Khoảng thời gian Sadako vào lớp Sáu, bố mẹ gặp phải một chuyện vô cùng phiền não.

Chủ cửa hàng giặt khô gần nhà chúng tôi nhờ bố giúp một việc. Tôi nghe thấy chú và bố nói chuyện ở gian phòng phía sau. Chú nhờ bố bảo lãnh cho một khoản vay.

“Anh Sasaki, làm ơn đi! Tôi cầu xin anh đấy!” Chú van nài khẩn khoản tới mức tí nữa thì quỳ mọp xuống đất. Bố nắm lấy vai chú, cười nói.

“Nào nào, dậy đi! Tất nhiên là tôi sẽ giúp chú mà.”

“Thật sao? Đội ơn anh! Đội ơn anh!”

Bố là mẫu người luôn quan tâm chu đáo đến bạn bè gần xa bà con lối xóm, ông không thể tai ngơ mắt lấp khi thấy người mình quen gặp khó khăn.

Bấy giờ, mọi người ở Nhật Bản vẫn giữ truyền thống “hàng xóm tối lửa tắt đèn có nhau”, nghĩa là ta nên giúp đỡ những láng giềng sống ở hai nhà sát vách và ba nhà đối diện.

Thế mà ngay sau đó, chủ cửa hàng giặt khô kia đã dẫn cả nhà bỏ trốn khỏi thành phố lúc nửa đêm. Vậy là người bảo lãnh, tức bố tôi, phải gánh lấy khoản nợ lớn thay chú ta.

Sadako và tôi chẳng hay biết gì, nhưng vẫn có lời ra tiếng vào ở tiệm cắt tóc. Dần dần, chúng tôi bắt đầu cảm nhận được những phiền não của bố mẹ.

Có một người đàn ông đến tiệm gặp bố để hỏi về khoản nợ.

“Này, bố các cháu có nhà không?”

Ông ta mặc bộ vest được may đo cẩn thận, thoạt nhìn giống một quý ông lịch thiệp, nhưng nhìn kĩ lại thấy rất nhiều vết sẹo trên mắt và dưới cằm. Sadako và tôi đang đứng chơi trước cửa tiệm thì ông ta ở đâu xông tới, trừng mắt lườm chúng tôi một cách hăm dọa.

Chỉ tích tắc ông ta đã vào bên trong.

“Này anh Sasaki.”

Bố đang cắt dở tóc cho một vị khách, nhận ra người đàn ông đó thì tay bỗng khựng lại giữa chừng. Vị khách ngước lên nhìn bố với vẻ mặt khó hiểu.

Bố nhẹ nhàng nói với người đàn ông.

“Tôi đã xin các anh đừng đến đây rồi mà.”

Bố vừa dứt lời, một gã thanh niên mặc áo in hoa cũng bước vào tiệm.

Người đàn ông mặc vest bình thản nói.

“Anh xin gì mặc kệ anh. Tôi chỉ biết anh phải trả nợ thôi. Thế nào? Anh có tiền chứ?”

Trong lúc nói, hai tay ông ta đút sâu vào túi quần.

“Tôi sẽ trả, nhưng các anh làm ơn đợi một thời gian, được không?”

Trước tình huống khó xử ấy, toàn bộ khách chờ đến lượt và cả người khách đang được cắt tóc đều lẳng lặng rời khỏi tiệm.

Mẹ đang đứng một bên liền thì thầm bảo chúng tôi, “Masahiro, Sadako, vào trong đi các con.”

Sadako và tôi đi ra nhà sau, nhưng vẫn theo dõi tình hình giữa bố và người đàn ông kia.

“Chúng tôi sẽ đợi. Nhưng anh phải trả sớm đấy.”

Người đàn ông mặc vest vừa nói vừa tránh qua một bên, thanh niên mặc áo hoa liền vớ chiếc đĩa sứ đựng xà phòng cạo râu trên giá.

“Tôi nên làm gì với cái này nhỉ? Đập nó!”

Thanh niên mặc áo hoa hét lên và ném chiếc đĩa đựng xà phòng xuống sàn. Nó kêu “choang” một tiếng rồi vỡ thành nhiều mảnh.

Mẹ cũng hét lên.

“Đừng! Tôi xin các anh, dừng lại đi!”

Nhưng lời mẹ nói nghe giống tiếng rên rỉ hơn là quát tháo. Sadako và tôi chỉ biết nuốt nước bọt.

“Anh ơi...”

Sadako siết lấy cánh tay tôi và cắn chặt răng. Em có vẻ bối rối hơn là sợ hãi.

