Vừa nghe Dương Thiếu Phong nói có mấy chỗ có thể kiếm tiền, Hạ Nguyên Cát lập tức nổi lên hứng thú, bưng chén trà do Dương Thiếu Phong đưa qua nhấp một ngụm, dường như người vừa phản đối việc đại tu trường học lúc nãy hoàn toàn không phải là hắn Hạ Nguyên Cát: "Trạng nguyên công không bằng nói rõ xem nào?"
Dương Thiếu Phong nói: "Trang trí đình viện, chắc chắn là có thể kiếm được tiền, cho nên cái này tạm thời không bàn tới."
Chỉ tay về phía lầu dưới khu đấu giá, Dương Thiếu Phong liền cười nói: "Trịnh Ngụy công viễn chinh hạ Tây Dương mang về bao nhiêu kỳ trân dị bảo thì chưa bàn tới, chỉ nói đến văn nhân thi họa của các triều các đại, tổng cộng cũng có một số món đáng giá, đem ra sàn đấu giá để bán, chẳng lẽ không thích hợp hơn đem vào tiệm cầm đồ sao? Sàn đấu giá là phải nộp thuế đấy."
Dân số phủ Thuận Thiên ngày càng nhiều, ngoài lương thực ra, y phục, nhà ở, đi lại, cái nào mà không cần thương nhân? Thương nhân kiếm tiền là chuyện thiên kinh địa nghĩa, nhưng bọn họ nộp thuế, đồng thời cũng là chuyện thiên kinh địa nghĩa.
Còn có đá cầu, châu phủ Đại Minh chúng ta mỗi nơi thành lập một đội đá cầu, thi đấu cao thấp, thế nào cũng có người tới xem chứ? Sân đá cầu phủ Thuận Thiên mới xây có thể chứa mấy vạn người xem, tiền vé mỗi người mười văn tiền, một trăm người là một quan, mấy vạn người thì là bao nhiêu?"
Bưng chén trà uống cạn, làm cho cái cổ họng có chút bốc khói cảm thấy dễ chịu hơn một chút, Dương Thiếu Phong mới nói tiếp: "Tóm lại, nơi nào có con người thì nơi đó có tiền, khắp nơi đều là cơ hội kiếm tiền, có người nắm bắt được cơ hội, có người không nắm bắt được cơ hội."
Thế nhưng, những người khác có nắm bắt được cơ hội hay không, không quan trọng, nhưng Bộ đường Hạ ngài đây lại thu chắc thương thuế, bọn họ kiếm được cũng tốt, lỗ vốn cũng được, ngài rốt cuộc vẫn ở thế bất bại."
Hạ Nguyên Cát "hừ" một tiếng, trầm ngâm nửa ngày trời mới chắp tay hành lễ với Dương Thiếu Phong, nói: "Là lão phu chấp nhất, cứ luôn nghĩ đến chuyện tiết kiệm tiền, để trạng nguyên công chê cười rồi. Tuy nhiên, lão phu còn một chuyện chưa rõ, mong trạng nguyên công chỉ giáo."
Nhìn Chu Lão Tứ một cái, lại nhìn Chu Cao Sí một cái, Hạ Nguyên Cát hạ giọng nói: "Vì sao lại là mười ra mười ba về? Chín ra mười ba về không phải tốt hơn sao?"
Dương Thiếu Phong "phụt" một tiếng phun ngụm trà trong miệng ra, ho khan mấy tiếng mới nói: "Chín ra mười ba về? Cái này đương nhiên là có thể khiến ngân hàng kiếm thêm chút ít, nhưng tiếng tăm của ngân hàng này chẳng phải cũng thú hoắc lên rồi sao?"
Hơn nữa, việc vắt lông cừu này, ngài cũng không thể vắt kiệt sức được chứ, thế nào cũng phải để con cừu này thở dốc một hơi, nếu không vắt đến trọc lốc cả ra, thì phải đợi đến bao giờ mới mọc ra lông cừu mới được cơ chứ?"
Chu Lão Tứ bỗng nhiên lại tát cho Dương Thiếu Phong một cái vào sau gáy, tức giận mắng một câu: "Đồ hỗn đản!"
Tính ra thì Trịnh Vương, Việt Vương mấy người bọn họ đều là những con cừu đang đợi bị vắt lông sao? Thế thì Cao Sí chẳng phải cũng biến thành cừu rồi ư? Chỉ là không phải con cừu bị vắt lông mà thôi — thế còn trẫm thì sao? Trẫm tính là cái gì?
