Năm 1951, tiệm cắt tóc của bố chuyển từ Teppo đến Hatchobori, khu vực sầm uất nhất thành phố Hiroshima lúc bấy giờ, cũng như Ginza ở Tokyo vậy. Bố xây một ngôi nhà mới cao ba tầng, với mặt trước là cửa tiệm, ở ngay trung tâm Hatchobori. Chi phí xây dựng là 1,1 triệu yên, một phần trả bằng tiền tiết kiệm, 328 nghìn yên còn lại bố vay ở một công ty tài chính. Vào thời điểm đó, một người thu nhập 3000 yên một tháng đã là rất khá rồi, thậm chí ngân hàng còn không cho phép rút 300 yên một lần. Một ngôi nhà chi phí đến 1,1 triệu yên là cực kì nguy nga lộng lẫy. Trái tim trẻ thơ của tôi cảm thấy vô cùng tự hào khi được chuyển đến ở khu vực trung tâm của một nơi như Hatchobori.

Ngôi nhà thực sự rất lớn và tráng lệ. Cửa tiệm và nơi ở của chúng tôi thuộc tầng trệt, tầng hai là văn phòng cho thuê và hai căn phòng nhỏ, tầng ba có một phòng lớn hơn một chút và kho, còn có cả nơi phơi đồ nữa.

Sadako và tôi phụ trách lau cầu thang dẫn lên khu văn phòng cho thuê và cửa chính của cửa tiệm.

Bố gọi chúng tôi, “Các con đã lau xong chưa?”

Bố là một người dịu dàng với tính cách vui tươi, nhưng lại rất nghiêm khắc trong việc dạy dỗ con cái. Hai anh em tôi phải hoàn thành việc dọn dẹp trước khi đi học, kể cả có muộn học thì chúng tôi cũng phải làm xong việc mới được đi.

Vào ngày nghỉ, thỉnh thoảng tôi lại trốn việc đi chơi, nhưng một cô bé đầy trách nhiệm như Sadako bao giờ cũng nghiêm chỉnh thực hiện nghĩa vụ của mình.

Cửa tiệm ở Hatchobori làm ăn tốt đến mức đội ngũ nhân viên tăng thêm bốn người. Nhân số quây quần quanh bàn ăn đã đông đảo hơn hẳn hồi chúng tôi sống ở Teppo. Ngôi nhà lúc nào cũng tràn đầy sinh lực.

Thời điểm ấy, ở Hiroshima vẫn còn rất nhiều tàn tích của vụ ném bom nguyên tử.

Sau nhà chúng tôi có một nhà máy sản xuất đồ hộp*, mà giờ chỉ còn là một đống gạch vụn hoang tàn, Sadako và tôi vẫn thường chơi ở đó. Hồi ấy gần như không có tòa nhà cao tầng nào, vì thế khi đứng trên đỉnh đống đổ nát và quan sát xung quanh, chúng tôi có thể thấy chóp của vòm bom nguyên tử. Xa hơn nữa là những gì còn sót lại của các bãi tập trận quân đội.

Công trình hiếm hoi còn sót lại ở Hiroshima sau vụ ném bom nguyên tử của Mỹ vào ngày 6/8/1945. Hiện nay, tòa nhà này trở thành Khu tưởng niệm hòa bình Hiroshima.

Đôi khi chúng tôi nhìn thấy cả những chiếc ô tô lớn hoặc xe jeep của quân Mỹ* chạy vòng quanh các con phố.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Nhật Bản bị chiếm đóng bởi lực lượng quân Đồng minh, đứng đầu là Mỹ.

Chúng tôi ngồi trên đỉnh đống đổ nát, quan sát những chiếc xe jeep, tôi kể cho Sadako nghe mấy chuyện người ta xì xào với nhau trên phố.

“Em biết không, nhà nào ở Mỹ cũng có một hai cái ô tô đấy.”

“Oa, nước Mỹ thích thật!”

Cứ nghe thấy tiếng động cơ xe jeep rồ lên và nhìn người ta lái vụt đi, hai anh em lại thấy ghen tị. Mỗi khi được lính Mỹ cho sô cô la và quà vặt, chúng tôi lại khao khát được đến đất nước họ. Nhưng những người tàn tật hay phải mang trên mình vết sẹo khủng khiếp từ vụ ném bom nguyên tử hẳn phải ghét dân Mỹ lắm.

Sadako và tôi cũng trải qua vụ nổ bom, nhưng chúng tôi không bị thương nặng nên không cảm thấy cay đắng hay ganh ghét. Người Mỹ đã thả bom nguyên tử và chiếm đóng Nhật Bản, nhưng chúng tôi không hề nung nấu thù hằn gì với họ.

Hầu hết trẻ em ở Hiroshima đều được kiểm tra sức khỏe định kì ở một tổ chức nghiên cứu mang tên ủy ban Điều tra thương vong do Bom nguyên tử (ABCC)*.

Atomic Bomb Casualty Commission.

