Vuông là lấy bất biến ứng vạn biến, tròn là lấy vạn biến ứng bất biến.
Vuông là lấy bất biến ứng vạn biến, tròn là lấy vạn biến ứng bất biến, biến đổi thuận theo bên ngoài chính là dùng tròn một cách khéo léo.
Học vấn "nhân thuận" (thuận theo) không chỉ là phép tắc cao nhất trong mưu lược học mà còn là cả một triết lý tự nhiên giữa trời đất và đời sống con người.
Theo thiên thời, theo địa lợi, theo nhân hòa, theo đạo pháp, lại theo cơ hội, theo tình thế, theo hư thực, theo mạnh yếu, theo khó khăn, theo bất hòa, không gì là không có. Tóm lại đều là do tùy theo sự thay đổi của đối phương để tìm kiếm chiến thắng. Đây là một nguyên lý lớn trong mưu lược học và cũng là một phương pháp vận dụng vô cùng vô tận. Bởi vậy, Quỷ Cốc Tử nói rằng: "Phàm là mưu lược đều có quy luật nhất định, cần phải có được nguyên nhân để tìm ra tình lý của nó". Từ đó mà có thể định kế quyết sách, tìm kiếm cơ hội để giành thắng lợi.
Đạo gia cực kỳ coi trọng tác dụng của "nhân ứng (thích ứng theo). Lão Tử nói: "Đầu tiên là tùy theo cảm ứng của nó rồi sau đó mới dẫn dắt nó". Thuận Tử nói: "Đạo trời tuân theo mà ứng (thích ứng) thì nó lớn, thuận theo mà hóa (thay đổi) thì nó nhỏ. Theo tức là thuận theo tình người. Con người không ai là không thể tự làm được, nếu cảm hóa người để người phục vụ cho mình, thì không có người nào là không dùng được". Và "dùng người sống vì người khác, không dùng người sống vì bản thân thì không có gì không đạt được để dùng, đây gọi là tác nhân".
Trong sách "Nam hoa kinh - Nội biên", Ứng Đế vương viết: "Người đạt đến giới hạn cao nhất thì lòng dạ như gương, đối với việc đến, đi của vạn vật không tiễn không đón, phản ứng khách quan mà không che đậy. Vì vậy, có thể chiến thắng tất cả mà không bị ngoại vật làm tổn hại".
Thuận theo thì có thể ứng, ứng thì có thể thuận, thuận thì có thể thừa (lợi dụng), thừa thì có thể (khống) chế, chế thì có thể có, có thì có thể lợi, đây là đạo lý nghìn năm không thể thay đổi. Nếu chúng ta có thể biến đổi theo trật tự của vạn vật, dẫn dắt của tình thế, dịch chuyển của thời gian, chuyển biến của kẻ địch, có thể theo đạo mà tự nhiên, theo người mà tự làm, theo vật mà tự hóa, theo địch mà tự xử lý, rồi lại chớp lấy thời cơ, từ thời cơ mà lập kế sách. Thuận theo lẽ trời mà đề ra lý, lấy lý để trị thì nước nhà tất sẽ lớn mạnh, chính sách tất sẽ hoàn thiện, sự nghiệp tất sẽ chấn hưng, chiến tranh chắc chắn giành được thắng lợi.
Xem xét tường tận trong vũ trụ, từ đó dò xét tình hình địch để hoặc thuận theo cảm ứng của họ, hoặc nghênh chiến với họ, hoặc xoay chuyển tình thế của họ xấu đi, hoặc lợi dụng họ, hoặc làm tổn hại họ, hoặc buông lỏng họ, hoặc chế ngự họ, hoặc công hoặc thủ, hoặc tiến hoặc lui, hoặc cong hoặc thẳng, hoặc bất ngờ hoặc không bất ngờ, đều yêu cầu phải giành được thắng lợi trong sự vô hình.
249. TÙY THEO CHUYỂN BIẾN CỦA KẺ ĐỊCH ĐỂ GIÀNH THẮNG LỢI
Kẻ bậc dưới bắt chước biện pháp, người bậc trên sáng lập ra biện pháp. Bắt chước mà giành chiến thắng gọi là rõ ràng, sáng tạo mà giành chiến thắng gọi là thần minh (sáng suốt như thần).Thiên Huyền Tử nói: "Thế gian không có biện pháp cai trị cố định ngàn năm, cũng không có mưu lược, binh pháp muôn đời không đổi, đạo lý của việc chấp chính là phải lấy cải cách sao cho thu được lợi ích làm phương pháp cai trị, đạo lý của binh pháp là phải lấy việc ứng phó, chớp cơ hội để làm phương pháp giành thắng lợi. Nếu cứ câu nệ ở đạo thì sẽ chết vì đạo, cố chấp ở pháp thì sẽ chết bởi pháp. Cho nên, kẻ bậc dưới thì bắt chước, người bậc trên thì sáng tạo biện pháp. Bắt chước mà thắng lợi gọi là rõ ràng, sáng tạo mà thắng lợi gọi là thánh minh".
Con đường nhân ứng rất nhiều nhưng đều không vượt qua nguyên tắc: "Tùy theo sự chuyển biến của địch". Đây cũng là câu người xưa từng nói: "Thuận theo sự chuyển dịch của thời gian, tùy theo sự chuyển biến của địch mà thay đổi".
Xét trên mặt chủ yếu của mưu lược học thì đó là: "Khắc chế kẻ địch để chiến thắng". Muốn khắc chế địch để chiến thắng thì không thể không tùy theo địch để giành được thắng lợi. Bởi vậy, Tôn Tử nói rằng: "Người có thể tùy theo thay đổi của kẻ địch mà thay đổi thì gọi là thần quảng. Kẻ địch lớn mạnh thì ta làm cho chúng kiêu ngạo, kẻ địch thân mật thì ta dùng kế ly gián khiến cho chúng xa cách nhau, kẻ địch hiểu rõ thì ta làm cho chúng ngộ nhận đi ngược lại tình lý, kẻ địch thông minh thì ta che đậy làm cho chúng không hiểu, kẻ địch hèn yếu thì ta doạ nạt khiến chúng sợ hãi, kẻ địch rối loạn thì ta thừa cơ khiến chúng phục tùng, kẻ địch mệt mỏi thì ta quấy nhiễu khiến cho chúng càng khốn đốn, kẻ địch nghèo túng thì ta ban cho chúng khiến chúng khuất phục.
