Đôi khi, ngôn ngữ cũng là một loại vũ khí, đâm thẳng vào nội tâm, hơn nữa lại vô cùng sắc bén.

Ian bị những lời của Triệu Cường làm cho choáng váng, anh ta sững sờ, sau đó là vẻ mặt ngơ ngác.

"Tôi không chắc, tôi thấy những gì anh nói có chút..., không, tôi không biết, nhưng tôi nghĩ rằng..."

Tôi không chắc, tôi không biết, tôi nghĩ rằng.

Bây giờ Ian cũng chỉ có thể nói được bấy nhiêu. Người vừa mới được thăng chức như anh ta vốn đã có chút lung lay về ý định nhảy việc, nhưng những lời của Triệu Cường đã khiến chút kỳ vọng vào tương lai mà anh ta có được nhờ sự thăng tiến này, ngay lúc này đang tan biến nhanh chóng như băng tuyết dưới ánh mặt trời gay gắt.

Triệu Cường tỏ vẻ nghiêm nghị, anh lắc đầu, khẽ nói: "Xem ra anh vẫn chưa hiểu rõ hoàn cảnh hiện tại của mình đâu. Tôi đổi cách khác hỏi lại anh cùng một câu hỏi này: Anh phụ trách một phòng thí nghiệm, vậy anh có dự án không? Anh có vốn không? Anh có cấp dưới đủ năng lực không?"

Ian khẽ thở dài.

"Tôi... có rất nhiều ý tưởng, tôi có một đề tài, tôi muốn chứng minh vài điều, tôi cần sự hỗ trợ, nhưng bây giờ tôi..."

Ian nói rất mơ hồ. Anh ta là một nhà khoa học, nhưng một nhà khoa học chưa chắc đã có thể diễn đạt ý tưởng của mình một cách chính xác và trôi chảy, nhất là trong tình trạng tư duy hỗn loạn như hiện tại, ngay cả việc sắp xếp ngôn từ của bản thân cũng trở nên khó khăn.

Triệu Cường căn bản không cần Ian phải nói gì thêm.

"Một người làm sao để hiện thực hóa giá trị nhân sinh của mình? Anh nhìn nhận giá trị của bản thân như thế nào, anh đánh giá giá trị nhân sinh của mình ra sao?"

Ian có vẻ hơi đau khổ, anh ta hạ thấp giọng: "Giá trị nhân sinh, anh nói với tôi về giá trị nhân sinh? Giá trị quan của tôi chính là tôi muốn làm một chút việc, làm những việc có lợi cho nước Anh, cho thế giới, cho nhân loại!"

"Anh nói muốn đóng góp và làm những việc có ích cho thế giới và toàn nhân loại, mục tiêu này rất vĩ đại, nhưng anh đang làm việc cho nước Anh, và còn là cơ quan tình báo. Ian, anh hoặc là chọn lặng lẽ cống hiến cả đời cho mặt trận bí mật của nước Anh, hoặc là dốc toàn lực cho mục tiêu vĩ đại của mình."

Ian xòe tay nói: "Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi đã vào phòng thí nghiệm Cotswold, tôi cứ ngỡ ở đây có thể hiện thực hóa giấc mơ của mình nhanh hơn."

"Nhưng anh đã sai, đúng không?"

Triệu Cường nhìn Ian đầy vẻ thương cảm, rất bất đắc dĩ nói: "Ian, anh đã chọn sai nơi để thực hiện giá trị của mình rồi. Để tôi nói cho anh biết, nước Anh đã không còn là nước Anh ngày trước nữa. Nước Anh hiện tại đã mục nát và sa đọa. Anh bây giờ vẫn chưa hiểu rõ hoàn cảnh của mình sao? Những kẻ vô năng lại ở vị trí cao, còn những người trẻ tuổi đầy tài năng như anh lại không nhìn thấy tương lai và hy vọng. Anh đã lập được thành tích, anh đã đưa ra kết quả, nhưng chỉ vì đe dọa đến địa vị của cấp trên mà bị quét ra khỏi cửa. Họ cho anh một phòng thí nghiệm, nhưng Ian, anh là nhà khoa học, anh biết một phòng thí nghiệm không có gì cả, chỉ dựa vào một mình anh thì có thể làm nên trò trống gì?"

Ian thở dài một tiếng nặng nề.

Triệu Cường rất trịnh trọng nói: "Anh là một thiên tài, anh đã học tập rất lâu, anh hy vọng có thể góp một phần sức lực cho đất nước mình, nhưng Ian, chẳng lẽ anh vẫn không hiểu sao? Đất nước của anh không còn cần những người như anh nữa. Một người có giá trị cá nhân, có giá trị xã hội, nếu có thể vừa thực hiện được giá trị cá nhân mà vừa đáp ứng được nhu cầu giá trị xã hội thì đương nhiên là tốt nhất, nhưng vấn đề là đất nước không cần anh nữa, anh không thể đóng góp cho đất nước này, càng không thể thực hiện giá trị cá nhân của mình."

Ian hoàn toàn im lặng.

