Chính xác mà nói về mặt tổ chức, đây là một gia đình nhỏ lý tưởng: một chồng một vợ và một đứa con trai nhỏ ba tuổi. Tuy nhiên, chữ "lý tưởng" ấy có lẽ không chỉ nằm ở cơ cấu đơn giản, thế nên cái gia đình nhỏ này không thể hoàn toàn giống như một thiên đường thu nhỏ, mà cũng phải gánh vác những nỗi đau khổ và bất an của chốn trần thế.
Từ những âm thanh phát ra từ gia đình nhỏ này, chúng ta có thể phán đoán rằng sự phát triển của nó có vẻ hơi méo mó, mà chúng ta cũng biết rằng thứ mất cân bằng ắt sẽ ngã quỳ, một gia đình cũng không ngoại lệ.
Ở đây, chúng ta chỉ nghe thấy người vợ ấy cãi vã la hét, còn người chồng thì cứ như một kẻ câm. Chúng ta suy đoán bằng thiện ý rằng, việc ngậm miệng không nói của người chồng này nhất định mang nỗi khổ tâm và niềm hy vọng muốn duy trì hòa bình. Thế nhưng, giữa người với người thật khó thấu hiểu làm sao; anh ta không lên tiếng, cô ta lại càng làm âmt ĩ hơn: "Anh nói đi chứ! Nói đi! Sao thế? Anh câm rồi à? Được thôi, đối phó với cái kiểu ngậm tăm chết trân này của anh, chỉ có nước ly hôn! Ly hôn!"
Đúng vậy, Phạm Thái Châu — kẻ độc tài mang giới nữ của gia đình nhỏ đó — hiểu rằng trên đời có chuyện ly hôn, chứ ai mà biết chuyện ly hôn nếu thực sự làm thì có những thủ tục và ý nghĩa gì cơ chứ, đằng nào thì cô ta cũng cảm thấy hai chữ này rất có uy lực, thốt ra vừa không ngớ ngẩn thô lỗ, lại vừa đủ để khiến chồng ít nhiều phải sốt ruột. Cô ta đấy, mái tóc uốn tỉ mỉ biết bao, chuẩn kiểu tóc máy bay năm 1937 đích thực, khuôn mặt thơm ngát mịn màng; đôi tay tròn lẳng, bộ ngực cao cao, trang phục ôm sát chỉnh tề làm sao; cô ta mà thốt ra hai chữ ly hôn, anh ta làm sao có thể không sốt ruột cho được? Sau một trận cãi vã, cô ta đối diện với gương soi ngắm nghía bản thân, cảm thấy trông mình hệt như một ngôi sao điện ảnh. Dù không phải là quá mức chán ghét chồng mình — anh ta trông rất tuấn tú, tâm địa lại vô cùng đôn hậu — nhưng rốt cuộc cô ta vẫn nên thường xuyên nổi nóng, hình như chỉ có cách làm cho anh ta bẽ mặt mới đủ để vơi bớt sự uất ức của chính bản thân cô ta. Anh ta quả thực không tệ, nhưng "không tệ" vốn chẳng có nghĩa là "hoàn hảo", một tháng anh ta chỉ kiếm được hai trăm đồng! Phải thừa nhận, hai trăm đồng này được giao nộp trọn vẹn cho cô ta, rồi sau đó cô ta mới phỏng đoán nhu cầu của anh ta mà phát cho ba đồng năm cào; nhưng dựa vào khuôn mặt của cô ta, cánh tay của cô ta, bộ ngực của cô ta, đôi bàn chân của cô ta, chẳng lẽ lại có thể thể hiện hết mọi vẻ đẹp dưới mức hai trăm đồng hay sao? Hơn nữa, càng vì đẹp mà túng thiếu, lại càng phải cố ra vẻ ta đây, đi xem phim cho dù có thể mua vé hạng hai, vì ngồi trong bóng tối, nhưng đi nghe kịch thì nhất định phải thuê lô ghế — tuyệt đối không thể châm chước! A, việc sử dụng hai trăm đồng này, cùng với mọi việc trong nhà, giao thiệp, việc duy trì thể diện — làm sao để xoay sở thật linh hoạt và đẹp mắt trong hạn mức hai trăm đồng, quả là một việc phiền muộn khó khăn biết bao! Nhất là đối với chính cô ta, quá khó! Ngay cả khoản tiền đáng lẽ nên chi cho đàn ông và con trẻ cũng bị mượn tạm để dùng cho bản thân, vậy mà vẫn không thể không mang đôi vớ lụa pha gai gai để đi như vớ lụa thuần chất! Ngay cả chăn đệm cũng không nỡ tháo giặt đúng hạn, vẫn không thể lần nào đi xem phim cũng gọi xe hơi, mà thỉnh thoảng phải đi chiếc xe kéo rách nát, khiến người ta muốn rớt nước mắt! Đúng vậy, lão Phạm rất được, không kén ăn kén uống lại cực kỳ thật thà, thế nhưng, chỉ kiếm được có hai trăm đồng thôi đấy!