Còn như lúc hai quân giao tranh, đặc biệt là phải biết tùy theo chuyển biến để đối phó, dùng biện pháp lợi dụng thời cơ, cơ hội để khắc chế; nếu không thể dựa vào sự khác nhau giữa tình địch, địch thế, địch lợi, địch hại, để tìm ra biện pháp giành danh lợi thì đó là vụng dại. Điều này cũng giống như Triệu Khoát đọc hoài binh thư mà không thể chiến thắng, Mã Tốc giỏi nói chuyện binh pháp mà không thể làm tướng. Đó đều là do không hiểu được đạo lý "nguyên lý nhân ứng, dựa vào sự chuyển biến của địch để mà thay đổi để chiến thắng". Bởi vậy, Gia Cát Lượng nói rằng: "Lấy kế lạ mà đối phó với cái không lường được, lấy kế động để đối phó với cái nhiều thay đổi, chuyển họa thành phúc, giành thắng lợi trước hiểm nguy". Điều này giải thích rõ tính nguyên tắc "nhân ứng thừa chết trong mưu lược học".
250. MƯU KẾ NHỜ VÀO HIỂU BIẾT ĐẦY ĐỦ
Người mưu thiên hạ trước hết phải hiểu rõ thiên hạ, người định liệu thiên hạ trước hết phải thấu suốt thiên hạ. Đầu tiên phải khiến cho mình đứng ở chỗ không bại, sau đó mới đi tìm sách lược tất thắng. Bởi vậy, việc thiên hạ không có gì không nhân ứng (ứng theo), do đó cũng không có gì không thừa cơ lợi dụng cơ hội.Không chỉ khi địch yếu mới có thể thừa cơ mà khi địch mạnh cũng có thể thừa cơ, không phải chỉ khi địch hư mới có thế thừa cơ mà khi địch thực cũng có thể thừa cơ, hoặc lợi dụng dục vọng của địch, hoặc lợi dụng mưu lược của địch, hoặc lợi dụng sự an toàn của địch, hoặc lợi dụng lúc nguy hiểm của địch, hoặc lợi dụng sai lầm của địch. Chỉ cần có kẻ địch thì không có gì là không thể ứng theo, không có gì là không thể thừa cơ. Chỉ cần có người thì không có gì không thể ứng theo, không có gì không thể thừa cơ. Việc vận dụng thần diệu chỉ nằm ở cái tâm thần mình biến hóa mà thôi.
Bởi vậy mới nói rằng chỉ có những người hiểu được quy luật nhân ứng, tường tận tình hình địch ta, thạo quan sát tình hình thiên hạ, tinh thông cách thức biến hóa, phân biệt được nhiều ít thực dụng, hiểu rõ thời cơ tiến thoái thì mới có thế không sai sót. Tăng cường phòng bị kẻ địch, phòng bị để cố thủ trước kẻ địch thì mới có thể thích ứng mà thừa cơ, thừa cơ thì có thể chế ngự được chúng, không xoay chuyển tình thế của kẻ địch mà mình có thể lợi dụng để nắm lấy phần tất thắng của mình.
Phàm là phương pháp mưu lược đều dựa vào thế mà nắm chắc cơ hội. Những người biết dựa vào thời thế, chớp lấy cơ hội thì tất sẽ chiến thắng.
Cơ sở của mưu lược chủ yếu là hiểu rõ được tình thế của bản thân và của thiên hạ, đồng thời đoán biết được những thay đổi về sau, lấy đó làm căn cứ để mưu định sách lược.
Người mưu thiên hạ trước hết phải hiểu rõ thiên hạ, người định liệu thiên hạ trước hết phải thấu suốt thiên hạ. Đầu tiên phải khiến cho mình đứng ở chỗ bất bại, sau đó mới đi tìm sách lược để tất thắng, tung hoành trong thiên hạ.
Dựa vào việc ứng phó với thay đổi để tìm kế sách vẹn toàn thì mới phòng ngừa được những việc khó dự đoán phát sinh. Trong sách lược chính trị, cơ hội thành bại của nó lại thường ẩn kín, khó bị người đời nhận biết, trong chiến lược quân sự, khi đã chỉ ra thì mọi người đều hiểu rõ được mưu lược này. Bởi vậy, Thiên Huyền Tử nói: "Tôn chỉ chủ yếu của mưu lược đầu tiên là phải "biết đầy đủ". Biết thiên thời, biết địa lợi, biết kẻ địch, biết bản thân, biết thời thế, biết âm dương, biết bè bạn, biết thay đổi, biết quá khứ, biết tương lai, biết cái rõ ràng, biết cái tiềm ẩn. Nhất thiết phải tìm cách biết được tường tận tình hình kẻ địch và khiến cho kẻ địch hiểu biết ít nhất về mình.
Bởi vậy mới nói rằng: ở trong chỗ tối mà hiểu rõ, "biết đầy đủ" thì mới có thể ứng phó thiên hạ, thừa thời thì mới có thể chiếm ưu thế, nắm chắc then chốt thì mới ứng phó được vạn biến. Đây chính là sách lược để đứng ở chỗ tất thắng mà không thể bại.
251. BIẾT NGƯỜI BIẾT TA, TRĂM TRẬN TRĂM THẮNG
Thắng thua giữa địch mà ta đã có từ trước, người thông minh thì thấy được ngay từ lúc chưa hình thành, người dùng về thì không thấy cả khi đã thành thế.Việc định liệu chiến trận thắng bại phải có ngay từ trước lúc khai chiến, chứ không phải sau khi đã tác chiến.
Trong "Binh pháp Tôn Tử" viết rằng: "Quân đội thắng trận luôn là quân đội đã nắm chắc phần tất thắng từ trước rồi mới giao chiến với kẻ địch; quân đội thua trận luôn là quân đội giao chiến với kẻ địch trước rồi mới hy vọng may mắn chiến thắng. Những người giỏi dùng binh tác chiến trước hết sửa sang chính trị sáng sủa rõ ràng, bảo đảm vững chắc phần thắng, từ đó nắm được quyền chủ động trong việc thắng thua".
Thua thắng giữa ta và địch đã có từ trước, duy chỉ có người thông minh thì thấy được ngay từ lúc còn chưa hình thành, còn người vụng về thì không thấy cả khi đã thành thế.
