“Bà mối lớn” giống như một chiếc chìa khóa, "cạch" một tiếng mở toang trái tim người ông. Ông kể lại chi tiết chuyện Nhất Sơn đến như thế nào, vội vã rời đi ra sao, và làm thế nào mà ông —— chính người ông đây —— dường như đã nghe thấy hai tiếng súng nổ.
Sống lưng đội trưởng Thạch nổi lên một luồng khí lạnh, trong lòng lại sục sôi một luồng khí nóng, hai luồng khí ấy dường như chạm vào nhau ở chỗ nào đó trên cơ thể, khiến anh ta rùng mình một cái. “Đại gia, ông thấy chuyện này là do ai làm?”
“Cái gì mà do ai làm?” Trong đầu ông lão chỉ toàn hình ảnh Liên cô nương đầm đìa nước mắt, hoàn toàn không còn tâm trí đâu để nghĩ đến chuyện khác.
“Ai bắn chết Nhất Sơn vậy?” Đội trưởng Thạch gần như hét lên khi hỏi câu này. Thốt ra lời đó rồi, anh ta vội nhìn quanh sang hai bên, vô cùng hối hận vì đã để mất sự kìm nén bản thân.
Ông lão ngẫm nghĩ: “Tôi không thể ngậm máu phun người vu khống người tốt! Nhưng mà, nếu con rể Đinh bị người trong thành Văn Thành bắn chết, thì nhất định là Lưu Nhị Cẩu!”
“Lưu Nhị Cẩu?”
“Đúng vậy, đúng vậy!” Ông lão liên tục gật đầu, “Tôi biết, hắn muốn cướp Liên cô nương đi từ tay con rể Đinh, tôi biết chứ!”
“Hắn làm nghề gì?” Lòng đội trưởng Thạch vô cùng sốt ruột, không phải vì Liên cô nương, mà là vì các anh em. Giả sử Lưu Nhị Cẩu làm việc cho quân địch trong thành, e rằng mọi người sẽ khó mà vào được trong thành.
“Hắn, Nhị Cẩu, lúc quân quỷ Nhật ——” Ông lão nói đến đây, hạ thấp giọng xuống hết mức, tựa hồ như những cây thông xung quanh cũng có tai vậy, “Trước khi đến, hắn chẳng làm gì cả. Sau khi quân quỷ Nhật vào thành, chẳng biết thế nào mà hắn lại làm thư… thư ký…” Ông lão không gọi được chức quan của Nhị Cẩu, chỉ biết đó là thứ gì đó có liên quan đến chữ "mật" (ngọt).
“Là thư ký phải không ạ?” Đội trưởng Thạch muốn giúp ông giải quyết vấn đề này.
“Đúng vậy! Đúng vậy! Là thư ký!”
Lòng đội trưởng Thạch yên tâm hơn một chút: “Hắn không mang binh lính chứ?”
“Không! Không! Hắn làm văn sự!”
Đội trưởng Thạch đứng bật dậy: “Đại gia, ông rất thương Liên cô nương phải không?”
Ông lão cũng đứng lên: “Còn thân hơn cả con đẻ!”
“Được! Tôi với Đinh Nhất Sơn còn thân hơn cả anh em ruột! Tôi sẽ vào thành ngay đây, ông có dám đi cùng không?”
“Tôi nhất định phải vào xem Liên cô nương thế nào!”
“Gặp được Liên cô nương, ông hãy nhắn giúp tôi một tiếng, bảo với cô ấy tôi là bạn tốt của Đinh Nhất Sơn, được không?” Đội trưởng Thạch muốn cài “mai phục” tại nhà họ Vương.
Ông lão xoa xoa mắt, không khách khí đánh giá đội trưởng Thạch một lượt: “Tôi thấy cậu là người tốt! Được!”
“Một lời đã định! Chúng ta gặp nhau trong thành!” Nói xong, đội trưởng Thạch sải bước lớn đi ra ngoài rừng thông.
“Này!” Ông lão gọi với theo phía sau: “Đi chậm lại một chút! Cái nhọt của cậu kìa!”
Khuôn mặt đội trưởng Thạch gần như đỏ bừng lên. Anh khựng bước chân, quay đầu mỉm cười nói: “Không sao nữa đâu đại gia! Mủ đã vỡ ra rồi!” Đi thêm hai bước, anh lại lẩm bẩm bổ sung một câu “Thật là muốn lấy mạng người ta mà!”
Từ xa, anh đã nhìn thấy hai cây hòe già “sống lâu không chết” ấy! Trong lồng ngực anh cứ như có một nồi nước đang sôi sùng sục. “Bình tĩnh! Bình tĩnh! Lão Thạch!” Anh thầm dặn dò bản thân. Anh tha thiết mong được nhìn thấy thi thể Nhất Sơn, để có thể đối mặt mà nói với Nhất Sơn rằng: “Lão Thạch sẽ trả thù cho cậu!” Anh lại tha thiết mong thi thể đã được dời đi, bởi vì anh không dám chắc mình sẽ không ôm lấy thi thể mà khóc lớn một trận!
Đến dưới gốc cây hòe, chẳng có thi thể nào cả. Đôi mắt sắc như chim ưng của anh đảo qua hai ba lần, liền nhìn thấy một vũng máu chưa khô dưới gốc cây. Cúi gằm đầu, nghiến chặt răng, nuốt ngược nước mắt vào trong bụng, anh không dám giơ tay, không dám dừng bước, mà đặt bàn tay phải trong tâm tưởng lên sát mày, hai chân trong tâm tưởng đứng nghiêm, trong lòng hô lớn “Chào kính”!
Lúc này trong lòng anh, không còn là một nồi nước sôi nữa, mà hoàn toàn trống rỗng. Theo bản năng, anh lê bước chân tiến về phía trước. Đôi mắt anh khô khốc, đến một chút bóng dáng của nước mắt cũng không có. Thế nhưng, nước mắt lại làm mờ đi tâm trí anh —— giống như một tờ giấy trắng bị ngấm nước mưa. Phải gần đến Đông Môn rồi, trên tờ giấy trắng đó mới hiện lên cửa thành, những hàng quán nhỏ, nhà cửa, và lính gác Nhật Bản. Nhìn thấy thứ cuối cùng này —— đội trưởng Thạch luôn cho rằng binh lính địch chỉ là một thứ đồ vật —— nồi nước trong lồng ngực anh lại sục sôi trở lại. Nhưng anh buộc phải vô cùng bình tĩnh. Anh phải dùng toàn bộ sức lực của cơ thể để tạo ra cho mình một chút khí lạnh, thổi nguội nồi nước đang sôi ấy. Khuôn mặt anh tái mét đi!
Cúi gằm đầu, tay trái ấn lên miếng cao dán, miệng ư ử rên rỉ, anh chậm rãi bước về phía tên lính địch có thể cướp đi tính mạng mình bất cứ lúc nào. Lưỡi lê của tên lính địch chặn ngang ngực anh. Anh vạch rộng vạt chiếc áo bông rách rưới hơn nữa, một mùi hôi thối xộc thẳng vào mũi tên lính địch. Chiếc giày da đế dày của tên lính địch không chút lưu tình, kiêu ngạo và tàn độc nhất, đá mạnh vào bắp chân đội trưởng Thạch, khiến anh ngã văng ra xa. Bò dậy, mang theo đầy người phân ngựa, anh đã bước vào trong thành.