Hạ Nguyên Cát lập tức không vui, lườm nguýt một cái nói: "Bệ hạ vì sao lại đánh trạng nguyên công? Đánh hỏng thì tính sao đây?"
Cãi lại Chu Lão Tứ xong, lúc này Hạ Nguyên Cát mới quay đầu nói với Dương Thiếu Phong: "Vậy còn chuyện trường học thì sao? Trạng nguyên công vừa rồi nói là chỉ thí điểm ở riêng phủ Thuận Thiên, nhưng xét theo tình hình hiện tại, số lượng bảo sao cần phải chi ra cũng không phải là ít."
Nói một câu thật lòng, lão phu cũng biết tầm quan trọng của trường học, nhưng đường sông cầu cống chẳng lẽ không quan trọng sao? Giữa việc đọc sách và việc đảm bảo sự sinh tồn của bách tính, trạng nguyên công lại nên lựa chọn thế nào đây?"
Dương Thiếu Phong lập tức ngây người.
Câu hỏi của Hạ Nguyên Cát rất thẳng thắn, cũng rất trực diện, thế nhưng chính vì câu hỏi thẳng thắn trực diện như vậy, lại là câu khó trả lời nhất.
Hậu thế luôn có câu nói những vấn đề mà tiền giải quyết được thì không phải là vấn đề, bản thân câu nói này không sai, những vấn đề tiền giải quyết được quả thực không tính là vấn đề.
Thế nhưng, vấn đề lớn nhất nằm ở chỗ không có tiền.
Giả sử có tiền, Chu Trọng Bát đã không đến mức làm ra cái thứ bảo sao chỉ phát hành mà không thu hồi đổi lại như thế, Chu Doãn Văn cũng không đến mức phải treo cổ trên cây héo ở núi Mỏ Than.
Còn về phần Chu Lão Tứ, cái tên hiếu chiến chẳng khác gì Lưu Trư Y này, hết lần này đến lần khác xuất binh đánh A Lỗ Đài, Trịnh Hòa bảy lần hạ Tây Dương, những đống gỗ đá chuẩn bị trước khi dời đô về phủ Thuận Thiên, rồi việc xây dựng kinh đô, cái nào mà chẳng cần tiền?
Nếu không nhờ Hạ Nguyên Cát keo kiệt góp nhặt cho hắn chút gia sản đáy hòm quốc khố ấy, phỏng chừng nội khố và quốc khố của Đại Minh này từ lâu đã bị hắn nướng sạch rồi, cho dù có thêm Dương Thiếu Phong là kẻ xuyên không này đi nữa, quốc khố của Đại Minh vẫn cứ rất eo hẹp.
Không có cách nào khác, Hạ Nguyên Cát xót tiền không nỡ lấy ra để Chu Lão Tứ đi đánh giặc, nhưng đối với việc lấy tiền ra để sửa sang thủy lợi đường xá hay những việc đại loại thế, lại chưa từng keo kiệt bao giờ. Trước kia khi không có tiền, dự toán của Bộ Công cơ bản đều là cấp phát đủ số, nay sau khi có tiền thì càng thêm hào khí ngút trời, lại rót thêm một khoản tiền lớn ra cho hệ thống sông ngòi, khiến cho quốc khố lại bắt đầu trở nên trống rỗng vô cùng.
Bây giờ cho dù Hạ Nguyên Cát đã nhìn thấy tương lai có thể kiếm được bao nhiêu bảo sao đi nữa, thế nhưng Hạ Nguyên Cát vẫn cứ chấp nhất một điểm.
Tiền sau này là tiền sau này, tiền nhiều hơn nữa vẫn phải dùng vào việc sông ngòi cầu cống.
Còn về chuyện đọc sách, so với việc sinh tồn, việc có được đọc sách hay không tự nhiên liền trở nên không quá quan trọng — bao nhiêu đời tổ tông người ta đều sống qua như thế cả, không đọc sách chưa chắc đã chết, còn không có hệ thống sông ngòi hoàn chỉnh, không có đầy đủ các công trình thủy lợi, thì nhất định sẽ chết đói.
Vấn đề lựa chọn vô cùng đơn giản.