Phàm là khởi binh đánh trận quý ở chỗ biết trước. Bởi vậy, trong "Binh pháp Tôn Tử - Thiên mưu công" viết: "Biết được thực hư của kẻ địch, lại hiểu rõ mạnh yếu của mình thì trăm trận đều không có nguy hiểm; không hiểu kẻ địch, chỉ biết có bản thân thì có thể thắng, có thể thua; không hiểu kẻ địch, cũng không biết bản thân thì trận nào cũng thua".
Có người từng giải thích rằng: "Nhà Thương diệt được nhà Hạ, nhà Chu diệt được nhà Thương, tình hình mạnh yếu đã xác lập, cục diện hưng vong đã xác định, tình thế thắng bại đã sớm tồn tại ngay từ giữa thời Thang Vương, Vũ Vương rồi".
Lại như Tần Vương (Tần Thủy Hoàng) diệt sáu nước, Hán Vương diệt Sở Vương, người trước sở trường là biết địch, người sau sở trường là biết mình. Bổ Kiên sở dĩ thất bại bởi nước Tấn, Nam Tổng sở dĩ thất bại bởi Nguyên, người trước là do không hiểu về địch, người sau là do không hiểu về mình. Khi nước Tần tranh thiên hạ với sáu nước, vua Tần biết rất rõ thế cục sáu nước dễ chia rẽ khó lòng liên hợp, đồng thời biết họ qua lại với nhau không phải là ở quan hệ giữa Tề, Sở, Triệu, Yên, mà là ở quan hệ Hàn, Ngụy, vì vậy đầu tiên sử dụng thủ đoạn ngoại giao, khiến cho hai nước Tề, Ngụy công phá nước Triệu, nhằm phá vỡ hiệp ước liên minh giữa họ, rồi lại dùng Thương Ưởng để thu phục nước Ngụy, Phạm Miêu thu phục nước Hàn. Như vậy, nước Tần đã thu phục được hai nước Hàn, Ngụy, tức là cũng có thể chiếm được bốn nước Tề, Yên, Sở, Triệu. Sở dĩ nước Tần làm như vậy là vì hiểu rõ tình hình kẻ địch, vận dụng phù hợp với mưu lược quân sự.
Khi Hán, Sở tranh nhau thiên hạ, Lưu Bang biết rõ nước Sở hùng mạnh, khó có thể dùng sức để tranh đấu, mà Hạng Vũ lại là người mình không thể bì được. Bởi vậy, sau khi vào quan ải đã dùng ba chương ước pháp để xoá bỏ chế độ chính trị hà khắc, hình phạt nặng nề của nhà Tần nhằm thu phục lòng dân, chiêu nạp anh hùng thiên hạ để củng cố gốc rễ, ly gián Phạm Tăng, cô lập Hạng Vũ, đồng thời sử dụng mưu lược khiến cho quân Sở đi đánh Bành Việt và Kinh Mô ở phía Đông, phân tán binh lực của Hạng Vũ. Sau lại truyền hịch đến Tam Tần, khởi binh liên kết, lại quyên tặng đại lương cho Tề, Triệu. Đây chính là hiểu rõ bản thân mà khéo léo giành được nước Sở, Hà Kiên không nghe lời Vương Mãnh, không lấy Tiên Ti trước mà vội vàng đánh Tần, huy động toàn quân đi đánh trận Nê Thuỷ, cuối cùng bị Tạ Huyền đánh bại, từ đó mất đi cơ hội bá chiếm Trung Nguyên. Nhật Bản xâm lược Trung Quốc thất bại là do không hiểu được tinh thần của nhân dân Trung Hoa, không hiểu được sự vĩ đại của văn hóa dân tộc Trung Hoa, cũng như cả nước nhất trí, quyết tâm kiên trì nhẫn nại kháng chiến, không hiểu được người đồng thế mạnh, nguồn vật chất dồi dào vô cùng. Trung Quốc không chỉ có thể kháng chiến mà càng kháng chiến càng mạnh mẽ, bởi thế mới nói rằng Nhật Bản sa vào vũng lầy mà không tự thoát ra được.
Trong những phân tích lịch sử này đã chứng minh tính quan trọng của thuyết "toàn trí" (biết đầy đủ) mà Thiên Huyền Tử từng nói, không thể chỉ vẻn vẹn ở thuyết "biết mình biết ta" của Tôn Tử. Người biết định liệu và đặt kế sách đối địch ngoài việc hiểu được địch - ta thì phàm là các thế thiên thời, địa lợi, nhân hòa và các số âm dương, ẩn hiện, sức người, sức của đều phải biết đầy đủ. Bởi vậy, Thiên Huyền Tử lại nói: "Người tinh thông mưu lược thời xưa lường người để mưu người, lường việc để mưu việc, lường địch để mưu địch, lường bạn để mưu bạn, đồng thời có thể lường quân đội để mưu việc quân đội, lường chiến trận để mưu chiến trận, lường đất nước để mưu đất nước, lường thiên hạ để mưu thiên hạ, lại thêm lường thời để mưu thời, lường cơ hội để mưu cơ hội, lường thế để mưu thế, lường biến để mưu biến, nhất thiết phải hiểu rõ tất cả những gì tồn tại trong lòng mình, hiểu biết tài tình số lý của chúng và vận dụng trí tuệ thì mới có thể coi là không có sách lược sai, không ý nào không trung, đã mưu là tất thắng.
Nếu chỉ dựa vào sức lực của bản thân mà không thể tự tạo ra chủ trương, đối phó với kẻ địch một cách mù quáng thì trong cả trăm lần khó có được một lần thành công. Việc vận dụng nguyên lý "biết đầy đủ" vào sự nghiệp của con người hay vào chiến tranh công thương nghiệp, chiến tranh kinh tế ngày nay cũng giống như vận dụng vào chiến tranh quân sự. Nói đơn giản là ta muốn lợi dụng đối phương thì phải "hiểu biết đầy đủ" đối phương, ta muốn lợi dụng bạn bè cũng phải như vậy.
Chỉ cần nếu là thứ ta muốn lợi dụng thì phải "hiểu biết đầy đủ" về nó mới có thể mưu việc tất đúng, mong muốn là thành công.