Lão Phạm thực lòng yêu người vợ của mình, thực lòng yêu đứa con trai nhỏ. Trước khi kết hôn, anh từng hạ quyết tâm nhất định phải cưới cho bằng được một người đẹp phóng khoáng. Vì nguyện vọng này, anh vô cùng tận tụy làm việc, sống cực kỳ tiết kiệm; cắt tỉa sạch sẽ mọi hành vi lãng mạn nhỏ nhặt mà những người trẻ tuổi thường có hệt như những cành khô lá rạp, chỉ để vun trồng riêng đóa hoa lãng mạn lớn lao ấy. Thậm chí thuốc lá cũng chẳng hút!
Tiết kiệm được tiền, anh liền phóng thích gan dạ, mặc bộ Âu phục được cắt may riêng cho sự kiện lãng mạn để đi thám hiểm. Anh nhìn thấy, anh theo đuổi, anh cưới được tiểu thư Thái Châu.
Thái Châu không hề tuyệt mỹ kinh ngạc như cô ta từng tưởng tượng, cũng không phải là người phụ nữ đẹp nhường ấy như lão Phạm đã nghĩ. Thế nhưng cô ta trẻ trung, cô ta hoạt bát, cô ta biết giả vờ; khiến lão Phạm cảm thấy Thái Châu dẫu không phải là người phụ nữ lý tưởng nhất, thì cũng xấp xỉ như vậy; đặt cô ta ở bất cứ đâu, cô ta cũng không đến mức tỏ ra lỗi thời hay quê mùa. Thế là, anh lấy tiền tiết kiệm ra, thanh toán món nợ lãng mạn lớn nhất đời người, kết hôn. Anh không có thủ đoạn xấu để kiếm thêm tiền, mà có bản lĩnh thực sự để duy trì đồng lương hai trăm đồng. Một cách tiêu cực, anh cẩn trọng từng chút một, không cho phép bản thân rớt xuống mức dưới hai trăm đồng, đó là hạn mức kinh tế lãng mạn của anh.
