Từ trong bóng tối, một người chạy tới. Lão nheo đôi mắt già nua nhìn cho kỹ. Khi lão chưa kịp nhận ra cái bóng đen ấy là ai thì bóng đen đã lên tiếng: "Ông chú Tùng!" Lão có chút bực bội, cất giọng như quở trách trẻ con: "Cô Liên! Muộn thế này rồi, sao không vào trong nhà? Còn cái đồ khốn nạn kia đâu? Sao cả con dâu cũng không thấy thế?"
Mộng Liên muốn hỏi lão có nhìn thấy đội trưởng Thạch không, nhưng cô không thốt nên lời. Cô đã đến bước đường cùng lớn nhất! Cô không thể không nói sự thật với lão nữa, nhưng cô thừa biết sự thật sẽ lấy đi mạng sống của lão! Cô đã chuẩn bị bao nhiêu là lời an ủi lão, nhưng giờ phút này gặp lại, lại chẳng nói được câu nào; những lời an ủi giống như thuốc cao dán ngoài da, chỉ có thể xoa dịu bề ngoài chứ không thể chữa lành tâm bệnh. Cô biết rằng, dưới ma trảo của kẻ thù, cái chết của một người là chuyện hoàn toàn bình thường. Thế nhưng, điều đó không thể trở thành lý do khiến lão không đau lòng, không khóc đến chết. Đạo lý là đạo lý, ruột thịt là ruột thịt. Cô biết lão không có tiền, không có đất, mà chỉ có độc nhất một đứa con trai này. Lão hầu như chẳng biết mình sống vất vả và chính trực như vậy vì cái gì, nếu không phải vì lão có một đứa con trai ngốc nghếch. Có con là có tất cả, có con là có sự sống vĩnh hằng. Lão rồi sẽ chết, nhưng con cháu đời đời kiếp kiếp của lão vẫn sẽ sống mãi. Sao cô có thể nói cho lão biết: Thiết Trụ Tử đã qua đời được hai, ba tiếng đồng hồ rồi cơ chứ?
"Cô Liên! Rốt cuộc là chuyện thế nào?" Lão bắt đầu thấy sốt ruột.
"Vào nhà rồi nói!" Cô kéo tay lão bước vào trong nhà.
Lão châm đèn dầu. Dưới ánh đèn, lão nhìn thấy cô Liên sắc mặt tái nhợt, mí mắt sưng húp.
"Cô Liên! Nói đi! Chuyện gì thế?"
Mộng Liên đứng không vững nữa; chân mềm nhũn, quỳ sụp xuống trước mặt lão, ôm chầm lấy đôi chân lão. "Lính Nhật..."
"Lính Nhật làm sao?" Lão gần như hét lên.
"Thiết Trụ Tử!"
"Thiết Trụ Tử?"
"Hết rồi!"
"Hết rồi? Ai cơ?"
Trong phòng chìm vào tĩnh lặng, bấc đèn khẽ nổ lách tách một hai tiếng.
Điền Ma Tử rít vài hơi thuốc, tranh thủ chợp mắt một lát. Mở mắt ra, hắn nhận thức rõ ràng: Mưu tính bấy lâu của mình đã muối bỏ bể, thất bại hoàn toàn! Vì bản cáo mật của hắn mà Vương cử nhân đã bị tống giam, thế nhưng Nhị Cẩu chẳng hề biết ơn hắn, mà chỉ cho hắn vỏn vẹn năm đồng bạc! Năm đồng bạc? Công lao lớn nhường ấy mà chỉ đáng giá năm đồng bạc thôi sao? Thế nhưng, tại sao lúc đó hắn lại chìa tay ra nhận? Năm đồng bạc này giống như một quả núi chặn đứng con đường tiến thân của hắn. Hắn chỉ đáng giá năm đồng bạc thế thôi sao! Sau này, hễ hắn mở miệng đòi Nhị Cẩu, chắc chắn Nhị Cẩu sẽ không thèm tăng thêm cho hắn một xu, bởi vì hắn tốn bao nhiêu sức lực mà chỉ đổi lại được năm đồng bạc! Hắn đắc tội với Vương cử nhân, đội trưởng Thạch, vốn là để vơ vét một khoản tiền kha khá từ tay Nhị Cẩu hoặc đổi lấy một chiếc ghế béo bở, nào ngờ hắn lại tự đạp đổ chén cơm của mình! Hắn hận chính bản thân hắn!
Hồi lâu sau, hắn tự tha thứ cho bản thân, rồi quay sang hận Nhị Cẩu. Nhị Cẩu đã từng phản bội hắn một lần, lần này đương nhiên cũng sẽ lấy oán báo đức. Nhị Cẩu sinh ra đã mang dòng máu chó sói, làm việc cho sói thì sớm muộn gì cũng bị sói ăn thịt, chắc chắn là thế! Giả sử hắn lại đi làm phiền Nhị Cẩu, khéo lại bị Nhị Cẩu bán đứng lần thứ hai không chừng! Ở Văn Thành mà có Nhị Cẩu thì không có Điền Ma Tử!
Hắn lại mua thiếu hai điếu thuốc, rít liền một mạch, cực kỳ nhanh và tàn nhẫn. Quẹt miệng một cái, hắn đi tìm Nhị Cẩu. Hắn quyết định phải dùng thái độ cứng rắn, chút võ nghệ còn sót lại trên người ít nhất cũng có thể khuất phục được Nhị Cẩu; hắn không thể tiếp tục cúi đầu luồn cúi van xin nữa, mà phải đường đường chính chính đòi cho bằng được thù lao đáng lẽ hắn phải nhận!
"Mày lại đến đây làm gì?" Nhị Cẩu hậm hực hỏi.
"Lại — đến?" Điền Ma Tử kéo dài cái từ "lại" khó tiêu hóa ấy ra, như muốn nếm cho cạn kiệt thứ hương vị ẩn chứa bên trong.
"Vừa mới cho mày năm đồng bạc rồi cơ mà!"
Chữ "năm" còn khó nuốt hơn cả chữ "lại", toàn thân hắn dựng cả gai ốc! "Tao nói cho mày biết!" Mặt Điền Ma Tử ánh lên một thứ sắc xanh như đậu đỗ. "Đưa tao năm vạn đồng! Thiếu một xu cũng đừng hòng xong chuyện!"
Can đảm của Nhị Cẩu vốn rất nhỏ, nhưng hắn lại có thói quen bắt nạt kẻ yếu, sợ hãi kẻ mạnh. Hắn coi thường Điền Ma Tử, lại không biết rằng đối phương từng luyện võ công, nên chẳng thèm để hắn vào mắt. "Cút ngay ra ngoài, tao đến năm hào cũng không cho mày nữa đâu!"
"Thật chứ?" Môi Điền Ma Tử không hề run, nhưng gân xanh trên trán lại giật giật. "Thật chứ?" Hắn bước tới gần thêm hai bước.