Triệu Cường chậm rãi nói: "Tại sao tôi lại nói đất nước của anh không cần anh nữa? Rất đơn giản, anh nhìn xem nước Anh hiện tại đã trở thành bộ dạng gì rồi. Tất cả mọi người đều thiển cận và chạy theo lợi nhuận. Những dự án nghiên cứu khoa học cơ bản bị cắt bỏ, chỉ những dự án có thể nhanh chóng kiếm lợi nhuận về mặt thương mại mới nhận được đầu tư. Dù là công nghệ quốc phòng, hay khoa học cơ bản và khoa học tự nhiên, căn bản đều không nhận được kinh phí. Anh có thấy như vậy không?"

Ian bất lực gật đầu.

"Nước Anh bây giờ nhìn bề ngoài vẫn còn rất hào nhoáng, nhưng đây là gì? Đây là hồi quang phản chiếu, là đang ăn bám vào hào quang quá khứ. Mười năm sau thì sao? Hai mươi năm sau thì sao? Anh còn trẻ, chẳng lẽ anh muốn cùng nước Anh cứ thế từng bước đi đến mục nát sao?"

"Tôi còn một câu hỏi cuối cùng, tôi không biết anh đang tiến hành nghiên cứu theo hướng nào, nhưng tôi muốn biết anh có thể nhận được sự hỗ trợ gì? Các anh có kỹ thuật không? Các anh có vốn không? Các anh có chuyên gia không?"

Ian đau khổ ôm lấy đầu, anh ta lắc đầu nói: "Đừng nói nữa, đừng nói nữa!"

Triệu Cường chậm rãi thở ra một hơi, sau đó anh trầm giọng nói: "Nếu không thể thực hiện giá trị xã hội của anh, thì ít nhất cũng phải thực hiện giá trị cá nhân chứ, Ian, anh còn trẻ, trên người anh có vô vàn khả năng, vốn dĩ anh có thể lưu danh trong lịch sử khoa học, một cái tên rực rỡ sắc màu, giống như Newton, Watt, Faraday, Fleming, Maxwell, Ernest. Nghĩ đến những người này, anh có thấy phấn khích không?"

"Nghĩ đến những nhà khoa học vĩ đại đó, họ đã đóng góp bao nhiêu cho sự tiến bộ của nhân loại, nghĩ đến các nhà khoa học Anh thời đó, họ đã thúc đẩy sự tiến bộ của cả thế giới, còn bây giờ thì sao?"

"Anh nên thực hiện giá trị của chính mình, Ian, trước tiên phải thực hiện giá trị bản thân, rồi sau đó anh mới có thể thực hiện giá trị lớn lao hơn. Cũng giống như bà Curie, bà ấy là người Ba Lan, nhưng chỉ ở Pháp bà mới có thể thực hiện giá trị của mình. Còn Einstein nữa, ông ấy là người Đức, nhưng ông ấy chỉ có thể giữ được tính mạng khi đến Mỹ. Chẳng lẽ đây không phải là những ví dụ tốt nhất sao?"

Triệu Cường huyên thuyên nói không ngừng, sau đó anh chìa hai tay ra, vẻ mặt chân thành nói với Ian: "Hãy đến chỗ chúng tôi đi. Tôi không thể hứa hẹn gì về đãi ngộ cho anh, nhưng điều tôi có thể hứa là anh sẽ có một đội ngũ cũng trẻ trung và thiên tài như vậy. Nếu năng lực của anh có thể dẫn dắt đội ngũ này, thì anh là người chịu trách nhiệm; nếu năng lực của anh không đủ, thì anh chỉ đành để người khác dẫn dắt mình."

Ian nhìn Triệu Cường, vẻ đầy suy tư.

"Đội ngũ nghiên cứu khoa học của chúng tôi rất trẻ, đội nghiên cứu hàng không vũ trụ của tôi có độ tuổi trung bình chỉ hơn ba mươi một chút, những người trẻ tuổi sinh thập niên tám mươi đã bắt đầu gánh vác trọng trách rồi. Anh có thể trở thành người dẫn đường của một dự án hay thậm chí là một chuyên ngành không? Điều đó phụ thuộc vào năng lực của anh. Chỉ cần anh có năng lực, anh cứ lên! Vốn? Nhân tài? Hỗ trợ? Không vấn đề gì, tất cả đều không phải vấn đề, mọi thứ đều không phải là vấn đề!"

Eric giơ tay lên, khẽ nói: "Xin lỗi cắt ngang một chút, ba triệu bảng Anh... ừm, phí ổn định cuộc sống..."

Triệu Cường còn chưa kịp nói, Ian đã trầm giọng: "Đó không phải là vấn đề!"

Triệu Cường gật đầu nói: "Đúng, mọi thứ đều không phải vấn đề, vấn đề duy nhất, vấn đề duy nhất! Chính là năng lực của anh. Anh có năng lực, chúng tôi không quan tâm đến quốc tịch, xuất thân, thói quen hay bất cứ điều gì về anh, anh chính là người đứng đầu một dự án. Nếu anh rất giỏi! Anh chính là người đứng đầu một chuyên ngành! Đất nước chúng tôi sẽ dốc toàn lực hỗ trợ nghiên cứu của anh. Đây không phải là lời hứa của tôi, mà là tấm lòng mà một cường quốc đang trỗi dậy nên có."

Nói xong, Triệu Cường thở phào một hơi, nói: "Tôi có đang nói dối không, tôi có đang khoác lác không, có quá nhiều ví dụ có thể chứng minh, anh tự mình phán đoán đi."