Lật giở gia phả nhà họ Nạp Lan, gần như chính là một cuốn lịch sử tranh đoạt ngôi vị trong cung đình Mãn Thanh — tị tổ của ông là Kim Đài Thạch là tù trưởng đời thứ bảy của bộ lạc Diệp Hách, thống trị các bộ tộc Nữ Chân Hải Tây, đồng thời nhận sự ủy nhiệm của nhà Minh, thay nhà Minh trấn giữ biên giới, thời đó gọi là Bắc Quan. Đó là thời kỳ hưng thịnh nhất của gia tộc Diệp Hách Na Lạp, toàn bộ Nữ Chân vùng Đông Bắc, chỉ có bộ lạc Kiến Châu Nữ Chân do Nỗ Nhĩ Cáp Xích thống lĩnh dưới chân núi Trường Bạch là có thể đối địch với họ.

Một núi không thể chứa hai hổ. Trên thảo nguyên, quan hệ giữa hai bộ lạc hùng mạnh xưa nay chỉ có hai loại: hoặc thôn tính lẫn nhau, hoặc bắt tay liên thủ. Mà phương thức liên hoanh tốt nhất chính là kết thông gia. Thế là, Mạnh Cổ tỷ tỷ của bộ lạc Diệp Hách Na Lạp đã được gả đến bộ Ái Hân Giác La, trở thành đại phúc tấn của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, đây chính là sinh mẫu của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực, vị Hoàng hậu tôn quý đầu tiên trong lịch sử Đại Thanh — Hiếu Từ Cao Hoàng hậu.

Có mối quan hệ thông gia này, Nữ Chân Hải Tây và Nữ Chân Kiến Châu có một dạo chung sống yên bình, thậm chí còn rất hòa thuận. Thế nhưng sự bình yên chỉ là tạm thời, lòng tham mới là vĩnh hằng. Năm Vạn Lịch thứ 44 nhà Minh, Nỗ Nhĩ Cáp Xích xưng đế tại Kiến Châu, hạ quyết tâm thống nhất Nữ Chân, và đến năm Vạn Lịch thứ 47 thì phát động tấn công bộ Diệp Hách. Chẳng bao lâu, thành Diệp Hách thất thủ, quân dân đều quy thuận. Thế nhưng Nỗ Nhĩ Cáp Xích vẫn chưa thỏa mãn, bởi vì đối thủ lớn nhất cuộc đời ông ta là Kim Đài Thạch lại không cúi đầu. Ông ta biết Kim Đài Thạch là kẻ ngạo cốt nghìn trùng, e rằng không dễ gì chịu thua, bèn lệnh cho người con trai thứ tư là Hoàng Thái Cực, cũng chính là cháu gọi Kim Đài Thạch bằng cậu ruột, đi đến khuyên hàng.

Hoàng Thái Cực dẫn quân tiến ép vào trong cung, lại thấy Kim Đài Thạch kiêu hãnh ngồi ngay giữa ánh nến. Xung quanh ông, tụ tập đầy những châu báu ngọc khí, cùng với vô số vạc bơ, dưới mặt đất đọng lại cũng toàn là dầu. Hàng nghìn hàng vạn ngọn nến đã được thắp sáng kéo dài từ dưới ghế ngồi của Kim Đài Thạch mãi ra đến ngoài cung, chập chờn lập lòe, nhìn đến mức khiến người ta kinh hồn bạt vía. Hoàng Thái Cực sợ làm đổ nến, vội ra lệnh cho quân lính dừng bước, đứng từ xa tắp ngoài cửa cung cất tiếng gọi một tiếng "Cậu ơi".