"Mày định làm gì?" Tay Nhị Cẩu sờ vào súng. Khẩu súng của hắn sinh ra không phải để bắn người, mà chỉ để tự tăng can đảm cho bản thân. Gặp phải những kẻ yếu đuối như ông già hay phụ nữ, hắn cực kỳ thích khoe súng; họ càng yếu đuối, oai phong của khẩu súng càng lớn. Hắn tưởng Điền Ma Tử chẳng qua cũng chỉ là một con nghiện thuốc phiện, hễ nhìn thấy súng là sẽ tè ra quần mà chạy mất dép. "Á chà! Định giở súng hả?" Điền Ma Tử cười lạnh một tiếng. "Nói cho mày biết, Nhị Cẩu! Chúng ta đều làm việc cho người Nhật, chẳng qua là vì muốn kiếm chút ít lợi lộc, mày phải nhìn cho rõ tình hình! Mày định nuốt trọn miếng mồi béo bở, không chừa lại cho anh em chút phần nào, thì hãy lo cái đầu của mày đấy!"
"Mày cút ngay ra ngoài!" Khẩu súng của Nhị Cẩu đã rút ra. Hắn không có ý định lên đạn, hắn sợ tiếng súng nổ; hắn chỉ muốn dọa cho Điền Ma Tử sợ mà chạy mất.
Điền Ma Tử từng giết người, chẳng sợ súng ống hay máu me. Hắn không biết Nhị Cẩu có thực sự muốn bắn mình hay không, nhưng hắn đã hạ quyết tâm phải cướp lấy khẩu súng. Cầm được súng trong tay, hắn tin rằng Nhị Cẩu sẽ phải quỳ gối. Hắn cười nhạt, giơ tay trái lên gãi đầu. Ánh mắt Nhị Cẩu bị bàn tay Điền Ma Tử dẫn dụ hướng lên trên. Tay phải Điền Ma Tử nhanh như chớp chộp lấy cổ tay Nhị Cẩu, lật một cái, Nhị Cẩu đã bị tước vũ khí.
Nhị Cẩu hoảng hốt. Giống như một đứa trẻ nhát gan, hắn định quay đầu chạy trốn. Điền Ma Tử chặn đường lại. Nhị Cẩu cuống lên, định kêu cứu.
Điền Ma Tử không sợ đấu tay đôi với Nhị Cẩu, mà chỉ sợ hắn hô hoán. Nhị Cẩu có đám cận vệ do người Nhật phái đến. Bị bọn chúng trông thấy, nhất định chúng sẽ đi báo cáo với người Nhật, thế thì Điền Ma Tử sẽ không thể lăn lộn ở Văn Thành được nữa.
"Đừng kêu! Đừng nhúc nhích!" Điền Ma Tử hạ lệnh cho Nhị Cẩu. "Đưa tiền cho tao, tao sẽ không đánh chết mày!"
Nhị Cẩu rất sợ chết, nhưng cũng tiếc tiền. Hắn muốn giở trò "mưu mẹo": "Bỏ súng xuống đã, chúng ta từ từ thương lượng."
Điền Ma Tử buông súng xuống. Tim Nhị Cẩu ngứa ngáy, tưởng rằng Điền Ma Tử đã trúng kế. Hắn chực thò tay ra giật lấy súng.
"Tay không được nhúc nhích!" Điền Ma Tử lại ra lệnh: "Nhanh chóng lấy tiền ra đây!"
"Tao có tiền cũng đéo cho mày!" Tay Nhị Cẩu nhanh như cắt chộp tới.
Điền Ma Tử không thèm chớp lấy súng, mà giáng thẳng một quyền vào thái dương Nhị Cẩu. Cú đấm của hắn vừa đúng chỗ lại đúng phương pháp, Nhị Cẩu ngã lăn ra đất ngay tại chỗ. Hắn không có ý định giết Nhị Cẩu, nhưng vì sợ Nhị Cẩu tỉnh lại rồi đi kiện mình, hắn bèn đưa cả hai tay bóp chặt lấy cổ Nhị Cẩu. Nhị Cẩu trợn trắng mắt. Như thể trên tay dính đầy bụi bẩn, Điền Ma Tử phủi phủi hai bàn tay vào nhau, phủi xong, hắn ngây người mất một lát. Sau đó, hắn lục lọi túi áo Nhị Cẩu, nhưng chẳng có mấy tiền. Điền Ma Tử nhổ bọt vào mặt Nhị Cẩu hai bãi. Lấy số tiền ít ỏi vừa tìm được nhét vào túi áo mình, hắn lại tháo cả chiếc nhẫn vàng trên tay Nhị Cẩu. Cuối cùng, hắn giắt khẩu súng trên bàn vào lưng quần. Hắn tỏ ra bình tĩnh, thong thả bước ra ngoài.
Lý Đức Minh vừa đúng lúc đóng cửa thành thì chen được vào trong. Mất toi hơn nửa tiếng đồng hồ, anh mới tìm được đội trưởng Thạch.
Vừa nhìn thấy Lý Đức Minh, con ngươi đen láy như hột cờ đen của đội trưởng Thạch bỗng ánh lên tia sáng, bất giác xoa xoa hai lòng bàn tay. "Thế nào? Thế nào rồi?" Hơi thở nóng hổi phả vào tai lão Lý, ngứa ngáy khó tả. Lão ta đang nóng lòng chờ đợi mệnh lệnh cấp trên là lập tức hành động, để được đánh một trận cho ra trò. Lão không thể trơ mắt nhìn đồng bào Văn Thành lần lượt chết đói dưới tay kẻ thù, trong khi súng đạn của mình vẫn đeo đầm đìa trên người.
"Bảo chúng ta lập tức rút lui!" Lý Đức Minh cũng thất vọng nói.
"Rút lui?" Tim đội trưởng Thạch lạnh ngắt đi phân nửa: "Mẹ kiếp! Thật là nhức đầu!"
"Chúng ta đã đánh một trận đại thắng!" Lý Đức Minh vội vã hạ ngón cái vừa mới giơ lên lúc nãy xuống. "Cánh quân bên phải của địch vượt sông, đã bị lữ trưởng của chúng ta tiêu diệt một nửa. Lúc nãy tôi gặp Hạ Quốc Thăng ở ngoài thành, anh ta nói: Pháo dã chiến của địch vốn có mười hai con la kéo đi, giờ kéo về chỉ còn lại sáu con; nửa thân sau của cỗ xe pháo và sáu con la có lẽ đều bị lữ trưởng của chúng ta giữ lại cả rồi. Nực cười nhất là sáu con la kéo theo nửa cỗ xe pháo mà quân địch vẫn đang diễn tập ở nhà ga! Bọn chúng tưởng rằng chúng ta đến cái gọi là xe pháo là gì cũng không biết nữa cơ chứ!"
"Nói nhanh vào trọng tâm đi!" Đội trưởng Thạch nghe người ta thắng trận, vừa vui mừng lại vừa có chút hụt hẫng — bởi vì chính anh không được tham gia.
"Cánh phải tiêu đời rồi, cánh trái của địch không dám vượt sông đành phải rút lui. Trận không kích hôm ấy, chính là không quân chúng ta đến càn quét cánh trái đang rút lui."
"Càn quét thế nào?" Đội trưởng Thạch hỏi.
"Chi tiết cụ thể thì chưa rõ."
"Nói tiếp đi, phát bực lên được!"
"Chúng ta đã thắng trận, đương nhiên địch trong chốc lát không dám tấn công Tây Sơn." Lời của Lý Đức Minh bị đội trưởng Thạch cướp lời.