Anh đã nếm trải hương vị của một người phụ nữ coi sự nông cạn là phóng khoáng, coi sự giả dối là tài năng, coi việc chưng diện là xinh đẹp. Thế nhưng anh không hề hối hận. Anh cho rằng bản thân nên thể hiện tình yêu chân thực qua việc làm chiều lòng cô ấy, nên bày tỏ sự bình tĩnh có bản lĩnh qua việc không cãi lại hay châm chọc, nên thể hiện sự dũng cảm qua việc cố gắng hết sức cung phụng cô ấy. Anh phải làm một người chồng mẫu mực, mới xứng đáng với lý tưởng của chính mình, dẫu cho người bạn đời của anh có những điểm không hoàn toàn hợp lý tưởng. Hơn nữa, cô ấy còn sinh ra Tiểu Châu. Sau khi sinh Tiểu Châu, cô ấy càng tỏ ra tròn trịa hơn, phóng khoáng hơn, hoạt bát hơn, vừa là thiếu phụ lại vừa là người mẫu thân, vẻ đẹp kiều diễm của tuổi thanh xuân và sự tôn nghiêm của người mẹ quyện làm một, mùi phấn thơm và mùi sữa hòa chung một chỗ; anh nên cúi đầu! Phải, cô ấy cũng lợi hại hơn xưa, nhưng ngẫm nghĩ kỹ lại thì anh cũng khó mà trách cô ấy. Phụ nữ rốt cuộc vẫn là phụ nữ, anh nghĩ, đã muốn có phụ nữ thì phải biết buông bỏ bản thân. Hơn nữa, anh vẫn còn có Tiểu Châu cơ mà, có thể cùng chơi đùa, cùng ngủ nghỉ; cứ để người mẹ trẻ tuổi cãi vã đi, anh sẽ cùng một sinh mệnh mới chơi đùa thật thân thiết, làm một người cha lý tưởng. Anh sẽ dùng tiếng cười đùa thân mật của hai người đàn ông — anh và Tiểu Châu — để chống lại sự bá đạo của một người phụ nữ; cho dù hai từ chống lại và bá đạo ấy cũng chỉ thỉnh thoảng nghĩ đến, chứ không thường trực khắc sâu trong lòng anh, khiến tâm can anh trở nên chai đá.
Từ thái độ đối với Thái Châu, có thể thấy rõ dụng tâm và phương pháp xử thế lập thân của anh. Anh vô cùng trung thành, một mặt tiêu cực là anh không cầu có công, chỉ cầu không có lỗi, mặt tích cực là anh muốn mọi việc đều xứng đáng với lương tâm và thù lao hai trăm đồng ấy — anh luôn sẵn sàng bỏ ra sức lao động đáng giá ba trăm đồng, mà không hề cảm thấy oan ức. Cứ như thế, anh bị mọi người xem là kẻ không có tiền đồ, nguyên nhân mọi người nhờ anh làm thêm chút việc cũng chỉ vì cho rằng anh yếu đuối dễ bắt nạt, chứ tuyệt đối không hề biết ơn.
Bản thân anh thì hoàn toàn không xem thường chính mình, không, anh cảm thấy bản thân mình rất có cốt khí. Anh tuyệt đối không vì bản thân mà lo lắng, dựa vào bản lĩnh của anh, đi đến đâu cũng kiếm ra được hai trăm đồng, hơn nữa mãi mãi xứng đáng với số tiền đó. Duy trì được mức chi phí sinh hoạt này, anh đành thôi không nghĩ ngợi nhiều về những phương pháp và kế hoạch phát triển tiến lên phía trước nữa. Anh chẳng bao giờ đi xem tướng bói toán. Anh không cầu gặp vận may, mà chỉ lo đem hết tâm can sức lực ra làm việc. Anh không đi tuyên truyền cho bất kỳ sự việc hay chủ nghĩa nào, anh chỉ đặt sinh mạng của mình vào công việc chính đáng. Thỉnh thoảng anh tự nhận mình là con trâu, chính bởi vì loài trâu có sự vĩ đại tương xứng.
Bình Tân mất đi tựa như một cơn ác mộng, lão Phạm lúc bấy giờ đang ở Bắc Bình. Anh buộc phải rời đi, lương tâm không cho phép anh nhận bất kỳ đồng tiền phi nghĩa nào. Thế nhưng, anh không thể bước đi nổi. Anh không có tiền, lại vướng một người vợ đòi hỏi tối thiểu phải đi xe hạng hai mới chịu cự tuyệt cất bước.
