Cái gọi là thời khắc đỉnh cao, thời khắc đỉnh cao là thế nào?
Bàn về cổ kim, khi Phạm Trọng Yêm từ quan trên điện, trăm quan đưa tiễn, hô vang "Phạm công chuyến này đi, cực kỳ vẻ vang", đó chính là thời khắc đỉnh cao của ông.
Lạn Tương Như hoàn bích quy Triệu...
Sở Bá Vương tự vận bên sông Ô Giang...
Triệu Khuông Dận hoàng bào gia thân...
Đó cũng là thời khắc đỉnh cao của những bậc tiền nhân này!
Thế nhưng, một thân một mình vào Yên Vân, chứng kiến sự chấm dứt nỗi nhục trăm năm của người Hán, hay là lấy thân chính đạo, chôn xương tại quãng nhục nhã trăm năm này. Đối với Văn Ngạn Bác, Phú Bật và những người khác mà nói, có lẽ không còn tồn tại nào đỉnh cao hơn thế nữa.
Cho dù có chết tại Yên Vân, cũng đủ để nghìn thu bất hủ, trăm đời lưu danh rồi!
Cho nên.
Thời khắc này, còn đâu là cộng sự, đồng liêu? Tranh giành thôi, ai giành được thì coi như người đó gặp may lớn.
Thế nhưng, Đường Dịch nhìn về phía Triệu Trinh, đây là đại sự nghìn thu, không dung cho họ tranh qua tranh lại.
"Bệ hạ hẳn rõ nhất, không ai phù hợp hơn con!"
Triệu Trinh nghe tiếng, lặng lẽ nhìn Đường Dịch hồi lâu.
"Ai đi cũng được, nhưng ngươi thì không thể đi!"
"Đúng!" Phú Bật hiếm khi nói chuyện cứng rắn. "Ai đi thì đi, Đại Lang không thể đi!"
Thẳng người dậy, "Đại Lang có biết, thế nào là quốc sĩ không?"
Đường Dịch thực lòng không muốn lãng phí thời gian với những lão nho này, nhưng vì nể Phú Bật vốn là bậc trưởng giả mà chàng tôn trọng, vẫn kiên nhẫn đáp: "Sĩ giả, năng sự giả dã. Quốc sĩ giả, quốc chi tối tài dã."
Phú Bật gật đầu, "Không sai, tài năng độc nhất vô nhị, chính là - quốc sĩ vô song!"
"Đối với Đại Tống, Đại Lang chính là vị quốc sĩ vô song đó. Lão phu tuy không muốn thừa nhận, nhưng lại không thể không thừa nhận, tài năng của Đại Lang, không phải người như chúng ta có thể với tới. Chuyến đi này hung hiểm, không phải sứ giả bình thường có thể so sánh, dù là bệ hạ, hay là triều thần như chúng ta, đều không thể, càng không dám, đưa một vị quốc sĩ vô song vào nơi hiểm địa!"
"Cho nên, chúng ta ai cũng có thể đi, riêng ngươi là không thể!"
---❊ ❖ ❊---
Đường Dịch cạn lời, ngay cả Phú Bật cũng bắt đầu nói dối mở mắt.
Bĩu môi cười, "Nói đến 'quốc sĩ', ta quả thực có chút cảm ngộ."
"Tướng công muốn nghe thử không?"
"Ư......"
Đường Dịch không quan tâm ông ta, "Ta sinh ra trong nhà buôn giàu có, xuất thân từ chốn thị dân phàm tục, lấy lợi đo người, lấy tục an ủi mình."
"Nhưng, may mắn được Phạm sư không chê, dẫn dắt vào kinh, mười năm phấn đấu, lại có được cảm ngộ khác biệt với thuở thiếu thời."
Nói đến đây, Đường Dịch ngẩng đầu nhìn Triệu Trinh, "Không sợ bệ hạ chê cười, trước khi ta bái nhập môn hạ Phạm sư, trước khi đến kinh thành, vẫn luôn không để 'quan', không để 'sĩ đại phu' vào mắt. Dưới sự đốc thúc của thầy, ta cũng tiêu cực đình công, không muốn tiến học."
"Thế nhưng, sau khi thực sự chứng kiến thế nào là quan, thế nào là sĩ đại phu, ta mới hiểu, thế nào là 'sĩ'."
