Chương này nói về những chuyện bất lợi trong những chuyến đi không có lạc đà ở giữa miền Trung Á và những cảm giác của những người bạn đồng chí của Cơ-rít-xtốp Cô-lông
❀ ❀ ❀
Trong cái bảng “thiện xạ” của Ma-ri-út-ca, tên trung úy cận vệ Gô-vô-ru-kha Ô-tờ-rốc phải là tên mang số bốn mươi mốt.
Vậy mà trời lạnh hay sự xúc động đã làm cho Ma-ri-út-ca bắn trượt.
Và tên trung úy trở thành một con số thừa trong danh sách những người sống.
Theo lệnh Ép-xi-u-cốp, các chiến sĩ khám xét tên tù binh và tìm thấy trên sống lưng chiếc áo da hoẵng của nó, một cái túi bí mật.
Tên trung úy lồng lên như một con ngựa sữa trên đồng cỏ khi bàn tay của một chiến sĩ Hồng quân nắn thấy cái túi, nhưng ngườỉ ta đã giữ chặt lấy nên nó chỉ bộc lộ sự bối rối ra bằng nét mặt xám ngoẹt và cặp môi run run.
Ép-xi-u-cốp giật lấy cái bọc lụa, thận trọng mở ra trên xắc-cốt, đọc ngấu nghiến, rồi anh gật gù vẻ tư lự.
Trên những giấy tờ đó viết rằng trung úy cận vệ Gô-vô-ru-kha Ô-tờ-rốc, Va-đim Ni-cô-lai-vít-xơ, được chính phủ của thủy sư đô đốc Kôn-xắc, phụ chính tối cao của nước Nga ủy nhiệm thay mặt bên cạnh chính phủ vùng biển Cát-xpiên của tướng Bê-ni-kin.
Còn về bức thông điệp mật, theo như trong thư, trung úy Ô-tờ-rốc có nhiệm vụ chuyền đạt lại bằng miệng cho tướng Bờ-rát-xen-kô.
Ep-xi-u-cốp gấp những tài liệu đó lại, áp chặt vào túi áo trong của mình rồi hỏi tên trung úy:
- Bức thông điệp mật đó thuộc về loại nào đấy thưa ngài sĩ quan. Ngài cần nói với chúng tôi một cách hết sức thành thật vì hiện nay ngài là tù binh của các chiến sĩ Hồng quân mà tôi là người chỉ huy của họ: chính ủy Ác-xen-ti Ép-xi-u-cốp.
Cặp mắt xanh nhìn chằm chằm vào Ép-xi-u-cốp.
Tên trung úy cười gằn và làm ra bộ cúi chào.
- Ngài Ép-xi-u-cốp? - nó nói - Rất hân hạnh làm quen với ngài. Tôi lấy làm ân hận không được chính phủ của chúng tôi ủy thác cho việc thương thuyết ngoại giao với một nhân vật cao cấp như vậy?
Những vệt tàn nhang trên mặt Ép-xi-u-cốp trở nên tái nhợt hơn cả làn da mặt. Trước toàn thể chi đội tên trung úy đã nhạo báng Ép-xi-u-cốp.
Anh rút súng lục ra khỏi bao:
- Này, đồ nhậy trắng! Đừng có vờ vĩnh. Thú thật đi kẻo không có thì ăn đạn đấy!
Tên trung úy nhún vai:
- Nếu anh giết tôi thì anh cũng chẳng được ăn cái gì cả đâu.
Ép-xi-u-cốp hạ súng xuống và rủa:
- Tao sẽ làm cho mày dẫy cuồng lên cho mà xem! Đồ thối thây! Rồi tha hồ mà la nữa...
Một lần nữa, tên trung úy lại nhếch mép cười. Ép-xi-u-cốp nhổ nước bọt và bỏ đi.
- Đồng chí chính ủy, ta cho nó về thiên đàng hay là sao? - Một chiến sĩ hỏi.
Ép-xi-u-cốp lấy đầu móng tay gãi gãi chiếc mũi trụi thùi lụi:
- Không! Nó là một con vật đắt giá đấy. Phải giải nó về Ka-da-lin-xkơ. Về ban tham mưu họ sẽ có cách làm cho nó nói chuyện.
- Chỉ còn thiếu cái nước đèo nó đi theo nữa. Đến ngay bản thân chúng ta cũng chưa chắc đã đi đến nơi được nữa là.
- Hay là định tuyển cái bọn đeo lon ấy vào lính đấy!
Ép-xi-u-cốp ưỡn ngực lên, và cắt đứt câu chuyện bằng một giọng quyết định:
- Không phải việc của các cậu. Tôi mới là người chịu trách nhiệm, hiểu không?
Anh quay lại bảo Ma-ri-út-ka:
- Này, Ma-ri-út-ka, tôi giao cho cô ông lớn này. Để mắt vào đấy! Nếu cô để nó trốn mất thì cô sẽ có chuyện với tôi đấy.