"Bọn chúng sẽ không chịu từ bỏ ý đồ đâu, chắc chắn sẽ còn đánh tới!"
"Đúng vậy! Cho nên tôi mới nói là ‘trong chốc lát’ không dám tấn công lại mà! Lữ trưởng đã về đến Vương Thôn, giục chúng ta cũng mau chóng trở về đi!"
"Trở về!" Củ khoai lang luộc trong bụng đội trưởng Thạch như muốn lộn ngược lên cổ, miệng dâng đầy vị nước chua ngoét.
"Nhiệm vụ của chúng ta vốn là đến quấy rối hậu phương của địch. Bây giờ địch đã ngừng tiến công, cánh trái cũng rút về nguyên vẹn, chúng ta đương nhiên không cần phải đánh chiếm Văn Thành nữa, thế thì ba mươi hai người chúng ta —"
"Ba mươi mốt! Đinh Nhất Sơn đã hy sinh rồi! Mẹ kiếp!" Đội trưởng Thạch sửa lại lỗi sai của Lý Đức Minh.
"Ừm, ba mươi mốt người cũng không cần phải hy sinh vô ích nữa, cho nên lữ trưởng bảo chúng ta mau chóng quay về."
"Phát bực! Đi một chuyến công cốc!" Đội trưởng Thạch thừ người ra.
"Mệnh lệnh là mệnh lệnh!"
"Ai mà chẳng biết mệnh lệnh là mệnh lệnh chứ?" Đội trưởng Thạch cáu kỉnh nói. Anh ngẩng đầu nhìn bầu trời đầy sao. "Đằng nào thì hôm nay cũng không ra khỏi thành được nữa rồi!"
"Cửa thành đã đóng rồi còn gì!" Lý Đức Minh bồi thêm một câu.
"Sáng sớm mai, anh ra khỏi thành, thông báo cho những người ở ngoài thành. Bảo họ chờ đợi, thấy chúng ta đều ra khỏi thành an toàn rồi thì các anh hãy đi. Qua sông thì tập trung ở Lý Côn. Giờ thì —" Đội trưởng Thạch suy nghĩ một chút, "Anh đã ăn cơm chưa?"
"Chưa!" Lý Đức Minh tức khắc thấy bụng đói cồn cào. "Vốn định xin lão Trịnh hai cái bánh ăn tạm, ai ngờ trong gian nhà tranh đến một ngọn đèn cũng không thèm thắp!"
"Lão Trịnh vừa mới ra khỏi thành rồi."
"Lão ấy đã đến đây à?"
"Đến báo tôi cẩn thận đấy! Vương cử nhân bị bắt, cô Liên đã ra khỏi thành!"
"Vương cử nhân — chà! Nói không chừng lát nữa chúng ta muốn ra khỏi thành cũng chẳng dễ dàng gì đâu đấy!"
"Nếu tối nay chúng mà tra khảo Vương cử nhân, mười phần thì có tới tám chín phần chúng ta phải ra tay, mặc kệ có mệnh lệnh hay không!"
"Sao cơ?"
"Cái đầu gỗ ấy mà cho hai bạt tai, chẳng phải sẽ khai ra hết sạch sao? Hắn mà phun ra, chúng ta còn sống nổi nữa không? Mau lên, qua quán thuốc phiện hướng tây mà ăn! Ăn xong thì cảnh giác cao độ! Đêm nay không ai được ngủ hết! Cẩn thận đấy!" Đội trưởng Thạch nói một lèo rồi giấu mình vào bóng tối, chuẩn bị thức trắng đêm.
Cách quán thuốc phiện mười bước chân, Lý Đức Minh hóa đá tại chỗ. Tấm rèm nỉ dày của quán thuốc phiện từ từ được vén lên, một tên hiến binh Nhật bước ra. Tấm rèm còn chưa kịp buông xuống, hai kẻ bị trói quặt tay đã bị đẩy ra ngoài, nhanh chóng nhảy phốc xuống dưới mái hiên. Dưới mái hiên treo một ngọn đèn thủy tinh khá sáng. Ngay sau đó, lại có thêm hai tên hiến binh nữa lòi mặt ra. Tranh thủ lúc tấm rèm lửng lơ chưa buông hẳn, Điền Ma Tử đắc ý lắc lư bước ra.
Lý Đức Minh từ một bức tượng đá biến thành làn khói, lao vút vào bóng tối. Không có mệnh lệnh, anh không dám nổ súng, mặc dù súng đã rút sẵn ra tay.
Điền Ma Tử đánh chết Nhị Cẩu, vốn định trốn khỏi Văn Thành để đi nơi khác gây dựng cơ đồ mới. Thế nhưng, hắn không dám trốn, vì sợ sự việc bại lộ. Hơn nữa, trốn đi đâu được chứ? Đến vùng do người Nhật kiểm soát thì sớm muộn gì cũng sa lưới. Còn đến vùng của Trung Quốc á? Thì lại chẳng có thuốc phiện mà hút! Ban đầu hắn không dám trực tiếp bán đứng đội trưởng Thạch, nhưng bây giờ, hắn đang hoảng loạn đến mức quẫn trí, không còn sức đâu mà suy tính thiệt hơn nữa. Hắn quyết định đi chỉ điểm cho hiến binh Nhật. Đến dinh thự họ Vương, hắn bị hụt, không tìm thấy đội trưởng Thạch. Hắn bèn dẫn hiến binh đến quán thuốc phiện. Hai người anh em dưới quyền đội trưởng Thạch nhận lệnh giám sát Điền Ma Tử, đang ở trọ trong quán thuốc phiện. Trước đây, bọn họ cắt cử người luân phiên theo dõi bám đuôi Điền Ma Tử,tùy thời báo cáo hành tung của hắn cho đội trưởng Thạch. Thế nhưng, hôm nay Điền Ma Tử nói với bọn họ rằng hắn muốn cải tà quy chính, đi ám sát Nhị Cẩu, thế nên bọn họ mới buông lỏng cảnh giác cho hắn chút tự do. Đang chờ hắn quay lại trong quán thuốc phiện, nào ngờ Điền Ma Tử lại câu kết với hiến binh Nhật bao vây từ cửa trước lẫn cửa sau, bắt sống cả hai người.
Lý Đức Minh như một mũi tên rời cung, phi như bay đi tìm đội trưởng Thạch.
Nghe xong bản báo cáo ngắn gọn của lão Lý, đội trưởng Thạch chỉ thốt lên một câu: "Mẹ kiếp!" rồi dẫn lão Lý lao đi. Bước chân của họ hệt như những con sư tử dũng mãnh xuống núi vào ban đêm, sải bước dài, tiếng động nhỏ mà cực kỳ nhanh nhẹn. Đến một khúc ngõ nhỏ, anh cùng lão Lý đón đầu nhóm Điền Ma Tử. Bọn chúng vừa đi tới, đội trưởng Thạch để mặc cho chúng đi qua khỏi miệng ngõ, rồi mới lững thững bám theo sau. Điền Ma Tử đi ở bét nhè cuối cùng. Con dao găm của đội trưởng Thạch phóng vụt tới, cắm phập vào mạn sườn hắn, chỉ để lại mỗi phần chuôi gỗ. Điền Ma Tử hét lên một tiếng rồiổ sụp xuống đất. Đội trưởng Thạch rút dao ra, tiện tay tặng luôn cho tên hiến binh đi đầu một nhát vào sau lưng. Cùng lúc đó, đôi bàn tay to lớn của Lý Đức Minh đã túm chặt cổ tên hiến binh còn lại, định bẻ gãy cổ hắn sống tươi. Tên hiến binh đi đầu quay phắt người lại, bóp cò — đó chính là phát súng đầu tiên mà Vương cử nhân nghe thấy trong ngục tối. Hai người anh em vừa bị trói nhanh chóng lách mình sang hai bên, Lý Đức Minh tung một cước đá ngã nhào tên hiến binh đang giương súng, rồi bồi thêm một phát súng vào đầu hắn. Nhanh như chớp cởi trói cho hai người anh em, đội trưởng Thạch hô lớn: "Ra tay!"