Kim Đài Thạch cười ha hả, chỉ vào đầy nhà nến và bơ mà nói: "Ngươi sợ rồi sao? Các ngươi mang tiếng là đại quân một triệu người của Kiến Châu, trận mông sinh tử nào chưa từng thấy, thế mà lại sợ mấy ngọn nến nhỏ bé này sao? Ngươi về nói với Nỗ Nhĩ Cáp Xích, bảo hắn đừng có đắc ý quá sớm. Gia tộc Diệp Hách Na Lạp chúng ta không dễ dàng khuất phục như vậy, cho dù chỉ còn lại một người con cháu cuối cùng, dù có là nữ nhi, cũng phải đòi lại giang sơn đất đai từ tay Ái Hân Giác La!" Nói đoạn, hắn hất đổ chiếc chân nến trong tay, châm lửa đốt cháy đầm đìa bơ trên mặt đất...

Ngọn lửa bừng bừng rực đỏ cả ngày tận thế của bộ Diệp Hách, bộ lạc anh hùng từng một thời lẫy lừng này từ đó diệt vong. Con trai của Kim Đài Thạch là Ni Nhã Háp dẫn phần tàn quân quy thuận Hậu Kim, thuộc Chính Hoàng kỳ Mãn Châu, đến đời Diệp Hách Na Lạp Thành Đức, tức là Nạp Lan Dung Nhược, đã là đời thứ ba sau khi mất nước.

Còn ai nhớ lời thề trước khi tự thiêu của Kim Đài Thạch không?

—— Cho dù bộ Diệp Hách Na Lạp có còn lại một người con cháu cuối cùng, dẫu là nữ nhi, cũng phải đòi lại giang sơn đất đai từ tay Ái Hân Giác La!

Có lẽ chẳng còn ai nhớ nữa, nhưng lời nguyền ấy đã lưu truyền trong dòng máu, không tiếng động mà sinh sôi, xuôi chảy từ lúc nào không hay, đã định sẵn hậu duệ của Diệp Hách Na Lạp ở trong vương triều Ái Hân Giác La tuyệt đối không chịu an phận thủ thường, mà là đời này nối tiếp đời khác dùng lời nói hành động của chính mình để viết lại lịch sử, gây sóng gió.

Cái chết của công tử Dung Nhược, rốt cuộc chỉ là bi kịch của nhà Diệp Hách Na Lạp, hay là âm mưu của dòng họ Ái Hân đây?

Có lẽ Minh Châu vốn không muốn con trai phải chịu cảnh bơ vơ dằn vặt trong đau khổ giữa lời thề và hiện thực, từ khi còn nhỏ xíu đã phải gánh vác gánh nặng ngàn cân của lịch sử, thế nên cũng chẳng muốn kể cho nó nghe chuyện cũ này. Thế nhưng nó vẫn cứ biết, người kể cho nó nghe chính là mẫu thân của nó, Ái Hân Giác La Vân Anh.

Nguồn gốc sâu xa giữa hai gia tộc Diệp Hách Na Lạp và Ái Hân Giác La thực sự quá thâm sâu, vừa có thù diệt nước, lại vừa có tình máu thịt, quả thật là gỡ cũng không gỡ nổi, cắt cũng chẳng thể đứt. Ngoại trừ việc Mạnh Cổ tỷ tỷ gả cho Thái tổ Hoàng đế Nỗ Nhĩ Cáp Xích làm phi, trở thành vị Hoàng hậu được sách phong đầu tiên của nước Đại Thanh ra, Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực, Thanh Thế Tổ Phúc Lâm, thậm chí là đương kim Thánh thượng Khang Hy, cũng đều từng nạp nữ nhi nhà Diệp Hách Na Lạp làm phi, mà Diệp Hách Na Lạp Minh Châu, lại cưới nữ nhi của Ái Hân Giác La làm vợ, chính là cháu gái ruột của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, con gái thứ năm của Anh thân vương A Tế Long Cách.

Chỉ có điều, Minh Châu cưới Vân Anh, vốn không phải xuất phát từ tự nguyện, mà mang theo một chút ý nghĩa chịu nhục.