Văn Thành chẳng có đặc sản gì, chẳng có nhân vật nào gớm ghiếc, chẳng có đèn điện hay nước máy. Nó chỉ là một thị trấn nhỏ bình thường. Mặc dù ngoài Tây Môn có một nhà ga xe lửa, lại còn phụ kiêm thêm xưởng sửa chữa xe, nhưng cũng chỉ đủ để khiến khu vực xung quanh nhà ga phủ đầy dầu máy và xỉ than, lúc gió thổi thì đâu đâu cũng là bụi cát nồng nặc mùi hôi, lúc trời mưa thì đâu đâu cũng có thể thụt lún cả một đứa trẻ bảy tám tuổi. Mặc dù vì có nhà ga mà ngoài Tây Môn và Nam Môn đã mọc lên các nhà máy trứng và nhà máy dệt như nấm mọc sau mưa, nhưng những công trình xây dựng này dường như chẳng có ảnh hưởng rõ rệt nào về mặt tâm lý hay kinh tế đối với người dân Văn Thành.
Con đường lát đá xanh trong thành Văn Thành, đại khái đã từng có một thời kỳ khá nhẵn nhụi phẳng phu, còn bây giờ, tác dụng của nó không phải là mang lại sự tiện lợi cho người ta, mà là trăm phương nghìn kế chuyên vấp chân người đi đường. Ven đường, không có những cửa hiệu và nhà cửa nào khiến người ta nhìn vào mà thấy vui mắt. Ngoại trừ xưởng đậu phụ —— chủ yếu là để nuôi lợn, bán đậu phụ chỉ là việc tiện tay làm thêm —— tiệm làm nước tương, cửa hàng lương thực nhỏ, những việc buôn bán khác dường như đều đến đây để làm thí nghiệm, thí nghiệm thành công rồi, thì sẽ gom thêm nhiều tư bản hơn để đi nơi khác phồn vinh thị trường. Ở đây, sau tám giờ tối, đường phố cứ như đã chết, chỉ có vài con chó ghẻ vô gia cư tuần tra và sủa nháo nhác trong bóng tối. Giả như không có hai chữ “Văn Thành” được viết trên tấm biển gỗ ở nhà ga và trên vé xe, e rằng mọi người sớm đã quên béng nó đi từ lâu rồi.
Thế nhưng, bom đạn dường như lại là thứ có thể cải tử hoàn sinh. Xưởng dệt và nhà ga ngoài Tây Môn đều đã hứng chịu bom oanh tạc; người dân Văn Thành bắt đầu cảm thấy ngoài việc ăn cơm uống trà, sinh con đẻ cái, nuôi lợn, bán (hoặc mua) đậu phụ ra, vẫn còn những trách nhiệm và công việc lớn lao hơn. Họ phải tìm cách bảo vệ thành trì của mình. Ở nhà ga, binh lính qua lại suốt ngày đêm, người dân Văn Thành cũng có người túc trực ngày đêm ở nhà ga, có người tiếp nước trà, có người bán bánh, bán thuốc lá và trứng trà, lại có cả những người chuyên đếm xem có bao nhiêu chuyến tàu đi qua, trên tàu có bao nhiêu binh lính. Họ đã nhìn thấy quân đội của tỉnh nhà và của các tỉnh khác, đều một lòng vì họ mà ra trận đánh giặc. Do đó, người dân Văn Thành bắt đầu hiểu ra rằng, Văn Thành không phải là một hòn đảo cô lập với vài tiệm tạp hóa và một nhà ga nhỏ, mà là gắn kết làm một với toàn thể Trung Hoa. Bàn bè của họ không chỉ là Trương Ba Lý Sĩ hay Vương Lỗ Sứt gặp mặt mỗi ngày, mà là toàn thể nhân dân Trung Quốc. Lòng can đảm của họ trỗi dậy, cũng muốn làm một việc gì đó để thể hiện rằng Văn Thành không phải là một chiếc quan tài chứa đầy những kẻ sống dở chết dở, mà là một nơi đủ để tự hào, bởi vì nơi đây cũng có những con người tràn đầy sức sống, dám làm việc.
Văn Thành không có báo chí riêng. Những người đặt mua báo Bắc Bình, Thiên Tân hay Bảo Định chỉ có tòa thị chính và trường trung học huyện. Hai cơ quan này lúc nào cũng dán tờ báo đã đọc lên ngoài cửa. Thế nhưng, việc đọc báo của người dân Văn Thành chẳng qua chỉ là một thứ tiêu khiển. Họ không những chẳng hiểu mấy về các đại sự quốc tế được nhắc đến trên báo, mà ngay cả tin tức trong nước cũng thường xuyên khiến họ hiểu lầm, từ đó khơi mào ra những cuộc tranh cãi hoàn toàn không liên quan đến đề tài chính, càng nói càng đi xa. Bây giờ, máy bay của người Nhật đã thả bom ngoài Tây Môn. Họ nôn nóng đọc báo, hơn nữa lại đọc một cách rất nghiêm túc, bởi vì những thi thể và ngôi nhà bị đánh sập ngoài Tây Môn chính là minh chứng chân thực nhất cho tờ báo! —— Những gì báo chí nói, bất kể là liên quan đến Thượng Hải hay Thiên Tân, hoàn toàn không phải là nói cuội nói càn, mà chắc chắn là có thật; bom rơi ở Thượng Hải và những nơi khác chắc chắn cũng lợi hại y như quả bom rơi xuống Văn Thành, hoặc thậm chí còn lợi hại hơn nữa! Họ đã tin tưởng báo chí, thế là cũng tin tưởng vào kháng chiến, cho nên, lúc nào cũng có người ở nhà ga “mượn” báo của hành khách và binh lính để đọc. Ai mà có thể cầm một tờ báo, bất kể là in ở đâu, của ngày nào, mang được vào trong thành, thì hầu như có thể được coi là anh hùng một thời!
Tin tức ngày càng không ổn. Những gì báo chí nói, hoàn cứ khớp với việc máy bay địch thường xuyên bay lượn trên đầu. Thế nhưng, mọi người hoàn toàn không hề hoảng loạn. Quân đội đã đến nhà ga và đóng quân lại; quân đội đã đến bờ sông và đóng quân lại; thôn Vương, trang Lý, trường trung học trong thành, và rừng thông ngoài Đông Môn, tất cả đều đóng đầy lính! Nhìn quân dung chỉnh tề của binh lính, súng pháo đầy đủ, tinh thần người và ngựa, kỷ luật tốt đẹp, người dân Văn Thành không những không hoảng sợ, trái lại còn ngủ ngon giấc hơn. Cảm giác như thắng bại của cuộc chiến tranh Trung - Nhật được quyết định bởi trận chiến ở Văn Thành này, và trong trận chiến ở Văn Thành này, Trung Quốc nhất định sẽ giành chiến thắng.
Mọi người vô cùng phấn khích. Nhìn thấy ngần ấy quân đội trong thành ngoài thành, nghe tiếng kèn được thổi vào thời gian cố định mỗi sáng tối, tuy bọn họ không dám nói rõ ra nhưng trong lòng đều thầm mong ước: Đánh nhanh lên! Đánh nhanh lên! Đánh bại quỷ Nhật đi! Đánh bại quỷ Nhật ngay từ Văn Thành!
Nhân vật lớn nhất trong thành là Vương cử nhân, đã là cử nhân lại từng làm quan ở kinh thành, nhà cửa ruộng đất đều có cả. Thế nhưng Vương cử nhân lại chẳng hề phấn khích chút nào. Trái lại, ông ta rất bi quan. Trừ những người thân tín nhất ra, ông ta không chịu tùy tiện nêu lên ý kiến, thế nhưng ai cũng nhìn ra được, sắc mặt của ông ta, sự cố tình giữ im lặng của ông ta, việc ông ta không hay ra khỏi cửa, đều là biểu hiện không có lòng tin vào kháng chiến.