Hai tiếng súng nổ vang làm chấn động cả thị trấn. Văn Thành vốn chịu đựng đủ điều áp bức nhục nhã từ lâu đã nung nấu ý chí trả thù, cộng thêm tin tức chiến thắng của quân ta ở ven sông mấy ngày trước, cùng vụ bắt bớ Vương cử nhân ngày hôm nay, người ta chẳng thèm bận tâm xem mình có vũ khí tốt hay tổ chức chặt chẽ gì nữa hay không, chỉ cốt sao có cơ hội là xông lên báo thù. Ngoại trừ mấy tên Hán gian ra, ai nấy đều coi người Nhật là kẻ thù không đội trời chung; lũ giặc Nhật không chỉ sát hại đàn ông, hãm hiếp con gái nhà lành của họ, mà còn đẩy nhân dân Văn Thành vào cảnh đói khát cùng cực. Nhà nào ở Văn Thành cũng có người chết đói!
Trước kia, hễ nghe thấy tiếng súng, họ chỉ biết rúc vào chốn tối tăm, thoi thóp như những kẻ sắp chết chẳng màng đến chuyện thiên hạ; có thế nhẫn nhục bóp nghẹt tâm can, họ mới có thể thở phào thêm chút đỉnh trong bóng tối. Giờ đây, họ đã hiểu ra kẻ thù đang nắm trong tay thứ vũ khí còn tàn độc hơn cả gươm giáo — đó chính là nạn đói! Họ bắt buộc phải vứt bỏ nỗi sợ tiếng súng, vứt bỏ nỗi sợ kẻ thù, mới có thể kéo bản thân thoát khỏi bờ vực cái chết. Cho dù kháng cự mà thất bại, mà bỏ mạng, thì cái chết ấy vẫn vinh quang gấp vạn lần cái cảnh gầy rộc xương xẩu, lủi thủi trút hơi thở cuối cùng trên giường bệnh. Giờ phút này, nghe thấy tiếng súng, họ chẳng những không trốn vào bóng râm, mà trái lại còn vớ lấy bất cứ thứ vũ khí nào kiếm được trong nhà rồi hiên ngang bước ra ngoài. Ngọn lửa phục hận và rửa nhục đã chính thức vỡ đê.
Thuộc hạ của đội trưởng Thạch đã sớm chuẩn bị sẵn sàng, nghe tiếng súng nổ liền từ trong ngõ hẻm, trong nhà dân, trong ngôi miếu hoang hò reo xông ra với vũ khí đầy tay, vừa cẩn trọng vừa hừng hực khí thế. Đội trưởng Thạch dẫn Lý Đức Minh lao về phía ngã tư đường. Trên cột cao ở ngã tư treo một ngọn đèn bão lớn, thứ ánh sáng xanh xám hắt đi xa tít tắp. Đội trưởng Thạch nhìn ngọn đèn, Lý Đức Minh nhìn "vọng gác" dưới đèn. Hai khẩu súng đồng loạt vang lên, ngọn đèn vỡ vụn, phốc một tiếng lóe lên một quả cầu lửa đỏ rực rồi lịm dần, con đường tái mét chìm vào màn đêm tịch mịch. Vọng gác dưới đèn cùng với sự tắt ngấm của ánh đèn đã chìm vào bóng tối vĩnh hằng, máu văng tung tóe trên thân cột. Hai người anh em vừa được đội trưởng Thạch cứu thoát liền chạy ngược về quán thuốc phiện. Đối diện với quán thuốc phiện là tư trạch của Vương cử nhân; nhiệm vụ của họ là phóng hỏa đốt nhà họ Vương. Đội trưởng Thạch và Lý Đức Minh một người bên trái, một người bên phải, dán sát người vào bức tường vách và mặt tiền các cửa tiệm phi nhanh về phía miếu Thành Hoàng nhỏ.
Hai anh em nhận nhiệm vụ phóng hỏa nhà Nhị Cẩu đã tới nơi. Mọi việc không được suôn sẻ cho lắm. Nhị Cẩu cứ thế u u minh minh mà chết, lập tức có kẻ chạy đi báo cáo với quân Nhật. Hiến binh Nhật kéo đến, chẳng thèm màng gì đến thây ma Nhị Cẩu mà sục sạo khắp nơi trước đã — thứ chúng tìm kiếm không phải là hung thủ, mà là những món đồ trân quý dễ bề mang theo. Mang trong mình thứ tâm địa được nhồi sấy từ cội nguồn đảo quốc cùng bản tính quen bề cướp bóc hải tặc, chúng nhìn cái gì cũng thấy ngon ăn. Chúng muốn vơ vét sạch sẽ mọi thứ, nhưng lực bất tòng tâm, đành phải chắt chiu lựa chọn; suy cho cùng thì chúng đâu có đánh được cả cỗ thuyền hải tặc vào tận Văn Thành. Bọn chúng hưng phấn, tham lam, chần chừ; nhìn thấy một món đồ trị giá mười đồng mà cứ ngỡ như đang chiêm ngưỡng núi Phú Sĩ vậy. Ngoài phố vang lên tiếng súng, chúng vẫn tiếc nuối không nỡ dừng tay sục sạo. Tiếng súng lại réo rắt vang lên, chúng hết cách đành nhét bừa đồ đạc vào túi áo túi quần rồi hộc tốc xông ra ngoài. Cửa lớn biến thành chiến trường. Giao tranh chừng mười phút, hai người anh em của chúng ta liền phóng lựu đạn. Mặc kệ lũ giặc đã chết ngỏm bên trong cửa lớn hay chưa, cả hai vòng ra hông viện, trèo tường nhảy vào trong rồi châm lửa phóng hỏa. Đám cháy này nổ ra muộn hơn nhà họ Vương mười phút.
Lửa trong thành vừa bùng lên, anh em mai phục ngoài thành liền ném lựu đạn vào kho hàng.
Để kiềm chế đám lính địch ở nhà ga, họ tản ra, nã súng từ bốn bề tám hướng.
