Nạp Lan Dung Nhược đã chết. Chết vì "bệnh lạnh". Hưởng dương mới ba mươi mốt tuổi.

Ngày 30 tháng 5 năm Khang Hì thứ hai mươi tư.

Chỉ mới bảy ngày trước, huynh ấy vẫn còn tổ chức hội thơ tại Lục Thủy Đình ở Minh Châu Hoa Viên. Đó là một buổi thị yến lớn, Cố Trinh Quan, Chu Di Tôn, Lương Bội Lan, Ngô Thiên Chương, Khương Thần Anh và những người khác đều đến dự tiệc. Họ đều là những danh lưu đương thời trước tác đầy mình, cũng là tri kỷ của huynh ấy. Nạp Lan ngày hôm đó khí độ tiêu sái, văn tài phong lưu. Huynh ấy là từ nhân đệ nhất trúng danh nhất triều đại, là nhất đẳng thị vệ được hoàng thượng sủng ái nhất trước giá, là đích trưởng tử của thủ phụ Minh Châu, văn võ song toàn, tiền đồ vô lượng. Nâng chén rượu ngon, đối diện người đẹp, lấy hoa hợp hoan làm đề tài, ngâm thơ hội bạn, vui vẻ ca múa, đời người sao mà đắc ý dường ấy? Nào ngờ, ngày hôm sau bỗng mắc bệnh gấp, chỉ chống cự được bảy ngày thì không qua khỏi mà mất. Trong bảy ngày đó, hoàng thượng mỗi ngày phái thái y đến hỏi bệnh ba lần, thậm chí vào ngày thứ bảy còn ban ơn đan dược, phái sứ thần phi mã đưa đến Minh Châu Hoa Viên, đáng tiếc thuốc chưa tới thì người đã chết — chết vội vã biết bao, giống như không kịp để tham gia một buổi hẹn hò.

Tin dữ truyền ra, cả nước kinh hoàng. Trong ngoài phủ Minh Châu lụa trắng như tuyết, khách khứa tẻ nhạt đầy cửa, tiếng tụng kinh của thủy lục đạo tràng vang qua các con phố, liên miên không dứt.

Các bậc đại quan quý nhân ra vào ngoài vẻ đau thương, đều không khỏi ném ánh nhìn kinh ngạc về phía người con gái trẻ tuổi mặc toàn đồ tang đang quỳ ngoài cửa.

Có người nhận ra, cô ấy chính là đệ nhất danh kỹ kinh thành Thẩm Uyển. Bảy ngày trước, Nạp Lan công tử từng triệu cô ấy đến hiến vũ trong hội thơ ở Lục Thủy Đình. Giờ đây, cô ấy bị từ chối bên ngoài tang lễ này — cô ấy chỉ là một kỹ nữ ở Thanh Âm Các, nào có tư cách tham gia lễ viếng của nhất đẳng thị vệ đương triều?

Thẩm Uyển quỳ ở ngoài phủ, nhìn từ xa vào những ngọn cờ phướn trên đỉnh cây của Minh Châu Hoa Viên, đau buồn rơi lệ, nhớ lại lần gặp cuối cùng với Nạp Lan công tử bảy ngày trước —

Ngày 23 tháng 5 năm Khang Hì thứ hai mươi tư.

Trâm, lược, giắt tóc, hoa châu, tua rua ngọc, kim châm hoa nhài, trâm vàng chim phượng ngậm quả đỏ... hộp trang điểm mở tung, tựa như tâm sự đang rộng mở của người phụ nữ, u nhã mà tinh tế, lấp lánh ánh sáng.

Thẩm Uyển ngồi trước gương — bảy ngày trước, "Thẩm Uyển" vẫn còn gọi là "Thẩm Uyến", đối diện với gương, từng món nhấc lên, từng hàng cài lên mai tóc, mỗi động tác đều chậm hơn bình thường nửa nhịp, tựa như không phải đang trang điểm, mà đang tiến hành một nghi lễ trọng đại nào đó, chóp mũi thậm chí còn rỉ ra một tầng mồ hôi mịn màng. Ỷ Hồng vươn tay cầm khăn từ phía sau nàng, nhẹ nhàng thấm lớp mồ hôi mịn trên mũi nàng, cười nói: "Đâu phải lần đầu ra cửa, có cần gấp gáp thế không?"

Vì thời gian còn sớm, Ỷ Hồng chỉ mặc thường phục, nhưng cũng ăn diện xanh đỏ thắm tươi, cổ áo hở một nửa, để lộ phần xương quẩy nhọn hoắt. Tay nàng đặt lên lưng ghế của Thẩm Uyển, miệng nói là giúp Thẩm Uyển trang điểm, nhưng mắt lại chỉ liếc nhìn chính mình trong gương, miệng dặn dò: "Ta làm phiền lão Cố mấy lần, hắn mới chịu đồng ý sắp xếp bữa tiệc múa này cho muội. Nay các đại thần có phẩm cấp trong triều bị nghiêm cấm triệu kỹ nữ nâng chén chuốc rượu, muội phải nắm chắc cơ hội này cho tốt, qua thôn này sẽ không còn tiệm này nữa."