Ông ta là một người đọc sách, và cực kỳ tự hào về điều đó. Trong tâm trí ông ta, sở dĩ người đọc sách là người đọc sách, chính là vì gặp chuyện thì có thể bình tĩnh phân biệt lợi hại (mặc dù “lợi hại” không có nghĩa là “phải quấy”). Phân định rõ lợi hại rồi, mới có thể quyết định nên tiến hay lùi, ở lại hay ra đi, đây gọi là biết thời thế để bảo toàn tính mạng. Ông ta coi thường người dân Văn Thành. Nhìn xem, một lá cờ quân đội, một đội binh lính, một khẩu đại phuơng, là có thể khiến họ vui mừng đến quên cả trời đất, đúng là lũ phu phu phụ phụ ngu muội! Phải rồi, trong kinh sách thánh hiền, ông ta thường xuyên bắt gặp những từ ngữ như trung hiếu tiết nghĩa; những từ ngữ này cũng thường được thốt ra từ miệng ông ta một cách đầy ngậm ngùi vị ngọt; nhưng điều này thà nói là người đọc sách nên tin tưởng vào những từ ngữ hay ho đó, chi bằng nói đó là nghĩa vụ của người đọc sách —— nghĩa vụ treo những từ ngữ hay ho đó bên miệng để nói. Do đó, khi ông ta gặp những người không họ hàng thân thích, miệng ông ta hoặc là "thi vân", hoặc là "tử viết"; tựa như ông ta chính là một cuốn kinh điển sống vậy. Cho đến khi gặp người mà ông ta thực sự quan tâm, thì những câu "thi vân tử viết" của ông ta liền đồng loạt cáo lui, nhường chỗ cho những suy tính và cân nhắc kiểu như hai đồng xu nhiều hơn một đồng xu, hoặc đại loại thế. Giả sử kinh sách thánh hiền lớn bằng mặt trời, thì tâm nhãn của Vương cử nhân cũng chỉ to bằng lỗ kim, hoặc thậm chí còn nhỏ hơn chút nữa.
“Thanh quều” (gầy gò thanh tao) là hai chữ mà Vương cử nhân thích dùng để hình dung về bản thân. Vóc dáng trung bình, khuôn mặt nhỏ gầy, Vương cử nhân chẳng hề có chút uy nghiêm nào khiến người ta nhìn vào phải kính sợ. Toàn thân, ngoài mấy chiếc xương không được cứng cáp cho lắm, thì toàn là lớp da mềm nhăn nheo; dù ông ta có yêu quý bản thân thế nào đi nữa, khi sờ vào bộ xương và lớp da mềm của chính mình, ông ta cũng cảm thấy vô cùng thất vọng. Thế nên, từ sáng đến tối ông ta cứ luôn sờ vào bộ râu của mình, để tay mình có chỗ mà đặt vào. Bộ râu của ông ta cũng chẳng lấy gì làm đẹp đẽ cho cam. Tổng cộng chắc chỉ có mấy chục sợi, mà hình như mỗi sợi lại mang một màu sắc khác nhau, không đen chẳng trắng, lại mang một sắc vàng hoặc đỏ không rõ ràng. Trong đó, có bốn năm sợi rất dài, mười mấy sợi cực ngắn, số còn lại thì mỗi sợi một kích thước riêng biệt, tựa như hoàn toàn mọc ngẫu nhiên ở một chỗ. Thế nhưng, Vương cử nhân lại rất trân trọng mớ râu “ô hợp chi chúng” này, bởi vì ông ta cho rằng chỉ có loại râu thưa thớt, kỳ quái, không đẹp mắt này, mới vừa vặn xứng đôi với vẻ “thanh quều” của ông ta. Ông ta thường hay nghĩ: Dựa vào khuôn mặt nhỏ gầy, bộ râu thưa thớt của ông ta, lại thêm áo bào lụa xanh, giày thêu chữ Phúc đỏ chót, cùng một chiếc quạt lông ngỗng hoặc quạt tròn, nếu mời một cao thủ vẽ chân truyền vẽ lại di ảnh cho ông ta, thì ông ta chắc chắn sẽ tiêu sái phóng khoáng chẳng kém gì Đào Uyên Minh, Lý Tai Bạch, hay chí ít cũng là Ngô Mai Thôn!
Một cơn cuồng phong, có lẽ sẽ thổi bay ông ta, một trận cuồng phong mưa bão, có lẽ sẽ quật ngã ông ta. Thế nhưng, dù có bị gió mưa tàn phá, đôi mắt của ông ta vẫn sẽ tồn tại vẹn nguyên mãi mãi. Sức mạnh sự sống của ông ta, dường như đều dồn hết vào đôi mắt này rồi! Trong mí mắt đơn chứa một đôi tròng mắt cực tròn, cực đen, cực linh hoạt, cùng ngước lên trên, cùng sụp xuống dưới, cùng di chuyển thoăn thoắt sang trái sang phải. Đôi tròng mắt đen của ông ta, dưới sự che chở của lớp mí mắt đơn, giống như một đôi tiểu quỷ đen đầy mưu mô quỷ quyệt, lúc nào cũng gây chuyện quậy phá. Từ trái sang phải, hoặc từ phải sang trái, hai tiểu quỷ đen di chuyển cực nhanh, đi từ khóe mắt này sang khóe mắt kia, thế là ông ta từ kinh sách thánh hiền liền chuyển sang nhìn thấy hai đồng xu nhiều hơn một đồng xu!
“Mộng Liên!” Vương cử nhân nâng điếu thuốc nước, dùng mí mắt đơn che đi tròng mắt đen —— ông ta không muốn để con gái nhìn thấu sự thông minh của mình, bởi vì trong lòng có chút sợ nó. “Con thấy thế nào?”
“Thế nào là thế nào ạ?” Mộng Liên với vẻ mặt nửa cười nửa không hỏi lại.
“Nghe nói, ngay cả trong rừng thông ngoài Đông Môn cũng có quân đội đến rồi!” Ông ta dùng điếu thuốc nước chỉ chỉ về hướng Đông. Ông ta không dám nói hai chữ “chiến sự”, mà chỉ nhắc đến đám lính trong rừng thông. Ông ta sợ chiến tranh.
“Hai ngày nay, tim con cứ đập thình thịch!” Mộng Liên áp bàn tay mềm mại trắng trẻo lên ngực.
“Sợ à?” Cử nhân công hé chút ánh sáng đen từ khe hở mí mắt trên và dưới, rồi lại vội vàng thu lại.
“Không phải sợ,” con bé lại với vẻ nửa cười nửa không nói: “Là phấn khích!”
Cử nhân công rít hai hơi thuốc, sau đó lại dùng điếu thuốc chỉ ra ngoài: “Con cũng giống như bọn họ ư?”
“Ai cơ?” Con bé thong thả dời bàn tay nhỏ khỏi ngực, kiểm tra móng tay của mình —— móng tay nào cũng được cắt giũa tròn trịa, ngắn ngủn, chẳng có điểm nào để bới móc cả.
Cử nhân công lắc đầu trước, sau đó vì không muốn đắc tội với con gái mà đành phải nói ra, hạ giọng bảo: “Lũ người vô tri đó! Nhìn thấy dăm tên lính, một lá cờ quân đội, là mừng đến quên cả trời đất!”
“Bố, bố không vui khi nhìn thấy quân đội của chúng ta sao?” Lông mày Mộng Liên khẽ nhíu lại một chút.
Cử nhân công cúi gầm đầu, dùng mí mắt che đi tròng mắt đen đang đảo qua đảo lại. Tròng mắt đảo mấy bận; ông ta từ chuyện chiến sự lại liên tưởng đến cửa nát nhà tan. Trầm mặc hồi lâu, ông ta thở dài thườn thượt.
