Mới đầu còn rối rắm nhưng sau rồi sáng tỏ
✦ ✦ ✦
Những chiếc kèn bạc có những chiếc chuông con treo ở bên trên.
Kèn réo rắt, chuông con rung lên một điệu lanh lảnh dịu dàng và hư ảo.
- Ti-li-đông...Ti-li-đông...
- Ti-li-ti-li... đông... đông...
Và kèn thổi tiếp:
- Tu-tu-tu-tu,..
Một bài nhạc hành khúc, không còn nghi ngờ gì nữa. Hẳn là cái bài nhạc muôn thuở trong những buổi duyệt binh.
Và vẫn quảng trường ấy, bụi nắng rây qua vòm lá tơ xanh của cây tần bì.
Người chỉ huy dàn nhạc điều khiển các nhạc công của mình.
Y quay lưng về phía dàn nhạc và qua khe hở của áo ca-pốt, y để thò ra một cái đuôi cáo rậm rì, màu hung, ở đầu chiếc đuôi cáo đó, y bắt vít một quả tròn bằng vàng trên có một cái thanh mẫu[1].
Chiếc đuôi cáo ngoe nguẩy, cái thanh mẫu lấy âm độ, ra hiệu cho những chiếc kèn tờ-rông-pét và tờ-rông-bôn, và nếu một nhạc công nào lơ đãng, anh ta liền bị y gõ một cú vào trán.
Bọn nhạc công chăm chú chơi nhạc. Trông bọn họ thật lạ kỳ.
Những người lính rất bình thường, ở những trung đoàn cận vệ khác nhau. Một dàn nhạc bát nháo.
Nhưng bọn nhạc công lại không có miệng. Dưới mũi họ phẳng lì cả. Và những chiếc kèn được cắm vào cánh mũi bên trái.
Cánh mũi bên phải, họ thở hít không khí, cánh mũi bên trái, họ thổi kèn và do đó tạo ra một âm sắc đặc biệt, vừa chói tai lại vừa vui.
- Diễu binh ngày lễ...
- ... ày lễ...
- Trung đoàn!...
- Tiểu đoàn!...
- Đại đội!...
- Đi đều, bước!...
Kèn thổi tu tu tu, những chiếc chuông con kêu leng keng, leng keng...
Đại úy Sơ-vét-xốp đi ủng đánh bóng loáng nhảy một điệu vũ cuồng loạn. Đít hắn ta rắn và tròn như một chiếc đùi lợn muối.
- Tốt lắm! quân bay!...
- Cám ơn, quan lớn....
- Trung úy!
- Trung úy, đại tướng gọi ngài!
- Trung úy nào?
- Trung úy của đại đội ba Gô-vô-ru-kha Ô-tờ-rốc. Đại tướng có lệnh đòi.
Đại tướng cưỡi ngựa, đứng ở chính giữa quảng trường, mặt đỏ, bộ ria trắng toát.
- Trung úy! Có chuyện gì thế?
- Ha, ha, hi, hi!
- Trung úy điên à? Trung úy không biết đang thưa chuyện với ai đấy à?
- Hô! Hô! Ngài không phải là đại tướng... Ngài là một con mèo! Quan lớn ạ.
Đại tướng cưỡi trên mình ngựa. Từ thắt lưng trở lên thì đúng là một vị đại tướng như tất cả các vị đại tướng khác, nhưng từ phía dưới thắt lưng ngài lại có một bộ chân mèo. Cũng chẳng phải là giống mèo nòi nữa. Nhũng cái chân màu xám vằn vện của thứ mèo chuyên chạy rông trong lòng máng, thân hình xơ xác.
Móng vuốt của đại tướng bấu vào bàn đạp ngựa.
- Anh sẽ phải ra trước tòa án quân sự, trung úy. Thật chưa từng thấy! Sĩ quan cận vệ mà lại có cái rốn lộn ngược!
Trung úy nhìn lại mình và ngẩn người ra. Dưới đai áo, cái rốn hiện ra như một cái ống mỏng mảnh màu xanh. Và cái rốn đó xoay xoay với một tốc độ nhanh lạ kỳ trong một sự chuyển động ly tâm. Trung úy tóm lấy cái rốn nhưng nó rẫy rụa không chịu.
- Bắt lấy! Một sự vi phạm lời thề!
Đại tướng rút chân khỏi bàn đạp ngựa và dương vuốt ra. Trên bàn chân của đại tướng có cái đinh thúc ngựa với một con mắt thay cho cái vòng hoa thị ở đầu đinh.
Một con mắt bình thường. Đồng tử màu vàng, sắc sảo, nhìn vào tận đáy lòng tên trung úy.
Con mắt chớp chớp một cách thân mật và nói (làm sao mà nó nói được? Bí mật):
- Đừng sợ! Đừng sợ mà! Thế là anh sống rồi đấy!
Một bàn tay nâng đầu tên trung úy dậy. Mở mắt ra, nó trông thấy một khuôn mặt hốc hác, những món tóc hung hung và chính con mắt màu vàng rất dịu dàng ấy...