252. RA TAY TRƯỚC MỘT BƯỚC CHẾ NGỰ NGƯỜI
Việc gì cũng đều có thể bắt tay vào trước người khác, làm trước người khác một bước thì sẽ giành được thắng lợi, đến khi người khác đuổi kịp thì mình lại đã tiến thêm một bước, giãn thêm khoảng cách. Như vậy sẽ mãi ở vị trí đi đầu.Quỷ Cốc Tử nói: "Phương pháp tác chiến quý ở chỗ chế ngự người khác, chứ không phải bị người khác chế ngự. Chế ngự người trước thì nắm được cán dao quyền lực người, bị người khác chế ngự sẽ thất bại, mất mạng". Muốn chế ngự người khác quý ở chỗ cướp thời cơ trước, ra tay trước một bước, làm vậy sẽ dễ dàng chế ngự người, tụt lại sau một bước thì dễ bị người chế ngự". Sở Bá Vương Hạng Vũ nói: "Xuất phát trước thì chế ngự được người, xuất phát sau thì bị người chế ngự. Muốn giành được thời cơ có lợi trước thì chỉ có cách giành lấy xuất phát trước. Bởi vậy, điểm mấu chốt của mưu lược là phải lấy ra tay trước làm chủ yếu, đó cũng chính là nguyên lý chế ngự địch nhờ cướp cơ hội trước. Đi trước kẻ địch thì không phải theo địch, chế ngự địch mà không bị địch chế ngự là bí quyết vô cùng quan trọng.
Bởi vậy, Thiên Huyền Tử nói: "Người định ra mưu lược giành được cơ hội trước thiên hạ thì chiến thắng, đi sau thiên hạ thì thất bại. Người hành động trước thiên hạ thì chiến thắng, người hành động sau thiên hạ thì thất bại. Đây là nguyên lý không thể thay đổi".
Đi trước thiên hạ thì lãnh đạo thiên hạ, đi trước kẻ địch thì khống chế được kẻ địch. Trên thế giới, việc lập đại công, dựng đại nghiệp cũng vậy. Phải để tâm để ý, tranh chiếm cơ hội trước thiên hạ mà không tụt hậu phía sau số đông, phải khiến cho người khác phải theo ta mà không phải là ta theo người, đó mới là hành động của bậc đại anh hùng hào kiệt khi bàn luận về lợi ích của việc nhà binh ra tay chế ngự người khác trước.
Tiết Tử từng nói: "Binh có tiên thiên, tiên cơ, tiên thủ, tiên thanh. Sau khi quân đội hành động thì phải khiến cho mưu lược của kẻ địch bị chế ngự để áp chế mưu lược của đối phương. Khi chiến đấu với kẻ địch thì mỗi lần đều phải giành ra tay trước. Không dùng mềm để chống cứng mà giữ mưu kế giành thắng lợi trước để có được tiên cơ. Lấy không đánh để ngăn chặn đánh, lấy yên bình để giải quyết chiến tranh".
Tiết Tử phân tích có bốn cái "tiên", tâm tinh tế mà lời nói thấu triệt. Không phải chỉ dùng binh mới cầu như vậy, mà lớn thì từ trị nước đến trị thiên hạ, nhỏ thì từ lập thân xử thế đến gây dựng sự nghiệp, đều phải lấy tiên cơ làm điều quan trọng hàng đầu.
Tiết Tử lại tự giải thích "tiên cơ" rằng: "Tiên cơ mà ta nói đến, ý là việc gì cũng đều có tiên cơ này. Dẹp yên họa loạn, giải quyết hiểm nguy trước hết cứ nhàn nhã mà làm, nhẹ nhàng vắt óc suy nghĩ, mắt nhìn cao hơn một bậc, từ đó tránh được vô số phiền phức về sau, cũng như Tư Mã Quan bỏ đi chức quan của người Tiêu ở biên cương, Lý Sùng xin triều đình đổi trấn Thành Châu, các dân tộc thiểu số ở vùng biên cương liền không có tình trạng cát cứ xưng hùng nữa. Điều này cũng có thể có cùng đạo lý với câu nhà tiên triết cổ đại từng nói: "Trị người từ khi còn chưa sinh loạn, chấn chỉnh người từ khi còn chưa thay lòng".
Muốn có cái lợi của việc ra tay trước người khác thì trước hết phải thông minh biết trước, sáng suốt thấy trước, biết được những điều mà người không biết, thấy được những thứ mà người không thấy thì mới mưu tính được những điều người khác không thể mưu, làm được những việc người khác không thể làm.
Những tiên thiên, tiên cơ, tiên thủ, tiên thanh nói đến ở trên, tất cả đều phải có tiên tri, tiên kiến. Người biết trước thấy được người biết sau, người thấy trước thấy được người thấy sau. Muốn lãnh đạo thiên hạ thì phải có đầy đủ cảm giác, tiên tri, tiên tiến rõ ràng. Như vậy mới có thể khiến cho người khác mãi mãi đuổi không kịp mình.
Việc gì cũng đều phải bắt tay vào trước người khác, đi trước người khác một bước, tất giành được thắng lợi, đến khi người khác đuổi kịp mình thì mình đã lại tiến xa thêm một bước, nới rộng khoảng cách. Như vậy sẽ mãi mãi đứng ở vị trí dẫn đầu.
Ra tay trước người khác một bước mà không dừng lại ở một bước ấy thì cho dù người khác có ra sức nỗ lực theo đuổi, cuối cùng vẫn giữ được khoảng cách, ta luôn ở vào địa vị dẫn đầu.
253. KHÔNG MƯU TÍNH ĐỂ ĐỐI PHÓ VỚI MƯU TÍNH
Trong mưu lược, nếu muốn tìm kiếm cơ hội ra tay trước, vận dụng thời cơ trước thì điều quan trọng là phải biết tùy cơ ứng biến, tùy cơ mà hành động.Muốn chiếm cơ hội ngay trước mắt kẻ địch thì đầu tiên phải hiểu rõ cơ hội này, biết cách tìm kiếm cơ hội này, thánh nhân xưa nói rằng: "Gặp thời cơ thì làm luôn, không đợi đến hết ngày" và "Cơ hội không thể để mất, thời cơ không quay lại".
Người xưa nói: "Hình thế gắn bó là ở cơ hội, sự việc chuyển biến là cơ hội, sự vật khẩn thiết là ở cơ hội, thời tiết kết hợp là ở cơ hội. Trước mắt là cơ hội nhưng thoáng cái đã không còn là cơ hội nữa. Có khe hở đế chớp lấy tức là thời cơ, nếu mất đi thì không còn cơ hội. Vạch mưu phải sâu xa, bảo mật phải nghiêm ngặt, phân biệt cơ hội là nhờ kiến thức, lợi dụng được cơ hội là nhờ quyết đoán".