Ánh lửa trong thành ngoài thành nối liền thành một mảng rực sáng bầu trời, binh lính địch trong ngoài thành lập tức tản mác tứ phía. Chúng không tài nào nắm bắt được chủ lực của chúng ta nằm ở đâu, chẳng rõ chúng ta có tổng cộng bao nhiêu quân, đành phải phân bổ lực lượng chú ý đều khắp mọi nơi. Chúng xách súng rảo bước thật nhanh dọc theo chân tường, nào ngờ dân chúng trong thành lại bất ngờ tập kích chúng từ mọi ngóc ngách. Cạnh chân tường, sau gốc cây, đầu ngõ hẻm, ngoài cửa nhà, đâu đâu cũng vung lên dao phay, cuốc xẻng hoặc gậy gộc đánh tới tấp, khiến chúng không sao tiến bước nổi. Chúng cắm lê vào nòng, thấy ai là đâm người nấy, bóng người vây kín xung quanh ngày một đông, có những kẻ tay không tấc sắt lao vào giật súng của chúng. Tiếng hô hoán điên cuồng, tiếng dân chúng cũng gào thét vang trời. Lửa cháy ngày càng dữ dội, người đánh nhau ngày càng đông đúc, chập chờn trong ánh lửa là máu thịt tung bay. Địch xung phong, ta vòng vo bao vây, khắp các con phố chỗ nào cũng có người gò lưng hô hoán, đánh đấm, chém giết lẫn nhau.
Binh địch điều cả súng máy tới. Khi địch đã có cứ điểm phòng thủ, dân chúng ta bắt đầu tản ra, tiếp tục ẩn nấp sau cửa, gốc cây hoặc rạp mình sát đất. Trên đường phố có rất nhiều người ngã rạp không thể động đậy, kẻ thì đã chết, người thì rên rỉ đau đớn; chen lẫn giữa binh lính ta và dân chúng còn có cả xác lính địch, đầu kề đầu, tay chạm tay nằm ngổn ngang một chỗ, chẳng phân biệt được ai là kẻ thắng người thua; dã tâm xâm lược và sự cuồng nhiệt phục hận đã hòa quyện máu của tất cả thành một dòng, nhuộm đỏ cả những con đường.
Sự tham gia hỗ trợ tự phát của nhân dân đã làm gia tăng khí thế cho quân ta. Quân ta đi dập lửa, phá ngục tù, lựa chọn những vị trí hiểm yếu để bất ngờ tập kích địch. Nhờ có nhân dân khắp nơi chặn đánh, địch suốt dọc đường vẫn không hề phát hiện ra những cứ điểm nhỏ lẻ, phân tán khắp nơi của chúng ta. Còn những cứ điểm nhỏ đã được chọn lựa kỹ càng của chúng ta thì vẫn kiên cố bất động, đội trưởng Thạch có lệnh: "Các cứ điểm tự bảo vệ nghiêm ngặt, trừ phi vạn bất đắc dĩ mới được di chuyển!" Cứ thế, những lá cờ được chúng ta bố trí sẵn mới giữ vững được vị trí nhất định giữa chốn hỗn mang, phân tán thì hợp lý, tập hợp thì dễ dàng, liên lạc lại vô cùng chớp nhoáng. Lửa lớn người đông, tiếng súng đì đùng, thế nhưng đội trưởng Thạch lại nắm rõ mồn một chỗ nào có bao nhiêu người, ai đang gánh vác nhiệm vụ gì. Anh bận rộn vô cùng, cũng vô cùng điềm tĩnh, hệt như một chiếc roi da đầy uy lực, quất cho con quay chiến đấu quay cuồng ào ạt.
Sau khi địch đã chiếm được cứ điểm, dân chúng bắt đầu lùi dần về phía sau, binh lính địch bắt đầu đi lùng sục các cứ điểm của chúng ta. Ánh lửa càng thêm rực rỡ, nhưng trong thành lại có phần tĩnh lặng hơn chút ít. Mỗi cứ điểm nhỏ của chúng ta chỉ có chừng một hai khẩu súng, từ trong bóng tối nã đạn cực kỳ chuẩn xác, bình tĩnh, trăm phát trăm trúng về phía địch. Địch tìm thấy cứ điểm của chúng ta nhưng lại chẳng thấy bóng người đâu, chúng bắt đầu nổi điên càn quét điên cuồng bằng súng máy vào nhà cửa, cây cối, cửa hiệu. Sau một trận càn quét dội bom rát rạt, chúng tưởng người của chúng ta đã bỏ mạng sau các vật che chắn, nào ngờ một quả lựu đạn bỗng văng tới, nổ tung ngay cạnh khẩu súng máy. Chúng bắn trả, chúng ta lại ẩn nấp. Cứ thế, những cứ điểm nhỏ của chúng ta trong suốt một tiếng đồng hồ giao tranh, chưa từng dịch chuyển, cũng chẳng hề suy suyển.
Cứ quần thảo kéo chân địch tứ phía như vậy, đội trưởng Thạch trực tiếp chỉ huy, yểm trợ tấn công kho đạn miếu Thành Hoàng nhỏ.
Đội trưởng Thạch xé bỏ chòm râu giả trên mép, vứt phăng đôi giày bông to xù dưới chân — đôi giày mà anh đã đi khi gánh nước ở dinh họ Vương — ra xa tít tắp. Trên chân chỉ còn lại đôi tất vải bông do Đại ma thêu cho, chạy vừa êm chân lại chẳng phát ra một tiếng động; anh chạy, anh nhảy, hệt như một con báo dũng mãnh lao vào trận chiến. Không, chính bản thân anh cũng chẳng cảm thấy mình giống con báo nào cả. Anh đã quên béng mất mình là sinh vật sống bằng da bằng thịt. Anh đã biến thành một luồng khí cực kỳ nóng bỏng, hoặc một viên đạn thép đỏ rực, hễ va phải vật cản là sẽ phát nổ tung trời. Anh quên sạch sành sanh mọi thứ, ngay cả câu cửa miệng "mẹ kiếp" cũng chẳng thèm lẩm bẩm nữa. Anh chỉ nhớ rằng mình phải tiến lên phía trước, mặc cho đằng trước là núi đao hay biển lửa. Chỉ cần anh tiến bước, anh cảm thấy, chẳng có thứ gì có thể cản nổi đường anh đi, anh chính là một quả đạn pháo đang bay lượn ngút ngàn tiếng gió, có thể đánh tan cả một quả núi. Khuôn mặt bảy khúc tám góc của anh trông cứ như vừa được tạc lại bằng dao, các đường nét góc cạnh ngày càng rõ nét hơn. Anh không hề xấu xí, những đường nét góc cạnh trên khuôn mặt anh dù là trong bóng tối hay dưới ánh lửa đều toát lên một vẻ đẹp đặc thù của chiến tranh. Chú thích cho vẻ đẹp ấy chính là sự uy nghiêm và tráng liệt.
Thế nhưng anh không hề hành động liều lĩnh bất chấp. Trách nhiệm và kinh nghiệm mách bảo anh rằng, chiến tranh là để tiêu diệt kẻ thù chứ không phải để bị kẻ thù tiêu diệt. Anh phải dùng sự gan dạ, sức lực, toàn thân tứ chi của mình; đồng thời, anh cũng phải vắt óc suy nghĩ. Anh giống như con hổ chuẩn bị phóng qua khe núi, nhảy cực nhanh, nhưng cũng tính toán vô cùng chuẩn xác; nếu nhắm nghi mắt nhảy bừa, chắc chắn sẽ thân bại danh liệt dưới đáy vực sâu. Anh di chuyển linh hoạt, ẩn nấp khéo léo, cốt là để tránh né nguy hiểm, và hơn hết là để tiêu diệt hiểm nguy.