"Muội nhất định sẽ." Thẩm Uyển gật đầu mạnh, trong mắt ánh lên tia sáng: "Muội phải ghi nhớ thật kỹ ngày hôm nay. Vì ngày hôm nay, muội đã đợi suốt bảy năm."

Dù không phải lần đầu trang điểm lộng lẫy, lần đầu diễn tiệc, nhưng lại là lần quan trọng nhất trong đời. Bởi vì ngày hôm nay, người mà nàng sắp hiến vũ cho chính là Nạp Lan Dung Nhược.

“Bảy năm rồi……” Ỷ Hồng trầm ngâm nói, “Bảy năm trước, muội vừa bước chân vào Thanh Âm Các, mới mười hai tuổi phải không? Năm đó, ta mười bảy tuổi, đang nổi danh vô cùng, vương tôn quý tộc kinh thành đến Thanh Âm Các, không ai là không điểm tên ta.”

Cuốn lịch của mỗi người đều được làm theo ký ức của chính mình. Hồi ức của bảy năm trước, mang đến cho Ỷ Hồng và Thẩm Uyển những màu sắc khác nhau. Khoảng thời gian đó, Thẩm Uyển vừa bị bán vào Thanh Âm Các, suốt ngày khóc lóc om sòm, mặc cho ma ma đánh mắng, chỉ muốn trốn chạy, trong đời toàn là vết thương và nước mắt.

Một hôm, việc làm ăn của Thanh Âm Các đang lúc suôn sẻ, tất cả các cô nương đều bận rộn không xuể, thậm chí cả các đồng kỹ chưa cài trâm cũng được trang điểm để bưng trà rót nước, đi lại không ngừng. Thẩm Uyển nhân lúc hỗn loạn trốn thoát, đáng tiếc chưa ra khỏi đại môn thì đã bị tên gia nô túm lấy kéo lê đi qua dãy hành lang dài.

Thẩm Uyển khóc lớn o o. Tiếng khóc chói tai vang vọng khắp Thanh Âm Các chốn ca múa ngập tràn. Một tiếng "xoảng", cửa phòng Mộc Lan Hiên - căn phòng đẹp nhất của Thanh Âm Các được kéo mở, từ khung cửa chạm trổ rỗng bước ra Nạp Lan công tử, huynh ấy nhe mày chằm chằm nhìn Thẩm Uyển, không đợi tên gia nô lên tiếng, liền kéo nàng lại, làm một động tác: "Để nói sau đi, để nàng ấy vào đây cùng ta xem xong điệu múa này đã."

Thẩm Uyển nhớ rõ, ngày hôm đó, huynh ấy mặc một chiếc áo dài gấm hoa văn chìm màu xanh bảo thạch, đi ủng da cừu mũi uốn mây, trông không quá hoa lệ, nhưng toàn thân lại có một loại cao quý ưu nhã khó tả. Nàng nín khóc, đi theo huynh ấy vào phòng, lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh huynh ấy, nhìn huynh ấy thưởng thức điệu múa với ánh mắt vô cùng tán thưởng.

Người dẫn múa chính là Ỷ Hồng. Ỷ Hồng mặc một chiếc áo lụa Hàng Châu trắng muốt có tay áo cực rộng, thêu lác đác những bông hoa mai đỏ, màu sắc vô cùng đơn giản, nhưng lại mang một vẻ đẹp trương dương phóng khoáng. Nàng vừa ca vừa múa, hoàn toàn không bị tiểu khúc chiết vừa rồi làm ảnh hưởng, cả người đắm chìm trong ca vũ của chính mình, mỗi một cú quay người, mỗi một nhịp vất tay đều tựa như có sức mạnh ngàn cân, nhưng lại uyển chuyển mượt mà như mây trôi nước chảy.

Qua ánh mắt của Nạp Lan công tử, Thẩm Uyển lần đầu tiên phát hiện ra, từng nụ cười ánh mắt, từng cử chỉ hành động của Ỷ Hồng các nàng, đều phảng phất vẻ đẹp ưu nhã thanh khiết. Khúc nhạc các nàng hát ngày hôm đó gọi là 《Họa Đường Xuân》, cho đến tận hôm nay nàng vẫn còn nhớ rõ:

Cả đời một đôi người,

Nỡ khiến hai nơi tiêu hồn.

Tương tư tương vọng chẳng tương thân,

Trời vì ai xuân?

Đò hướng Cầu Lam dễ khẩn,

Thuốc thành biển biếc khó dời.

Ví dung thăm hỏi chăn trâu đò,

Đối nhau quên nghèo.

Sau này nàng mới biết, người điền từ chính là Nạp Lan công tử.

Ca dứt múa tàn, Nạp Lan công tử quay sang Thẩm Uyển, nhìn nàng với ánh mắt thương xót. Nàng bị bao trùm trong ánh nhìn đó, tựa như ngước nhìn thần linh, không thể nhúc nhích. Một thứ cảm xúc mãnh liệt hơn đau khổ, run rẩy hơn hạnh phúc tràn ngập khiến nàng nhẹ bẫng, nhất thời không biết phải làm sao.

