Don Juan

Lượt đọc: 59 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Lời Đề Tặng

❊ ❊ ❊

Bob Southey! Anh là một nhà thơ, nhà thơ hoàng gia,

Và là đại diện cho cả một dòng giống.

Dẫu quả thật anh đã trở thành một kẻ theo phái Tory vào phút chót,

Thì câu chuyện của anh dạo gần đây cũng chẳng có gì lạ.

Và giờ đây, kẻ phản giáo sĩ anh hào của tôi ơi, anh đang làm gì thế

Cùng với đám thi nhân vùng hồ, kẻ ở người đi?

Một ổ những con người cất giọng ngân vang, trong mắt tôi

Tựa như bốn mươi chú chim sẻ đen trong một chiếc bánh nướng,

Mà chiếc bánh ấy khi được mở ra thì chúng bắt đầu cất tiếng ca’

(Bài ca cũ và phép ẩn dụ mới này thật vẫn đúng đắn),

‘Một món ăn tao nhã để dâng lên Nhà Vua’

Hay Bếp Nhiếp chính, kẻ ưa chuộng loại thực phẩm dường ấy.

Và Coleridge cũng vừa mới chắp cánh bay lên,

Nhưng tựa như một con chim ưng bị vướng chiếc mũ trùm đầu,

Giải thích những vấn đề siêu hình cho cả quốc gia.

Ước gì anh ta chịu giải thích cho lời giải thích của chính mình.

Anh đấy, Bob ạ, hơi bị hỗn xược đấy, anh biết không,

Vì cảm thấy thất vọng trước mong muốn của mình

Là vượt qua tất cả nhữngh ca sĩ ở cõi trần này,

Và trở thành chú chim sẻ đen duy nhất trong chiếc bánh.

Và rồi anh tự vắt kiệt sức mình, hay đại loại thế,

Rồi lăn nhào xuống dưới như một con cá bay

Đang giãy giụa trên boong tàu, bởi vì anh bay quá cao,

Bob hỡi, để rồi rơi xuống vì thiếu nước và trở thành một lão Bob khô khan.

Và Wordsworth trong một chuyến du ngoạn khá dài

(Tôi nghĩ bản khổ lớn in tới năm trăm trang)

Đã cống hiến một mẫu vật từ phiên bản mênh mông

Về hệ thống mới của ông để làm rối trí các bậc hiền triết.

Đó là thơ ca, ít nhất là theo lời khẳng định của ông,

Và có lẽ trông sẽ là thế khi chòm sao Thiên Khuyển nổi giận,

Và ai hiểu được nó chắc sẽ có khả năng

Xây thêm một tầng cho tháp Babel.

Các ngài, do ẩn dật quá lâu

Tránh xa những còn người thanh cao hơn, đã tự quây quần bên nhau

Tại Keswick, và qua sự dung hợp không ngừng

Trong tâm trí của nhau, cuối cùng đã đâm ra

Cho rằng, như một kết quả lô-gic nhất,

Rằng thơ ca chỉ dành riêng những vòng nguyệt quế cho các ngài.

Có một sự hẹp hòi trong một quan niệm như thế,

Khiến tôi ước gì các ngài đổi vùng hồ lấy đại dương.

Tôi sẽ không bắt chước cái suy nghĩ tầm thường ấy,

Cũng chẳng đúc kết lòng yêu bản thân thành một thói hư tật xấu đê hèn như thế,

Đổi lấy toàn bộ vinh quang mà sự cải đạo của anh mang lại,

Vì vàng bạc, tự thân nó, không bao giờ nên là cái giá của nó.

Anh có bổng lộc của mình; phải chăng vì điều đó mà anh làm việc?

Và Wordsworth có chiếc ghế của ông trong Sở Thuế vụ.

Các anh đúng là những kẻ tồi tàn—thật vậy—nhưng vẫn là nhà thơ

Và được an vị một cách chính đáng trên ngọn đồi bất tử.