Dương Thiếu Phong vò đầu bứt tai từng nhúm, ngẩn người nói: "Vấn đề này, ngài đường quan Bộ Hộ đường đường một phẩm, lại chạy tới hỏi tôi, một gã đãi chiếu hàn lâm tòng cửu phẩm á? Cho dù tôi còn đang đeo một cái hàm quan đề cử ty đề cử kinh đô đi nữa, thì cũng chỉ là tòng cửu phẩm thôi mà, mấy vị đề cử khác chẳng phải đều là tòng ngũ phẩm đó sao?"
Chu Lão Tứ mặt đen xì nói: "Thế là ngươi muốn trẫm gia quan tiến tước cho ngươi đấy à?"
Dương Thiếu Phong buồn bực nói: "Tôn nhi không dám, chỉ là tôn nhi quan nhỏ lời nhẹ, chuyện đại sự triều đình thế này, há lại đến phiên các đại lão chính nhị phẩm như Hạ Bộ đường đây phải nhọc lòng? Khi nào thì tới lượt tôn nhi được phát biểu chứ?"
Chu Lão Tứ phỉ nhổ một tiếng nói: "Ngươi cũng biết ngươi là một tên quan tép riu tòng cửu phẩm cơ à? Thế ngươi nói xem, mấy thứ chuyện lộn xộn này đều là do ai gây ra thế? Có phải do ngươi châm ngòi không?"
Dương Thiếu Phong tức khắc đứng ngây ra ở đó — có lẽ, đại khái, hình như, hình như là, chính do mình châm ngòi thật nhỉ?
Vấn đề là, ta chỉ thích gây sự, chứ ta không thích làm việc đâu trời ơi!
Ngẩn ngơ một hồi lâu, Dương Thiếu Phong mới hít sâu một hơi, nói: "Tôn nhi vô năng, quả thực không nghĩ ra được diệu kế gì quá hay ho."
Chu Lão Tứ nghi thần nghi quỷ nhìn Dương Thiếu Phong nửa buổi trời, thấy sắc mặt Dương Thiếu Phong không giống như đang giả vờ, liền không nhịn được mà ném ánh nhìn về phía Hạ Nguyên Cát, lại thấy Hạ Nguyên Cát cũng đang nhíu chặt mày, ra vẻ thần du thẫn thờ.
Hít sâu một hơi, Chu Lão Tứ bưng chén trà trên bàn lên uống một hơi cạn sạch, trầm giọng nói: "Xây! Trường học phải xây, sông ngòi cầu cống cũng phải sửa!
Chẳng qua chỉ là tiền mà thôi, chỉ cần quốc khố không trống rỗng, thì vẫn có thể chống đỡ được. Cho dù quốc khố có trống rỗng, trẫm vẫn còn nội khố, Trịnh Hòa cũng có thể liên tục mang về một ít thu nhập, năm nay trẫm không dùng binh đối ngoại, năm sau không dùng binh đối ngoại, năm sau nữa không dùng binh đối ngoại, mười năm không dùng binh!"
Hạ Nguyên Cát giơ tay vò vò mái tóc, lúc buông tay ra, lại có tới mấy sợi tóc rơi rụng theo, tự giễu cười một tiếng, mặc kệ mấy sợi tóc rơi xuống đất, Hạ Nguyên Cát nặn ra một nụ cười gượng gạo trên mặt, nói: "Bẩm thần quay về sẽ cùng các vị đồng liêu thương lượng lại cho kỹ, thế nào cũng sẽ có cách thôi."
Chu Lão Tứ gật gật đầu, đứng dậy khỏi sô pha rồi vốn định tát cho Dương Thiếu Phong thêm một phát nữa, nhưng không biết vì sao, cái tát hướng về phía sau gáy Dương Thiếu Phong cuối cùng lại rơi lên bả vai Dương Thiếu Phong.
Chu Lão Tứ vô cớ thở dài một hơi, nói: "Ngươi nói đúng, những chuyện này, vốn dĩ không nên để ngươi phải nhọc lòng, là trẫm đã ép buộc ngươi quá mức, cứ luôn nghĩ rằng ngươi có thể có phương sách hay hơn để chia sẻ lo âu giúp trẫm, mà quên mất ngươi vẫn còn là một đứa trẻ."
Dương Thiếu Phong nhìn Chu Lão Tứ, lại nhìn Hạ Nguyên Cát, chỉ thấy hai bên thái dương của cả hai người đều đã điểm sương hoa râm, không nhịn được mà sống mũi cay xè, nói: "Kỳ thực, cũng không phải là không có cách."