Nạp Lan công tử gọi ma ma vào, dặn dò: "Ta chuộc thân cho cô bé này nhé, ngươi đưa nó về với cha mẹ ruột đi."

Mặt ma ma đầy nụ cười nhưng trong lòng không mấy vui vẻ, lầm bầm: "Chính vì bố mẹ nó chết sạch, chú nó mới bán nó cho tôi. Đưa về thì chẳng phải lại bị bán sao? Mẹ mạ nhà khác chưa chắc đã đối xử với nó tốt bằng tôi."

Nạp Lan công tử nhe mày nhìn Thẩm Uyển, rồi lại nói: "Vậy làm phiền ma ma, tìm cho nó một nhà tử tế để nhận nuôi, mỗi tháng ta sẽ trợ cấp thêm là được." Thẩm Uyển lại có hành động bất ngờ là quỳ sụp xuống, không đợi ma ma đáp lời, đã cướp lời nói: "Công tử, muội không đi, muội nguyện ý ở lại đây."

Tất cả mọi người đều sững sờ. Mấy vị khách trên tiệc cười nói: "Chẳng phải muội tìm đủ mọi cách để trốn hay sao? Sao công tử chịu chuộc thân cho rồi, mà lại muốn ở lại?"

Thẩm Uyển nhìn ma ma: "Ma ma, muội muốn học hát múa, muội nguyện ý nghe lời người, phục vụ Ỷ Hồng tỷ tỷ, làm việc thật tốt, chỉ xin người một điều, đừng ép muội tiếp khách." Khách khứa cười lên: "Hóa ra là muốn làm thanh quan nhân. Tuổi còn nhỏ mà có chí khí quá nhỉ."

Nạp Lan công tử thoạt đầu kinh ngạc, sau đó chợt hiểu ra, mỉm cười gật đầu nói: "Trong 《Hoa Nghiêm Kinh Âm Nghĩa》 có nói: 'Kỹ, mỹ nữ vậy. Nhân dĩ mỹ nữ vi lạc, vị chi kỹ lạc dã.' Lại có giải thích 'Kỹ, nữ lạc dã', tiểu cô nương này vừa đẹp vừa thông minh, tính trời phú, ngày sau tất có thể gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn, trở thành một đời danh kỹ."

Thẩm Uyển năm mươi tuổi ngay khoảnh khắc đó đã quyết định con đường cả đời mình: học ca múa, dùng sinh mệnh để diễn tả từ của Nạp Lan, rồi sau đó, có một ngày, sẽ hiến vũ trước mặt Nạp Lan công tử, giành lấy sự sủng ái của huynh ấy.

Ngày này cuối cùng cũng đến, nàng đã đợi trọn vẹn bảy năm.

Ỷ Hồng cài lên mái tóc nàng đóa hoa châu cuối cùng, ngắm nghía hai bên, vỗ tay một cái: "Xong rồi. Hôm nay ở Lục Thủy Đình, không còn ai đẹp hơn muội nữa." Thẩm Uyển liếc nàng ta một cái: "Hôm nay Cố đại nhân chắc chắn cũng có mặt ở tiệc, không gửi chút tín vật gì để biểu thị sao? Để ngài ấy nhìn vật nhớ người, tiện đường nhớ mà ghé qua."

"Làm gì mà rắc rối thế?" Ỷ Hồng bĩu môi, làm mặt quỷ, "Hiếm hoi lắm đấy."

Thẩm Uyển không nói gì. Nàng biết miệng Ỷ Hồng nói không hiếm hoi, nhưng trong lòng lại hiếm hoi vô cùng. Ỷ Hồng năm nay đã hai mươi tư tuổi, chốn phong nguyệt có một quy tắc bất thành văn: nếu kỹ nữ đến hai mươi lăm tuổi mà vẫn không thể lên bờ lấy chồng lương thiện, thì đại khái chỉ còn con đường già nua phai sắc làm ma ma mà thôi. Những năm nay Ỷ Hồng tiêu xài quá phóng tay, trang phục đầu tóc lúc nào cũng phải loại tốt nhất, chẳng tích góp được đồng nào, sợ rằng vốn làm ma ma cũng không có, tiền đồ đặc biệt đáng lo ngại. Cố Trinh Quan, chỉ sợ đã là bến đỗ cuối cùng và tốt nhất của nàng ta rồi.

Điểm này, Ỷ Hồng hiểu rõ hơn ai hết. Nàng ta phì cười một tiếng, đẩy Thẩm Uyển một cái, thuận thế nhét chiếc khăn tay thơm vào lòng nàng: "Con nhỏ người nhỏ quỷ ma, miệng bảo thanh quan nhân không tiếp khách, tâm tư hồ mị thì chẳng kém chút nào. Muội đưa cái này cho hắn hộ ta."

