La Chiêu Vân nghe xong một phen lời của Tiêu Vũ, dần chìm vào trầm tư. Việc sử dụng Nho học như thế nào, và dùng đến mức độ ra sao, hắn tạm thời chưa có dự tính tỉ mỉ, nhưng sau khi nghe những lời bàn luận của Hoàng môn thị lang, liền cảm thấy đã đến lúc phải nhìn nhận nghiêm túc chủ đề này.
Thời loạn thế muốn tranh giành thiên hạ, cần phải có binh hùng tướng mạnh, nhân tài quân sự, lương thảo sung túc vân vân. Một khi đã đánh xong, tiến gần đến sự thống nhất, làm sao để trị vì thiên hạ liền trở thành quyết định then chốt.
Rất nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân đều từng hừng hực khí thế một thời, nhưng cuối cùng lại đều bị tiêu diệt, chính là vì thiếu đi cương lĩnh chính trị. Khởi nghĩa Khăn Vàng, khởi nghĩa Hoàng Sào, khởi nghĩa Tống Giang Phương Lạp, khởi nghĩa Lý Tự Thành, khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc vân vân, nếu tầm nhìn không đủ, dẫu có mở rộng được địa bàn đầy đủ đi nữa, cũng sẽ hưng thịnh đến cực điểm rồi suy vi, nhanh chóng sụp đổ.
Đại Hoa cần có lý tưởng trị quốc của riêng mình, làm thế nào để hấp thụ pháp luật cũ thời cổ đại cùng chính sách trong tương lai, nắm bắt một mực độ, mới là điều La Chiêu Vân nên cân nhắc. Hắn không thể hoàn toàn dùng các chế độ như Tùy, Đường, Tống, Minh, cũng sẽ không sớm sử dụng các chế độ chính trị tương lai, mà cần có sự hòa trộn. Còn như học thuyết của Nho gia, là phải dùng, nhưng không thể vô hạn khuếch đại.
"Hiện nay Nho học suy vi, còn lại những nhân vật nào? Mạch lạc phát triển ra sao?" Thẩm Lạc tuy có ấn tượng đại khái về Nho gia, nhưng thông tin cụ thể thì vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng.
Tiêu Vũ rất uyên bác, cho nên khi kể lại cũng đâu ra đấy: "Khải bẩm bệ hạ, thời Ngụy Tấn Nam Bắc triều, thậm chí triều đại Tùy trước đây, đều là thời kỳ văn hóa Nho gia rơi vào đáy cốc suy thoái. Như mọi người đều biết, Nho gia từ Tây Hán quật khởi, Đông Hán thần hóa, lại đi vào ngõ cụt của Sấm vĩ thần học. Khởi nghĩa Khăn Vàng đã đập vỡ thần thoại 'vương quyền thần thụ', khiến cho tính chất lừa gạt của Nho học lúc bấy giờ bị phơi bày đại bộ phận, địa vị rớt xuống ngàn trượng."
"Đến thời Ngụy Tấn, chịu ảnh hưởng của chiến loạn, cộng thêm sự hưng khởi của Huyền học, Phật giáo, Đạo giáo, sự dung hội giao thoa giữa người Hán và các dân tộc thiểu số, sự giao lưu của văn hóa Tây Vực vân vân, đã khiến Nho gia mất đi địa vị độc tôn thuở trước. Thế nhưng trong lĩnh vực chính trị, tư tưởng Nho gia vẫn là trụ cột của chính quyền quân thần và gia quốc, cho dù là một số vua chúa Hồ tộc của các dân tộc thiểu số, đến cuối cùng cũng đều tôn Khổng kính Nho. Bởi vì bộ hệ thống này là ôn hòa và hiệu quả nhất, trói buộc bề tôi và bách tính lại, hành sự theo nhân nghĩa lễ trí tín, thiên hạ liền có thể thái bình hơn rất nhiều."