- Tội quá! Anh ốm làm tôi sợ hết hồn. Thế là suốt cả một tuần, anh làm tôi rối cả ruột. Tôi đã tưởng không cứu nổi anh qua khỏi được. Độc chỉ có hai ta trên đảo này, chẳng có ma nào hết và thuốc men cũng không có. Tôi chỉ có nước nóng để chữa cho anh. Lúc đầu anh nôn mửa liên miên. Nước thì mặn, khó uống, uống vào bụng lại nôn ra ngay.
Những lời nói trìu mến, lo âu ấy, khó khăn lắm mới lọt được tới tri giác của tên trung úy.
Nó nhỏm dậy một chút, mơ hồ nhìn xung quanh.
Bốn bề cá xếp chồng chất, một ngọn lửa đang cháy, nước sôi trong chiếc cà mèn treo ở đầu cái thông nòng súng.
- Cái gì thế này? Đây là ở đâu?
- Anh quên rồi à? Tôi là Ma-ri-út-ka đây mà!
Tên trung úy đưa bàn tay gầy và xanh bóng lên xoa xoa trán.
Nó nhớ ra, nở một nụ cười yếu ớt và thì thào:
- À, phải! Tôi nhớ ra rồi! Rô-bin-xơn và Thứ Sáu!
- Anh lại thế rồi! Chắc hẳn là anh thiết tha với cái ngày thứ sáu của anh lắm. Tôi chẳng còn biết hôm nay là thứ mấy nữa. Tôi quên mất cả ngày tháng rồi...
Tên trung úy lại mỉm cười:
- Đó không phải là một ngày mà là một tên người. Đó là câu chuyện một người giạt vào một hoang đảo sau một trận đắm thuyền. Anh ta có một người bạn tên là Thứ Sáu. Chị chưa đọc sách bao giờ à? - Nó gieo mình xuống chiếc áo và ho sù sụ.
- Không... chuyện thì tôi biết nhiều nhưng truyện ấy thì chưa. Anh nằm im đã, đừng cựa quậy nữa, kẻo lại ốm trở lại. Còn tôi, tôi đi nướng một chú cá đây. Anh ăn một chút cho nó lại người. Ít nhất là một tuần lễ rồi đấy, anh chỉ toàn uống nước. Người anh xanh như một tàu lá[2], thôi nằm im nhé!
Tên trung úy uể oải nhắm mắt lại. Trong đầu nó, lanh tanh lên một thứ tiếng của pha-lê. Nó nhớ lại, tiếng kèn đồng và tiếng chuông pha-lê và mỉm cười. Ma-ri-út-ka hỏi:
- Có chuyện gì thế?
- Không có gì cả! Tôi nhớ lại một giấc mơ ngộ nghĩnh trong lúc mê sảng.
- Sao mà anh có thể hét ghê đến thế được. Anh ra lệnh chỉ huy rồi anh lại chửi rủa. Đủ mọi thứ chuyện! Trời thì gió như thế này, xung quanh chẳng có ai, chỉ mình tôi với anh giữa đảo mà anh thì lại ốm quá chừng. Tôi thật sợ biết mấy và chẳng còn biết làm thế nào? - Ma-ri-út-ka rùng mình.
- Thế lúc ấy chị xoay xở ra sao?
- Thì anh thấy đấy. Điều mà tôi sợ nhất là anh chết vì đói. Chả có gì ăn ngoài nước biển. Còn ít bánh khô, tôi đem ngâm nước đun sôi cho anh ăn hết. Bây giờ thì chỉ còn có cá. Đối với một người ốm, cá ướp muối thì cũng chẳng phải một món ăn tốt đâu. Thế rồi khi thấy anh cựa được mình và mở được mắt, dù sao tôi cũng thấy nhẹ cả người.
Tên trung úy chìa tay ra. Nó đặt những ngón tay búp măng, tuy cáu ghét, nhưng vẫn đẹp, lên chỗ hóp khuỷu tay Ma-ri-út-ka, vuốt ve và nói:
- Cám ơn con chim bồ câu của tôi!
- Đừng cảm ơn tôi, có gì đáng kể đâu. Dù sao, tôi cũng không phải là loài dã thú để đến nỗi bỏ chết một con người như vậy!
- Nhưng tôi là sĩ quan, là kẻ địch kia mà. Tại sao chị lại phải vất vả đến thế. Hơn nữa, chính chị cũng chẳng đang ở trong một tình trạng gay go đó hay sao?
Ma-ri-út-ka có vẻ ngạc nhiên, rồi làm bộ gạt phắt đi, chị phá lên cười:
- Một kẻ địch, anh ấy à? Thôi đi. Đến tay chân cũng chẳng còn nhắc lên nổi, còn nói chi đến thù với địch nữa. Có lẽ cái số tôi nó như vậy, bởi tại tôi không hạ thủ anh ngay ở phát đầu tiên - điều đó chưa bao giờ xảy ra với tôi cả - Cho nên bây giờ không khéo tôi sẽ phải bận bịu vì anh cho đến cùng cũng nên. Này, ăn đi.