Thẩm Uyển lật qua lật lại chiếc khăn thêu kim tuyến, chỉ thấy trên nền lụa màu vàng hành thêu một đôi uyên ương hí thủy, góc khăn thêu chỉ đỏ rực một chữ "Hồng", vẻ diễm tục lộ ra sự náo nhiệt, mùi thơm xộc thẳng vào mũi, không kìm được cười nói: "Tốt thì tốt thật, chỉ là toàn uyên ương với chữ Hồng, trông giống đồ tình tứ quá."

Ỷ Hồng mất kiên nhẫn: "Mặc kệ nó tình tứ hay không, muội cứ đưa cho hắn là được. Dù sao hắn nhìn thấy chữ 'Hồng' này, biết là vật tùy thân của Ỷ Hồng ta, nhớ đến ta, rồi tìm đến ta, là được."

Thẩm Uyển gật đầu cất đi. Ỷ Hồng đột nhiên thở dài không đâu vào đâu: "Phụ nữ hao tâm tổn sức, rốt cuộc vẫn muốn đàn ông nhớ đến mình; đàn ông tốn bao tâm cơ, rốt cuộc chỉ muốn có được phụ nữ. Có được rồi, liền quên mất."

Lời nói thấu đáo rõ ràng thế này, Thẩm Uyển ngược lại khó mà nói thêm gì. Hai người nhìn nhau trong gương, nhất thời đều có chút cảm khái. Ỷ Hồng trong gương vẫn xinh đẹp, nhưng so với vẻ kiều diễm có thể vắt ra nước của Thẩm Uyển, sự phồn hoa ấy lại có phần phủ đầy bụi trần. Hai người giờ phút này tâm ý tương thông, không khỏi cùng nghĩ đến những câu kiểu như "thời gian giục người già đi".

Ma ma đẩy cửa bước vào giục trang điểm: "Kiệu đã chuẩn bị từ lâu, các cô nương khác đã đi được một lúc lâu rồi, muội cũng mau qua đó đi."

Thẩm Uyển vội đứng dậy, ma ma lấy từ trên giá áo xuống bộ y phục thêu đầy cành sen dây nền tím để tiếp khách, cùng Ỷ Hồng mỗi người nâng một bên tay áo, hầu hạ Thẩm Uyển mặc xong, lại ngắm nghía từ trên xuống dưới, mở bói bọc ra tự tay kiểm tra lại một lượt trang phục hoa văn của điệu múa, lúc này mới tiễn Thẩm Uyển lên kiệu.

Thẩm Uyển ngồi trên kiệu, đột nhiên có cảm giác như xuất giá. Không kìm được giơ tay áo lên giả vờ làm khăn trùm đầu che trước mặt, nhắm mắt tự cười thầm một mình, trong lòng không kìm được vang lên khúc từ đó: "Cả đời một đôi người, nỡ khiến hai nơi tiêu hồn."

Người khiến Nạp Lan công tử tiêu hồn rốt cuộc là ai? Có người nào có thể khiến huynh ấy "tương tư tương vọng chẳng tương thân"? Phụ nữ khắp thiên hạ này, ai nhận được sự sủng ái của huynh ấy mà lại không phiết nước đại chạy đến? "Đò hướng Cầu Lam dễ khẩn, thuốc thành biển biếc khó dời", "Ví dung thăm hỏi chăn trâu đò, đối nhau quên nghèo". Hai chữ "Ví dung" đảo ngược lại, chẳng phải là "Dung Nhược" đó sao? Huynh ấy đã đem tên của mình khảm vào trong từ, nghĩ rằng người khiến huynh ấy tiêu hồn cũng được giấu trong từ, là "Cầu Lam", hay là "Biển Biếc"? Thẩm Uyển dọc đường miên man suy nghĩ.

Chẳng mấy chốc đã đến trước cửa ngách phủ Minh Châu, tự có gia nhân nghênh đón ra, liên tục nói: "Công tử dặn rồi, không cần xuống kiệu, cứ trực tiếp khiêng vào là được." Thế là khiêng vào đi thêm nửa dặm đường, Thẩm Uyển mới nghe nói: "Là ở đây rồi." Đợi nàng xuống kiệu, mới phát hiện ra đã đến cửa hoa viên. Chỉ thấy rộng ba gian, đều là mái hiệp ngói xám đầu dốc, trên mày cửa viết chữ "Tích Hoa Sảnh", cột hành lang sơn vẽ tranh màu. Vào cửa, dưới chân là con đường nhỏ lát đá cuội, hai bên đều có hành lang uốn lượn, bắc giàn nho, vừa mới kết những quả to bằng hạt đậu, từng hạt xanh biếc lung linh, phản chiếu ánh mặt trời, tựa như đang cười tươi tắn. Đi qua giàn nho, liền thấy một hòn giả sơn xếp bằng đá xanh và đá Thái Hồ, dưới núi nước trong vây quanh, đường cong hành lang uốn lượn, lá sen trong nước um tùm, hoa sen mới chớm nở. Bên sườn đồi cạnh mé nước có hai cây hợp hoan hoa tươi nở rợp cành, che khuất một cái đình sáu góc mái chóp nhọn, có hành lang leo núi nối thẳng tới. Trong đình có mấy vị khách đang ngồi cười nói, thấy nàng đến, đều đứng từ xa, chắp tay cười nói: "Thẩm cô nương rốt cuộc sen giá ghé thăm, ở đây đợi lâu rồi." Các cô nương Thanh Âm Các đến trước, thấy nàng đến, cũng đều nghênh đón.