Mọi người nghe chàng nói, không ai không ngơ ngác, không hiểu mọi người đang "tranh" nhau tốt đẹp thế, sao chàng lại nói đến "sĩ".
Đường Dịch tiếp tục nói: "Trước khi rời Đặng Châu, ta tuy biết đạo lý 'Sĩ giả, năng sự giả dã'. Nhưng lại vẫn luôn không hiểu thế nào là 'sĩ nhân văn hóa', thế nào là vinh quang của 'sĩ đại phu'."
"Chỉ tưởng 'sĩ' chỉ là một danh xưng, văn sĩ, dũng sĩ, tử sĩ, phương sĩ......"
"Chỉ tưởng 'sĩ đại phu' cũng chẳng qua là danh xưng cao hơn người khác một bậc, là biểu tượng của quyền lực và tài phú mà thôi."
Đường Dịch nói rất chân thành, không có nửa lời hư ngôn.
Trên thực tế, với tư cách là một người hiện đại, một kẻ xuyên không, cái gọi là "sĩ" của người xưa, với cái "sĩ" bị lạm dụng của hậu thế có gì khác biệt, chắc chắn là không có khái niệm. Thậm chí còn thích dùng 'chủ nghĩa công lợi' của hậu thế để đo lường triết lý đối nhân xử thế giữa người với người, để nhìn nhận cách hành xử của người xưa.
Nhưng thực sự đi một vòng trên thế gian này, thực sự tận mắt chứng kiến thế nào mới gọi là 'sĩ', Đường Dịch mới biết mình đã sai lệch đến mức nào.
"Hồi nhỏ......"
Đường Dịch lẩm bẩm, như thể đang hồi tưởng, "Khi đó cũng từng đọc 'Thích khách liệt truyện' trong 'Sử ký' của Tư Mã Thiên, không khỏi suy nghĩ, đường đường là chính sử quốc gia, cớ sao lại nâng những tên thích khách lên cao như vậy? Cùng lắm cũng chỉ là truyền kỳ, dã thú mà thôi."
Nói đến đây, không khỏi tự giễu lắc đầu, "Về sau mới hiểu tâm huyết của Tư Mã Tử Trường, đây là đang nói cho thiên hạ độc giả biết, thế nào mới là - 'sĩ'!"
"Dự Nhượng 'sĩ vì tri kỷ mà chết', hành thích Triệu Tương Tử để báo thù cho Trí thị."
"Kinh Kha hành thích Tần Vương, 'Phong tiêu tiêu hề Dịch Thủy hàn, tráng sĩ nhất khứ hề bất phục hoàn'."
"Còn có Yếu Ly, Nhiếp Chính, Chuyên Chư, những tên tử sĩ thời Xuân Thu này, không ai không đang nói cho hậu nhân biết thế nào mới gọi là 'sĩ'!"
"Nói cho hậu nhân biết, trách nhiệm mà 'năng sự giả' gánh vác!"
"Sĩ giả, không những phải làm được việc của mình, chuyên tâm việc của mình, mà còn phải hiến dâng vì việc đó!!"
Nói rồi nhìn về phía Phú Bật, "Tướng công nói ta là quốc sĩ vô song, nhưng một kẻ 'sĩ' nói về cái chết, thì còn gọi gì là 'sĩ'?"
Không đợi Phú Bật phản bác, Đường Dịch lại nói: "Chuyện xa xôi không bàn, chỉ nói chuyện hiện tại!"
"Bên cạnh ta có một võ nhân là Hắc Tử, hơn mười năm qua vào sinh ra tử, hộ vệ bên cạnh ta. Một câu phân phó, không nói hai lời, cạo đầu vào Liêu, đó là tử sĩ!"
"Tương doanh Đặng Châu, năm trăm kẻ hãn dũng, lấy một địch mười, chết mới thôi, đó là dũng sĩ!"
Lắc nhẹ hai chữ "khả vi" của Tư Mã Quang.
"Tư Mã Quân Thực biết rõ hai chữ này vừa thốt ra, mình ở nước Liêu sẽ lành ít dữ nhiều, nhưng vẫn không chút do dự. Đó mới gọi là sĩ đại phu! Đó mới gọi là quốc sĩ vô song!"
