Gargantua Và Pantagruel

Lượt đọc: 604 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 13
—Cách Lãnh Chúa Basche, Noi Theo Bậc Thầy Francis Villon, Ban Thưởng Cho Các Gia Nhân Của Mình.

❊ ❊ ❊

Sau khi tống cổ gã sai nha đi trên con Ngựa Héo Mắt Lác — hắn vẫn thường gọi con ngựa chột một mắt của mình như thế — Basche liền cho gọi phu nhân, các nữ tỳ và toàn thể gia nhân tề tựu tại chòi nghỉ trong vườn; ông cho dọn rượu ra, kèm theo vô số bánh nướng, thịt đùi hun khói, trái cây cùng các thức nhắm khác để ăn quà chiều; ông vui vẻ nâng ly cùng mọi người, rồi kể cho họ nghe câu chuyện này:

Thời niên thiếu, bậc thầy Francis Villon đã lui về ở ẩn tại St. Maxent xứ Poitou, dưới sự bảo trợ của một vị viện phụ hiền lành, tử tế tại đó. Để giải trí cho dân chúng, ông nhận tổ chức một vở kịch về cuộc đời thương khó của Chúa, theo lối diễn và phương ngữ của vùng. Khi các vai diễn đã được phân chia, vở kịch đã được tổng duyệt và sân khấu đã sẵn sàng, ông bèn thưa với thị trưởng và các bô lão rằng vở kịch có thể công diễn sau hội chợ Niort, chỉ còn thiếu đạo cụ và vật dụng cần thiết, nhất là trang phục cho các vai diễn; thế là ngài thị trưởng cùng các vị bô lão đã lo liệu chu toàn.

Villon, để chuẩn bị trang phục cho một lão già quê mùa, râu tóc bạc phơ sẽ đóng vai Chúa Cha, liền sang xin Cha xứ Stephen Tickletoby, thủ kho của tu viện dòng Phanxicô ở địa phương, cho mượn một chiếc áo tế và một dải khăn choàng. Tickletoby từ chối, viện dẫn rằng theo quy chế của tỉnh dòng thì tuyệt đối cấm cho người đóng kịch mượn hay biếu xén bất cứ thứ gì. Villon đáp lại rằng quy chế đó chỉ áp dụng cho các trò hề, kịch vui, trò hề nhảm nhí, và các cuộc vui chơi trác táng, chứ ông chỉ xin những thứ từng được cho phép ở Brussels và các nơi khác. Mặc cho lời giải thích ấy, Tickletoby vẫn lạnh lùng bảo ông cứ tự lo lấy chỗ khác nếu muốn, chớ có tơ tưởng gì đến kho y phục của tu viện. Villon bèn đem chuyện này kể lại cho các diễn viên nghe như một hành vi vô cùng ghê tởm; ông còn nói thêm rằng chẳng mấy chốc Chúa sẽ trừng phạt và biến Tickletoby thành một tấm gương tày tỏi.

Vào ngày thứ Bảy tiếp theo, ông nhận được tin báo rằng Tickletoby, cưỡi trên con lừa tơ của tu viện — người ta gọi con ngựa cái non chưa từng chịu đực ấy là như vậy — đã đi khất thực ở St. Ligarius, và sẽ quay về vào khoảng hai giờ chiều. Hay tin, ông bèn tổ chức một cuộc diễu hành cho đám quỷ sứ trong vở kịch đi khắp thị trấn. Tất cả bọn chúng đều được trang bị lốt da sói, da bê, da cừu, được viền và trang trí bằng đầu cừu, sừng bò và những chiếc móc phơi thịt lớn ở nhà bếp, thắt lưng bằng những chiếc dây nịt da bản rộng, nơi treo lủng lẳng những chiếc mõ bò và lục lạc ngựa to tướng, tạo ra một thứ âm thanh điếc tai nhức óc. Vẻn vẹn trong vuốt, một số cầm những chiếc gậy đen nhét đầy pháo hoa và pháo tép; số khác cầm nhữnghúc củi dài đang cháy rừng rực, cứ đến mỗi góc phố là lại tung ra từng nắm bột nhựa thông, tạo ra những ngọn lửa và làn khói kinh hoàng. Sau khi dẫn bọn chúng đi vòng quanh trong sự thích thú tột độ của đám đông và nỗi kinh hoàng tột cùng của lũ trẻ nhỏ, cuối cùng ông đưa chúng đến một bữa tiệc tại một ngôi nhà mát ngoài cửa ô dẫn đến St. Ligarius.

Khi đến gần nơi đó, ông thoáng thấy Tickletoby từ xa đang trên đường khất thực trở về, liền đọc tặng đám quỷ mấy câu thơ hỗn hợp:

Hic est de patria, natus, de gente belistra,

Qui solet antiqua bribas portare bisacco. (Motteux viết:

'Hic est mumpator natus de gente Cucowli,

Qui solet antiquo Scrappas portare bisacco.’)