Quân đội được điều tới, quân đội lại được điều đi. Đến thì thần không biết quỷ không hay, mà rút quân đi cũng thần không biết quỷ không hay. Trong lòng người dân Văn Thành có chút bất an. Họ phỏng đoán, mà phỏng đoán thì sinh ra tin đồn. Trương Ba lạc quan thì cho rằng người Nhật sẽ không đánh đến Văn Thành nữa, bởi vì quân đội của chúng ta đã được điều đi, đến những nơi xa để chặn đánh hoặc truy kích kẻ địch. Lý Bốn bi quan thì cho rằng quân đội của chúng ta điều đi, là vì binh lực ở những nơi khác quá yếu; thế thì, giả như quân đội đều đã điều đi cả, mà kẻ địch tấn công Văn Thành, chẳng phải là phải diễn vở "Không thành kế" hay sao? Hai loại phỏng đoán này, tạm chưa cần bàn đến những loại phỏng đoán khác, đều tự đi tìm kiếm bằng chứng và căn cứ cho riêng mình, thế là tin tức có thể tin hay không thể tin vừa đến Văn Thành liền biến thành những thứ mang tính lây nhiễm, khiến người ta cười lớn hoặc nhíu mày.
Thế nhưng, thứ mang tính lây nhiễm này lại chẳng thể lây nhiễm nổi đến nhà họ Vương, không chỉ vì nhà họ Vương tường cao nhà lớn, mà phần lớn là vì chủ nhân nhà họ Vương vốn dĩ không bị lây nhiễm. Ông ta có chủ kiến và tính toán của riêng mình. Ông ta sẽ tìm ra những đạo lý và biện pháp thực tế từ trong bát cổ văn và sách lược, giống như hai đồng xu vĩnh viễn nhiều hơn một đồng xu vậy.
Mảnh đất ngoài rừng thông Đông Môn là đất của ông ta, trong rừng thông lại có lính ở. Ông ta không yên tâm! Bất kể đó là lính ở đâu đến, và đến vì lý do gì, ông ta đều không yên tâm! Xưởng dệt ngoài Tây Môn có cổ phần của ông ta. Xưởng dệt bị kẻ địch đánh sập, ông ta bi quan! Bất kể đó là bom của ai, và oanh tạc vì lý do gì; ông ta đều bi quan! Từ những sự thật khiến ông ta quan tâm và bi quan này, lại suy diễn đến nhà cửa của ông ta, sách vở của ông ta, đồ dùng bằng vàng bạc của ông ta; tròng mắt đen của ông ta dù có đảo thế nào đi nữa, thì cuối cùng vẫn cứ đảo đến sự tổn thất, đói kém, thậm chí là hủy diệt! Cuối cùng, còn có cô con gái của ông ta nữa! Từ khi nó sinh ra cho đến tận bây giờ, thứ mà ông ta nhận được chỉ là hai chữ “bố”. Chữ “bố” có lúc được thốt lên kèm theo tiếng cười, có lúc được thốt lên kèm theo cơn giận dữ, thời điểm và âm sắc khác nhau của tiếng gọi chính là sự thể hiện trực tiếp của bệnh tật, nghịch ngợm, hờn dỗi… đủ mọi kiểu. Những sự thể hiện này khiến trái tim người làm “bố” phải chịu đựng không biết bao nhiêu sự hành hạ. Thế nhưng, mặc dù sự hành hạ rất nhiều, ông ta không thể không yêu thương con gái mình, ông ta chỉ có mỗi một bảo bối này thôi. Hơn nữa, bảo bối này lại là con gái, mà con gái, theo suy nghĩ của ông ta, chính là thứ dễ làm mất mặt gia đình nhất, cần phải canh chừng ngày đêm, giống như canh giữ một tên đại đạo! Trong những năm tháng thái bình, những sự hành hạ và lo lắng này, ngẫm lại cũng có niềm vui trong nỗi khổ, cho đến khi bước vào thời buổi loạn lạc binh đao, chúng liền trở thành gánh nặng và trách nhiệm lớn nhất, khiến người ta chỉ muốn rơi nước mắt!
Đúng vậy, ruộng đất, cổ phiếu, nhà cửa… còn có con gái, đang quấn chặt lấy tâm can Vương cử nhân! Ông ta chẳng còn tâm trí đâu mà bận tâm đến những chuyện cao xa hơn thế. Ông ta không thể vạch kế hoạch gì cho người khác, thân mình ông ta lo còn chưa xong nữa là! Ông ta không thể suy nghĩ từ góc độ quốc gia dân tộc mà hy sinh bản thân mình; bởi vì mạng thì chỉ có một, mà đất nước là của chung cơ mà!
Lòng ông ta buồn bực xoắn lại thành một cục sắt nhỏ! Ông ta muốn mang theo vàng bạc châu báu cùng con gái trốn chạy đến Thượng Hải hoặc Thiên Tân. Không được, những nơi đó cũng có chiến sự! Chiến sự, chiến sự, đâu đâu cũng có chiến sự! Ông ta cho rằng đây rõ ràng là cố tình làm khó dễ mình, khiến một lão già như ông ta đến cả một nơi chốn để trốn tránh cũng tìm không ra!
Trốn chạy không được, vậy thì đành phải cắn răng ở lại trong nhà, ngắm nhìn ngôi nhà của mình, ruộng đất của mình, ngẫm lại thì cũng chẳng tệ. Thế nhưng, bom đạn lại chẳng biết lúc nào sẽ rơi từ trên trời xuống, biến nhà cửa, sách vở, đồ đạc của ông ta, và cả bản thân ông ta thành bột mịn!
Thứ khó xử lý nhất, vẫn là con bé Mộng Liên vừa biết gọi bố, vừa đáng yêu lại vừa đáng giận, mà lại không thể tùy tiện vứt bỏ được ấy. Giả sử nó thuận theo ý muốn của ông ta mà đính hôn, thì mọi chuyện sẽ đơn giản hơn nhiều. Kiệu hoa tám cọc, xuề xòa đưa nó về nhà chồng, cho dù có cho thêm năm mươi mẫu đất làm của hồi môn cũng đáng —— đằng nào thì năm tháng loạn lạc, ruộng đất cũng chẳng đáng giá là bao. Thế chẳng phải là gọn gàng nhanh chóng hay sao? Đặt vào đâu không đặt, nó cứ khăng khăng yêu cái thằng nhóc nhà họ Đinh, làm ầm ĩ cả một thành phố lên để đòi sống đòi chết! Thằng nhóc nhà họ Đinh, đang ở đâu cơ chứ? Nghe nói đã đi lính rồi! Hồ đồ! Hồ đồ! Hết chỗ nói hồ đồ! Làm cha mà gặp phải cái thời đại này, cái năm tháng này, coi như xui xẻo. Xui xẻo “tận mạng”!
Vương cử nhân thực sự nổi giận, đến cả những chữ không tìm thấy trong kinh truyền cũng đem ra dùng.