Tán nguyệt quế của các anh có thể che đi cái trán hói,

Hoặc có lẽ là vài nét thẹn thùng đạo đức; cứ để chúng đi.

Tôi chẳng thèm ghen tị với hoa trái hay cành lá của các anh đâu,

Và về thứ danh tiếng mà các anh muốn thâu tóm ở cõi đời này,

Trường đua là của chung và luôn rộng mở

Cho tất cả những ai cảm nhận được ngọn lửa tiềm ẩn bên trong.

Scott, Rogers, Campbell, Moore, và Crabbe sẽ cùng thử sức

Đấu lại các anh trước phán quyết của hậu thế.

Còn tôi, kẻ lang thang cùng các Nàng Thơ đi bộ,

Không tranh giành với các anh trên lưng tuấn mã có cánh,

Tôi cầu mong số phận sẽ mang lại cho các anh, khi nàng muốn,

Thứ danh tiếng mà các anh hằng ghen tị và thứ kỹ năng mà các anh đang cần.

Và hãy ghi nhớ rằng một nhà thơ chẳng mất mát gì

Khi trao cho những người anh em của mình trọn vẹn phần công trạng,

Và việc phàn nàn về thời đại ngày nay

Chẳng phải là con đường chắc chắn dẫn đến lời ca tụng mai sau.

Kẻ nào cất giữ vòng nguyệt quế của mình cho hậu thế

(Những kẻ không thường xuyên đòi hỏi phần thừa kế huy hoàng ấy)

Nói chung chẳng có mấy mùa vụ dư dả để mà tiếc nuối, hắn ta

Chỉ tự chuốc lấy tổn hại bởi chính sự quả quyết của mình.

Và dẫu cho đây đó có vài báu vật huy hoàng

Nổi lên như thần Titan ngoi lên từ lòng đại dương,

Thì phần lớn những kẻ khiếu kiện kiểu ấy lại kéo nhau đi

Đến—Chúa mới biết nơi nào—vì chẳng ai khác có thể hay biết.

Nếu rơi vào những thời buổi nhiễu nhương với những lời lẽ độc địa,

Milton đã kêu cứu vị thần báo oán, là Thời Gian,

Nếu Thời Gian, vị thần báo oán, căm ghét những bất công giáng xuống đời ông

Và khiến cho từ Miltonic mang ý nghĩa siêu việt,

Thì ông đã không thèm hạ mình phản lại tâm hồn trong những khúc ca,

Cũng chẳng biến chính tài năng của mình thành một tội ác.

Ông không hề căm ghét người cha để ca tụng đứa con,

Mà giữ vững tư thế của một kẻ căm thù bạo chúa cho đến tận cùng.

Ngươi nghĩ rằng, liệu ông ấy, cụ già mù lòa ấy, có thể trỗi dậy

Như Samuel từ cõi chết để một lần nữa làm đông cứng

Dòng máu của những kẻ trị vì bằng những lời tiên tri của mình,

Hay lại sống lại—lại bạc phơ mái đầu

Bởi thời gian và thử thách, cùng với đôi mắt bất lực ấy

Và những đứa con gái vô tâm—tiêu tụy, xanh xao và nghèo khó,

Liệu ông có tôn thờ một vị sultan? Liệu ông có tuân lệnh

Cái thái giám trí tuệ Castlereagh?

Một kẻ đê tiện lạnh lùng, mặt dày, điềm tĩnh!

Nhúng những ngón tay non nớt, bóng bẩy của nó vào dòng máu của Ireland,

Và do đó được huấn luyện để thèm khát những cuộc tàn sát lớn hơn,

Bị điều chuyển sang để ngấu nghiến một vùng đất chị em,

Cái công cụ tầm thường nhất mà bạo tyr có thể đòi hỏi,

Với vừa đủ chút tài năng chứ chẳng hơn,

Để kéo dài những chiếc xiềng xích do kẻ khác cố định sẵn

Và dâng lên chén thuốc độc đã được pha sẵn từ lâu.