Ma-ri-út-ka không nói một lời, sốc lại cây súng đeo trên vai rồi lại bên tên tù binh:
- Đi! Tao sẽ là người canh mày. Nhưng đừng có tưởng rằng mày sẽ chuồn được vì tao là phụ nữ đâu. Cách ba trăm thước, tao cũng sẽ bắn trúng mày. Tao sẽ không để sểnh mày một lần thứ hai. Đồ cá chết toi!
Tên trung úy liếc mắt nhìn Ma-ri-út-ka, cố gắng nhịn cười và chào một cách trang trọng:
- Rất sung sướng được làm tù nhân của một nữ chiến sĩ duyên dáng.
- Cái gì? Cái gì hử? - Ma-ri-út-ka vừa cự lại vừa nhìn trừng trừng tên trung úy một cách khinh bỉ - Đồ lưu manh! Đồ bát nháo! Nói đủ rồi! Bước đi! Bước!
Buổi tối hôm ấy, mọi người dừng lại bên một cái hồ nhỏ.
Từ dưới làn băng, nước mặn nồng nặc mùi mốc và mùi i-ốt.
Mọi người ngủ say tít, cuộn mình trong những tấm thảm và những chiếc chăn của đoàn lạc đà Kiếc-ghi.
Thật là sướng như lên thiên đàng, quả có đúng như vậy.
Ban đêm, Ma-ri-út-ka trói chặt tên trung úy bằng một sợi dây dắt lạc đà rồi quấn vào quanh dây lưng của mình, tay giữ lấy đầu dây.
Tất cả mọi người đều cười rộ. Xê-mi-an-ni, một anh chàng có cặp mắt như mắt cá, nói lớn:
- Các cậu trông kìa! Ma-ri-út-ka nghĩ ra cách gắn bó mình với thằng cha mới khéo làm sao chứ!
Ma-ri-út-ka áp đảo lại bọn họ bằng một cái nhìn rất đanh đá:
- Cười đủ rồi đấy! Đồ cá chết toi ạ! Nếu nó trốn thì sao?
- Ngốc quá đi mất! Nó trốn đi đâu, vào trong sa mạc à?...
- Có thế mới yên tâm hơn. Ngủ đi, hiệp sĩ hủi ạ!
Ma-ri-út-ka đẩy tên trung úy vào trong chăn rồi nằm nép vào bên cạnh.
Ngủ dưới tấm chăn len, dưới lần dạ thơm tho đượm mùi thảo nguyên nóng bỏng của tháng bảy, mùi ngải cứu và bãi cát mênh mông thật là thú vị. Cơ thể giãn ra ru mình trong một trạng thái đê mê, êm dịu.
Ép-xi-u-cốp ngáy phì phò trong tấm thảm. Ma-ri-út-ka nở một nụ cười mơ mộng trong giấc nồng, tên trung úy cận vệ Gô-vô-ru-kha Ô-tờ-rốc mím chặt cặp môi thanh tú, nằm ngửa bụng lên trời.
Riêng có người gác là không ngủ. Anh ta ngồi lên một vạt chăn, súng đặt trên đầu gối; khẩu súng lúc này còn quý giá hơn vợ con hay người tình.
Người chiến sĩ đưa mắt nhìn bóng đêm trắng xóa tuyết, mà trong đó rung lên nhè nhẹ tiếng nhạc lạc đà.
Hiện nay có bốn mươi bốn con lạc đà. Con đường thật là gian khổ nhưng thẳng tắp.
Trong lòng các chiến sĩ không còn có điều gì nghi ngại nữa.
Gió thổi từng cơn rít lên, tìm cách luồn những mũi kim của mưa tuyết vào trong tay áo người gác. Người lạnh cóng, anh ta kéo vạt chăn và đắp lên lưng. Phút chốc, băng giá thôi không đâm vào thịt anh ta nữa, cơ thể tê cóng ấm lại.
Tuyết trắng, bóng tối, sa mạc.
Đất nước Á châu, ôi, đất nước mơ hồ vô định!
- Lạc đà? Những con lạc đà đâu rồi? Con nhà... Mày ngủ! Mày ngủ à, đồ con lợn! Mày làm gì đấy, đồ khốn! Đem mà xử bắn mày đi!
Người gác sửng sốt vì những mũi ủng đá vào mình, đưa mắt bối rối nhìn khắp xung quanh.
Tuyết trắng và sương mù.
Màn sương sớm trên bãi cát.
Không thấy có lạc đà.
Ở chỗ lạc đà đứng ăn hồi nãy, mọi người thấy có vết chân người và vật. Những dấu giày Kiếc-ghi nhọn hoắt.
Có lẽ ba người dân Kiếc-ghi phải đi suốt đêm để dắt những con lạc đà đi, trong khi người gác ngủ quên.
Các chiến sĩ Hồng quân lặng thinh. Không còn lạc đà nữa! Đuổi theo chăng? Mệt sức vô ích và còn có thể bị lạc trong sa mạc.
- Phải đem bắn mày đi, con nhà đĩ bợm! - Ép-xi-u-cốp bảo người gác.