Thế nhưng ông ta không dám đường hoàng trách mắng Mộng Liên. Ông ta có chút sợ nó. Khi ông ta trợn to tròng mắt đen nhỏ xíu để ngắm nhìn vũ trụ, ông ta cảm thấy chỉ có Mộng Liên là người thân duy nhất của mình. Trên trời có bao nhiêu là sao, trên mặt đất có bao nhiêu là sinh vật, thế nhưng chỉ có Mộng Liên là luôn đứng bên cạnh ông ta, gọi ông ta một tiếng “bố”. Đồng thời, con bé hình như lại cách rất xa ông ta; hành động của nó thường xuyên khiến ông ta hút hết hơn chục ống thuốc nước mà vẫn suy nghĩ mãi không ra. Nó ở gần ông ta nhất, cũng ở cách ông ta xa nhất, giống như cơn gió thổi qua mặt, vừa chạm tới, liền lập tức bay đi mất tăm mất tích về phía cánh đồng hoang hay sa mạc rộng lớn. Xem kìa, ngày thường nhìn thấy một con sâu xanh không có chút ý định hay khả năng tổn hại nào đến ai, nó cũng có thể sợ đến mức khuôn mặt nhỏ nhắn tái xanh lại, thế nhưng sau khi không kích qua đi, nó lại dám mặc nam phục (không ra thể thống gì) để gia nhập đội cứu thương, lăn lộn đến mức toàn thân trông như một chú heo đất nhỏ rồi mới chịu về ăn cơm! Kỳ lạ thật! Ngày thường, nhà hàng xóm mà có đánh nhau, cũng đủ để khiến nó trốn biệt trong phòng, suốt nửa ngày không dám bước ra; đến lúc bước ra rồi thế nào cũng lại kêu đau đầu. Thế mà bây giờ trong thành ngoài thành toàn là quân đội, nhìn nó xem, không những không trốn đi, trái lại còn đi tiếp tế nước trà và giày tất cho binh lính! Ngày thường, có họ hàng đến thăm, thỉnh thoảng nó còn cố tình trốn mặt; thế nhưng bây giờ, bất kỳ một người xa lạ nào, không kể là binh lính hay người tị nạn, dường như đều trở thành bạn cũ của nó hết!
Về chuyện hôn nhân của nó, lại càng không thể nhắc đến! Khi Đinh Nhất Sơn còn ở Văn Thành, hai người hầu như cứ dính lấy nhau suốt, khiến Vương cử nhân nhìn vào cũng cảm thấy mặt mũi nóng bừng. Cho đến khi Nhất Sơn đi tòng quân, Vương cử nhân cứ ngỡ đại họa lại giáng đầu, chắc chắn nó sẽ ngày ngày cáu kỉnh với bố, không nói là mình nhớ nhung Nhất Sơn, mà lại nói bố làm gì cũng sai hết. Kỳ lạ thay, nó chẳng hề cáu kỉnh chút nào; trái lại, nó còn vui vẻ thông báo với bố: Nhất Sơn mà làm sĩ quan quân đội, quay về kết hôn với nó, thì sẽ nở mày nở mặt biết bao nhiêu! Vương cử nhân chẳng nhìn ra sự nở mày nở mặt ở chỗ nào cả, con bé liền lấy phim ảnh ra làm chứng, nói rằng các cô gái Tây đều thích quân nhân. Vương cử nhân thầm nghĩ trong lòng: “May là Văn Thành không hay chiếu phim! Bằng không, có khi nó còn đi lấy cả ông Tây ấy chứ! Nói năng vớ vẩn!”
“Mộng Liên!” Vương cử nhân đau khổ nói: “Phải làm sao đây?”
“Sao với chi mà làm sao?” Con bé lại thay bộ đồ nam, hai bàn tay nhỏ đút vào túi quần, ngẩng cao đầu, với vẻ mặt nửa cười nửa không hỏi lại.
“Haizzz!” Vương cử nhân thở dài thườn thượt, không muốn nói tiếp nữa. Ông ta cảm thấy đứa con gái cách mình xa đến mười vạn tám nghìn dặm. Thôi chẳng thèm tốn lời với nó nữa. Nỗi đau khổ và lo lắng của ông ta quả thực không sao chứa nổi trong cái trái tim bằng hạt đậu nướng của ông ta.
Đứa con gái đã không thể giúp ông ta chia sẻ lo âu phiền muộn, ông ta bèn tha thiết mong có một người —— hoặc giả cho dù chỉ là một con chó cũng được —— đến trò chuyện với ông ta, hiến cho ông ta một cái mưu kế vẹn toàn, bảo toàn cái mạng già, gia sản, và —— haizz, hết cách rồi! —— cả cô con gái của ông ta nữa!
Ông ta rất ngưỡng mộ lão Trịnh. Lão Trịnh vừa thấy quân đội đến rừng thông, liền đón vợ —— một chiếc bàn bát tiên, bốn chân chổng lên trời, bên trên phủ một tấm vải xanh lớn, được coi như kiệu hoa —— rước về cửa. Cứ như vậy, nhà mẹ đẻ của cô dâu yên tâm, mà lão Trịnh cũng cảm thấy có lỗi với tổ tông và con trai.
Lão Trịnh còn có thể đối mặt với con trai, còn Vương cử nhân thì hoàn toàn bất lực trước cô con gái của chính mình! Lão Trịnh mang theo năm mươi đồng hiện ngọc, giao phó cho Vương cử nhân, nhờ cử nhân công giữ hộ để làm “vốn quan tài” cho mình.
“Cậu bảo tôi giữ tiền hộ cậu, thế tiền của tôi thì nhờ ai giữ đây?” Trên đôi tròng mắt đen nhỏ xíu của Vương cử nhân đọng lại hai hạt nước mắt nhỏ xíu!
Câu hỏi này đã làm khó lão Trịnh. Ban đầu hắn vốn định chôn tiền ở rừng thông, nhưng trong rừng thông có lính. Lại định khâu tiền vào thắt lưng, người không rời của, của không rời mình; thế nhưng, giả sử lính Nhật đến, đánh chết hắn, chẳng phải mất cả chì lẫn chài, đi đời cả tiền lẫn mạng hay sao?
Nghĩ đi nghĩ lại, hắn quyết định giao “vốn quan tài” cho cử nhân công. Trong lòng hắn, hắn cảm thấy dù là thiên tai hay nhân họa, thì chắc chắn cũng sẽ không giáng xuống đầu cử nhân công đâu. Cử nhân công không phải người phàm, ắt sẽ được thần linh phù hộ. Hơn nữa, cho dù mạng của cử nhân công không bền chắc như hắn —— lão Trịnh —— tưởng tượng, thì chẳng phải vẫn còn Liên cô nương đó sao? Liên cô nương ở chỗ nào, thì nơi đó chắc chắn bình an vô sự, giống như câu “Khương Thượng ở đây, chư thần lui vị” vậy. Liên cô nương mà có bề gì bất trắc không may, thì thế giới này nhất định sẽ đồng quy vu tận, tuyệt đối không có chuyện nửa vời, đồng quy vu tận! Cử nhân công không nhận phần “vốn quan tài” ấy! Trong lòng lão Trịnh, dội lên một cơn rùng mình!
“Cử nhân công! Chẳng lẽ quân Nhật đánh vào thành, lại thực sự tàn sát không còn một mống sao?” Lão Trịnh dụi đôi mắt cay xè vì gió, nôn nóng chờ đợi một câu trả lời có thể mang lại cho hắn sự an ủi. Hắn tha thiết mong cử nhân công lắc đầu. Thế nhưng, cử nhân công lại gật đầu.
“Tàn sát không còn một mống?” Răng lão Trịnh lại đang nhai một hạt gạo vô hình. Cử nhân công lại gật đầu.
“Được!” Lão Trịnh siết chặt nắm đấm. “Được!” Dùng nắm đấm nện mạnh vào đầu gối một cái.
“Sao thế, lão Trịnh?” Cử nhân công hạ mi mắt xuống hỏi, ra vẻ không hề động dung.
“Đánh thôi chứ sao nữa, còn gì mà phải bàn! Đánh thôi!” Những nếp nhăn trên mặt lão Trịnh lúc này trông giống như được dệt từ những sợi dây thép vậy!
“Đánh ai?” Cử nhân công hỏi.
“Ai vô duyên vô cớ đến hãm hại tôi, tôi đánh kẻ đó! Ai dám ‘tàn sát không còn một mống’, tôi sẽ khiến kẻ đó ‘chết không có đất chôn thân’!” Lão Trịnh dùng rất chuẩn hai thành ngữ, đôi mắt bỗng chốc sáng bừng lên, nhìn cử nhân công thấy hình như còn thấp bé hơn ngày thường một chút.