Một kẻ hùng biện với những lời lẽ sáo rỗng được dập khuôn,

Hèn hạ một cách vô ngôn và hoàn toàn hợp pháp,

Đến mức ngay cả những kẻ nịnh hót trơ trẽn nhất của nó cũng không dám ca tụng,

Cũng như kẻ thù—tất cả các quốc gia—đều chẳng thèm mỉm cười.

Ngay cả một tia lửa của sự lầm lẫn dí dỏm cũng chẳng thể bùng lên

Từ cối xay không ngừng nghỉ của cái bánh xe Ixion ấy,

Cứ quay mãi, quay mãi để mang lại cho thế giới một khái niệm

Về những cực hình vô tận và sự chuyển động vĩnh cửu.

Một kẻ vụng về ngay cả trong cái nghề gớm ghiếc của mình,

Và vá víu, chắp vá, để lại đằng sau

Thứ gì đó khiến những kẻ sai khiến nó phải sợ hãi,

Những quốc gia cần được kìm kẹp và những tư tưởng cần bị giam hãm,

Âm mưu hay hội nghị sắp được triệu tập,

Đang còng lưng chế tạo xiềng xích cho toàn thể nhân loại,

Một kẻ thợ hàn chuyên tạo ra nô lệ, kẻ chuyên vá những xiềng xích cũ,

Với sự ghê tởm của Chúa và loài người làm món lợi thu về.

Nếu chúng ta có thể phán đoán vật chất qua tâm trí,

Bị hoạn đến tận xương tủy, nó

Chỉ có đúng hai mục đích, làm sao để phục vụ và trói buộc,

Cho rằng cái xiềng xích nó đang đeo thì ngay cả người bình thường cũng mang vừa,

Là kẻ Eutropius giữa đám ông chủ lắm quyền nhiều thế của nó, mù quáng

Trước giá trị cũng như sự tự do, trước sự khôn ngoan cũng như trí tuệ,

Không hề sợ hãi, bởi vì chẳng có chút cảm xúc nào ngự trị trong băng giá;

Ngay cả lòng dũng cảm của nó cũng ngưng trệ thành một thói hư tật xấu.

Ta biết quay về đâu để không phải nhìn thấy những gông xiềng của nó,

Bởi vì ta sẽ không bao giờ chịu cảm nhận chúng đâu. Hỡi nước Ý,

Linh hồn La Mã đang hồi sinh muộn màng của ngươi đang chùng xuống

Dưới lời dối trá mà cỗ máy nhà nước này đã thổi vào ngươi.

Tiếng xích khua vang của ngươi và những vết thương hãy còn rớm máu của Ireland

Đều có những tiếng nói, có những chiếc lưỡi để cất lên kêu cứu thay cho ta.

Châu Âu vẫn còn đầy rẫy nô lệ, đồng minh, vua chúa và quân đội,

Và Southey vẫn đang sống để ca tụng họ một cách vô cùng tồi tệ.

Trong lúc này, thưa Ngài Nhà Thơ Hoàng Gia, tôi xin tiến hành đề tặng

Khúc ca này đến ngài bằng những vần thơ chân phương, mộc mạc.

Và nếu trong những lời lẽ nịnh hót mà tôi không đưa ra lời tiên tri nào,

Đó là bởi vì tôi vẫn giữ vững sắc phục vàng và xanh của mình;

Chính trị của tôi cho đến nay vẫn đang trong quá trình học hỏi.

Việc phản bội lý tưởng sao mà thời thượng quá đi mất,

Đến mức giữ vững một niềm tin đã trở thành một nhiệm vụ

Nặng nhọc tựa việc của Hercules. Chẳng phải vậy sao, hỡi kẻ cuồng tín phái Tory của tôi ơi?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.