Tháng Chạp năm Thuận Trị thứ bảy, Đại thanh Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn lúc bấy giờ đang quyền uy khuynh đảo thiên hạ đã đến Sơn Hải Quan đi săn, ngã ngựa trọng thương rồi băng hà. Hoàng đế Thuận Trị xuống chiếu toàn thể thần dân trong nước đều phải đổi trang phục để chịu tang, lại tự mình dẫn dắt các vương, bối lặc, văn võ bá quan toàn thân mặc tang phục trắng tinh, nghênh đón linh cữu ở bên ngoài năm dặm đình cửa Đông Trực, khóc lóc tế lễ trọn vẹn nghi thức, lại truy tôn Đa Nhĩ Cổn làm Mậu Đức Tu Đạo Quảng Nghiệp Định Công An Dân Lập Chính Thành Kính Nghĩa Hoàng đế, miếu hiệu là Thành Tông.

Tháng Giêng năm sau, Thuận Trị đế thân chính, nhưng bỗng nhiên trở mặt vô tình, ra lệnh cho các vương, cố sơn ngạch chân, nghị chính đại thần... cùng bàn tội mưu nghịch của Đa Nhĩ Cổn, đồng thời khép anh trai hắn là Anh thân vương A Tế Cách vào ngục giam cầm, tội danh là từng mưu toan tụ tập đại thần hai kỳ Bạch Bạch cướp chính quyền mưu loạn nhân lúc Đa Nhĩ Cổn cử hành tang lễ. Lệnh tịch thu gia sản, con cháu đều bị giáng làm nô lệ. A Tế Cách nghe tin trong ngục, đau đớn muốn chết, tự xé rách quần áo của mình, lại phá cả chang song của ngục thất, muốn châm lửa tự thiêu, nhưng lại bị lính canh ngăn cản lại. Thuận Trị nghe tin xong, bèn vào ngày mười sáu tháng Mười hạ thánh chỉ ban cho hắn tự vẫn, con trai bị ban chết, còn con gái là Vân Anh thì được ban gả cho thị vệ Minh Châu làm vợ, đây chính là sinh mẫu của Nạp Lan Dung Nhược.

Năm đó, Vân Anh vừa tròn mười lăm tuổi, đúng vào độ tuổi đẹp như hoa, thế nhưng bỗng nhiên phải đối mặt với mối thù giết cha, nỗi đau diệt môn. Khi nàng còn chưa biết "mưu nghịch" có nghĩa là gì, thì nàng đã trở thành con gái của tội thần; khi nàng còn chưa hiểu "tình yêu" là vật gì, thì đã sớm trở thành vợ người ta.

Cuộc hôn nhân này, là con gái tội thần được ban gả cho hậu duệ hàng thần, thật sự chẳng có chút vinh quang nào để nói, ngược lại còn mang theo ý nghĩa biếm trích. Thế nên Minh Châu và Vân Anh tuy tương kính như khách, nhưng từ trước đến nay chưa từng nói đến chuyện ân ái. Vân Anh từ sau khi cha và anh trai mất mạng chỉ trong một đêm, thì dường như đã mất đi khả năng mỉm cười, bất kể là những lời nói đùa vui hay vở kịch hài hước nào đi nữa, cũng không thể khiến trên mặt nàng lộ ra một nốt nụ cười. Cuộc sống của nàng giống như một cành hoa hồng chuẩn bị nở rộ nhưng lại bất chợt trải qua sương giá mà đóng băng thời kỳ nở hoa, một đầu là nụ hoa chưa kịp khoe sắc đã khô héo, một đầu khác là phần cuống trơ trọi chằng chịt gai nhọn, quãng đời còn lại, chỉ toàn là gai góc và đau đớn — nắm càng chặt, tổn thương càng sâu.

Cho đến khi sinh hạ Nạp Lan Dung Nhược.

Sau khi Dung Nhược ra đời, Vân Anh dường như sống lại một lần nữa, nàng đem toàn bộ tinh lực và tâm huyết đặt hết lên người con trai, tự tay dạy nó đọc sách viết chữ.