Quỷ sứ liền kêu lên: "Đứa nào chứ cái thói tu hành ấy, thì đáng mỏi cổ lắm rồi; cái gã ăn mày bủn xỉn nghèo hèn ấy đến một chiếc áo tế rách cho cha già mà cũng tiếc không cho mượn; chúng ta hãy hù dọa hắn một phen đi." Villon bảo: "Nói hay lắm; nhưng hãy nấp đi cho đến khi hắn đi ngang qua, rồi bất ngờ tập kích hắn bằng pháo và củi cháy của tụi bây." Khi Tickletoby đến nơi, tất cả bọn chúng liền đổ xô ra đường chặn đầu hắn, và với vẻ mặt ghê rợn, chúng ném lửa từ mọi phía vào người hắn lẫn con lừa tơ, vừa lắc lục lạc leng keng vừa hú hét như những con quỷ thực thụ: Hho, hho, hho, hho, brrou, rrou, rrourrs, rrrourrs, hoo, hou, hou hho, hho, hhoi. "Cha Stephen ơi, chúng con diễn quỷ có cừ khôi không nào?" Con lừa tơ lập tức hoảng hồn vía, bắt đầu lồng lộn, hí vang, đái tháo, chạy trót, đánh rắm, nhảy nhót, phi nước đại, đá hậu, tung vó, lồng lộn, nhảy chồm, với những cú giật kép và cái lắc mông liên hồi; đến nỗi nó hất văng Tickletoby xuống đất, mặc dù hắn đã cố bám chặt vào cái yên ngựa bằng tất cả sức lực của mình. Khổ nỗi dây cương và bàn đạp của hắn lại làm bằng thừng; còn chiếc sandal bên chân phải thì vướng víu, xoắn chặt đến mức dù có mất mạng hắn cũng chẳng rút chân ra được. Thế là hắn bị con lừa kéo lê lết dọc theo con đường, mông trần cọ sát vào đất rớm máu; con lừa vẫn tiếp tục tung những cú đá hậu vào người hắn, vì hoảng sợ mà chạy lạc qua cả hàng rào lẫn hào nước, đến nỗi sọ dày của hắn bị va đập đến mức bộ não nhão nhoét văng tung tóe gần cây thánh giá Osanna. Rồi hai tay hắn rớt rời ra, bên này một chiếc, bên kia một chiếc; và đôi chân hắn cũng chịu chung số phận ngay lúc đó. Tiếp theo, con lừa tàn sát ruột gan hắn máu me đầm đìa; và khi về đến tu viện, nó chỉ mang lại mỗi chiếc giày sandal bên chân phải bị xoắn xít, để mặc người ta đoán già đoán non xem phần còn lại đã trôi dạt về đâu.

Villon, thấy mọi chuyện đã diễn ra đúng như ý muốn, liền bảo với đám quỷ: "Các ngươi diễn hay lắm, những quý ông quỷ sứ của ta ạ, các ngươi diễn xuất sắc lắm; ta dám cá là các ngươi sẽ vượt qua chính mình. Ta thách đố đám quỷ ở Saumur, Douay, Montmorillon, Langez, St. Espain, Angers; thậm chí, thề có Chúa, cả đám quỷ ở Poictiers nữa, dù chúng có khoác lác hay ra vẻ ta đây đến đâu đi nữa, cũng chẳng thể bì kịp các ngươi."

Basche quay sang các gia nhân và nói: "Thế đấy, các bạn của ta, ta tiên đoán rằng từ nay về sau các ngươi sẽ diễn rất tuyệt vở kịch bi hài này, ngay từ lần đầu tiên mà các ngươi đã khéo léo bẫy, nện, đánh đập và giã nhừ tử gã sai nha đến thế. Từ hôm nay, ta tăng gấp đôi tiền lương cho các ngươi. Còn em yêu," ông quay sang phu nhân và nói, "em muốn thưởng thế nào tùy ý; em biết rõ em là thủ quỹ của anh mà. Về phần anh, trước hết và trên hết, anh nâng ly chúc sức khỏe tất cả mọi người. Nào, chuyền tay nhau đi; rượu vừa ngon lại vừa mát. Thứ đến, này anh quản gia, hãy nhận lấy chiếc chậu bạc này; anh trao nó hoàn toàn cho anh. Tiếp theo, hỡi các kỵ sĩ của ta, hãy nhận lấy hai chiếc cốc mạ bạc này, và nhớ đừng có đánh roi ngựa đám tiểu đồng trong vòng ba tháng tới. Em yêu, hãy để tụi nó nhận những chiếc lông vũ màu trắng đẹp nhất của anh đính khóa vàng. Thưa ngài Oudart, chiếc bình bạc này là phần của ngài; chiếc bình kia anh tặng cho các đầu bếp. Tặng các người hầu phòng chiếc giỏ bạc này; tặng những kẻ chăn ngựa chiếc thuyền mạ bạc này; tặng gã gác cổng hai chiếc đĩa này; tặng mấy người giữ ngựa mười chiếc bát này. Trudon, anh hãy nhận những chiếc thìa bạc và chiếc hộp đựng đường này. Này anh gia nhân, hãy lấy chiếc lọ muối lớn kia. Hãy phục vụ ta cho tốt, và ta sẽ ghi ơn các ngươi. Bởi vì, xin thề trên danh dự của một quý ông, ta thà chịu ăn một trăm nhát kiếm trên mũ giáp trong chiến dịch phục vụ tổ quốc còn hơn là bị lũ sai nha đểu cáng ấy trát trát đòi hầu tòa dăm ba lần chỉ để chiều lòng cái tên viện phụ béo ú này."

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 28 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.