Thẩm Uyển bước lên bậc thềm, cúi đầu chào hỏi, âm thầm đảo mắt liếc qua, chỉ thấy trong số khách ngồi có người quen, có người lạ, nhưng lại không thấy chủ nhân Nạp Lan công tử. Đang lúc kinh ngạc, lại nghe sau lưng có người cười nói: "Hóa ra Thẩm cô nương đã đến rồi, nghênh đón từ xa không chu đáo."

Vội quay người lại, chỉ thấy Nạp Lan dẫn theo đồng tử đàn đi tới. Đã lâu không gặp, huynh ấy gầy đi rất nhiều so với trước, không mặc quan phục, mà mặc một chiếc áo dài sa hoa văn chìm màu lam nhạt thường ngày, vì đi nhanh nên hai ống tay áo phồng lên như cánh chim ưng.

Vừa nhìn thấy huynh ấy, nàng liền cảm thấy tất cả người và việc khác đều không còn tồn tại nữa, một mình huynh ấy lấp đầy cả khu vườn đất trời. Nhưng Nạp Lan công tử chỉ chào hỏi nàng một câu, ánh mắt liền nhẹ nhàng lướt qua đỉnh đầu nàng, cười nói với mọi người: "Gia phụ vừa phái người đến nói với ta vài câu, thất lễ với các vị rồi."

Mọi người đều cười nói: "Ngươi và ta là chí giao, cần gì phải nói thế? Sức khỏe lão tướng phụ thế nào rồi?" Khách sáo vài câu, ai nấy vào chỗ nấy, khó tránh khỏi lại giới thiệu lại một lượt.

Những người có mặt ngoài Nạp Lan công tử ra cùng các cô nương Thanh Âm Các, Cố Trinh Quan, Chu Di Tôn, Ngô Thiên Chương, Khương Thần Anh v.v... đều quen thuộc với Thẩm Uyển. Chỉ có một vị gọi là Lương Bội Lan là không quen lắm. Ông ta là một văn sĩ gần sáu mươi tuổi, đến từ Phiên Ngung Quảng Đông, rời kinh bốn năm trước, vừa mới trở về, buổi hội Lục Thủy Đình lần này, một trong những nguyên nhân là để tẩy trần cho ông ta.

Thẩm Uyển định thần cười với ông ta nói: "Lương tiên sinh tuy là lần đầu gặp mặt, nhưng ngưỡng mộ đã lâu, danh tiếng 'Lĩnh Nam tam đại gia' tiểu nữ đã sớm nghe danh, hôm nay may mắn hội ngộ, đủ để thỏa lòng mong ước cả đời."

Lương Bội Lan nghe thấy danh tiếng của mình lại có thể truyền đến chốn lầu xanh, tự nhiên vô cùng đắc ý, không kìm được cười nói: "Tại hạ cũng đã sớm nghe danh Thẩm cô nương, nói là nhan sắc và tài nghệ đều tuyệt vời, hôm nay gặp mặt, quả nhiên danh không hư truyền."

Tuy đã bước vào thời kỳ oi bức, nhưng vì đình được xây dựng ven nước, bốn mặt thông gió, bên trong vô cùng mát mẻ. Thẩm Uyển cởi chiếc áo khoác ngoài, chỉ mặc một chiếc áo múa bằng lụa hương vân rộng thùng thình mỏng như cánh ve, để lộ bên trong chiếc yếm đào hồng, váy dài xanh hành, eo thắt dải lụa thêu hoa cung đình, lại càng tôn lên làn da băng tuyết xương ngọc, chập chùng ẩn hiện trong làn sương mây. Qua vài ba câu nói đã giao thiệp xong với mấy vị khách quen lạ, thấy mọi người ai nấy đều ngưỡng mộ mình vô cùng, thế nhưng duy chỉ có Nạp Lan công tử dẫu đang mỉm cười nhưng trong mắt lại tràn ngập bi thương trầm u uất, hoàn toàn không có chút ngỡ ngàng tán thán nào. Trong lòng nàng không khỏi vừa quan tâm, vừa thất vọng, vừa hờn dỗi, tay cầm chiếc quạt lụa Tuyết Hương Từ Huệ từ từ quạt, thầm nghĩ phải tìm cách gì để thu hút sự chú ý của huynh ấy, nếu không mấy năm ngày nhớ đêm mong, mấy ngày nay tính toán cẩn thận, sáng sớm hôm nay trang điểm lộng lẫy chuẩn bị tinh xảo, há chẳng phải đều đổ sông đổ biển hết sao?