Ma-ri-út-ka chìa cho tên trung úy cái cà mèn lềnh bềnh một miếng cá béo ngậy màu hổ phách. Thịt cá trong suốt bốc lên một mùi thơm ngon.
Tên trung úy gắp những miếng cá ở trong cà mèn ra ăn ngon lành.
- Chỉ phải một cái là mặn quái quỉ, mặn rát cả cố.
- Về chuyện đó thì chẳng biết làm sao được. Nếu có nước ngọt còn có thể ngâm vào đó. Khốn nỗi cá đã mặn, nước lại mặn nốt. Chúng ta đang ở trong tình trạng thật quẫn bách. Đồ cá chết toi!
Tên trung úy gạt chiếc cà mèn ra.
- Anh không muốn ăn nữa à?
- Không! Tôi no rồi. Chị cũng nên ăn đi!
- Không! Cám ơn, tôi chán ngấy rồi, suốt cả tuần lễ tôi chỉ ăn độc món này. Không thể nuốt trôi được nữa.
Tên trung úy chống khuỷu tay, nói giọng buồn buồn:
- Giá có điếu thuốc lá mà hút nhỉ!
- Hút thuốc à? Sao không nói ngay. Xê-mi-an-ni có ít thuốc lá xấu ở trong bọc. Thuốc bị ướt một tý nhưng tôi đã phơi khô rồi. Tôi biết chắc là thế nào anh cũng thèm hút thuốc. Cái nghề anh nào đã nghiện, lúc vừa ốm dậy lại càng thèm thuốc dữ. Này!...
Tên trung úy rất cảm động, nó cầm gói thuốc, ngón tay run run.
- Chị là một người đáng yêu lắm Ma-sa ạ. Còn hơn cả một người vú nuôi nữa kia!
- Bởi vì không có vú nuôi thì anh không thể sống được phải không? Đúng thế chứ?
Ma-ri-út-ka trả lời một cách khô khan và chị đỏ mặt lên.
- Chỉ phải mỗi cái là không có giấy đây này. Cái ông “bồ quân” của chị đã lấy hết giấy của tôi, một mẩu con cũng không còn; đã vậy cái tẩu của tôi lại cũng rơi mất...
Ma-ri-út-ka nghĩ ngợi:
- Giấy à?
Bằng một dáng điệu quả quyết, Ma-ri-út-ka lật vạt áo đang đắp trên người tên trung úy, thọc tay vào túi và rút ra một cuộn giấy con.
Chị cởi dây buộc rồi đưa cho nó mấy tờ:
- Này, cuốn lấy một điếu.
Tên trung úy cầm lấy mấy tờ giấy, chăm chú ngắm nghía. Nó ngước nhìn Ma-ri-út-ka, cặp mắt long lên một ánh xanh lơ ngỡ ngàng.
- Nhưng này, đây là những bài thơ của chị mà. Chị điên à? Tôi không muốn thế đâu!
- Cầm lấy, đồ quỷ ạ. Đừng có dày vò lòng dạ người ta. Đồ cá chết toi! - Ma-ri-út-ka kêu lên như vậy.
- Xin cám ơn! Tôi sẽ không bao giờ quên chuyện này...
Nó xé một mẩu giấy nhỏ, cuộn một điếu thuốc và châm lửa hút. Nó nhìn ra xa xa qua làn khói biếc xanh.
Ma-ri-út-ka chằm chằm nhìn vào mặt tên trung úy.
Đột nhiên chị hỏi:
- Này, tôi nghĩ mãi mà không làm sao hiểu, vì đâu mà anh lại có cặp mắt xanh đến thế. Đời tôi chưa từng trông thấy những con mắt như vậy. Xanh đến nỗi, tưởng như người ta có thể chết đắm vào trong đó được.
- Tôi cũng không biết nữa - tên trung úy trả lời - Lúc đẻ ra đã như thế rồi. Mọi người cũng thường bảo là màu mắt của tôi không phải là bình thường.
- Rất đúng. Ngay khi bắt được anh, tôi đã tự bảo rằng anh có một cặp mắt lạ biết mấy. Một đôi mắt nguy hiểm!
- Nguy hiểm cho ai?
- Cho phụ nữ. Nó xâm chiếm cả tâm hồn người ta và làm cho xao xuyến.
- Tâm hồn chị cũng thế ư?
Ma-ri-út-ka đỏ dừ mặt:
- Đừng nên hỏi những câu như thế. Nằm đấy! Tôi đi lấy nước đây!
Ma-ri-út-ka đứng dậy cầm chiếc cà-mèn với một vẻ thanh thoát. Nhưng trước khi ra cửa, chị còn vui vẻ ngoảnh lại và nói như lần trước:
- Ngốc lắm! Cặp mắt xanh yêu dấu của tôi!
❀ ❀ ❀
[1] Diapason: một dụng cụ âm nhạc dùng để lấy tiêu chuẩn độ cao của âm thanh cho chính xác.
[2] Bản tiếng Pháp: người anh trở nên trong suốt như một cây nến.