Lời của Dương Thiếu Phong vừa dứt, bước chân vừa mới bước ra của Chu Lão Tứ liền thu lại, người cũng ngồi trở lại sô pha, giận dữ nói: "Đồ hỗn đản, trẫm biết ngay mà, nếu không dùng kế lừa ngươi một cú, ngươi nhất định sẽ giấu giếm không chịu nói thật!"
Mắng Dương Thiếu Phong xong, Chu Lão Tứ lại đắc ý đắc ý nói với Hạ Nguyên Cát: "Thế nào? Trẫm đã bảo tôn nhi của trẫm này rất được việc mà, cho dù không sánh bằng Gia Cát Võ Hầu mưu lược muôn vàn, thì cũng tuyệt đối không phải kẻ tầm thường có thể so bì, điểm mấu chốt là còn biết thấu hiểu cho trẫm cái người làm tổ phụ này nữa."
Dương Thiếu Phong mang bộ mặt ngơ ngác nhìn Chu Lão Tứ đang lật mặt như lật bánh tráng, lại nhìn sang Hạ Nguyên Cát, chỉ thấy người vừa nãy còn mang vẻ mặt sầu lo nay cũng mang đầy vẻ hâm mộ, chắp tay nói với Chu Lão Tứ rằng: "Bệ hạ có được hiền tôn thế này, nên uống cạn một chén lớn!"
Dương Thiếu Phong mặt đầy ngơ ngác nhìn sang Chu Cao Sí lúc nãy còn nhíu mày giờ cũng hết nhíu mày rồi, Chu Chiêm Cơ mang bộ mặt sầu khổ lúc này cũng toàn là vẻ đắc ý, tức thì chỉ muốn hất tung cả cái bàn đi — hóa ra các người đều là ảnh đế cả đấy à? Chỉ có mình tôi là thằng ngốc chắc?
Mẹ kiếp chứ! Mưu lược muôn vàn cái đầu ngươi ấy! Hiền tôn cái đầu ngươi chứ!
Hạ Nguyên Cát nhìn Dương Thiếu Phong đang ngơ ngác, cười nói: "Trạng nguyên công, ngài rốt cuộc có cao kiến gì, không bằng cứ nói thẳng ra đi?"
Chu Lão Tứ cũng thở dài một tiếng nói: "Vào ngày hôm qua, nghĩa phụ nghĩa mẫu của ngươi còn nói với trẫm rằng, khi nữ nhi nhà họ Lâm xuất giá, muốn ban cho nó một bộ phượng quan hạ bộ, lại ban thêm trịch quan và xích trịch y."
Dương Thiếu Phong càng thêm ngơ ngác.
Cái món phượng quan hạ bộ này thì bỏ qua đi, trước thời nhà Tống thì nhà thường dân quả thực không được phép mặc, từ sau khi Triệu Cấu nam độ, nữ nhân dân gian bình thường xuất giá cũng có thể mặc rồi, Đại Minh luật còn ghi rõ rành mạch rằng nữ nhân dân gian xuất giá cũng có thể mặc và đội, cho dù nhà họ Lâm không phải là huân quý, cũng không mang chức trách của Cẩm Y Vị trong người, thì cũng vẫn không tính là vượt chế.
Nhưng còn trịch quan và xích trịch y, thì đây lại là thứ tốt hàng thật giá thật đấy — bắt đầu từ cái tên phá gia chi tử Chu Doãn Văn, quốc vương nhà họ Lý đã được ban cho Cửu Chương thân vương cổn miện, vương hậu của hắn ta cũng được ban trịch quan và xích trịch y.
Thứ này chính là món đồ tốt cấp bậc vương phi hàng thật giá thật, vợ của Chu Chiêm Cơ chính là mặc bộ trang bị này gả vào nhà họ Chu đấy.
Nói một cách khác, bách tính bình thường dùng phượng quan hạ bộ thì không có vấn đề gì lớn lao cả, cũng sẽ không tồn tại nguy cơ vượt chế, nhưng nếu dám dùng đến trịch quan và xích trịch y, thì chỉ có nước chờ cả cửu tộc cùng chết sạch mà thôi — hành vi cấu thành tội mưu phản.
Thu mua lòng người?
Trong đầu vừa nảy ra bốn chữ này, Dương Thiếu Phong liền do dự nói: "Tổ phụ đại nhân, tôn nhi ngược lại có một số suy nghĩ nhỏ nhặt không đáng kể, chỉ là không biết có khả thi hay không."