Với tôi, những lần kiểm tra đó đồng nghĩa với cơ hội được đi ô tô. Chúng tôi được một chiếc ô tô to chở đến phòng khám, khám xong còn được phát kẹo. Đây cũng chính là một trong những lý do khiến tôi hồi còn nhỏ muốn đến nước Mỹ.

ABCC được Mỹ thành lập vào năm 1946 với nhiệm vụ điều tra các tác động của bom nguyên tử đến cơ thể con người. Một trong những tính chất khủng khiếp của các loại vũ khí hạt nhân, như bom nguyên tử, là tác động tiêu cực của lượng vật chất phóng xạ mà nó phát ra, nhưng khi đó mức độ hiểu biết và những nghiên cứu về vấn đề này vẫn còn rất hạn chế.

Thời gian đầu ở Hatchobori là quãng thời gian êm đềm của gia đình chúng tôi. Công việc làm ăn ở tiệm cắt tóc diễn ra suôn sẻ, Sadako và tôi thì có một tuổi thơ hạnh phúc.

Vào một ngày năm 1953, Misora Hibari* đến biểu diễn ở nhà hát Toyoza. Toyoza là nhà hát kịch, nhưng thi thoảng vẫn có hòa nhạc. Misora Hibari lúc ấy đã là một ngôi sao lớn. Những bài hát nổi tiếng của chị như Đứa trẻ Tokyo hay Ngã ba trong vườn táo được cả nước biết đến, phim chị đóng hễ công chiếu ngoài rạp là luôn luôn chật kín người xem. Tình cờ là giám đốc nhà hát Toyoza lại hay đến tiệm của bố tôi để cắt tóc, thậm chí còn là một trong những khách hàng quan trọng nhất của bố. Gần đến ngày biểu diễn, bố kể với tôi và Sadako.

Nữ ca sĩ nổi tiếng thời Chiêu Hòa. Bà đã cho ra mắt album đầu tiên vào năm 1949 khi mới chỉ 11 tuổi.

“Giám đốc nhà hát Toyoza nói bác ấy có thể kín đáo cho các con đến buổi hòa nhạc của Misora Hibari. Các con có muốn đi không?”

Sadako trả lời ngay.

“Có ạ! Con muốn đi! Con nhất định sẽ đi!”

Sadako ngưỡng mộ Misora Hibari lắm, đến mức lúc nào em cũng dán tai vào radio để nghe những bài hát của chị. Cả em và tôi đều cảm thấy mừng vui khôn xiết và biết ơn bác giám đốc.

Ngày diễn ra buổi hòa nhạc, thay vì đi vào từ cửa trước, chúng tôi đi quành ra cửa sau nhà hát Toyoza.

“Ồ các cháu đến rồi! Các cháu vào qua lối này đi.”

Bác giám đốc vừa đón chúng tôi vào thì buổi biểu diễn cũng mở màn. Giai điệu Đứa trẻ Tokyo vang lên.

“Sadako, em có nhìn được không?”

Rạp toàn là người lớn, Sadako thì còn rất nhỏ nên nhìn sân khấu không được rõ. Em đứng kiễng chân, cố nhìn qua khe hở giữa những người lớn, tôi bèn công kênh em lên vai.

“Sadako, em nhìn được chưa?”

“Oa, anh Masahiro, là Hibari! Hibari kìa!”

Ngồi trên vai tôi, Sadako liên tục nhún nhảy theo điệu nhạc. Thậm chí khi buổi biểu diễn kết thúc, em vẫn chưa hết phấn khích và tiếp tục hát một mình.

Trong lúc chúng tôi đi dọc theo đường ray tàu điện qua các phố phường để trở về nhà, Sadako tung tăng bước phía trước, vừa hồi tưởng lại buổi hòa nhạc vừa nở nụ cười toe toét.

“Giờ em còn hâm mộ Hibari hơn lúc trước nữa!”

Năm 1954, Sadako lên lớp Sáu. Lớp em có giáo viên chủ nhiệm mới, thầy Nomura. Ở trường cũ, ông được đặt cho biệt danh là “Quái vật xanh”.

“Nghe biệt danh, em cứ nghĩ thầy phải đáng sợ lắm, nhưng hóa ra thầy rất tốt bụng và thú vị.”

Như Sadako kể với tôi, thầy Quái vật xanh cố gắng cao độ nhằm giúp bọn trẻ trong lớp sống chan hòa với nhau. Nếu bọn trẻ báo trước với thầy rằng vì quá nghèo nên không có đủ đồ ăn mang đi cắm trại, thầy sẽ bảo chúng đem hạt sồi đến cho thầy bán giúp, rồi đưa lại cho các em số tiền mà chúng cần. Bằng toàn bộ khả năng của mình, thầy nỗ lực kéo những đứa trẻ trong lớp lại gần nhau hơn.