Đến miếu Thành Hoàng nhỏ, để Lý Đức Minh gài bẫy xử lý hai tên lính gác ngoài cửa, đội trưởng Thạch tự mình hóa thân thành một cơn lốc vòng ra phía sau miếu, kiểm tra xem anh em đã mai phục ổn thỏa cả chưa. Mọi người đều đã sẵn sàng. Anh quay về với tốc độ chóng mặt. Một tiếng hú chim ưng vang lên, súng của anh và Lý Đức Minh đồng loạt khai hỏa. Một tên lính gác ngã gục, Lý Đức Minh bắn trượt, tên lính gác còn lại nhanh chân nhảy phốc vào trong miếu. Phía sau miếu không có tiếng động nào, đội trưởng Thạch biết mọi người đang trèo tường. Lý Đức Minh bước nhanh lên trước, đội trưởng Thạch hét lớn "Tìm chỗ ẩn nấp!" Bản thân anh tung người một cái, hai tay bấu chặt lấy đỉnh tường. Lý Đức Minh vừa định chạy sang bên cạnh, tiếng súng từ trong cửa miếu vang lên, anh vị lấy khung cửa miếu, từ từ ngã quỵ xuống. Quả lựu đạn của đội trưởng Thạch từ trên đầu tường ném thẳng vào trong cửa miếu, một tiếng nổ vang lên trong miếu, đôi chân anh chạm đất, lưng tựa vào tường, thở hổn hển một hơi. Bức tường dường như rung lên bần bật hai cái.
Phía sau miếu vẫn chưa có động tĩnh gì — đội trưởng Thạch sững người: "Lẽ nào có chuyện chẳng lành xảy ra?" Thế nhưng anh không thể rời khỏi cửa trước được, cửa trước là nơi nguy hiểm nhất, nếu không phải tự tay anh trấn thủ thì không xong. Anh đành phải đặt niềm tin vào thuộc hạ rằng bọn họ nhất định sẽ hoàn thành nhiệm vụ. Trong sân vang lên tiếng súng máy, anh biết anh em nhất định đang gặp khó khăn. Anh lê lết dọc chân tường, bò đến cửa miếu, chạm phải đôi bàn chân to lớn của Lý Đức Minh. Tim anh thắt lại một nhịp. Lấy thi thể tráng sĩ họ Lý làm vật che chắn, anh vừa cất giọng gọi khẽ: "Lão Lý! Lão Lý!" vừa ngó tròng mắt vào trong sân, lão Lý đã chẳng thể đáp lời nữa rồi! Ánh lửa rọi từ trên cao xuống, khẩu súng máy được đặt trên chạc cây thông trước chính điện — để có thể bắn vượt qua tường ra ngoài miếu. Tiếng súng máy vừa ngớt một chút, anh nghe thấy phía sau miếu vang lên tiếng súng, lòng thầm kêu lên: "Hỏng bét rồi! Bọn họ không vào được!" Lão có nên chạy ra phía sau xem xét tình hình hay không? Không, lão phải dụ bằng được khẩu súng máy kia ra! Pằng! Anh nã súng về phía cây thông, súng máy lại nổi điên gầm rú. Anh đứng im bất động. Anh đang nghĩ xem phải xử lý thi thể lão Lý thế nào. Chẳng có cách nào cả. Anh không thể vì kéo thi thể người bạn đi mà rời bỏ vị trí chiến đấu của mình. Khoảng cách giữa anh và cái chết cũng chỉ ngắn ngủi tựa như khoảng cách từ anh tới lão Lý mà thôi. Người lính không nghĩ đến cái chết! Người lính nào cũng nên hy sinh oanh liệt như lão Lý thế này! Thi thể thì xá gì! Thứ mà người lính cần lưu giữ lại chính là "Hồn quân nhân"!
Kho đạn nhất định phải hạ cho bằng được, bằng không sự hy sinh của mọi người sẽ chẳng còn mấy ý nghĩa. Hơn nữa, phải hạ ngay lập tức; nếu quân cứu viện của địch kéo đến thì mọi chuyện sẽ vô cùng phức tạp. Đội trưởng Thạch quyết định trèo vào trong miếu. Không lọt được vào miếu, không tìm được vị trí thích hợp, anh không thể ném chuẩn xác quả lựu đạn lên ngọn cây được. Anh không thể chờ đợi thêm nữa. Anh bắt đầu nhích người trèo lên. Mỗi một tấc dịch chuyển, anh lại cảm thấy cái chết đang đến gần thêm một tấc, nhưng anh buộc phải tiến về phía khẩu súng máy. Không những phải tiến lên, mà còn phải hoàn thành mục tiêu một cách an toàn; nếu chỉ dựa vào một luồng dũng khí lao đầu vào cái chết sẽ chỉ khiến anh em liên lụy. Mồ hôi đầm đìa ướt sũng đôi tất bông dày của anh. Anh áp sát người bò rạp trên mặt đất, thế nhưng tâm trí lại lơ lửng giữa không trung. Anh buộc phải kiểm soát từng cử động dù là nhỏ nhất của toàn cơ thể, hơn nữa còn không được phép thở mạnh một tiếng. Anh mệt lả người, đôi bàn tay chai sần như sắt đã bắt đầu run rẩy. Chẳng biết đã bò bao lâu, anh cuối cùng cũng vào được trong cửa miếu, lăn tròn vào một bụi hoa nghênh xuân. Anh từ từ nín thở, ngồim dậy; những cành nghênh xuân che khuất phần đầu anh. Anh vung tay, tung quả lựu đạn ra ngoài. Anh đã thành công rực rỡ. Trước mắt sáng lóa, anh lăn nhào vào chân tường. Cuộn tròn người lại, dán sát vào chân tường, anh thối lui ra phía sau. Ở khu vực phía sau chính điện, anh phát hiện ra lính địch, anh bóp cò nương theo tiếng súng, hú lên một tiếng chim ưng: Chiu, chiu! Léo o o o! Bấu chặt lấy góc tường chính điện, anh nhô đầu ra, bắn một phát, trên đầu tường phía sau lại ló dạng cái đầu người. Binh lính địch hoảng loạn tột độ, chẳng phân biệt nổi phương nào là lưng để mà né tránh làn đạn. Từ trên đỉnh tường có kẻ rơi xuống. Đội trưởng Thạch ngừng nả súng. Bóng tối và bóng tối quần thảo cận chiến. Binh lính địch thưa dần đi. Tiếng thét gác ngoài phố nhỏ dần, nhưng ánh lửa lại rực sáng hơn. Một tên địch đã vứt súng, hộc tốc tháo chạy ra ngoài. Đội trưởng Thạch đứng đợi sẵn. Tên địch chạy sạt qua người anh, anh giáng một quyền nát bét gạc-sê của tên lùn tịt. Lại một tiếng hú chim ưng vang lên, mấy người anh em lao vào chính điện, phía sau vẫn còn tiếng đánh đấm hỗn loạn. Mệnh lệnh của đội trưởng Thạch:
"Mạnh Trường Phát, vào trong hắt dầu hỏa, Tiền Đại Thành, ném lựu đạn!" Mệnh lệnh vừa phát ra, một tiếng chim ưng xé gió. Đội trưởng Thạch dẫn dắt những anh em chưa hy sinh tựa cơn lốc cuốn ra khỏi cửa miếu.