"Đến triều Đại Tùy trước đây, một số đại nho đã đưa ra chủ trương 'tam giáo hợp quy nho', lại gọi là 'tam giáo hợp nhất', chủ trương lấy Nho học làm chủ đồng thời hấp thụ lý lẽ của Phật giáo, Đạo giáo để đáp ứng nhu cầu của quý tộc và bình dân. Trong đó, đại diện Nho học có danh tiếng lớn nhất chính là Ngưu Hoằng, từng giữ chức Lễ bộ thượng thư, xin sửa sang Minh đường, định chế độ lễ nhạc; lại phụng chiếu biên soạn 'Ngũ lễ' trăm quyển, từ đó Nho học phục hưng. Về sau Văn đế chiêu mộ nghĩa học chi sĩ ở Sơn Đông, Mã Quang, Trưởng Tôn Sưởng, Khổng Lũng, Đậu Sĩ Vinh, Trương Hắc Nô, Lưu Tổ Nhân đồng thời được phong làm Thái học bác sĩ, người đương thời gọi là Lục nho. Chỉ có điều về sau do Tùy Dường đế đăng cơ, không nghe lọt tai những lời bàn luận Nho gia này, cho nên từ trung ương đều bị giáng chức đày ra địa phương."
"Là vậy sao, nghe nói Văn đế không thích Nho học, chuyên chuộng hình danh, có chuyện này hay không?" Trước khi xuyên không, La Chiêu Vân vừa mới học qua một năm khoa lịch sử, nhớ lúc học lớp Tùy Đường, gia sư từng nhắc đến một câu trong 'Tùy thư', bên trong có ghi chép Văn đế "không thích Nho học". Đương nhiên đó là lời một phía của Ngụy Trưng khi làm Tùy thư, các học giả đời sau qua khảo cứu đều cho rằng Ngụy Trưng đang cố ý bôi nhọ hoàng đế triều Tùy.
Bởi vì Tùy Văn đế xuất thân từ môn phiệt quý tộc trong tập đoàn sĩ tộc Quan Lũng, từ nhỏ đã vào Thái học chịu sự huân múc của Nho học, sau khi đăng cơ từng chỉ ra trong chiếu thư rằng: "Đạo lý Nho học, huấn giáo sinh nhân, nhận biết nghĩa lý cha con vua tôi, hiểu rõ thứ bậc trên dưới tôn ti, cất nhắc lên triều đình, giao phó cho chức trách, cho nên có thể phò tá việc thời vụ, làm lớn thêm phong hóa." Chỉ tiếc rằng con trai của ông ta là Dương Quảng lại không tiếp tục tuân thủ theo.
Tiêu Vũ thong thả phô bày nói: "Văn đế vẫn rất coi trọng Nho gia, không ngừng nâng cao địa vị của nó, lại lấy tư tưởng cần chính ái dân của Nho gia làm lý tưởng chấp chính, đã thực hiện rất nhiều biện pháp về mặt Nho học, tôn kính Khổng Tử, trọng dụng nho sĩ, biên tu điển tích Nho gia, sùng kinh chuộng lễ, tuyên dương giáo hóa. Mặc dù quốc vận triều Tùy ngắn ngủi, nhưng những cử chỉ tôn sùng này vào lúc đó đối với việc thu phục sĩ nhân, tuyên dương đức hóa, ổn định thống trị đều có tác dụng rất lớn."
La Chiêu Vân khẽ gật đầu, sau một phen đàm đạo với Tiêu Vũ, đã có hiểu biết sơ bộ về mạch lạc phát triển và hình thế học thuyết Nho gia hiện tại. Đợi đến hai ngày tới khi đàm đạo chi tiết với mấy vị đại nho, cũng có thể có kiến thức cơ bản, bắn tên có đích, lắng nghe các thỉnh cầu và đề nghị của họ, sau đó tự mình đưa ra sự lựa chọn.
Hoàng môn thị lang Tiêu Vũ cáo từ xong, La Chiêu Vân đứng dậy, vươn vai một cái, rồi bước ra khỏi phương ngoại, ngắm nhìn cây ngô đồng trong sân tĩnh lặng, hương thơm hoa viên dễ chịu, trăng sáng treo cao, đêm đẹp như nước, mang một vẻ cảnh trí khác biệt.
