẩn phía sau lại vô cùng rõ ràng: Bảo sao lúc chưa thăng giá, quả thực giống như Dương Thiếu Phong đã nói, đem ra chùi mông cũng chê cứng, phần lớn vẫn là đem ra ban thưởng cho các vị phiên vương và sứ tiết phiên thuộc đến kinh kiến cẩu.
Sau đó những người này lại thông qua các con đường khác nhau tiêu xài bảo sao đi, cuối cùng kẻ gặp xui xẻo vẫn là bách tính bình thường.
Mà sau khi bảo sao thăng giá, bắt đầu được lưu hành trong dân gian, một ngàn vạn đỉnh bảo sao trong quốc khố cũng đồng thời thăng giá theo không nói, ngay cả vàng bạc đổi lại được, cũng nhiều hơn mấy chục lần so với những năm trước.
Khi vàng thật bạc thật trong quốc khố tăng lên, bảo sao theo đó thăng giá, Đại Minh hoàn toàn có thể làm nhiều việc hơn, ví dụ như sửa cầu làm đường, ví dụ như xây thành, ví dụ như đập phá sân nhà kẻ khác.
Đạo lý rất đơn giản, tiền là anh hùng đảm, không có tiền nói chuyện cũng mất hết khí thế.
Thấy Dương Thiếu Phong mang vẻ mặt khó tin, Hạ Nguyên Cát thở dài nói: "Là lão phu cái hộ bộ thượng thư này vô năng, ngoài việc luôn miệng nghĩ đến tiết kiệm ra, rốt cuộc không còn cách nào khác, dẫn đến quốc khố trống rỗng."
Dương Thiếu Phong nhỏ giọng thì thào: "Trống đến mức chuột chạy luôn sao?"
Thấy sắc mặt Hạ Nguyên Cát khó coi, Dương Thiếu Phong liền chắp tay hành lễ với Hạ Nguyên Cát, cười nói: "Hạ quan cho rằng, đạo lý quản lý tài chính, chẳng qua cũng chỉ là khai nguyên, tiết lưu.
Nếu không phải Hạ bộ đường đã làm đến mức cực hạn ở mặt tiết lưu, trong quốc khố đừng nói là có hơn hai mươi vạn lượng tiền gửi, chỉ sợ ngay cả một lạng cũng khó."
Lời nói của Dương Thiếu Phong khiến sắc mặt Chu Lão Tứ tối sầm lại.
Dương Thiếu Phong lại không nhìn thấy sắc mặt của Chu Lão Tứ, suy nghĩ một hồi, lại nói tiếp:
"Còn về phần khai nguyên còn lại, thì đành phải nghĩ cách ở những nơi khác vậy."
Hạ Nguyên Cát nghi ngờ hỏi: "Lại tăng thuế sao? Thế chẳng phải là tát cạn ao bắt cá (kiệt trạch nhi ngư) hay sao?"
Dương Thiếu Phong sầm mặt nói: "Hạ bộ đường cũng biết đó là kiệt trạch nhi ngư? Tại sao không nghĩ cách ở những nơi khác?"
Hạ Nguyên Cát đang ngẫm nghĩ ý trong lời nói của Dương Thiếu Phong, Chu Lão Tứ lại "hừ" một tiếng nói: "Hãy nghĩ đến thành Biên Thị. Quốc khố tuy rằng chỉ cho hắn mười vạn lượng, nhưng ngươi nhìn xem tòa thành này được xây dựng lên như thế nào, tài hóa vận về trang viên nhà họ Dương có bao nhiêu, trong ngân hàng của thành Biên Thị này, lại có bao nhiêu tiền gửi của hắn."
Thấy Hạ Nguyên Cát mang sắc mặt không mấy thiện cảm nhìn mình, Dương Thiếu Phong liền chắp tay hành lễ với Hạ Nguyên Cát, cười nói: "Mười vạn lượng bạc do Hộ bộ cấp xuống, đã được sử dụng hoàn toàn cho các khoản chi tiêu của phu hồ này, thậm chí còn không đủ dùng. Trên thực tế, chỉ riêng khoản chi cho phu hồ thôi, đại khái đã có tới năm mươi vạn lượng rồi."
Hạ Nguyên Cát hừ lạnh một tiếng, chắp tay hành lễ với Dương Thiếu Phong nói: "Xin trạng nguyên công chỉ giáo cho vài điều."
Dương Thiếu Phong trước tiên nói hai tiếng "không dám nhận", ho khan một tiếng hắng giọng, chỉ vào vùng ngoại vi của thành Biên Thị cười nói: "Theo như ý kiến của Hạ bộ đường, thành Biên Thị muốn tu sửa hoàn toàn, đại khái còn cần thời gian bao lâu nữa?"