Trong mắt Thái Châu, thế giới chẳng qua chỉ là một sân chơi lớn, mặc kệ trời gió hay trời mưa, nhất định phải mang giày cao gót để đi xem náo nhiệt. "Anh định đi đâu? Anh nỡ lòng nào bỏ mặc mẹ con em và Tiểu Châu ư? Em cũng đi chứ? Bắt em chịu tội hệt như chạy nạn ấy hả? Anh khôn hồn thì dẹp ngay đi! Đồ đạc thế này, thế này đây, mang đi kiểu gì? Chưa nói đến chuyện khác nhé! Anh có thể phủi thây đi như cái bang, chứ em thiếu thứ gì cũng không được! Lại không thèm lên tiếng nữa chứ gì? Được thôi, anh có chủ nghĩa mang theo hết đồ đạc đi, thật đàng hoàng thể diện, hệt như đang diễu hành ấy, em sẽ đi theo anh; mở mang tầm mắt chút cũng hay!"
Ôm lấy Tiểu Châu, lão Phạm lặng thinh không nói một lời. Anh không nỡ trách cứ Thái Châu, chỉ cảm thấy việc vứt bỏ người vợ cũng nhẫn tâm y như vứt bỏ quốc kỳ vậy, mà anh lại chẳng có năng lực bảo toàn trọn vẹn cả hai thứ cùng một lúc! Anh hận sự vô năng của bản thân, thế nên đành tha thứ cho sự vô tri của Thái Châu.
Mấy ngày liền, anh cứ quẩn quanh trong phòng. Anh không dám ra ngoài, không phải sợ bị kẻ địch sát hại, mà sợ bản thân không có dũng khí để giết giặc. Ở nhà, anh nghe vợ làu bàu, nhìn Tiểu Châu chơi đùa, dòng nước mắt nóng hổi chốc chốc lại làm mờ đôi mắt anh. Mỗi khi nghe Tiểu Châu gọi mình là "ba", anh lại bặm chặt môi gật đầu.
"Tiểu Châu!" Anh đau đớn đến mức cùng đường, đành phải cất lời. "Tiểu Châu! Con đúng là một vong quốc nô nhí!"
Lời này đã bị Thái Châu nghe thấy. "Nói nhảm cái gì thế! Có bản lĩnh thì đưa mẹ con sang Hồng Kông đi, cứ ở đây lẩm cẩm sầu muộn cái gì! Tiểu Châu, lại đây nào, bố con mà được như bố cu Chung thì tốt biết bao!" Giọng cô ta mềm mại hơn rất nhiều, mắt nhìn đỗi xa xăm, trên mặt lộ vẻ ngưỡng mộ đầy kiêu kỳ nũng nịu: "Người ta mang theo tận hai mươi hòm quần áo, đến ở tô giới Thiên Tân đấy nhé! Mẹ cu Chung đẹp bằng em thế này chắc?"
"Mẹ cu Chung, tai thế này cơ!" Bàn tay mũm mĩm của Tiểu Châu dùng sức đẩy mạnh về phía trước tai, chắc mẩm làm vậy sẽ lấy được lòng mẹ, bởi vì chuyện này đã làm không chỉ một lần.
Nhân lúc Tiểu Châu và Thái Châu đã ngủ say, lão Phạm nhè nhẹ bước ra căn phòng bên ngoài. Lấy một miếng vải đen trùm lên bóng đèn, tìm giấy viết thư ra. Anh buộc phải trốn khỏi thành trì đã mất, thế nhưng từ sau khi kết hôn, anh chẳng có lấy một đồng tiết kiệm, không tài nào mang theo gia quyến cùng đi. Cho dù có miễn cưỡng mang đi đi nữa, anh cũng chẳng có nắm chắc nào để lập tức tìm được việc làm, chi bằng để lại chút tiền ít ỏi gom góp được lúc này cho Thái Châu, còn bản thân một mình đi vận dụng may rủi; tìm được công việc tương ứng rồi, sẽ nghĩ cách đón họ sau; tạm thời chưa tìm được việc, bản thân anh thế nào cũng có thể chật vật sống qua ngày, còn mẹ con họ thì không đến mức lập tức phải chịu khổ. Được rồi, anh muốn để lại vài chữ cho Thái Châu, giãi bày ý định này, rồi anh sẽ lén lút chuồn đi, thậm chí chăn đệm cũng chẳng cần mang theo.