Cách miếu chừng nửa dặm, bầu trời Văn Thành như sập xuống. Tiếng nổ đinh tai nhức óc của kho đạn át đi tất cả mọi âm thanh. Bụi bặm, ngói vỡ, gạch vụn rơi xuống như mưa, tai đội trưởng Thạch điếc đặc cả đi một lúc.
"Mau chóng rút khỏi thành! Ai trèo được tường thì trèo! Ai tìm được xác địch thì lột quân phục của chúng mặc vào, sáng mai giả dạng hỗn chiến trốn ra khỏi thành! Ai không trốn nổi thì tìm nhà dân đáng tin cậy mà trốn vào, chờ cơ hội thoát thân! Kẻ nào muốn tiếp tục chiến đấu thì đánh!" Tất cả đồng thanh hô vang một tiếng "Đánh!"
"Tốt! Tản ra chi viện các cứ điểm!" Dứt lời, đội trưởng Thạch tiên phong lao thẳng vào nơi tiếng súng đang nổ ran trời.
Trời sắp sáng hẳn. Tám người anh em ngoài thành đã thiêu rụi kho hàng, tiêu diệt hơn ba mươi tên địch, phá hủy hai cỗ pháo dã chiến. Lúc rút lui, chỉ mất tích duy nhất một người. Kho hàng vẫn ngút ngàn khói tỏa, những cỗ pháo dã chiến tan hoang nằm ngổn ngang trên sân ga, đám lính địch ngẩn ngơ đứng ngây người trong làn gió mát mẻ của buổi tàn đêm. Chúng chẳng hiểu rốt cuộc đây là thể loại quái quỷ gì nữa. Chúng mang theo giấc mộng — cái giấc mộng xâm lược, cướp bóc, thăng quan phát tài — để rồi bước chân đến đây, để rồi giờ đây lại chìm vào một giấc mộng mông lung, nguy hiểm, ranh giới giữa sự sống và cái chết nhập nhòe khó phân định. Những thây ma kia tựa như lớp bã thừa thãi của giấc mơ, lạnh lẽo nằm phơi mình trong ngọn gió ban mai. Trung Quốc rộng lớn nhường nào, đây chính là vùng biển vĩnh viễn chẳng tài nào lấp đầy bằng những thây ma!
Trong thành, lửa cũng dần tắt ngấm. Khắp nơi cuồn cuộn khói đen, thây ma nằm la liệt, nồng nặc mùi thuốc súng. Ngói nhà, vách tường, cửa lớn cửa sổ, chỗ nào cũng thủng lỗ chỗ. Bản thân miếu Thành Hoàng nhỏ cùng khu vực xung quanh giờ chỉ còn là một đống gạch vụn tro tàn. Vương cử nhân đã chết, Nhị Cẩu đã chết, Điền Ma Tử cũng đã chết; những kẻ tiếc mạng sống, tiếc tiền tài, nghiện thuốc phiện, đều u u minh minh kết liễu cuộc đời và dục vọng của chính mình trong khói lửa chiến tranh. Kháng chiến là thứ cứng rắn thực chất, sự yếu đuối và qua loa lấy lệ không thể đổi lấy chiến thắng, cũng chẳng tài nào trốn thoát khỏi cái chết. Phía quân địch có hơn một ngọn mạng sĩ tốt bỏ mạng. Bọn chúng nào phải đang đánh trận, mà là bất ngờ rơi tõm xuống vực sâu tử thần. Sự hung ác, tàn độc, ngang ngược của chúng khiến đôi chân chúng không thể đứng vững trên con đường nhân nghĩa, chính chúng đã tự gọi cái chết giáng xuống đầu mình. Ngọn gió se se lạnh buốt giá, tựa hồ sinh ra là để thổi băng giá trái tim những tên địch còn sống sót.
Cả thành chìm trong tĩnh lặng. Người dân Văn Thành không ai khóc lóc, dẫu cho hàng trăm sinh mạng đã ngã xuống. Những người đã khuất được ban tặng sự tự do vĩnh hằng, bởi vì họ mất đi là vì kháng cự kẻ thù. Những người còn sống đang sẵn sàng cho lần hy sinh tiếp theo, máu trên tay họ là máu chảy ra từ kẻ thù, máu của quân địch chẳng phải thứ gì thiêng liêng không thể chạm tới. Số lượng người ở Văn Thành đã ít đi, thế nhưng ý chí của Văn Thành lại trở nên cứng rắn hơn bao giờ hết. Văn Thành dẫu nhỏ bé, nhưng quyết không chịu khuất phục trước bất kỳ thế lực nào. Trái tim Văn Thành bắt đầu nhịp đập hòa cùng tiếng pháo vang rền nơi ngọn núi lớn phía tây, hòa cùng ý chí sục sôi kháng chiến của cả dân tộc. Dưới quyền đội trưởng Thạch chỉ còn vỏn vẹn năm người, số còn lại đều ngậm cười nơi chín suối ở Văn Thành.
Cánh tay đội trưởng Thạch bị thương, đang ẩn nấp trong nhà dân thường. Sau khi cuộn mình ngủ trong một chiếc áo quan suốt ba ba đêm, anh nén đau trèo qua tường thành, mang theo quả lựu đạn cuối cùng. Vừa chạm chân xuống đất, anh đã bị tên lính gác ngoài tường thành phát hiện. Anh không thể lãng phí quả lựu đạn cuối cùng của mình chỉ để tiêu diệt độc nhất một tên địch; giá trị của quả lựu đạn ấy không thể rẻ mạt như vậy. Anh buộc phải nhử thêm nhiều tên địch hơn nữa vào địa hình thích hợp, rồi mới phóng ra thứ vũ khí trân quý của mình. Còi báo động của lính địch réo vang. Anh cắm cổ chạy về phía trước. Địch nổ súng. Rõ ràng là tên lính địch không dám đơn thương độc mã đuổi theo anh, nổ súng chẳng qua chỉ là giương oai diễu võ chứ nào có ngắm bắn chuẩn xác. Anh liều mạng cắm cổ chạy. Chạy một quãng thật xa, anh ngoái đầu nhìn lại, thấy đằng sau có bảy, tám tên lính địch đang bám đuổi theo sát nút. Trong lòng đội trưởng Thạch cảm thấy vô cùng đắc ý — hành động của hai ngày hôm trước đã khiến quân địch phải khiếp đảm tột cùng, giờ đây chúng phải huy động tới bảy, tám tên mới dám đuổi theo một mình anh. Thở hổn hển một hơi, anh tiếp tục cắm cổ chạy. Cánh tay đau buốt thấu xương, anh nghiến chặt răng. Anh bắt buộc phải quên đi bản thân mình, coi mình chẳng khác nào một thứ "chim mồi" chuyên dụ dỗ kẻ thù vào chốn chết chóc để bắt chim muông thú dữ vậy. Kẻ thù nhất định phải bị tiêu diệt, và bản thân anh cũng phải sẵn sàng hy sinh.