Thế nhưng đứa trẻ có một đôi cha mẹ như vậy, lại rất khó mà vui vẻ nổi. Dung Nhược là một đứa trẻ thông minh, cũng là một đứa trẻ hiếu thảo, đối với từng câu từng chữ của cha mẹ đều xem trọng vô cùng. Mẫu thân chỉ hơi không khỏe, nó nhất định sẽ túc trực hầu hạ không cởi áo, tự tay nếm thuốc thang, dâng thức ăn nước uống, còn chu đáo tận tụy hơn cả kẻ dưới; phụ thân hơi có chuyện phiền muộn, nó nhất định sẽ gặng hỏi ba bốn lần, thay phụ thân mưu tính bàn bạc, tuy không rành đời sự triều cương, nhưng lại có thể đem tất cả kinh sử điển tịch ra để phụ thân tham khảo.

Những điển luật trị quốc được ban hành vào đầu những năm Khang Hy, đại đa số đều xuất phát từ sự phán định của Minh Châu, mà Dung Nhược lúc niên thiếu đã giúp đỡ không ít, có thể gọi là chưa vào trường học mà đã tham gia chính sự.

Thế nhưng so với văn danh của Nạp Lan Dung Nhược, điều mà các vương tôn công tử hào hứng nhắc đến nhiều nhất, vẫn là cuộc đời thị vệ của ngài. Họ dùng giọng điệu vô cùng ngưỡng mộ để nhắc lại rằng, kể từ năm Khang Hy thứ mười lăm Nạp Lan Dung Nhược đỗ nhị giáp tiến sĩ, thì liền trở thành cận thân thị vệ của Hoàng thượng. Trong những năm tháng này, ngài không biết đã cùng Hoàng thượng đi qua bao nhiêu nơi, Nam Uyển, Thang Tuyền, Xương Bình, Bá Châu, Lư Loan Hà, Bảo Định, sông Hắc Long (Hắc Long Giang - bản dịch giữ nguyên Tùng Hoa Giang), Ngũ Đài Sơn, Cổ Bắc Khẩu, Dương Tử Giang, Yến Tử Cơ, Khúc Phụ, Thái Sơn... Hoàng thượng đi đến đâu, là phải kè kè theo đến đó, điều này không chỉ bởi vì ngài là người cẩn trọng, hành vi tiến thối có mực, lại uyên bác học thức, tài tư mẫn tiệp, phàm là những điều Hoàng thượng hỏi đều có thể tùy miệng đối đáp; mà còn là vì luận về văn tài thì xuất khẩu thành chương, thơ ứng chế thì tựa ngựa có thể xong ngay, khắp thiên hạ không tìm ra người thứ hai sánh kịp; luận về võ công, thì kỵ nghệ phi phàm, bắn tên không trượt phát nào — ngài gần như là một con người hoàn hảo. Thậm chí có người còn đánh giá rằng, ngay cả vị tổng quản thái giám có thâm niên sâu nhất và cẩn thận nhất ở trong cung, cũng không bằng sự cẩn trọng, tỉ mỉ và thấu hiểu thánh ý của Nạp Lan công tử.

Trong ngần ấy năm, những bảo vật mà Hoàng thượng ban thưởng cho ngài đếm không xuể, kim bài, lụa màu, thượng tôn, ngự soạn, áo mão, yên ngựa, cung tên, thiếp chữ, bội đao, quạt hương... Nghe nói trong hoa viên nhà họ Minh Châu có hẳn một căn phòng chuyên dùng để trưng bày những vật phẩm do hoàng đế ban tặng. Người ta thậm chí còn phỏng đoán, đại học sĩ Minh Châu đấu đá với Tác Ngạch Đồ cả nửa đời người, cuối cùng có thể giành được chiến thắng, một đảng độc đại, đều là nhờ được thơm lây từ đứa con trai.

Phỏng đoán này không phải là không có căn cứ, bởi vì Tác Ngạch Đồ đã bị bãi miễn toàn bộ chức vụ từ ba năm trước, Minh Châu từ đó mới có thể một mình quản lý triều chính, đại quyền trong tay; mà Nạp Lan công tử cũng chính là được Hoàng thượng giao phó trọng trách vào ba năm trước, đi sâu vào vùng Thường Luôn để chấp hành nhiệm vụ cơ mật.