Sadako rất giỏi môn thể dục. Em không chỉ chạy nhanh mà còn nhảy ngựa giỏi, lại dẻo dai hơn bất cứ ai trong lớp. Sadako không phải người náo động nhưng lại được đặt cho biệt danh “Khỉ” vì em rất hoạt bát và linh lợi. Đến học kì hai, em được chọn vào ban cán sự thể thao của trường.

Lớp của Sadako là lớp Tre. Trong ngày hội thể thao mùa xuân của trường hồi tháng Năm, lớp Tre đã liên tục đánh rơi tín gậy ở môn chạy tiếp sức và về chót.

Khi nhận lớp, thầy Quái vật xanh được giáo viên chủ nhiệm cũ kể lại chuyện này, nhấn mạnh rằng các học sinh trong lớp phối hợp không ăn ý và rất khó đạt tiến triển gì.

Thầy Quái vật xanh nói với cả lớp.

“Các trò phá hỏng cuộc đua tiếp sức, đều là tại các trò không hề hợp tác với nhau.”

Rồi thầy nói tiếp.

“Để khắc phục sự chệch choạc này, từ hôm nay chúng ta sẽ luyện tập cho đến khi trái tim các trò đập cùng một nhịp. Rồi các trò sẽ chuyền tín gậy theo đúng nhịp ấy.”

Kể từ đó, ngày nào lớp Tre cũng tập chạy tiếp sức nhằm phối hợp nhuần nhuyễn với nhau. Cả lớp kiên trì chạy và luyện đi luyện lại động tác chuyền tín gậy.

Ngày hội thể thao mùa thu diễn ra vào tháng Mười, Sadako được chọn vào đội chạy tiếp sức. Bố mẹ, tôi cùng các em Mitsue và Eiji đều tới khán đài cổ vũ cho Sadako. Toàn bộ thí sinh chạy tiếp sức của khối Sáu tập trung ở vạch xuất phát. Khi tiếng súng hiệu vang lên, tôi nắm chặt hai tay và nghĩ tiếng cổ vũ của mẹ chắc phải lớn tới mức Sadako cũng nghe thấy.

“Sadako! Giữ chặt lấy gậy!”

Sadako là người chạy áp chót và cũng là học sinh nữ chạy cuối cùng. Sadako chân trần bắt lấy tín gậy và vượt qua đối thủ.

Chúng tôi nghe thấy tiếng một cậu bé trong lớp em hét lên.

“Khỉ ơi! Thêm một chút nữa thôi! Bạn đang vượt cậu ta rồi!”

Cậu bé chốt đoàn chạy nước rút về đích, và tiếng súng vang lên khi cậu cán vạch.

Lớp Tre đã chiến thắng. Vào ngày hội thể thao mùa xuân, lũ trẻ đánh rơi tín gậy rất nhiều lần, nhưng sang thu, tất cả đã hoàn thành bài thi một cách xuất sắc.

Sadako kể lại hôm ấy trong nhật kí.

Mọi sự kiện trong ngày hội thể thao mùng 5 tháng Mười đều tuyệt vời, nhưng đối với mình, cuộc đua tiếp sức vẫn là ấn tượng nhất.

Thầy dặn bọn mình đừng ăn quá no, nên trong lúc đợi đến lượt thi đấu, mình đã vào nhà vệ sinh nhiều lần để thân thể nhẹ nhõm hết mức. Bọn mình thi cuối cùng. Càng gần tới giờ, trái tim mình càng run lên. Cuối cùng, Nejima cũng bước đến vạch xuất phát. Tiếng súng vừa nổ đùng, tất cả cùng bật khỏi vạch. Nejima vững vàng vượt qua các bạn khác và vươn lên vị trí thứ hai.

Đến lượt mình, trong tâm trí chỉ còn mỗi một ý nghĩ là phải vượt lên dẫn đầu. Mình biết mẹ đang quan sát, và mình chẳng còn để ý tới điều gì khác ngoài cuộc đua. Mình thở phào nhẹ nhõm khi hoàn thành lượt thi, và chỉ phát hiện ra lớp đã giành giải nhất khi tiếng súng vang lên. Đột nhiên, mọi người xung quanh bừng bừng hò reo. Bọn mình cũng vui mừng khôn xiết.

Mình ngó quanh và thấy đâu đâu cũng là những khuôn mặt hạnh phúc.

Các học sinh lớp Tre vừa là bạn học vừa là bạn tốt của nhau. Nhờ nỗ lực không mệt mỏi của thầy Quái vật xanh, cả lớp đã hòa hợp thành một thể đoàn kết. Thầy thường rủ bọn trẻ tới nhà vào những ngày Chủ nhật. Nhà thầy ở Yoshijima, một khu thuộc phía Nam thành phố. Gần đó có một bãi cỏ mênh mông từng là trường bay quân sự, Sadako và các bạn của em thường chơi đuổi bắt khắp đồng cỏ ấy, chơi chán chúng lại ra bờ sông để đào hến.

Được thầy Quái vật xanh dìu dắt, Sadaka đã cùng bạn bè kết thúc những năm tháng tiểu học trong vinh quang và hãnh diện.