Lại nói: "Mấy câu đầu chỉ dẫn cho người tìm kiếm cơ hội, mấy câu sau nhắc nhở người nắm bắt cơ hội, mấy câu cuối dặn dò người lợi dụng cơ hội. Cơ hội này không thể che đậy được". Trong mưu lược, nếu muốn tìm cơ hội ra tay trước, vận dụng thời cơ trước thì điều quan trọng là phải biết tùy cơ ứng biến, tùy lúc mà hành động.
Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử nói: "Không dám đi trước thiên hạ" tức là bảo mọi người phải lấy tĩnh để chế ngự động, lấy thực để chế ngự hư. Phải giỏi quan sát thiên hạ thay đổi, tĩnh lại mà chờ thiên hạ động để nắm lấy cơ hội thì sẽ chế ngự được nó. Bởi vậy Lão Tử lại nói rằng: "Mọi người đều tranh lên trước, duy chỉ có ta chọn ở sau. Ta ở chỗ thực chờ đợi đến lúc họ động thì lập tức chế ngự họ. Đây là chiêu lùi trước tiên sau, là cách dùng không mưu tính để đối phó với mưu tính, phòng bị mà như không phòng bị, suy đoán mà như không suy đoán, bày mưu mà như không bày mưu, như vậy mới có cơ hội toàn thắng. Nếu không sẽ lâm vào thế không lối thoát".
Bản thân chỉ nghĩ đến cơ hội chế ngự kẻ địch trước mà ngược lại bị kẻ địch chế ngự luôn cơ hội của mình. Đây chính là bài học "bỏ trước lấy sau" của Lão Tử, bởi vậy nó yêu cầu chúng ta đem cái thực chế ngự cái hư, dùng sở trường của mình chế ngự sở đoản của kẻ địch, đồng thời trù tính chu toàn, biến hóa trước sau để mọi chỗ mọi nơi đều bị ta chế ngự trước, cả thiên hạ tất sẽ nằm gọn trong lòng tay ta.
254. ĐI NGƯỢC ĐƯỜNG
"Mưu cái kẻ địch không dám mưu, nghĩ cái kẻ địch không dám nghĩ, thế mới gọi là thần kỳ, việc quân cơ đại sự tất nhiên là phải thần bí khôn lường, cách thế thần bí khôn lường, không phát ra thì thôi, đã phát ra thì thế như thác đổ, nghiêng ngả cả thái sơn, như thể chưa đạt được mục đích thì chưa hề ngừng nghỉ". Đây chính là "thần thế" mà Khương Tử Nha từng ca ngợi, chẳng hề thấy âm thanh động tĩnh gì, giống như câu nói của Tôn Tử: "Tài tình, tài tình thay, không một chút hình dáng vết tích gì, thần kỳ, thần kỳ thay".Bởi vậy, Khương Tử Nha nói: "Mưu lược phải chu toàn, kỹ càng, cơ mật". Và lại nói: "Khi đại bàng chuẩn bị xuất kích, nó bay thấp thu cánh; khi mãnh thú chuẩn bị vật lộn, nó dỏng tai, phủ phục; khi thánh nhân muốn hành động, tất có dáng vẻ vụng dại". Gia Cát Lượng nói: "Chiến trận thì phải bất ngờ, mưu lược thì phải cơ mật, người đông thì phải yên lặng, tâm tư phải quy về một mối. Một khi mưu kế lộ ra thì sẽ khiến cho kẻ địch hiểu được ý đồ của mình mà tăng cường phòng bị, mưu lược như vậy còn chẳng bằng không dùng mưu".
Trong mưu lược chiến đấu, không chỉ cần phải lấy việc giữ bí mật làm nguyên tắc số một mà còn cần phải có kế hay sách lạ, thần bí khôn lường, khiến cho kẻ địch không có cách nào dự tính được, đó mới là nguyên tắc bảo mật trên hết. Cần phải hiểu rằng khi ta dùng phương pháp này để suy đoán kẻ địch thì địch cũng có thể dùng nó để suy đoán được ta… Ta mưu tính được địch thì địch cũng mưu tính được ta. Ta dùng phương pháp này để bày mưu kích động địch thì địch cũng có thể dùng phương pháp này để bày mưu kích động ta. Ta dốc toàn lực để thăm dò bí mật thì địch cũng sẽ bày mưu tính kế để thăm dò cơ mật của ta. Đã là mưu lược mà nói thì đòi hỏi phải dựa trên ba mặt: "xuất thần nhập hóa", "xuất kỳ chế thắng", "xuất dịch bất ý", (xuất quỷ nhập thần, đánh bất ngờ để giành chiến thắng, đánh lúc địch không để ý). Khi kẻ địch đoán rằng ta không thể làm được như vậy thì ta lại làm như vậy, khi kẻ địch cho rằng ta chắc chắn sẽ làm được như vậy thì ta lại tuyệt đối không làm như vậy".
Mưu lược cốt ở chỗ vượt trên lẽ thường tình, thường quy, thường lý (tình cảm thông thường, quy tắc thông thường, lý lẽ thông thường). Mưu những gì kẻ địch không dám mưu, nghĩ những gì kẻ địch không dám nghĩ mới gọi là thần kỳ. Khi mưu lược đạt đến mức độ thần kỳ thì dẫu có không có một mà cũng là cơ mật. Mưu lược tức là nói ra mà kẻ địch không tin, cả đến mọi người trong thiên hạ cũng không tin, nhưng ta lại làm được như vậy, tức là thần kỳ khôn lường, tự nhiên đạt được đến mức độ thần bí.
Bởi vậy, Lão Tử nói: "Huyền Đức vừa sâu vừa xa, đã huyền diệu lại thêm huyền diệu, huyền diệu tới mức bất kỳ ai cũng lần không ra cổng ngõ". Vì thế, bí mật thì có thể huyền diệu, huyền diệu thì có thể thần kỳ, thần kỳ thì có thể thông suốt không gì cản trở. Đây chính là phần sâu xa của đạo.
255. VẬN DỤNG KHÉO LÉO XUẤT QUỶ NHẬP THẦN
Người giỏi chỉ huy tác chiến là người chiến thắng kẻ địch dễ thắng, giúp cho mình đứng vững ở nơi bất khả chiến bại.Trong "Bản kinh thiên âm phù", Quỷ Cốc Tử nói: "Dùng thực để được hư, dùng có để lấy không cũng giống như gọi dật là thù" (ngày xưa, hai lượng là một dật, hai mươi thù bằng một lượng).