Nhắc đến thì, bí mật tày trời lúc bấy giờ, nay vào lúc chiến tranh Nhã Khắc Tự bùng nổ, đã trở thành chiến tích chính trị công khai. Ba năm trước, Nạp Lan công tử sau khi hộ tống Hoàng thượng tuần thú phía đông trở về, đã nhận lệnh cùng Đô thống Lang Thản, Bành Xuân, Tát Bố Tố và một trăm tám mươi người khác, đi dọc theo Hắc Long Giang hành vây, thẳng tiến đến Nhã Khắc Tự, danh nghĩa là đi săn, nhưng thực chất là để dò thám việc người Nga quấy nhiễu biên giới. Xuất phát từ tháng Tám, trở về vào tháng Chạp, hành trình hàng ngàn dặm, nếm trải đủ mọi gian khổ. Có đôi khi lương thảo đứt đoạn, có khi lại đi trên băng suốt nhiều ngày, chịu đói rét, chống giặc Hồ, chín phần chết một phần sống, cuối cùng cũng dò thám được chi tiết về đường thủy lẫn đường bộ ở biên giới Đông Bắc.

Hiện nay Đại Thanh và nước Nga đã chính thức khai chiến, ngay vào đầu tháng trước, quân Thanh đã điều động binh lính, do Bành Xuân thống lĩnh đại quân từ đường bộ tấn công thành Nhã Khắc Tự bị quân Nga xâm chiếm, Lâm Hưng Châu thì dẫn dắt Đằng phái quân nghênh chiến viện binh Nga ở giữa sông, chiến lược chiến thuật tiến công thủy lục song hành này, chính là được định đoạt dựa trên bản báo cáo trinh sát biên giới của Nạp Lan Dung Nhược từ ba năm trước.

Cuộc sống đích thực ở Thanh Âm Các bắt đầu từ lúc hoàng hôn, khi trời vừa sẩm tối, tấm biển đèn của Thanh Âm Các liền sáng lên, trông giống như đôi mắt yêu kiều của kỹ nữ.

Tốp khách đầu tiên vừa bước vào cửa đã chỉ đích danh đòi gặp Thẩm Uyễn. Tú bà vốn nghĩ Thẩm Uyễn tám chín phần là đang nổi tính khí không chịu xuống lầu. Đang thầm nghĩ xem làm thế nào để dùng cả mềm lẫn cứng dỗ Thẩm Uyễn ra đây, lại thấy nàng đã trang điểm chải chuốt gọn gàng, thong thả vịn cầu thang bước từng bậc đi xuống, trong lòng ngược lại cảm thấy vô cùng bất an. Đến khi quan sát sắc mặt nàng, thấy nàng vẫn chào hỏi đối đáp như thường, ứng phó kín kẽ không hở mọt nào, chỉ là trăm phương ngàn kế dẫn dắt khách khứa bàn luận về Nạp Lan công tử.

Tú bà nhân lúc đưa trà chuyền rượu đi tới đi lui vểnh tai nghe lén mấy câu, thì cũng chẳng có tin tức gì mới mẻ, chẳng qua chỉ là tang lễ phủ họ Minh náo nhiệt ra sao, văn võ bá quan đến viếng tang thế nào, Hoàng thượng ân sủng ra sao, tấm biển hoa giấy trước cửa dựng cao và thể diện bao nhiêu, các vị tăng đạo nhạc khí mời vào trong nhà cúng bái tốn công sức và chuyên tâm thế nào, cách một con đường cũng có thể nghe thấy rõ, những chuyện đại loại như thế. Khách khứa đã bàn luận say sưa cao hứng, Thẩm Uyễn lại ứng phó cần mẫn ân cần, túi bà bấy giờ mới trút bỏ mối lo âu trong lòng, vừa nịnh nọt vừa bước đi chỗ khác.