Hạ Nguyên Cát đắn đo nói: "Chiếu theo tình hình trước mắt mà nhìn, muốn hoàn toàn hoàn công, chỉ sợ còn cần khoảng hai ba năm thời gian."
Dương Thiếu Phong cười nói: "Để xây dựng thành Biên Thị, hạ quan trước tiên mua lại và thuê mướn phu hồ từ chỗ người Thát Đát và người Oa Lạt, sau đó để những người này đi khai mỏ khai thác than, đi nung gạch khai thác đá, bột than sau khi rửa than trộn với đất vàng làm thành bùn than, không chỉ có thể bán cho người Thát Đát và người Oa Lạt có nhu cầu sưởi ấm, rất nhiều nơi ở phương bắc Đại Minh ta cũng có thể bán được.
Còn nữa, người ở thành Biên Thị nhiều lên, nhu cầu về các mặt y, thực, trú, hành cũng lớn lên theo, cho dù những phu hồ đó được bao ăn bao ở, nhưng những thương nhân kéo tới theo đó thì không phải, họ cần chỗ ở, cần mặc quần áo ăn cơm, đây lại là một con đường kiếm tiền nữa.
Ngoài ra, hạ quan còn thu mua trâu cừu từ tay người Thát Đát và người Oa Lạt, ngoài việc có thể mang đi bán, da trâu còn có thể làm thành giày ủng, ví tiền, lông cừu có thể dệt thành thảm, da cừu có thể làm thành áo bông lớn, món nào không phải là bảo vật?
Vừa rồi bệ hạ nói có bao nhiêu tài vật được vận về trang viên nhà họ Dương, lại có bao nhiêu tiền gửi ở ngân hàng thành Biên Thị, vậy hạ quan có thể nói cho Hạ bộ đường biết, hạ quan từ khi đến thành Biên Thị cho đến nay, tuy rằng chưa từng tham ô một văn tiền nào, nhưng lại tích góp được cơ nghiệp hơn một triệu lượng, lại càng không cần phải nhắc tới mỏ than và lò xi măng, lò gạch ngói ngoài thành, những thứ này vẫn đang liên tục kiếm tiền thay cho hạ quan."
Hạ Nguyên Cát ngẩn người hồi lâu, đột nhiên kéo chòm râu mắng lớn: "Đáng giận là bản quan lúc Mạch Đạc vây thành còn lo lắng cho ngươi! Nhìn lại hiện tại, chi bằng để hắn chém chết ngươi cho rồi! Ngươi đây là muốn gom hết tiền bạc trong thiên hạ về nhà ngươi đấy à!"
Dương Thiếu Phong lắc đầu, vừa dẫn Chu Lão Tứ và Hạ Nguyên Cát đi về phía nhà bếp của học trường, vừa cười tủm tỉm nói: "Hạ bộ đường đừng vội, lát nữa ngài xem xong cơm canh của nhà ăn rồi hãy nói tiếp."
Xua tay ra hiệu cho đầu bếp vừa tiến lên hành lễ lui xuống, Dương Thiếu Phong cười tủm tỉm mở một chiếc chậu lớn ra, cười nói: "Trong này toàn là thịt bò, bên cạnh là gà, còn có rau xanh.
Giống như học trường ở trang viên nhà họ Dương, học sinh học trường thành Biên Thị cũng được hưởng đãi ngộ mỗi ngày một ly sữa cừu và hai quả trứng gà, rất nhiều học sinh đã ăn trứng gà đến mức ngấy, hơn nữa đối với thịt bò thịt cừu cũng không có mấy hứng thú, ngược lại rất thích ăn rau xanh."
Liếc nhìn thời tiết có chút âm u bên ngoài, Hạ Nguyên Cát sầm mặt nói: "Thời tiết này mà ăn được rau xanh, tự nhiên là tốt hơn so với ăn thịt bò thịt cừu rồi. Chỉ là, rau xanh này chắc không rẻ đâu nhỉ?"
Dương Thiếu Phong cười tủm tỉm lắc đầu nói: "Chỉ là trồng trọt trong nhà kính (ôn bằng) mà thôi, không tính là có gì ghê gớm, chẳng qua giá bán này cũng đắt hơn một chút, ngặt nỗi hiện tại người thành Biên Thị lại thích ăn, cho nên hạ quan lại kiếm được một khoản nhỏ."
Đương nhiên, những sản nghiệp lộn xộn này, không chỉ có một mình hạ quan, hạ quan có một vị nghĩa huynh, tên gọi là Chu Nhị Cửu kia, trong này cũng có một phần của hắn."
Hạ Nguyên Cát không nhịn được thở dài một tiếng, lại lắc đầu, quay người hướng về phía Chu Lão Tứ đang mày cười rạng rỡ mà cúi đầu hành lễ: "Bệ hạ, thần cho rằng chuyện kinh đô phủ Thuận Thiên, nên do Dương trạng nguyên tới chủ trì mới phải!"