Ngoài Lục Thủy Đình, hai cây hợp hoan nở rộ cả một tán hoa hồng thắm, hình thù như mã anh, mây đùn sương lượn, theo làn gió thoảng tỏa hương thơm ngào ngạt, mấy cánh hoa rơi lả tả rơi xuống mặt nước, khiến cá dưới nước cứ ngoi lên đớp mồi. Thẩm Uyển ngồi trên ghế dài, khuỷu tay tỳ lên lan can, vặn người nhìn ra mặt nước, tâm tư mờ mịt, chập chờn lên xuống, sớm đã xoay chuyển mấy chục ý nghĩ. Bỗng nghe Cố Trinh Quan cười nói: "Thẩm cô nương uống trà, nhuận họng rồi, có thể hát được chưa?" Điều này hoàn toàn trúng ý Thẩm Uyển, nàng đặt chén trà nhỏ có nắp đậy màu đấu thái lò Nhữ xuống, trước tiên nhẹ nhàng hành lễ, nói một câu "đắc tội", lúc này mới gảy dây chỉnh cọc, khẽ ấn phách đàn trầm hương, thong thả ngâm một khúc 《Lãng Đào Sa》 của Nạp Lan Dung Nhược:

Buồn gảy đèn tàn thêu,

Mưa mờ sân vắng quạnh.

Mưa rả rích đã không sao chịu nổi,

Lại thêm gió tây cố ý, làm nên tiếng thu.

Tiếng đàn trong trẻo thanh tao, tiếng ca uyển chuyển, một khúc đàn xong, cả đám người khen ngợi. Chỉ có Cố Trinh Quan kinh ngạc nói: "Sai rồi, rõ ràng là 'lại thêm gió tây không hiểu ý, lại làm tiếng thu', sao muội lại hát thành 'lại thêm gió tây cố ý, làm nên tiếng thu' rồi?"

Thẩm Uyển mỉm cười không nói, cúi đầu đùa nghịch dây tơ. Nạp Lan trầm ngâm hồi lâu, bỗng đứng phắt dậy, vái Thẩm Uyển một vái, cười nói: "Cô nương quả thực là nhất tự sư của tại hạ, một câu 'cố ý', một câu 'làm nên tiếng thu', còn chỉnh sửa hay và thống khoái hơn từ gốc của Dung Nhược, thực sự sai mà có lý!"

Cố Trinh Quan cười lớn nói: "Không chỉ 'sai mà có lý', mà còn là 'gặp gỡ có duyên' nữa!" Một câu nói khiến Thẩm Uyển và Nạp Lan đều ngại ngùng. Thẩm Uyển cúi đầu, chỉnh lại dây đàn, lại tiếp tục ngâm một khúc 《Trường Tương Tư》:

Núi một đèo, nước một đèo,

Thân hướng Du Quan phía ấy đi,

Đêm sâu ngàn trướng đèn.

Chỉ mấy câu đó, lại bỗng ngắt quãng. Đổi sang một bài 《Bồ Tát Man》:

Hỏi quân cớ sao nhẹ chia ly,

Một năm được mấy vầng trăng đoàn viên?

Liễu tơ vừa phơi phới,

Xuân quê nhà cạn lúc.

Hát đến đây, lại dừng, chuyển sang điệu 《Kim Lũ Khúc》. Chu Di Tôn không khỏi dừng chén hỏi: "Lạ thay, sao mỗi bài từ của muội đều chỉ hát một nửa, có ý gì vậy?" Thẩm Uyển dừng dây đàn, đáp lại: "Mọi người đều ca ngợi từ của Nạp Lan đương thời độc bộ thiên hạ, tiểu nữ tuy cũng tôn sùng là đệ nhất đương thời, nhưng không phải bài nào cũng hoàn mỹ."

Cả bàn nghe xong đều kinh ngạc, Lương Bội Lan và Khương Thần Anh không quen chốn phong nguyệt, càng thêm hai mặt nhìn nhau, Cố Trinh Quan cũng cảm thấy không ổn, vội vàng lên tiếng che đậy, cười nói: "Nha đầu nhỏ bé, biết gì là hay dở của từ." Nạp Lan Dung Nhược lại mỉm cười hỏi: "Theo cô nương nói, từ của Dung Nhược có những khuyết điểm gì nào?"

Thẩm Uyển làm thế, chính là đợi câu hỏi này của huynh ấy, bèn đặt đàn xuống, đứng dậy cúi người hành lễ trước, lúc này mới thong thả đáp: "Từ của Nạp Lan thường chỉ có nửa khúc là hay, nên khi tôi hát cũng chỉ hát nửa khúc..."

Lời nói này vô cùng nghiêm trọng, đến Nạp Lan Dung Nhược cũng không khỏi biến sắc, nhưng vẫn mỉm cười nói: "Xin được nghe cho tường tận."