Cái chết của Nạp Lan Dung Nhược chính là một đại sự trong kinh thành, khách của Thanh Âm Các không phú cũng quý, nào có ai là không màng tới chứ, một khi đã nhắc đến, liền thi nhau tuôn trào không dứt, đúng thật là biết gì nói nấy, nói không giấu giếm. Đều bảo bệnh trạng của công tử vô cùng kỳ lạ, giữa trời đại hạn mùa hè bỗng nhiên phát sốt cao mãi không thôi, dùng đủ mọi cách mà vẫn không thể đổ mồ hôi. Thánh thượng đang xuất cung tuần thú chăn nuôi ở ngoài tái ngoại, nghe tin công tử mắc bệnh kịch liệt, một ngày sai người đến thăm hỏi ba lần, lại đặc biệt cử thái dược mang linh đan diệu dược giải độc đến.

Mọi người nói đến đây, đều thi nhau dậm chân thở dài, có người nói: "Nếu như Hoàng thượng đưa thuốc đến sớm hơn một ngày, hoặc là sứ giả đưa thuốc phóng ngựa phi nước đại, nói không chừng bệnh của công tử đã được cứu rồi." Lại có người nói: "Bảy ngày không ra mồ hôi, xưa nay chưa từng nghe thấy, nghe nói các thái y lật khắp y thư cũng không tìm ra được tên của căn bệnh này. Nạp Lan công tử là người kỳ lạ việc kỳ lạ, ngay cả căn bệnh mắc phải cũng khác với người thường." Nói tới nói lui, cứ như thể chỉ cần thuốc của Hoàng thượng đến sớm nửa ngày, bệnh tình của Nạp Lan công tử liền có thể uống thuốc vào là khỏi hẳn.

Thẩm Uyễn lại càng thêm nghi ngờ: Thứ mà Hoàng thượng tặng cho Nạp Lan công tử, rốt cuộc là loại thuốc gì? Cho dù ngay cả thái y cũng không thể chẩn đoán rõ bệnh trạng, thì Hoàng thượng ở tít tận ngoài tái ngoại xa xôi làm sao biết được nên ban loại thuốc gì? Lại còn tại sao không đưa sớm một chút cũng không muộn một chút, mà lại cứ nhằm đúng ngày công tử qua đời mới đưa tới? Là thuốc giải, hay là độc dược? Là thật sự không đưa đến, hay là đã sớm đưa cho công tử uống rồi?

Suốt mấy ngày liền, Thẩm Uyễn tiếp đón người qua kẻ lại, đề tài trò chuyện lúc nào cũng xoay quanh Nạp Lan công tử, những điều biết được nghe được còn nhiều hơn cả mấy năm trước cộng lại. Bởi vì trước kia chỉ lác đác thăm dò, lại thêm phải giữ gìn sự e ấp của một thanh quan nhân, không tiện để lộ quá nhiều dấu vết; hiện tại nhân danh bàn luận chuyện thực tế, thì hoàn toàn có thể đào sâu tận gốc không có gì phải kiêng kỵ.

Những kẻ giàu có dưới chân thiên tử, không phải hoàng thân quốc thích, thì cũng có dính dáng chút quan hệ ngoằn ngoèo nào đó, thấy Thẩm Uyễn có hứng thú, liền tranh nhau kể lể một số tin tức nội bộ, ra vẻ ta đây thông tin nhanh nhạy, đem cả ba đời tổ tông nhà họ Nạp Lan lật tung lên hết, bày biện rõ ràng chi tiết, giống hệt như đang lật xem gia phả vậy. Thẩm Uyễn lắng nghe những câu chuyện này, dâng lên trong đáy lòng lại là từng khúc từng khúc từ của Nạp Lan, trước đây đọc thì không cảm thấy gì, bây giờ ngẫm lại, mới phát hiện ra hóa ra dấu chân của công tử đã cắm sâu vào trong từ, Bồ Tát Man · Túc Loan Hà, Bách Tự Lệnh · Túc Hán Nhĩ Thôn, Bốc Toán Tử · Tái Mộng, Hoàn Khê Sa · Cổ Bắc Khẩu... những bài thơ đề vịnh đều là những điều công tử nhìn thấy cảm nhận được trên con đường hộ tống nhà vua đi tuần thú phải không nào. Nhớ có một năm ngài đi tuần thú phía nam cùng Hoàng thượng trở về, còn nhờ người gửi tặng Thanh Âm Các một gói lớn hoa cúc trắng Hàng Châu, cách làm người của ngài vẫn luôn ôn hòa chu đáo như thế, chưa từng phân biệt cao sang hay hèn kém.