“Vì nghĩ cho chị nhà, chúng tôi sẽ đi. Chúng tôi chân thành hi vọng anh sẽ thu xếp trả nợ sớm.”

Suốt thời gian có mặt, người đàn ông mặc vest cứ khư khư đút tay túi quần. Nói đến đây, ông ta và thanh niên mặc áo hoa rời khỏi cửa tiệm.

Không lâu sau đó, bố đưa cho chúng tôi một khoản tiền mà nước mắt chảy dài trên mặt.

“Các con mang tiền này, đến trả... Văn phòng cho vay nặng lãi.”

Chắc bố nghĩ dù tiền mang đến trả còn thiếu, nhưng thấy người mang trả là trẻ con, đám cho vay nặng lãi cũng sẽ không đối xử quá tàn nhẫn. Thế là đủ biết bố đã rơi vào bước đường cùng đến mức nào.

Sadako và tôi lên tàu điện, đến văn phòng cho vay nặng lãi ở Funairi.

Tôi chìa cho họ số tiền mà bố gửi.

“Bố bảo bọn cháu đến trả tiền cho các chú.”

Hai người đàn ông từng đến tiệm cắt tóc, tức người mặc vest và thanh niên áo hoa, cũng có mặt ở đó. Thanh niên áo hoa trợn trừng mắt khi giật số tiền khỏi tay tôi. Hắn đưa nó cho người đàn ông mặc vest đang ngồi trên chiếc sofa ở cuối phòng. Đếm xong, người mặc vest quát chúng tôi.

“Chỉ có ngần này thôi sao?”

Thanh niên mặc áo hoa cũng hét đế vào.

“Chúng mày có nghe bọn tao nói gì không đấy?”

Hắn ta mắng chửi chúng tôi xơi xơi. Sadako và tôi chỉ biết đứng chết trân tại chỗ rồi nước mắt trào ra. Người đàn ông mặc vest nhận thấy dọa mấy đứa trẻ con cũng không đòi thêm được đồng nào, và có vẻ ông ta muốn tha cho chúng tôi nên điềm tĩnh nói.

“Về đi. Lần sau đừng có mang đến ngần này!”

Chúng tôi lùi ra cửa, thanh niên mặc áo hoa văng tục.

“Không trả tiền, bố chúng mày cũng chỉ là thằng ăn cắp!”

Sadako bỗng quay phắt sang hai người đàn ông và nói to.

“Bố chúng cháu không phải kẻ cắp! Bố chúng cháu không phải người xấu!”

Dù nước mắt đầm đìa, Sadako vẫn nhất mực đứng ra bảo vệ bố. Trên đường về nhà, em lầm bầm, “Không biết phản ứng như thế có giúp được bố không?”

Đó là một kí ức đáng sợ. Chúng tôi chỉ là người đi đưa tiền thay, nhưng Sadako và tôi cảm thấy như mình đã vớt vát được một chút uy nghiêm cho bố.

Dần dần, khách hàng không còn lui tới cửa tiệm đã từng làm ăn phát đạt của chúng tôi nữa. Vì sợ những kẻ đòi nợ kia, người qua lại thưa thớt hẳn. Kết quả là chúng tôi chẳng trả nổi khoản nợ và các thợ phụ sống ở nhà chúng tôi buộc lòng phải rời đi.

Tệ nhất là chúng tôi cũng không trả nổi tiền thuế và rốt cuộc đồ đạc trong nhà bị tịch biên.

Một ngày kia, có mấy người đàn ông đến nhà chúng tôi và dán những mảnh giấy đỏ lên bất cứ thứ gì giá trị. Thật ra cũng bất đắc dĩ thôi, còn cách nào khác ngoài tịch biên đồ đạc để bù vào khoản thuế chúng tôi chưa đóng, nhưng tôi và Sadako vẫn oán hận họ vì việc đó. Chúng tôi cố hết sức phản kháng, tiếc rằng trẻ con thì làm được gì. Chúng tôi chỉ biết thút thít nhìn họ đi khắp nhà và dán giấy đỏ lên đồ đạc.

Bao nhiêu sự kiện bất hạnh như vậy dồn dập ập tới, dĩ nhiên bố có vui tươi đến đâu cũng phải não nề và nản lòng. Mẹ thì không để chúng tôi phải thấy bà lo lắng. Mẹ điềm tĩnh cười và nói với bố.

“Bây giờ của tiệm cũng khá rảnh nên em sẽ nhận thêm việc may vá.”

Và quả thật, mẹ nhận may vá cho người dân xung quanh.

Sự điềm đạm và kiên định ấy đã làm dịu đi nỗi lo âu của tôi và các em.