Thẩm Uyển vốn đã chuẩn bị sẵn trong lòng, nàng dõng dạc nói: "Lấy 《Trường Tương Tư》 làm ví dụ, câu mở đầu 'núi một đèo, nước một đèo' xông thẳng tới, 'đêm sâu ngàn trướng đèn' hoành tráng biết bao, thế nhưng nửa khúc sau 'gió một canh, tuyết một canh' lại lộ vẻ gượng gạo, 'quê cũ không tiếng ấy' lại càng tiêu sác yếu ớt, gượng ép thiếu lực. 《Bồ Tát Man》 cũng thế. Mở đầu phóng khoáng, tự nhiên thành thạo, mà đoạn kết lại yếu ớt, hơi thở yếu như tơ, cho nên tôi từ trước đến nay chỉ hát nửa khúc là dừng. Người đời thường dùng từ của công tử ví với Lý Hậu Chủ, tôi lại cho rằng nếu bàn về sự thâm trầm thiết tha, tự nhiên là tương đồng, còn nếu bàn về cảnh giới thâm sâu xa vời, thì kém xa sự u uất hào sảng của Hậu Chủ, chỉ vì Lý Hậu Chủ thương là hận nước nhà, còn điều Dung Nhược mang nặng trong lòng, chẳng qua chỉ là chút tình cảm nhi nữ mà thôi; lại có người đem công tử so sánh với Án Thù, bảo rằng đều là tay viết tình thánh, tôi lại cho rằng Án Thù như ca khúc, còn công tử tựa tiếng khóc, người xưa nói 'buồn mà không đau', từ của công tử lại không tránh khỏi thiếu sót vì đau thương quá mức..."

Lời chưa dứt, Cố Trinh Quan không nhịn được nữa, quát lên: "Toàn lời hồ đồ, nha đầu nhỏ bé không biết trời cao đất dày, hiểu thế nào là 'buồn mà không đau', thế nào là 'u uất hào sảng'?" Nạp Lan Dung Nhược lại cười nói: "Thẩm cô nương nói rất đúng. Cố huynh hoàn hảo không cần thanh minh hộ tiểu đệ, điều đó lại càng khiến tiểu đệ không biết giấu mặt vào đâu." Nói xong, huynh ấy đăm đăm nhìn Thẩm Uyển thấp giọng nói: "Chỉ tiếc tụ họp chia tay vội vã, nếu sớm quen biết cô nương, có cơ hội thỉnh giáo thong thả, có lẽ Dung Nhược đã không lạc đường lầm lối."

Thẩm Uyển nghe lời này nặng nề, ngữ ý vô cùng điềm gở, liền ngẩn người, nhất thời không thể đáp lời. Cố Trinh Quan tiếp lời: "Sau này cơ hội gặp mặt còn nhiều mà, muội muốn thỉnh giáo hay chỉ giáo cũng được, không cần phải vội vàng trong ngày hôm nay. Ta đã sớm bảo muốn giới thiệu Thẩm cô nương cho đệ, thế mà đệ cứ thoái thác quanh co mãi, hiếm khi hôm nay rốt cuộc gặp được, thế mà lại thành ra hận muộn màng thế này. Xem đệ từ nay còn trách lão Cố ta nhiều chuyện nữa không?" Nói xong cười lớn ha hả.

Mọi người cũng cười theo một hồi, dọn bỏ thức ăn thừa, đổi lấy rượu Kim Cung, Chu Di Tôn nói: "Có bạn từ phương xa tới, chẳng vui lắm sao? Hôm nay có hoa có rượu, không thể không có từ, mọi người nên cùng nhau ngâm vịnh một phen, để ghi nhớ buổi hội hôm nay."

Nạp Lan Dung Nhược cười nói: "Tiểu đệ mời các vị huynh trưởng tới, chính là có ý này. Thế nhưng Thẩm cô nương vừa rồi nói từ của Dung Nhược thường chỉ có nửa khúc, khác nào gậy ông đập lưng ông, hôm nay đành giấu tài, không làm từ, mà thay vào đó là ngâm thơ thì thế nào?"

Cố Trinh Quan hướng về Thẩm Uyển cười nói: "Đều do muội hại cả đấy, dọa Nạp Lan đệ đệ đến mức không dám làm từ luôn rồi."

Thẩm Uyển vốn chỉ vì thu hút sự chú ý của Nạp Lan, trong đầu chỉ nghĩ nói lời gây sốc chết người mới thôi, nào ngờ lại làm tổn thương lòng công tử, trong lòng áy náy, vội đứng dậy hành lễ nói: "Công tử nói vậy, tiểu nữ sao gánh nổi chứ?"

Dung Nhược mỉm cười nói: "Đã không gánh nổi, vậy thì làm phiền cô nương giơ gót sen, nhảy một điệu múa thật đẹp nhé." Nói đoạn chỉ vào hai cây hoa hợp hoan ngoài Lục Thủy Đình nói: "Hôm nay chúng ta nâng chén thưởng hoa, cứ lấy chủ đề 'sáng nở tối khép' này, mỗi người ngâm vịnh, để ghi dấu buổi hội hôm nay. Thời hạn lấy một điệu múa của Thẩm cô nương làm chuẩn, múa xong thơ thành, quá giờ coi như trượt, thấy thế nào?"