Anh bắt đầu viết thư. Trong lòng tựa như có muôn vàn lời muốn nói, tình yêu thương của vợ chồng, sự nguy cấp của quốc sự, trách nhiệm gia đình, nghĩa vụ công dân, nỗi khó nhọc buổi chia ly, hy vọng tương lai, lời an ủi với vợ, lời gửi gắm với Tiểu Châu... đều nên viết vào cả. Thế nhưng, ngòi bút vừa đặt lên trang giấy, mọi nhiệt huyết của anh đều bị sự đau đớn đập nát, viết ra chỉ toàn là mấy chữ cái vô cùng bình thường và yếu ớt! Xé đi một tờ, tờ thứ hai chẳng khá hơn tờ đầu là mấy, lại bị vo viên xé nát. Anh không còn dũng khí để cầm bút lên nữa.
Đến một mẩu giấy cũng không để lại, cứ thế lén lút bỏ đi ư? Anh lại không đủ nhẫn tâm. Vợ của anh, con của anh, không thể bỏ mặc giữa lúc quốc gia nguy khốn thành trì thất thủ, cho dù cuộc đào vong của chính mình là vì đất nước đi chăng nữa.
Nhè nhẹ bước vào trong, nhờ chút ánh sáng leo lét từ phòng ngoài, anh nhìn thấy bóng dáng mờ ảo của vợ và con. Mọi đường nét trong bóng hình ấy, anh đều ghi nhớ cực kỳ rõ ràng; một nốt ruồi, vị trí của một vết sẹo nhỏ đều nhớ chuẩn xác vô cùng. Hai người này chính là sinh mệnh của sinh mệnh anh. Mặc kệ Thái Châu có bao nhiêu khuyết điểm, mặc kệ tương lai Tiểu Châu ra sao, chính anh phải là người thực hiện trước trách nhiệm yêu thương bảo vệ. Trái tim anh mềm nhũn xuống. Không thể đi, không thể đi! Chết chung một chỗ thì không phải là khôn ngoan, nhưng về mặt tình cảm hình như lại rất hợp tình người. Anh thức trắng đêm.
Giá như anh truyền đạt lại tiếng gọi này cho Thái Châu, mà Thái Châu cũng có thể hiểu được, thì anh đã có thể ngậm ngùi mỉm cười bước ra khỏi cửa nhà; cho dù vĩnh viễn không thể gặp lại cô ấy, anh cũng có thể nhẫn nhịn, cũng có thể thẹn với lòng. Thế nhưng, anh biết Thái Châu tuyệt đối không thể hiểu nổi; có giảng giải tỉ mỉ với cô ấy, cũng chỉ chuốc lấy những trận cãi vã mà thôi; còn cứ thế lén ra đi không từ biệt, thì lại quá nhẫn tâm. Anh nghĩ mãi không ra cách nào hay. Đi hay không đi? Buộc phải quyết định, mà lại chẳng tài nào quyết định nổi; anh đã trở thành một con thú bị vây hãm trong thành trì đã mất.
Trong lúc nôn nóng lo âu, anh chợt nhìn thấy một tia sáng lóa. Anh buộc phải tìm ra phương pháp trong những chuyện mà Thái Châu có thể hiểu được, sao cho vừa không làm tổn thương trái tim cô ấy quá sâu, lại vừa không khiến bản thân quá mức đau khổ. Mang chuyện đại sự quốc gia ra bàn với cô ấy là chuyện hoàn toàn vô ích, thân xác cô ấy chính là sinh mệnh của cô ấy, cô ta nào biết ngoài thân xác ra còn có thứ gì khác nữa.
"Anh đi kiếm tiền, cho nên phải đi!" Anh thừa biết điều này không hoàn toàn thực tế, nhưng chỉ có nói thế mới chạm đến được trái tim cô ta, mà trốn chạy khỏi bàn tay cô ta.
"Em có việc làm rồi, sắp xếp ổn thỏa gia đình xong, sẽ đến đón mẹ con em; nhất định sẽ không để tình cảnh giống như chạy nạn đâu, anh sẽ dốc toàn lực để em và Tiểu Châu được sung sướng!"