Cứ mải miết cắm cổ chạy, mải miết tìm kiếm địa hình thích hợp để tiêu diệt địch, anh suýt nữa thì lạc mất phương hướng, quên bẵng mất mình đang ở nơi nào. Chạy mãi chạy mãi, anh cuối cùng cũng nhận ra đường đi, hóa ra hướng này là dẫn về khu rừng thông nhà lão Trịnh. Liệu đám lính địch có đuổi theo anh đến tận chỗ xa xôi thế này không nhỉ? Rừng thông là một địa điểm tuyệt vời, thế nhưng lũ lính địch có dám bước chân vào đó hay không? Anh khựng lại lần nữa. Địch lại nổ súng. Anh rạp mình sát đất. Đoạn lật đật đứng phắt dậy. Ngoái đầu nhìn lại, lũ lính địch hình như có chút chần chừ do dự, rồi mới lúp xúp đuổi theo tiếp. Anh lại cắm cổ chạy, và rồi anh nhìn thấy rừng thông. Trời sắp rạng sáng, những rặng thông tối thẫm một màu. Những thân cây đen thẫm ấy khiến lòng anh dâng lên niềm vui khôn tả. Tựa như được gặp lại rất nhiều người bạn tri kỷ cũ. Thế nhưng, anh chợt nhớ ra ngay lập tức, liệu mình có nên xách thân lao vào rừng thông để rồi rước họa sát thân cho người bạn già lão Trịnh hay không? Anh suýt thì chững bước chân lại để suy nghĩ kỹ càng. Thế nhưng, anh nào còn thời gian mà suy tính, làn đạn réo rắt đuổi theo phía sau không cho phép anh tơ tưởng. Anh chỉ cầu mong toàn gia lão Trịnh nghe tiếng súng đã kịp thời lánh nạn đi nơi khác. Anh lao vào trong rừng thông. Cửa gian nhà tranh đang mở toang, không biết lão Trịnh đã trốn chạy từ mấy trận chiến hôm trước, hay đã bị giặc Nhật sát hại rồi? Ban đầu anh không tính chui vào trong nhà, thế nhưng, nếu trong nhà không có bóng người, chắc chắn sẽ càng dễ bề nhử địch hơn là ở bên ngoài. Nếu anh trốn biệt trong rừng, thế nào lũ giặc cũng tản ra sục sạo! Còn nếu anh ở trong nhà, chắc chắn chúng sẽ xông cả vào một mẻ. Có thế thì tác dụng của quả lựu đạn mới được phát huy tối đa. Anh lao thốc vào cửa nhà, suýt nữa thì vấp ngã chúi giũi. Trong nhà vẫn còn khá tối mò. Đưa tay sờ soạng, là thây người! Anh tưởng lão Trịnh, hoặc cô Liên, đã bị sát hại rồi. Chuyện sinh tử đến nước này thì chẳng còn gì là lạ lẫm hay hiếm hoi nữa. Anh ngược lại cảm thấy vô cùng thoải mái — anh đã tìm được một cỗ quan tài vô cùng ưng ý. Nhanh như chớp, anh ôm vào nhà bốn nămó rạ, vẩy dầu đèn lên trên. Lính địch đã kéo tới sát nơi, anh mỉm cười, thét lớn một tiếng "Giết", tung quả lựu đạn ra ngoài, rồi quẹt diêm bén lửa, châm ngòi rạ khô rồi ném từng bó vung vãi khắp tứ phía. Anh thừa hiểu một quả lựu đạn không thể tiễn tất cả bọn chúng về chầu diêm vương, nhưng anh hạ quyết tâm tuyệt đối không làm tù binh! Bọn giặc ít nhất vẫn còn sống hai ba tên, đang nổ súng từ khoảng cách chừng mười mấy bước chân ngoài cửa.
Đám rạ bắt đầu bốc cháy phừng phừng, đội trưởng Thạch nhìn cho rõ, nằm dưới đất chính là Thiết Trụ Tử và người vợ. Anh chẳng còn vũ khí trong tay, lắng nghe tiếng súng dồn dập ngoài kia mà chẳng tài nào đánh trả nổi. Anh thẫn thờ nhìn đôi vợ chồng trẻ hiền lành vô tội lại phải chịu cảnh tàn sát dã man. Do trèo tường, do cắm cổ chạy điên cuồng, vết thương trên cánh tay vốn dĩ từ trước chưa hề được băng bó cẩn thận nay lại bắt đầu rỉ máu đầm đìa. Anh lững thững ngồi bệt xuống cạnh thi thể họ. Anh đang chờ đợi khoảnh khắc hóa thành tro bụi. Tâm trí anh hoàn toàn thanh thản chẳng vướng bận chút âu lo, chỉ cảm thấy sinh mệnh đang theo dòng máu tươi trôi tuột ra ngoài. Từ từ, khói ngập tràn gian nhà tranh, mịt mờ che khuất tầm mắt anh. Anh cảm thấy ngộp thở, thế nhưng trong lòng lại vô cùng bình yên. Anh đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của mình — sứ mệnh của một người người lính — và vào thời khắc chẳng thể kháng cự thêm được nữa, anh dứt khoát chọn cái chết chứ quyết không chịu làm tù binh. Bốn bề trong căn nhà liếm láp những trùm lưỡi đỏ rực. Trong làn khói mịt mù và biển lửa ngập trời, anh lả người, vinh quang ngã gục xuống mặt đất. Tiếng súng bên ngoài đã dứt hẳn. Từ ô cửa sổ, từ khung cửa ra vào, từ chóp mái nhà tranh, những lưỡi lửa đỏ rực vươn dài liếm láp những cành thông xanh ngắt tỏa hương thơm ngát. Khói cuồn cuộn bốc lên cao, phía phương đông vắt vẻo từng vầng rực rỡ mây hồng rạng rỡ buổi bình minh, từ tầng mây ấy hắt ra những tia nắng vàng óng ả. Khói bốc lên từ ngôi nhà tranh vẫn cuồn cuộn vươn cao, tựa như muốn hòa mình vào dải mây đỏ thắm kia.
Tại Vương Thôn, Mộng Liên khẩn khoản cầu xin lữ trưởng thu nhận mình, được phục vụ trong quân ngũ. Cô nói với lữ trưởng rằng cô chính là vị hôn thê của Đinh Nhất Sơn! Nhất Sơn đã hy sinh, cô nhất định phải dùng công việc để tưởng nhớ anh. Lữ trưởng phái người đưa cô đến sở chỉ huy sư đoàn, trong sư đoàn có đại đội công tác chính trị, thu nhận cả nam lẫn nữ.
Ông chú Tùng đi theo cô đến sở chỉ huy sư đoàn. Sư trưởng nghe xong câu chuyện của lão, liền thưởng cho lão một trăm đồng bạc, bảo lão đi buôn bán nhỏ. Lão Trịnh lắc đầu nguầy nguậy nói: "Thiết Trụ Tử! Không, thưa sư trưởng! Tôi già rồi không làm lính được nữa, nhưng vẫn có thể làm anh nuôi nấu bếp!" Sư trưởng bèn phái lão làm chân tạp vụ trong đại đội công tác chính trị. Lão vẫn còn rất tráng kiện, vô cùng chăm chỉ, chỉ có điều hễ mở miệng nói chuyện là không kìm được bản thân cứ lỡ miệng gọi giật một tiếng "Thiết Trụ Tử!" trước tiên!