Chu Di Tôn, Cố Trinh Quan đều nói: "Đề tài này vô cùng nhã nhặn, lại thú vị, thưởng hoa thơm, vui ca múa, gặp gỡ bạn thơ, nếm rượu ngon, đời người đến thế, còn phu phục gì hơn?"

Thẩm Uyển đứng dậy, gần như run rẩy. Ngày mà nàng chờ đợi suốt bảy năm cuối cùng cũng đến — vào lúc hoa nở đẹp nhất, mặc bộ y phục đẹp nhất, hiến vũ vì người quan trọng nhất trong đời. Trong mắt nàng ngấn lệ, thong thả bước ra giữa đình, đứng lặng im một chốc, tựa như đang lắng nghe tiếng hiệu triệu của Thiên Đế trong mây. Sau đó nhìn sâu vào Nạp Lan công tử một cái, bỗng vung tay áo lên, theo đà tung bay của những cánh hoa trong tay áo, cũng xoay tròn như một đóa hoa theo gió cuốn tuyết bay. Thoạt đầu có vẻ mềm mại vô lực, mờ ảo như mây mỏng gió trong, tiếp đó xoay càng lúc càng gấp, giống như hoa rơi không chịu nổi gió cuồng dữ dội, gió đã ngừng, hoa vẫn cứ lướt múa, từng chiêu từng thức không dám qua loa, mỗi một cái liếc mắt, mỗi một cử chỉ tay, mỗi một nhịp vung tay áo quay người, không đâu là không đẹp đến cực điểm, cũng mềm mại đến cực điểm.

Huynh ấy mỉm cười nhìn nàng, trong mắt rõ ràng là sự kinh ngạc.

Nàng cuối cùng cũng làm được, khiến huynh ấy tán thưởng, trầm trồ, thương xót — huynh ấy đọc hiểu điệu múa của nàng, cũng đọc hiểu trái tim nàng.

Chú thích một:

Khúc 《Lãng Đào Sa》 của Nạp Lan có hai phiên bản, trong 《Dao Hoa Tập》 của người bạn Tưởng Cảnh Kỳ ghi là "lại thêm gió tây không hiểu ý, lại làm tiếng thu", còn trong 《Thông Chí Đường Tập》 thì là "lại thêm gió tây cố ý, làm nên tiếng thu". 《Thông Chí Đường Tập》 xuất bản muộn hơn 《Dao Hoa Tập》, nên là bản sau khi Nạp Lan Tính Đức sửa đổi nhuận sắc ghi lại. Bài viết này mượn sự khác biệt một chữ này để sinh ra câu chuyện, độc giả đừng cho rằng Tây Lĩnh Tuyết lại dám gan tẩu tự ý sửa từ của Nạp Lan nhé.

Chú thích hai:

Theo ghi chép, Bảo tàng Tống Khánh Linh ở Bắc Kinh ngày nay chính là một phần dinh thự cũ của Nạp Lan Dung Nhược, trong đó đình Ân Bậc chính là Lục Thủy Đình năm xưa. Tháng 5 năm 2007, Tây Lĩnh Tuyết đặc biệt đến thăm đình Ân Bậc, nhìn thấy hai cây cổ thụ, và ghi lại văn bia dưới gốc cây ở đây: "Hoa minh khai dạ hợp, tên gốc là vệ mao. Đầu hè nở hoa trắng nhỏ, ngày nở đêm khép, nên gọi là hoa minh khai dạ hợp.

Thời Khang Hì, viên lâm này là phủ đệ của Minh Châu, đã có cây này từ trước. Con trai của Minh Châu là Nạp Lan Tính Đức từng làm thơ khen ngợi rằng: Bậc thềm trước đôi hợp hoan, cành lá trải hoa vinh, thưa dày cùng nắng mưa, cuốn xở theo mờ tỏ."

Theo văn bia, hoa hợp hoan mà Nạp Lan Dung Nhược ngâm vịnh ngày hôm đó chính là vệ mao. Tuy nhiên tra cứu các sách, có thuyết nói hợp hoan còn có tên là hợp hoan. Rốt cuộc hoa hợp hoan trước Lục Thủy Đình năm xưa, là vệ mao hay hợp hoan đây? Trong thơ tuyệt mệnh của Nạp Lan có viết: "Đối thử năng tiêu phẫn, toàn di cận tiểu doanh." Mà 《Dưỡng Sinh Luận》 của Kê Khang có điển tích "hợp hoan trừ phẫn, huyên thảo quên ưu"; trong bài 《Hồ Trung Lưu Biệt Trúc Sắc Tiên Sinh Thi》 của em trai Nạp Lan là Quý Tự lại có câu: "Cửa trước Lục Thủy Đình, ngoài đình đậu thuyền nhỏ. Ao bằng rêu xanh hợp, cây cao tua đỏ treo." Hoa hợp hoan còn có tên là hoa mã anh, còn vệ mao thì là hoa trắng, có thể thấy "cây cao tua đỏ" phải chỉ hợp hoan, chứ không phải vệ mao.