"Còn bây giờ thì sao?" Trong tay Thái Châu chẳng có một xu dính túi.
"Anh đi mượn! Mượn được bao nhiêu hay bấy nhiêu; anh không giữ lại một đồng nào, để lại cho em hết!"
"Anh đi đâu?"
"Thượng Hải, Nam Kinh — nơi nào kiếm được tiền!"
"Đến Thượng Hải thì thế nào cũng phải mua cho em xấp vải đấy nhé!"
"Nhất định!"
Bằng những lời hứa hẹn và điều kiện thực tế như thế, lão Phạm mới khiến bản thân mình được nhìn thấy lại quốc kỳ. Từ Nam Kinh rồi đến Vũ Hán, anh làm việc cực nhọc; sau giờ làm việc, anh thầm tưởng nhớ người vợ của mình. Anh không dám phung phí một xu, cho xứng đáng với người vợ; không dám lơi lỏng một công việc, cho xứng đáng với quốc gia. Anh gầy đi, anh bận rộn, anh lo lắng khôn nguôi cho gia đình nhỏ, lo lắng cho đất nước. Anh thường xuyên viết thư cho Thái Châu, báo cáo mọi tình hình của mình, ngỏ lời xin lỗi để giải thích ý nghĩa công việc anh đang làm ở chốn tha hương. Anh ngóng chờ thư nhà thiết tha hệt như mong chờ trận thắng trận, thế nhưng Thái Châu chẳng hề hồi âm. Anh thừa biết đây là vì Thái Châu đã nhận được tiền và thư của anh, hễ tiền rơi vào tay cô ta là cô ta sẽ ngậm miệng im bặt, từ trước tới nay vẫn luôn là thế. Nhưng rốt cuộc anh vẫn không yên tâm; anh không oán trách sự u muội hay lơ đễnh của Thái Châu, mà chính vì cô ta u muội, nên anh lại càng thêm phần lo lắng. Thậm chí anh còn lo xa không biết Thái Châu có đủ trách nhiệm để chăm sóc Tiểu Châu hay không, bởi vì Thái Châu tuy không hiểu lắm về chủ nghĩa phản hiền thê lương mẫu, nhưng cô ta lại rất giỏi vì sự hưởng thụ của bản thân mà quên sạch mọi trách nhiệm gia đình. Lão Phạm vì thế mà không hề oán ghét Thái Châu, nhưng anh đã ở bên ngoài, thì chẳng thể làm tròn những việc đã lơ là đối với Tiểu Châu, điều này rất đáng lo ngại, và anh phải tự trách mình.
Trong sáu bảy tháng trời, anh đã đổi ba chỗ làm, không phải vì anh thấy lợi quên nghĩa thay lòng đổi dạ, mà vì các nơi cứ lôi kéo anh, họ biết anh là người sẵn sàng chịu trách nhiệm làm việc. Trong thời chiến, con người ta quả thực dần dần bộc lộ lương tâm, cũng biết trọng dụng vài người tận tâm tận lực giải quyết công việc, dẫu cho họ vẫn chưa đành lòng tự mình bỏ sức lao động. Trong hoàn cảnh ấy, giá trị của lão Phạm bắt đầu được mọi người nhìn nhận, và đã trở thành một cán bộ đắc lực. Anh vẫn giữ vững mức lương hai đồng, dù thực tế trong tay chỉ nhận được hơn một trăm đồng một chút ít. Anh không oán thán vì nhận ít tiền mà làm nhiều việc; thế nhưng anh biết Thái Châu là kẻ tiêu pha hoang phí. Đã không có năng lực đón cô ấy ra ngoài, mà lại chẳng thể gửi về cho cô ấy nhiều tiền hơn, trong mắt anh, đó là một chuyện tàn nhẫn. Anh vẫn luôn muốn đối xử thật xứng đáng với cô ấy, mặc kệ cô ta là kẻ nông cạn vô tri đến đâu chăng nữa.