Cử nhân công hồi lâu không nói nên lời. Ban đầu ông ta định tâm sự với lão Trịnh, ai ngờ lão Trịnh cũng cùng một giuộc với Mộng Liên!
“Đi đi, lão Trịnh!” Cử nhân công đuổi lão Trịnh đi, một mình đứng cau chặt đôi mày!
Đã ba đêm liền, Văn Thành, mang theo bao nhiêu nhịp tim đập thình thịch cùng vài đốm đèn lu mờ, tĩnh mịch lắng nghe tiếng pháo từ xa vọng lại.
Trong thành chỉ còn lại một đại đội binh lính, bên bờ sông vẫn còn một tiểu đoàn.
Người dân Văn Thành bắt đầu hỏi lẫn nhau: “Cậu thấy rốt cuộc thế nào đây?” Nhấn mạnh hai chữ “rốt cuộc” vô cùng có lực.
Chẳng ai trả lời được. Cho dù có người cực kỳ táo bạo đưa ra phán đoán, thì ngữ khí của anh ta vẫn là “hình như”, chứ không phải “rốt cuộc”.
Thế nhưng, mọi người không hề hoảng sợ cho lắm, bởi vì trong thành và bên bờ sông vẫn còn có từng ấy binh lính. Số lượng binh lính tuy ít, nhưng trên khuôn mặt của mỗi người đều mang theo vẻ kiên quyết, trầm tĩnh, dũng cảm, khiến mọi người cảm thấy nếu bản thân mình vẫn cứ mãi hoảng loạn, thì thật có lỗi với người ta!
Đại đội trưởng Đường Lập Hoa, tuy mới đến Văn Thành chưa đầy một tháng, nhưng dường như đã giống như sinh ra và lớn lên ở đây từ nhỏ vậy. Ai ai cũng quen biết anh, bởi vì vóc dáng của anh cao hơn người thường một cái đầu. Ngay cả những đứa trẻ con mới học nói, cũng biết dùng ngón tay mập mạp có dăm vết lúm đồng tiền trỏ về phía anh, miệng phát ra tiếng giống như tiếng đánh chiêng: Đường! Đường! Đường! Ai cũng yêu mến anh, anh vừa ôn hòa, vừa giản dị, vừa bộc trực, dường như lúc nào cũng treo trái tim đỏ au đáng yêu của mình trước ngực, để ai cũng có thể nhìn thấy rõ mồn một. Bất cứ ai nói chuyện nửa chừng với anh, ngay lập tức sẽ cảm giác được viên đại đội trưởng ấy đã gỡ trái tim đỏ au đáng yêu treo lủng lẳng bên ngoài ngực mình xuống, đặt vào trong lồng ngực của người đó —— bất kỳ ai —— rồi.
Khi mọi người ngồi trong nhà yên lặng lắng nghe tiếng pháo, trái tim họ không thể không đập nhanh hơn bình thường một chút. Thế nhưng, đồng thời, họ cũng biết rằng đại đội trưởng Đường —— vị ân nhân tốt bụng to lớn như ngọn tháp đen ấy —— đang đi lại trên đường phố và tường thành của họ. Anh chính là vị thần hộ mệnh của Văn Thành! Tiếng pháo vừa dồn dập hơn, là ai nấy đều muốn đi tìm đại đội trưởng Đường —— hỏi cho ra lẽ rốt cuộc thế nào đây?
Đại đội trưởng Đường luôn thu lại nụ cười trên mặt trong chốc lát, sau đó lại mỉm cười một cái, rồi mới trả lời: “Tôi không biết những thứ rốt cuộc khác thế nào, tôi chỉ biết tôi sẽ khô máu với kẻ địch đến cùng! Mất Văn Thành, là mất tôi.”
Câu trả lời giản dị, không mấy phần lạc quan này đã khiến những người dân thường Văn Thành cảm động đến rơi nước mắt. Giả sử không phải vì đánh giặc, đại đội trưởng Đường có lẽ cả đời chưa từng nghe đến Văn Thành, chứ đừng nói đến chuyện đặt chân tới đây. Anh và Văn Thành vốn chẳng có chút quan hệ nào, thế nhưng anh lại quyết định cùng sinh tử với nó!
“Nhìn đại đội trưởng Đường nhà người ta kìa!” Câu nói này hầu như treo trên cửa miệng của mỗi người, mà trong lòng mỗi người dường như cũng đã đưa ra một quyết định: “Chúng ta còn sợ cái gì nữa chứ?”
Tiếng pháo mỗi lúc một dồn dập. Trời vẫn còn khá lạnh, gió bắc thổi lồng lộng buốt giá. Khi những cơn gió bắc thổi qua, người dân Văn Thành còn có thể nghe rất rõ tiếng súng máy. Ánh mắt của mọi người, giống như đứa trẻ hoảng sợ đi tìm mẹ, đều đinh đóng cột dán chặt vào người đại đội trưởng Đường. Khuôn mặt đại đội trưởng Đường vẫn mỉm cười như mọi khi. Nụ cười của anh khiến nét mặt đang căng cứng của rất nhiều người giãn ra một chút. Lời nói của anh lại càng ít hơn trước, thể hiện rõ anh hoàn toàn có biện pháp; người có biện pháp thì chẳng cần phải khoác lác khoa trương. Bước chân anh hình như cũng chậm lại đôi chút, anh không phải là kiểu người có thể bị dọa cho hoảng loạn chỉ bởi dăm tiếng súng tiếng pháo.
“Đại đội trưởng Đường không hoảng, chúng ta cũng không hoảng!” Người dân Văn Thành giống như kẻ đuối nước vớ được khúc gỗ, phó thác sinh mệnh của mình cho đại đội trưởng Đường.
Thế nhưng, đại đội trưởng Đường, thông qua chính quyền địa phương, đã khuyên nhủ mọi người sơ tán. Những kẻ nhát gan, lại có nơi có chốn để đi, bắt đầu ngấn lệ dọn nhà ra khỏi thành. Nhưng đa số mọi người, vì việc đi lại khó khăn, không nỡ rời xa quê cha đất tổ, không tiện về tiền bạc, hoặc trong nhà có người bệnh, đều nhất quyết không chịu đi. Lúc này, họ mới cảm thấy Văn Thành đáng yêu biết bao. Ngày thường, vì sự nghèo hèn và thiếu thốn của Văn Thành, mọi người đành phải tin rằng “bát tự” của mình không tốt, mới có thể ngậm đắng nuốt cay sống tiếp; nhìn kìa, những kẻ số sướng kia, chẳng phải đều lên Thiên Tân Thượng Hải hết rồi sao? Cho dù là đến Bảo Định hay Thạch Gia Trang thì chí ít vẫn còn hơn chán cái cảnh lất lưởng nghèo đói ở Văn Thành! Bây giờ, đại bác sắp sửa phá nát thành trì của họ, nhà cửa của họ, và cả tính mạng của họ, mà họ lại chẳng có nơi nào để trốn chạy! Nhìn những người già phụ nữ trẻ em của họ, nhìn những nồi niêu xoong chảo cái bát cái đũa của họ, họ cảm thấy Văn Thành nhất định phải được giữ vững, Văn Thành gắn bó không thể tách rời với họ và tất cả những gì họ có!