Người gác không đáp lại, nước mắt rưng rưng thành những hạt băng nhỏ, dưới hàng mi.
Tên trung úy chui ra khỏi chăn. Nó nhìn quang cảnh đó và huýt sáo nho nhỏ rồi nói với một tiếng cười gằn:
- Kỷ luật của những người tự giác là như thế đấy.
É-xi-u-cốp gầm lên bằng một giọng khản đặc:
- Liệu hồn cái mõm mày đấy!
Rồi anh tiếp, giọng thì thào khác thường và buồn thỉu:
- Làm cái gì đấy nữa? Lên đường thôi anh em.
Chỉ có mười một người theo hàng một, áo quần tơi tả, lảo đảo vượt qua các cồn cát.
Mười người khác đã rải rác gửi xác trên con đường bất hạnh.
Đến sáng những cặp mắt xỉn đi vì bất lực, mở ra lần cuối cùng, những bắp chân sưng phồng tê cóng lại, một tiếng khò khè nghẹt lại thoát ra từ cuống họng.
Ép-xi-u-cốp lại bên người hấp hối, da mặt của người chính ủy không còn đồng màu với chiếc áo “bồ quân” nữa. Nó khô héo, xám xì, những vết tàn nhang giống như những đồng xu đồng cũ kỹ.
Ép-xi-u-cốp lắc đầu. Nòng súng giá lạnh bắn vào thái dương hóp làm thành một vết thương nhỏ tròn tròn, và đen, hầu như không chảy máu.
Mọi người vội vàng phủ cát lên xác người chết, rồi lại đi.
Áo quần tơi tả, ủng cũng rách, họ lấy những mẩu chăn quấn vào chân và bọc bàn tay tê cóng trong những miếng giẻ.
Mười người vừa đi vừa vấp loạng choạng dưới gió rét.
Chỉ có một người đi ngay ngắn đầy vẻ bình tĩnh.
Đó là tên trung úy cận vệ Gô-vô-ru-kha Ô-tờ-rốc.
Đã nhiều lần, các chiến sĩ nói với Ép-xi-u-cốp:
- Đồng chí chính ủy, chúng ta còn lôi nó đi bao lâu nữa? Nó chỉ có mỗi một việc là chén không một khẩu phần. Và rồi còn áo quần, còn giày của nó, lẽ ra chúng ta có thể đem chia cho nhau.
Nhưng Ép-xi-u-cốp không cho phép động đến người tên trung úy:
- Tôi sẽ đưa nó về đến ban tham mưu hoặc là tôi cùng chết với nó. Nó có thể khai ra nhiều điều. Không có thể cho tiêu một đứa như thế. Mà rồi đằng nào nó cũng sẽ được xử trí thích đáng...
Hai tay tên trung úy bị trói giật cánh khỉ bằng chiếc dây thừng, một đầu dây luồn vào thắt lưng của Ma-ri-út-ka. Ma-ri-út-ka hầu như không bước nổi. Trên bộ mặt đầy tuyết của chị, chỉ có đôi mắt mèo trở nên to rộng là còn sự sống.
Còn tên trung úy thì nó hoàn toàn khỏe mạnh. Nó chỉ hơi tái đi một chút thôi.
Một lần Ép-xi-u-cốp đi lại gần đó, nhìn vào cặp mắt xanh như biển khơi của nó và cằn nhằn:
- Cứt thật! Đồ mày thế mà sống dai! Trông mày gầy nhom thế mà mày lại khỏe bằng hai người.
Tên trung úy chỉ đáp lại bằng nụ cười cố hữu của nó.
Những cồn cát mềm sụt và chuyển động vây khắp xung quanh họ. Trên các mỏm cát bay reo réo theo chiều gió như tiếng rắn phun và tưởng như không bao giờ hết.
Có người ngã xuống, nghiến răng ken két và khẽ phều phào:
- Tôi không thể đi xa hơn được. Để tôi nằm đây thôi. Tôi không thể cố được nữa.
Nhưng Ép-xi-u-cốp đã lại gần, đá thốc vào người anh ta bắt phải đứng dậy:
- Đi lên! Anh không có quyền bỏ hàng ngũ cách mạng!
Người kia đứng dậy và bước đi. Một người bò lên mỏm một cồn cát. Anh ta quay lại, sây ra bộ mặt rúm ró và hét lớn:
- Bể A-ran anh em ơi!
Và anh ngã rục xuống. Với một sự cố gắng tột độ, Ép-xi-u-cốp trèo lên cồn cát. Một màu xanh da trời chói lòa quất vào cặp mắt đỏ lửa của anh. Anh nhắm mắt lại, những ngón tay co quắp cào cào mặt cát.
Đồng chí chính ủy chưa bao giờ nghe nói đến Cờ-rít-xtốp Cô-lông và cũng chưa hề biết chuyện những người Tây-ban-nha vượt biển, khi nghe người thủy thủ gác kêu lên: “Đất liền” cũng lấy tay cào cào chiếc cầu tàu như thế này.