Đến Vũ Xương, anh phục vụ trong cơ quan quân sự. Anh bận rộn ngập đầu, thế nhưng giữa muôn vàn bận rộn ấy vẫn phải lo lắng cho Thái Châu, điều này khiến anh thường xuyên phạm phải những sai lầm nhỏ nhặt. Bận rộn, lo âu, hổ thẹn, ba thứ cùng lúc tấn công, có những lúc trong lòng anh vô cùng rối bời, chỉ muốn quên đi tất cả mà vẫn phải lo toan hết thảy, anh rất sợ bản thân mình phát điên, mà tâm trí quả thực lúc nào cũng hoảng hốt chập chờn.
Giữa tiếng oanh tạc điên cuồng của máy bay địch, anh vẫn cứ làm việc của mình như thường lệ. Anh sợ hãi, nhưng không phải sợ bản thân bị bom dọa chết, mà là lo lắng cho người vợ trong cơn hoạn nạn hiểm nguy. Sao mãi chẳng có lấy một bức thư nhà nào thế nhỉ? Giá như có lấy một bức thư của cô ấy, anh có thể yên tâm vô tư lọi mà làm việc giữa trận oanh tạc mà chẳng mảy may sợ hãi. Bức thư ấy sẽ là sự an ủi lớn nhất đối với anh!
Thư đến rồi! Anh chẳng màng gì nữa, run lẩy bẩy đọc đi đọc lại một lần, hai lần, ba lần. Đọc đến ba lần rồi, vẫn chưa hiểu cô ấy viết cái gì, mà chỉ nhìn thấy hình bóng cô ấy qua từng con chữ, nhớ lại niềm hân hoan trong những năm tháng yêu đương thuở nào, cùng giọng nói và khuôn mặt đáng yêu của Tiểu Châu. Tiểu Châu thế nào rồi? Anh tìm kiếm trong bức thư, tìm kiếm thật tỉ mỉ từng chữ từng chữ một; không có, chẳng đả động lấy một chữ đến Tiểu Châu! Sự thất vọng khiến trái tim anh nguội lạnh đi đôi chút; đọc hiểu được phần lớn câu chữ rồi, hóa ra toàn là những lời trách mọi anh! Hình bóng cô ấy và tất cả đều tiêu tan biến mất, trước mắt anh chỉ còn lại tờ giấy viết thư khô khốc cứng ngắc ấy, cùng một mớ con chữ lạnh lùng vô tình! Báo động! Anh bước ra ngoài, chẳng biết đi đâu cho phải; trong tay vẫn cầm bức thư ấy. Lại nhìn, lại nhìn, dẫu chẳng nhận được chút an ủi nào, anh vẫn muốn nhìn ra từ giữa những dòng chữ rằng hai mẹ con cô ấy đều bình an vô sự. Không có, chẳng có nổi lấy một chữ "bình" hay chữ "an" nào, cho dẫu là viết tách rời ở những chỗ khác nhau đi chăng nữa; không có! Tiền không đủ tiêu, không có trò giải trí, không có quần áo mới, sao anh vẫn chưa chịu quay về? Anh đang hưởng phúc ở bên ngoài, nên đã quên béng mất gia đình rồi... Báo động khẩn cấp! Anh đứng sững ngoài cửa, tay cầm bức thư đó. Máy bay đã đến, pháo cao xạ vang rền, anh vẫn bất động. Bàn tay siết chặt bức thư ấy, thứ anh nhìn thấy không phải là máy bay trên bầu trời, mà là mái tóc kiểu máy bay của Thái Châu. Anh ước gì được đặt đôi môi lên mái tóc uốn lượn thơm ngát ấy; cúi xuống nhìn tờ giấy trong tay; tim đau nhói như bị dao đâm. Vội vã chạy ngược vào trong, anh chợt nhớ ra một công việc công vụ cần phải giải quyết gấp.
Vừa chạy được mấy bước, anh ngã quỵ xuống đất, phần đầu bị thổi bay lìa khỏi cổ, máu tươi văng tung tóe về phía trước, tô điểm thêm vài chấm đỏ lên bức thư nhà.