Trong hai ba tháng trước, họ từng nghe sinh viên diễn thuyết, từng nhìn thấy các loại biểu ngữ làm bằng giấy đủ màu, thậm chí còn từng xem kịch nói một hai lần. Diễn thuyết, biểu ngữ, kịch nói, đều đã nói với họ những đạo lý vô cùng hợp lẽ; thế nhưng, sau khi nghe xong, xem xong, họ vẫn tiếp tục sống cuộc sống của mình như cũ. Biểu ngữ không làm cho đậu phụ rẻ đi được một đồng xu, kịch nói cũng chẳng khiến ai gặp được vận may. Họ chẳng nhận được chút lợi ích thực tế nào, thì cũng chẳng bận tâm gì nhiều đến đại sự quốc gia. Văn Thành vẫn cứ là Văn Thành, tàng tàng cho qua chuyện! Bây giờ, nếu như họ dám nửa đêm trèo lên thành để nhìn, thì có thể nhìn thấy ánh lửa từ đại bác của kẻ địch! Họ nhớ lại những lời hay ý đẹp trong kịch nói và biểu ngữ. Họ nhất định phải bảo vệ Văn Thành, bằng không tất cả mọi thứ đều sẽ tiêu tan. Tính mạng của họ, xét cho cùng vào lúc này, đã bị trói chặt vào Văn Thành rồi.
Họ thực tế nhất, nhưng đến khi đụng tường ngã đau rồi, họ cũng muốn dùng nắm đấm để đẩy đổ bức tường đó; cho dù nắm đấm rướm máu mà bức tường vẫn không đổ, thì cũng không ngại thử một lần. Thực tế và lý tưởng, tầm thường và cao cả, trong thâm tâm họ, tất cả chỉ cách nhau có một lớp giấy cửa sổ.
Họ nhất định phải làm một cái gì đó, để thể hiện rằng mình không phải là những kẻ ngồi chờ chết. Họ khuân bao cát, vận chuyển đạn dược, đào hào chiến hào cho quân đội… Họ bỏ ra chút sức lực, tốn kém thời gian và tiền bạc, chẳng hề hấn gì; chỉ mong giành được một trận đại thắng, giữ vững được Văn Thành.
Họ rất hy vọng trên lầu thành cắm đủ các loại cờ xí, trên tường thành bày biện súng ống, súng máy, và đại bác, còn đại đội trưởng Đường thì phải cưỡi ngựa lớn xuất thành nghênh địch giống như Quan Công vậy. Thế nhưng, đại đội trưởng Đường lại mai phục binh lính trong rừng thông, nhà ga, xưởng dệt, trong thành hoàn toàn không thấy bóng dáng một tên lính nào. Họ cảm thấy bối rối bất an, không hiểu đây là chiến pháp gì. Giả sử như họ không có niềm tin sâu sắc đến thế đối với đại đội trưởng Đường, thì suýt chút nữa họ đã thốt lên rằng hắn ta sợ chết ham sống, nên mới giấu hết binh lính đi rồi.
Điều càng khiến trong lòng mọi người bất an hơn nữa, là nghe nói Vương cử nhân đã đi gặp huyện trưởng, mà tòa thị chính huyện thì sắp sửa chuyển ra khỏi thành ngay lập tức! Giá trị của Vương cử nhân và huyện trưởng, vào lúc này, đã bị mọi người giảm đi đáng kể. Trước cửa tòa thị chính huyện chen chúc kín người, xem huyện trưởng dọn nhà thế nào. Thế nhưng, huyện trưởng bước ra, bảo với mọi người rằng hồ sơ tài liệu trong chính quyền là bắt buộc phải mang đi, ông đã cử khoa trưởng khoa thứ nhất mang chúng đi rồi. Những nhân viên lớn tuổi trong chính quyền đương nhiên phải được sơ tán, ông đã tìm cho họ chỗ ở, sẽ rời thành ngay lập tức. Nhưng, những nhân viên trẻ tuổi trong chính quyền và bản thân ông thì tuyệt đối không rời khỏi Văn Thành nửa bước. Không may, nếu như ông bắt buộc phải chết, thì Văn Thành chính là nghĩa trang tuyệt vời nhất dành cho ông!
Người dân Văn Thành không biết hoan hô, không biết vỗ tay. Nghe xong lời của huyện trưởng, lồng ngực những người trẻ tuổi ưỡn thẳng lên, những người lớn tuổi thì tuôn dòng lệ nóng. Một thanh niên dám nói dám làm bới huyện trưởng, tại sao trong thành không có lấy một tên lính nào? Huyện trưởng phản vấn lại: Các cậu thanh niên này đều làm gì cả rồi? Giặc Nhật đến là để đánh thành trì của các cậu, đánh nhà cửa của các cậu đấy cơ mà!
Thế là, những thanh niên trai tráng ở Văn Thành dưới sự lãnh đạo của huyện trưởng, bắt đầu cầm dao gậy giáo mác, ở cửa thành, giữa ngã tư đường, gánh vác trách nhiệm thủ thành của họ. Một cây gậy cầm trong tay mình, còn hơn hai khẩu súng cầm trong tay kẻ khác. Người dân Văn Thành bắt đầu cảm thấy sự tự tin, và một chút khí phách anh hùng.
Tiếng pháo mỗi lúc một gần. Những anh em thủ hộ bờ sông của chúng ta, người dân Văn Thành thầm nghĩ, có lẽ đều đi ngủ cả rồi chứ? Tại sao kẻ địch cứ nã pháo liên hồi, mà chúng ta lại chẳng bắn lấy một phát súng nào?
Đang lúc mọi người nghi ngờ như vậy, thì những tráng đinh được phái đến bờ sông phục vụ đã khiêng về mấy thương binh. Từ miệng thương binh, họ biết được một tiểu đoàn quân của chúng ta đã có một nửa vượt sông từ lâu, từng nhóm ba năm người, bố trí mai phục khắp mười phương, khiến kẻ địch tiến lên một bước là phải bỏ mạng hàng loạt! Kẻ địch có máy bay, chúng ta không có; kẻ địch có đại bác, chúng ta không có; kẻ địch có đủ loại xe tăng chiến xa, chúng ta không có. Thế nhưng, súng máy, súng trường và lựu đạn của chúng ta, sẽ giống như những chú chó săn dũng cảm và thông minh, bất ngờ cắn phập vào chân lũ sói lũ cáo gieo rắc tai họa kia, tước đoạt tính mạng của chúng!
“Chúng ta thắng rồi sao?” Người dân Văn Thành hỏi.
“Căn cứ vào tiếng pháo nổ, kẻ địch thắng; căn cứ vào số lượng tử thi, chúng ta thắng!” Một đồng chí bị thương đã trả lời như vậy.
Văn Thành không phải là một nơi trù phú, nhưng dăm con lợn, mấy trăm cân miến, cùng vài vò bạch tửu thì không phải là chuyện quá khó khăn. Nhanh chóng, những con lợn béo, miến ngon, bạch tửu được hai vị thân sĩ đức cao vọng trọng —— một cao một thấp —— áp tải ra bờ sông để úy lạo quân sĩ. Cả hai vị thân sĩ đều giắt theo hai bao thuốc lá Hạt Đức Môn loại nhỏ, mục đích là để gặp các quan chức thì mời thuốc, thể hiện rằng người dân Văn Thành cũng là những kẻ từng trải qua sóng gió.
Thế nhưng, đồ đạc mang đi thế nào, thì lại được khiêng về thế ấy. Họ chẳng tìm đâu ra bộ chỉ huy tiểu đoàn. Họ gặp ai cũng hỏi, và cứ đinh ninh rằng những người đó nhất định phải biết, nhưng họ chỉ nhận được những cái lắc đầu. Hai vị thân sĩ cúi gằm đầu, rít điếu thuốc Hạt Đức Môn dùng để đãi khách, miệng không ngừng lẩm bẩm: “Đây đúng là thần binh! Đúng là thần binh! Đến thì vô tung, đi thì vô ảnh!”