Muốn mưu đại nghiệp, giành lấy thiên hạ thì phải hiểu sâu sắc tình hình thiên hạ, rõ ràng thực hư của thiên hạ, dùng đó làm chuẩn tắc của mưu kế sách lược, đồng thời là thước đo cho việc tiến thoái, công thủ. Nguyên lý thực và hư vốn là một nguyên lý chủ yếu trong chiến lược quân sự.
Khi đem nguyên lý thực hư vận dụng vào chiến lược chính trị, kinh tế cũng vậy. Không chỉ ở chiến lược quốc gia mà ngay cả đối với sự nghiệp, công tích của mỗi cá nhân và cả những người cạnh tranh cũng như vậy. Luôn quan sát kỹ càng tình hình thực hư, hiểu rõ xu thế biến đổi thực hư để ứng phó thì mới gọi là phép tắc hoàn thiện,
"Tôn Tử binh pháp - Thiên thực hư" viết: "Quy luật tác chiến là tránh thực lực hùng hậu của địch, đánh vào những nơi hư yếu của chúng. Khi tiến quân, để kẻ địch không thể chống cự, cần đánh vào nơi hư yếu của chúng". Quản Trọng cũng nói: "Đánh vào nơi địch yếu thì dùng một lực lượng nhỏ cũng được, đánh vào nơi địch mạnh thì phải dùng lực lượng mạnh và đông hơn của quân địch". Ngô Tử nói: "Tướng lĩnh giỏi đánh thắng trận khi dùng binh nhất định phải tìm ra nơi mỏng yếu và nơi hùng mạnh kiên cố của địch để tránh được những nơi nguy hiểm".
Bởi vậy, người giỏi tác chiến đều là người giỏi áp dụng phép tắc tránh chỗ thực và đánh vào chỗ hư. Phép tắc này nằm ở chỗ bản thân biết chiếm lấy chỗ thực, khiến cho kẻ địch thường xuyên ở vào vị trí hư nhược và đoán biết được những chỗ hư thực của địch, từ đó mà bố trí hư thực của mình, lấy cái thực của mình đi đánh chỗ hư của địch, lấy chỗ hư của mình để tránh chỗ thực của địch, vì thế càng cần phải lập tức biết được sự thay đổi của thực hư.
Hư hư thực thực, thực thực hư hư, khiến cho kẻ địch lầm tưởng chỗ hư của ta là thực, chỗ thực của ta là hư; lặp đi lặp lại khiến cho kẻ địch rối loạn, phạm vào những điều sai lầm đại kỵ. Như vậy, hư thực của chúng càng lộ rõ, chẳng bỏ sót chỗ nào. Lúc ấy, ta liền lấy cái thực của ta đi đánh cái hư của địch, lấy chỗ mạnh của ta đi đánh chỗ yếu của địch. Đây cũng chính là điều ghi trong "Binh pháp Tôn Tử - chương Quân hình": "Người giỏi chỉ huy tác chiến là người biết chiến thắng kẻ địch dễ thắng, khiến cho mình đứng vững ở nơi bất khả chiến bại".
Bởi vậy, có người hỏi Trịnh Ngẫu Triều rằng: "Trong chuyện thực hư, kẻ địch có chế ngự được ta không?" Ông đáp: "Đối với kẻ địch mà nói thì tình hình thực hư nằm ở chỗ ta sử dụng thực hư ra sao. Người giỏi dùng binh thì kẻ khác chỉ có thể thấy được chỗ thực dụng mà không thể biết được người ấy hoạch định ra sao. Điều này có thể nói là đã đạt đến mức xuất quỷ nhập thần".
Thời trước, trước khi sáng lập ra nhà Thương, đầu tiên Thương Thang Vương vượt qua đô thành nhà Hạ đến Hữu Cô, cần cù sửa đổi triều cương, ngày đêm bổ sung quan chức. Cũng giống như dùng lưới bắt cá vậy, chẳng bao lâu sau không thể nào thấy được chỗ thực của nhà Thương nữa, mà chỗ hư của nhà Hạ lộ ra hết cả.
Chu Vũ Vương sáng lập ra nhà Chu nhưng không diệt dân nhà Thương, ân trạch ban đến cả xương khô, cảm hóa được nước Ngu, nước Hà, ngấm ngầm thúc đẩy sách lược thiên nhân khiến cho dân chúng đều cảm phục. Hơn nữa, chim đều quay cả về rừng sâu, chỗ hư của nhà Thương lộ ra, chỗ thực của nhà Chu không nhìn thấy được. Điều này đâu chỉ có hai đời là như vậy.
Lý Tính nói rằng: "Kẻ địch thực thì ta buộc phải đối mặt, kẻ địch hư thì ta phải dùng kế sách bất ngờ. Đây là cách mà Hán dùng để đối phó với Sở". Đường Thái Tông nói: "Ta lấy chính diện để tập kích địch, khiến cho thế lực của chúng luôn vào chỗ hư, ta dùng kế sách bất ngờ để đánh địch, khiến cho ta luôn ở vào chỗ thực. Đây là sách lược thay đổi thời cuộc của nhà Đông Hán".
Hai người đều là những vị vua khai quốc, một người nổi lên ở phía Tây, một người trỗi dậy ở phương Bắc, sự việc tuy khác nhau mà công lao giống nhau. Hiểu rõ được cách thức này thì hư có thể biến thành thực, thực cũng có thể biến thành hư. Không hiểu cách thức này thì ta tất sẽ lộ ra chỗ thực mà kẻ địch lại che giấu được chỗ hư, hư thực sẽ được định hình!". Đây chính là tác dụng của hư thực.
Người có mưu lược chủ yếu thể hiện ở chỗ vận dụng hư thực, khiến cho mình trước sau giữ được thực, không có chỗ hư nhược để kẻ địch thừa cơ xâm nhập vào. Dù ta có chỗ hư, nhưng cũng không dùng chỗ hư của ta ngăn chặn chỗ thực của địch. Như vậy thì chỗ hư của ta cũng trở thành chỗ thực.