"Thậm chí Chu Tứ Hải, kẻ thương nhân cả đời công lợi này, nhận lệnh triều đình triệu gọi, cũng bảy mươi tuổi già khiêng quan tài bắc thượng, không mảy may nghi ngờ. Đó mới gọi là sĩ!"
"Nhưng bây giờ, tướng công lại nói, ta là quốc sĩ, không thể phạm hiểm?"
"Liệu có xứng đáng với danh xưng 'sĩ' này không!?"
Phú Bật một hồi hổ thẹn, "Đại Lang nói rất phải......"
Quay đầu nghĩ lại, không đúng. Sao lại để thằng nhóc này xoay vòng lại rồi?
Chỉ nghe Đường Dịch lại bồi thêm một câu: "Tướng công nếu thực sự coi ta là quốc sĩ vô song, vậy thì đừng ngăn cản ta. Chuyến này chỉ mình ta có thể đi, cũng chỉ mình ta mới làm được!"
---❊ ❖ ❊---
---❊ ❖ ❊---
Khi Đường Dịch từ điện Phúc Ninh bước ra, đã là một canh giờ sau.
Vừa ra khỏi, liền thấy ở một góc điện, một cái đầu nhỏ đang thập thò nhìn sang đây.
Nhìn rõ là ai, Đường Dịch không khỏi mỉm cười, rẽ một góc, chậm rãi bước tới.
"Sao muội lại ở đây?" Chính là Phúc Khang.
Phúc Khang nào còn tâm trí đâu mà nói chuyện này với chàng, mày liễu nhíu chặt lại, "Sao huynh không đi thi?"
Đường Dịch bỏ thi, bên ngoài chưa biết, nhưng trong cung đã truyền đi rồi.
"Ư...... sự việc đột ngột, không lo được nhiều như vậy."
Phúc Khang vừa nghe, hốc mắt đã đỏ lên, "Huynh, huynh, sao huynh lại không làm người ta yên tâm chút nào thế......"
Đường Dịch hoảng hốt, "Muội khóc cái gì chứ? Một kỳ điện thí cỏn con, thi hay không có khác biệt gì đâu? Thực sự có việc gấp mà."
"Vậy huynh quay về thi đi!" Phúc Khang mặt nghiêm lại, bộ dáng như thể nàng làm chủ.
Đường Dịch cạn lời nói: "Nha đầu ngốc của ta, đâu có đơn giản như vậy. Ta mà quay về, phụ hoàng của muội sẽ khó xử lắm đấy."
"Vậy...... vậy phải làm sao đây?" Lần này nước mắt như hạt châu đứt dây tuôn rơi.
"Đừng khóc, đừng khóc, nói muội nghe một chuyện."
Đường Dịch đành phải giở mánh khóe, chuyển chủ đề, "Ta lại phải vào Liêu rồi, ba ngày sau."
"A?" Quả nhiên hiệu quả, Phúc Khang sững sờ, cũng quên mất cả khóc.
"Lại đi làm gì?"
"Đi lấy lại đất đai của tổ tông chúng ta!"
"Có nguy hiểm không?"
Đường Dịch không đáp, "Có muốn góp chút sức không?"
Phúc Khang thần tình ảm đạm, "Ta là thân phận nữ nhi thì góp sức gì được? Lại không thể cùng huynh đi."
Đường Dịch cười nói: "Giúp ta một việc."
"Việc gì?"
"Thêu cho ta một lá cờ!"
"Được." Phúc Khang đáp ứng ngay lập tức, chuyện nữ công nàng vẫn làm được.
"Thêu hình dáng như thế nào?"
"Đại - Tống - Long - Kỳ!"
---❊ ❖ ❊---
Chỉ là muốn mượn cơ hội này, để bạn đọc hiểu rằng, đừng dùng chủ nghĩa công lợi hiện đại để suy đoán người xưa.
Những việc chúng ta nhìn thấy ngây thơ, nhìn thấy ngốc nghếch, ở thời đó chỉ là tiêu chuẩn đạo đức cơ bản của người ta mà thôi.
Cái gọi là lòng người không như xưa, văn hóa thiếu hụt, nói có lẽ chính là những điều này chăng?