"Nến bạc ánh thu lạnh bình tranh, quạt lụa nhẹ lay đập đom đóm. Đêm bậc thềm trời mát như nước, nằm ngắm sao Ngưu Lang Chức Nữ!" La Chiêu Vân khẽ thở dài, không kìm được ngâm nhẹ một bài thơ, mấy năm nay chém giết sa trường nhiều hơn, ngược lại lại thiếu đi tâm tình tao nhã thơ từ đó.
Từ khi mười mấy tuổi bắt đầu, xuyên qua đến nay đã hơn mười năm, dường như vẫn luôn không dừng bước chân, chém giết liên miên, sự nghiệp sắt máu khiến bản thân có chút tê dại. Nhưng việc đánh thiên hạ dường như đã đến cửa ải cuối cùng, hoàn thành nhiệm vụ này rồi, còn có việc làm sao chỉnh đốn tài nguyên, non sông tan vỡ sửa chữa thế nào, ứng phó với sóng ngầm triều đình, liệu bản thân có thể trở thành một vị minh quân hay không?
La Chiêu Vân chìm vào trầm tư, ánh mắt sâu thẳm, đăm đăm nhìn ánh trăng, đứng sững một lúc lâu, cho đến khi một bóng người xinh đẹp bước đến bên cạnh.
"Không còn sớm nữa, nên nghỉ ngơi thôi." Giọng nói của người phụ nữ không hề quá mức dịu dàng, nhưng ý quan tâm lại bộc lộ rõ ràng.
La Chiêu Vân quay đầu lại, nhìn người phụ nữ dưới ánh trăng, dáng người cao ráo, đường cong uyển chuyển, một bộ trường váy màu xanh bích, dung mạo không có quá nhiều biểu cảm, nhưng ngũ cảnh tinh tế, vẻ đẹp khuynh quốc khuynh thành, chiếc cổ thon thả như thiên nga, ánh trăng rải lên người, làn da lấp lánh như ngọc, thanh tú thoát tục.
"Thanh Sương, thấy theo ta bốn phương chinh chiến bôn ba, có mệt không?" La Chiêu Vân bỗng nhiên hỏi một câu.
Cố Thanh Sương liếc nhìn hắn một cái. Từ trước đến nay, hắn vẫn là một người cực kỳ có chủ kiến, mục tiêu rõ ràng, chưa từng rườm rà dây dưa, hôm nay thế mà lại sinh ra một số cảm khái khó hiểu.
"Muốn nghe thật lòng sao?"
"Đương nhiên!"
Thanh Sương thần sắc bình thản, ánh mắt ôn hòa, nói: "Hơi mệt, thế nhưng, cũng rất phong phú, có ý nghĩa hơn những hành động lúc trước của em nhiều lắm, em cảm thấy bản thân cũng đang làm đại sự!"
"Ha ha, em quả thật đang làm đại sự, chúng ta đang sáng tạo lịch sử!" La Chiêu Vân cười nhẹ một tiếng, hào khí bỗng sinh.
"Thế nhưng, có thể ở bên cạnh anh làm việc, còn hơn là đi làm đại sự gì đó, đáng để quan tâm hơn nhiều!" Thanh Sương thản nhiên nói một câu, tuy không làm nũng, không lấy lòng, một câu bình thản lại có thể thể hiện ra suy nghĩ chân thật trong lòng cô ấy. Ở bên cạnh người mình yêu là điều cô ấy coi trọng nhất, làm đại sự hay không, cô ấy thực ra không bận tâm.
La Chiêu Vân nghe vậy ngẩn ra, ngay sau đó trong lòng dâng lên một tia ấm áp, chằm chằm nhìn thân hình kiêu ngạo của cô ấy, trong bụng dường như có một ngọn lửa tà, mỉm cười nói: "Đêm nay trẫm ngoài việc đó ra, cái gì cũng không muốn làm, cho dù việc lớn đến đâu, tất cả đều gác lại đi........."