Tương tự về kẻ địch mà nói, nhất thiết phải khiến cho chúng trước sau đều ở vào chỗ hư mà không có chỗ thực để có thể chớp lấy chỗ hư của ta. Cho dù chúng có chỗ thực thì cũng không thể dùng để đối phó với chỗ hư của ta mà chỉ có chỗ thực của ta đánh vào chỗ hư của địch. Đây là cách sử dụng khéo léo sự thay đổi của hư thực.
Nếu như đem chỗ hư của ta mà nghênh chiến với chỗ thực của địch thì tất sẽ bị kẻ địch thừa chỗ hư mà xâm nhập, chỉ có dùng chỗ hư của ta để tránh chỗ thực của địch thì ta tuy hư mà như thực, mà cái thực của địch lại giống như hư. Như vậy cũng không mất đi hiệu quả tài tình của hư thực.
256. XỎ MŨI ĐỊCH MÀ DẮT ĐI
Trước sau giữ quyền chủ động, xỏ mũi địch mà dắt đi, lấy một kế đối phó với vạn kế, lấy bất biến ứng phó với vạn biến.Những việc chinh chiến không thể hành động một cách mù quáng mà cần phải tính toán kỹ càng, phải dự định trước thắng thua. Xử lý việc đại sự quốc gia càng cần phải như vậy, cũng phải tính toán kỹ lưỡng. Trước hết, phải phân biệt rõ đặc điểm mạnh yếu, xác định được tình thế thành bại, phải dự liệu được số địch số ta, định được quan hệ với thiên hạ. Đồng thời có thể xoay chuyển mạnh yếu, tình thế thắng thua, thay đổi số địch số ta, hoán đổi bạn và thù.
Chớp thời cơ để có lợi, dựa vào thế để lập công, tìm kiếm cơ hội, định nhanh quyết sách, như thế thì có thể tính việc như thần. Bởi vậy mà nói tình thế mạnh yếu thắng bại, số phận được mất thắng thua đều ở ta mà không phải do địch. Trước sau phải giữ quyền chủ động, xỏ mũi địch mà dắt đi, lấy một kế đối phó với vạn kế, lấy bất biến ứng phó với vạn biến. Mưu lược vô cùng, biến hóa vô cùng, khiến cho kẻ địch lâm vào tình trạng hành động mù quáng, lần không ra đầu mối, như vậy mới là sáng suốt như thần. Nói về sách lược sâu rộng, quý là ở chỗ có mưu lược sâu xa. Mưu lược sâu xa ở đây cũng chính là sách hùng kế lớn mà mọi người thường nói đến.
Người xử lý đại sự quốc gia thiên hạ mà không có mưu lược sâu xa, sách hùng kế lớn mà chỉ biết đắp chỗ nọ, vá chỗ kia, lo sửa từng phần thì cuối cùng không thể xưng hùng xưng bá, thậm chí còn dẫn đến bại vong. Bởi vậy, khi quyết định nguyên tắc chỉ đạo, kế hoạch xây dựng đất nước, cần phải lấy sự phát triển về sau làm điều quan trọng hàng đầu. Nguyên tắc chỉ đạo chính trị, chiến lược quốc phòng cũng vậy. Đặc biệt là trong hoàn cảnh thế giới hiện nay, khi mà khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, chiến tranh khác xa so với trước đây, lại càng nên chú ý điểm này.
Tóm lại, tất cả đều phải bắt đầu nhìn từ những nơi xa rộng, đứng trước công việc thì lại cần phải bắt tay từ những chỗ gần, chỗ thực, chỗ nhỏ trước, có như vậy mới không làm cho lý tưởng trở thành không tưởng, kế hoạch mưu lược không chỉ còn là chuyện phiếm. Tuy nhiên, "chỉ nghĩ đến cái nhỏ gần mà bỏ mất cái xa rộng thì lại là hành động của kẻ tầm thường". Những cái có hại ở mặt này khó lòng dùng lời mà biểu đạt được. Bày mưu tính kế cho đất nước là vậy, bày mưu cho quốc phòng cũng là như vậy.
Trong cuốn "Thảo lư kinh lược luận - Tướng mưu" viết: "Việc ba quân lấy tính nhiều hơn tính ít, lấy có mưu thắng vô mưu". Khi bình luận về việc ba quân, Khổng Tử cũng nói rằng "mưu hay thì thành". Bởi vậy, người xưa luận về thành bại của tướng soái cho rằng nếu không coi trọng mưu sâu khó đoán thì bàn tán nhiều mà thành công ít, câu nói này đã chỉ ra điều tệ hại nhất của nhà binh. Phàm là tướng soái, khi thấy đánh mà không chắc chiếm được thì không hồ đồ xuất quân, đánh mà không chắc thắng thì không đánh một cách tùy tiện. Biết chắc thắng, chắc được thì áp đảo đối phương sau. Người tấn công sau tức là người đã biết thắng từ trước rồi mới tấn công, như Khổng Tử đã nói, đó cũng là đoán được thắng lợi từ trước. Sao có thể giống như các tướng lĩnh dốt nát, lỗ mãng, không lường được tình thế địch ta, không quyết đoán cơ hội chế ngự địch, không nghĩ được những thay đổi lừa gạt, không quan tâm đến địa hình có lợi, có hại. Tiến quân một cách mù quáng, giao chiến một cách ngẫu nhiên có thể cũng có lúc thắng lúc thua nhưng không thể tự mình quyết định được. Số phận thắng thua không định từ trước thì sao có thể làm thống soái ba quân được?"
257. VẬN DỤNG SÁCH LƯỢC LIÊN KẾT, LIÊN MINH
Muốn xưng hùng trên thế gian thì phải lợi dụng rộng rãi các nhân tố có thể dùng được, chưa từng nghe thấy có ai chỉ dựa vào sức mạnh của riêng cá nhân mình mà thành công.Trên thế giới hiện nay, các phương tiện giao thông, thông tin đại chúng phát triển mạnh mẽ, giao lưu thương mại giữa các nước ngày càng phát triển phồn thịnh, quan hệ chính trị, kinh tế giữa các nước ngày càng chặt chẽ, vị thế quan hệ ngoại giao ngày càng tỏ rõ tầm quan trọng. Thế nhưng, vận dụng sách lược liên minh, tiến hành liên kết ngang dọc, thành lập liên minh giữa các nước, cô lập làm suy yếu đối phương lại càng quan trọng hơn nhiều.