Chỉ trong chốc lát, hai chữ “Thần binh” đã lan truyền khắp toàn thành. Mọi người đều hối hận —— trước kia họ từng hoài nghi: Bên bờ sông chỉ có một tiểu đoàn quân, liệu có chống đỡ nổi quân địch hay không? Bây giờ, họ hoàn toàn tin tưởng rằng thần binh là lấy một địch trăm, cho dù kẻ địch có điều tới mười vạn đại quân, cũng chỉ là tự chuốc lấy cái chết mà thôi.
Họ đi tìm đại đội trưởng Đường, muốn từ miệng đại đội trưởng Đường chứng minh rằng suy nghĩ của họ hoàn toàn chính xác không có gì bàn cãi.
Thế nhưng đại đội trưởng Đường không hề lạc quan như họ, anh bảo với họ: Kẻ địch muốn thành của chúng ta, chúng ta muốn cái mạng của kẻ địch. Thành, cuối cùng, có lẽ sẽ mất, thế nhưng trước khi mất, phải khiến kẻ địch phải trả giá bằng thật nhiều xương máu! Anh còn bảo với họ: Quân nhân chúng tôi sẽ dùng trăm phương nghìn kế, bắn đạn pháo vào chỗ chí mạng của kẻ địch; còn các bác bách tính thì phải ngày đêm đề phòng Hán gian, chớ để trúng mưu kế trong ứng ngoài hợp của kẻ địch. Hai chữ “Hán gian” trong lòng người dân Văn Thành, là hai chữ mất mặt nhất. Khi họ từ biệt đại đội trưởng Đường rồi, họ cảm thấy khuôn mặt mình cứ sượng sùng thế nào ấy: “Văn Thành, Văn Thành chúng ta, lại có thể có Hán gian sao?” Giả như có thật, thì “Là ai?” “Là ai?” Chẳng ai trả lời nổi. Hai chữ “Hán gian” không thể muốn ném lên đầu ai là ném lên đầu kẻ đó được.
Thế nhưng, phỏng đoán sinh ra sự hoang mang, mà hoang mang thì rất dễ biến phỏng đoán thành kết luận, để cho tâm can được yên ổn. Họ nhanh chóng hoài nghi Vương cử nhân, từ hoài nghi mà nhanh chóng phán quyết tội danh cho Vương cử nhân: Vương cử nhân chính là Hán gian!
Trong thành, nhà ai có bức tường viện cao nhất? Nhà Vương cử nhân. Ngày thường, những bức tường cao của ông ta cứ như đang thầm thì vào tai mọi người: “Đừng có đến gần ta, ta là để bảo vệ cử nhân công, còn các ngươi đều là lũ trộm cắp!” Bây giờ, Văn Thành đang trong cơn nguy hiểm, những bức tường cao ấy vẫn không cho phép bất kỳ ai đến gần. Vương cử nhân đang làm gì bên trong những bức tường cao đó? Chẳng ai biết cả.
Huyện trưởng đã phát động toàn thể trai tráng trong thành bảo vệ Văn Thành, thế nhưng nhà họ Vương có xuất nổi một người nào không? Không có. Mọi người khiêng lợn mang rượu đi úy lạo quân sĩ, nhà họ Vương có xuất nổi một người nào, hay thậm chí là một đồng tiền nào không? Không có.
Vương cử nhân rốt cuộc là còn sống hay đã chết? Chẳng phải có tin đồn rằng ông ta từng đến tòa thị chính huyện, khuyên huyện trưởng trốn chạy cùng ông ta hay sao? Hơn nữa, trong cánh cửa sơn son thếp vàng của Vương cử nhân, dạo gần đây thường có kẻ nào chui qua khe cửa để đi vào, rồi lại chui ra? Lưu Nhị Cẩu! Văn Thành không có Hán gian thì thôi; giả như có, thì Lưu Nhị Cẩu chắc chắn là một tên! Mà dạo gần đây Lưu Nhị Cẩu lại hay lui tới chỗ Vương cử nhân thế cơ mà! Lưu Nhị Cẩu, nếu là Hán gian; vậy thì Vương cử nhân chắc chắn là đại đầu lĩnh của Hán gian rồi!
Họ không có bằng chứng xác thực để chứng minh Vương cử nhân là Hán gian. Ngày thường, cho dù có nắm được thóp gì đi nữa, phỏng chừng cũng chẳng ai dám đứng ra mặt đối mặt với Vương cử nhân. Hôm nay, với tấm lòng nhiệt thành bảo vệ Văn Thành của họ, dựa vào sự lạnh nhạt của Vương cử nhân đối với cuộc kháng chiến, họ cảm thấy không nên quá sợ hãi cử nhân công thêm nữa. Trái lại, vì sự an toàn của Văn Thành, cho dù họ không có sức mạnh để khép tội cử nhân công là Hán gian, thì ít nhất cũng nên đến hỏi cho ra lẽ, rốt cuộc ông ta đang giở trò gì.
Hai vị thân sĩ đức cao vọng trọng —— một cao một thấp —— rất muốn đến trò chuyện với cử nhân công. Hôm kia lúc đi úy lạo quân sĩ, ai nấy đều đồng thanh cho rằng cử nhân công nên làm đại diện. Thế nhưng cử nhân công nhát gan, không dám đến bờ sông mạo hiểm. Chính vì thế, hai vị thân sĩ một cao một thấp mới mang theo thuốc lá Hạt Đức Môn chạy đi một chuyến. Địa vị của hai vị thân sĩ ở Văn Thành, tuy còn kém xa cử nhân công, thế nhưng sau lần “nhọc lòng” này, danh tiếng của hai ông bỗng chốc tăng vụt lên rất nhiều. Hai ông rất sẵn lòng đến trò chuyện với cử nhân công.
Cử nhân công có chút không được khỏe, từ chối tiếp khách. Hai vị thân sĩ một cao một thấp thẹn quá hóa giận, rất muốn cho cử nhân công biết tay ngay ngoài cánh cửa sơn son của nhà họ Vương. Khi hai ông còn chưa quyết định hẳn là nên bùng nổ ngay lập tức hay là chớ nóng vội bình tĩnh lại, thì tiểu thư Mộng Liên bước ra, mời hai ông bước vào.
Mộng Liên, người cái gì cũng sợ mà cái gì cũng chẳng sợ ấy, khẽ nhíu mày, mỉm cười một cái, bắt chước dáng điệu của trang nam nhi, hai bàn tay nhỏ đút vào túi quần, cất giọng nói rất nhỏ nhưng vô cùng có lực với hai người: “Tôi biết ý định của hai bác! Có tôi ở đây, bố tôi tuyệt đối không làm chuyện có lỗi với người khác đâu!”
Nói xong hai câu này, đôi má phúng phính của cô đỏ bừng lên hai chấm nhỏ, ho nhẹ một tiếng, tựa như đang ám chỉ với họ rằng: “Không cần phải tốn lời thêm nữa đâu.”
Hai vị thân sĩ cứ như vẫn chưa nghe đã thèm, nhưng ngẫm nghĩ lại, lại cảm thấy dứt khoát thế này cũng không tệ.
Hai vị thân sĩ —— một cao một thấp —— đã yên tâm. Người dân Văn Thành cũng hoàn toàn yên tâm. “Dù sao đi nữa, tiểu thư Mộng Liên cũng sẽ quản thúc được cử nhân công thôi!” Mọi người đều nghĩ như vậy. Có được kết luận này rồi, mọi người dường như đã quét sạch hoàn toàn đám Hán gian, cho dù thỉnh thoảng có vô tình nhắc lại vấn đề này, thì cũng sẽ từ lo âu mà chuyển thành an tâm, bởi vì “Tiểu thư Mộng Liên chắc chắn sẽ quản chặt cử nhân công mà!”