Vận dụng sách lược này chỉ cần bí mật, thận trọng, hài hòa là được. Nguyện vọng của người đời và mong muốn của ta, ý đồ dụ dỗ kẻ địch cũng là để đạt được sự thân thiện mà thôi.
Về mặt sách lược, những gì ta muốn đánh thì lại giả làm như không đánh, lừa kẻ địch để đánh; những gì ta không làm thì cố ý tỏ ra muốn làm để lừa đối phương cạnh tranh; những gì ta không lấy thì cố ý tỏ ta muốn lấy để lừa đối phương đến lấy. Đợi đến khi kẻ địch mệt mỏi, lộ ra sai lầm, ta chỉ cần chớp lấy thời cơ hành động một lần là đạt được, hoặc là khiến cho chúng tranh giành lẫn nhau còn ta thì đứng giữa hưởng lợi. Đó đều là sách lược hay, dùng kẻ địch mà có lợi cho mình.
Khi nói về nguyên lý của mưu lược này, trong "Kinh binh - Câu kết, chương 66", Kiết Tử đã luận về thuật này rất tinh tế. Ông nói: "Giành lấy kẻ thân tín của địch để làm người đưa tin cho ta, giành lấy thuộc hạ của địch để làm nội ứng cho ta. Đoàn kết với những nước thân thiết khiến cho họ làm thành viên cho ta, đoàn kết với các nước láng giềng khiến cho họ giúp đỡ ta đánh địch. Muốn xưng hùng trên thế gian thì phải lợi dụng rộng rãi các nhân tố có thể dùng được, chưa từng nghe thấy có ai chỉ dựa vào sức mạnh của riêng cá nhân mình mà lại thành công. Thế nhưng, những lực lượng tranh thủ lợi dụng này không hoàn toàn đáng tin cậy. Khi sử dụng phải đề phòng thay đổi, phải đem điều tốt đẹp đến cho họ và phải có lực lượng đủ để khống chế họ. Như vậy mới có thể vận dụng sách lược tranh thủ mối đoàn kết.
Việc vận dụng mưu lược câu kết đã có rất nhiều trong thực tế lịch sử. Ví dụ như Đường Thái Tông liên kết với Đột Quyết, Túc Tông liên kết với Khấu Hột, Thành Tông liên kết với Ngột Lương Cốc, Vương Doãn liên kết với Lã Bố, Bùi Hành Kiệm liên kết với Phục Niệm... không sao kể xiết.
258. MƯỢN QUÂN CỨU VIỆN
Bày mưu tính kế khi hai bên ta và địch đối đầu, chỉ có sử dụng biện pháp "mượn" mới đáng gọi là kỳ tài. Nguyên tắc "dùng địch" cũng chính là nguyên lý về chữ "mượn" mà Kiết Tử nói,Kiết Tử nói: "Cái gọi là "mượn" tức là bên ngoài có được sự viện trợ của các nước láng giềng, bên trong có thể chế ngự liên minh, đó gọi là mượn quân cứu viện. Bày mưu tính kế khi hai bên ta và địch đối đầu, chỉ có sử dụng biện pháp "mượn" mới đáng gọi là kỳ tài. Nếu lực lượng của mình không đủ thì nghĩ cách mượn của địch, trực tiếp giết địch khó khăn thì nghĩ cách mượn đao phủ của địch, thiếu tiền bạc thì nghĩ cách mượn tiền bạc của địch, thiếu quân tướng thì nghĩ cách mượn quân tướng của địch, mưu trí của mình không đủ dùng thì nghĩ cách dùng mưu trí của địch".
Câu này có ý nói gì? Có nghĩa là những việc mình muốn làm thì dụ cho kẻ địch làm thay mình, cũng giống như mượn sức của địch; mình muốn giết người thì nghĩ cách khiến cho địch giết người thay mình, cũng giống như mượn đao của địch đi giết người, chiếm tiền tài của địch cũng như là mượn tiền của chúng. Đoạt lương thảo của địch cũng như mượn vật chất của chúng. Nghĩ cách làm cho nội bộ địch đấu đá nhau cũng như mượn quân tướng của địch. Chuyển biện pháp của địch thành biện pháp của mình, lợi dụng mưu kế của địch để đạt mưu kế của mình cũng như mượn mưu kế của địch.
Những việc mình khó làm nổi thì mượn địch làm hộ, bản thân không hành động mà ngồi một chỗ hưởng lợi, thậm chí có thể xúi giục địch đánh kẻ địch khác để đạt được ý đồ của mình, hoặc lật ngược tình thế kẻ địch lợi dụng mình để mình lợi dụng lại nhằm đạt được mục đích, khiến cho địch không thể biết mình làm những gì, cho dù địch có biết cũng phải bất đắc dĩ cho mình mượn. Đây chính là cách mượn tài tình nhất. Nếu địch nghi ngờ thì có thể tung lời nói sàm, địch có hai lòng thì có thể dùng kế ly gián. Ngu, đần, dũng, trí, tất cả đều có thể tùy theo mà đối phó, điều này hoàn toàn phụ thuộc vào giỏi mượn của địch mà thôi. Ví dụ như nước Tần lo Ngụy Công Tử là Tốn Lăng Quân ở nước Ngụy bèn ngấm ngầm sai người ngày ngày đến trước mặt phỉ báng, cuối cùng khiến cho vua Ngụy tước binh quyền của Tốn Lăng Quân. Bạch Khởi lo Liên Phu ở nước Triệu, Điền Đang lo Nhạc Nghị ở nước Yên nên buông lời phỉ báng, bôi nhọ, vu oan giá họa, không có thủ đoạn nào là không làm, thực sự chưa đạt được mục đích thì chưa cam chịu ngừng nghỉ.
Trong lịch sử cận đại, ví như bất kỳ một cường quốc nào ở châu Âu đều là mối lo của nước Anh, vì vậy chính sách ngoại giao nhất quán của họ chính là để giữ vững được cán cân quyền lực tại châu Âu, hoặc khiến nước kia tự mình khống chế mình, hoặc nhờ nước bạn khống chế nước kia, hoặc giúp nước này chống nước kia, còn bản thân luôn giữ được thế lực cân bằng, không thể đến cho bên nào lớn mạnh, xưng bá.
Điều này cũng giống như khi Thiết Thông khuyên Hàn Tín phản bội vua Hán, bày mưu rằng: "Làm giảm sức mạnh để lập chư hầu". Đó cũng chính là sách lược dùng địch để hạn chế địch, dùng man di để trị man di.