"Bình đê dạ thí đào hoa mã, minh nhật quân vương hạnh ngọc tuyền." Trước đây, Thẩm Uyễn chỉ cảm thấy câu từ mỹ lệ, ý cảnh thanh khiết, mà nay đọc lại, mới chợt hiểu ra nỗi khổ tâm "vua như gần cọp, sớm chiều khó giữ" của công tử — Hoàng thượng hứng lên đột xuất muốn cưỡi ngựa đi suối Ngọc Tuyền, với tư cách là Nạp Lan công tử hành tẩu ở ngự tiền thì phải thức trắng đêm để thử ngựa, mà những điều ngài cần phải chuẩn bị phòng bị, há lại chỉ có mỗi việc thử ngựa hay sao?

"Dạ lan phạ phạm kim ngô cấm, kỷ độ đồng quân đối tháp miên." Điều này đối với người khác có lẽ là một thứ ân sủng tày trời, nhưng đối với công tử thì chắc chắn là một công việc cực nhọc khổ sở. Hoàng thượng ân sủng long trọng, tín nhiệm vô cùng, đi đến đâu cũng phải mang theo công tử bên mình, đến đi ngủ cũng bắt công tử ở bên cạnh canh gác ban đêm, công tử làm sao có thể ngủ ngon giấc cho được? Tám năm hộ giá, ngài chưa từng có nửa điểm sai sót, đây là điều mà người bình thường có thể làm được sao?

Nghĩ đến đây, bỗng nhiên có một vấn đề cực kỳ quan trọng nhảy vọt ra, tựa như một cây kim đâm nhói Thẩm Uyễn, khiến nàng suýt nữa thì kêu lên, thất thanh hỏi: "Hoàng thượng đã không thể rời xa Nạp Lan công tử như vậy, mà chuyến đi tái ngoại lần này lại có quan hệ trọng đại với công tử, tại sao lại không mang theo công tử đi cùng cơ chứ?"

Hỏi rõ ràng cụ thể như vậy, những người trong bàn lúc bấy giờ cũng đều bị gợi nhắc lại, một người liền nói: "Dĩ nhiên là do Nạp Lan công tử ngã bệnh, không tiện đi cùng." Người khác lại nghe nói: "Ta nghe người ta nói, từ trước khi công tử ngã bệnh, danh sách những người hộ tống Hoàng thượng xuất hành đã được định sẵn rồi, vốn không có công tử. Trong đó tất có ẩn tình khác chăng chừng." Bàn luận càng lúc càng kỳ lạ, đề tài dần chạm đến triều chính, một vài người có kinh nghiệm cẩn trọng liền nói: "Chuyện triều đình nào phải là thứ mà hạng người như chúng ta có thể bàn luận dài ngắn? Hoàng thượng làm như vậy, tự nhiên có đạo lý của Hoàng thượng. Chúng ta sống ở chốn phong nguyệt, tốt nhất là đừng bàn chuyện quốc sự thì hơn." Mọi người liền gác lại đề tài, chỉ nhao nhao bắt Thẩm Uyễn nhảy múa.

Thẩm Uyễn đành phải nhận lời, trốn ra sau bình phong sơn thủy bằng bùn dát vàng sáu cánh để thay trang phục múa, thế nhưng nỗi nghi ngờ trong lòng lại càng lúc càng nặng nề: Rốt cuộc là trước khi Hoàng thượng xuất cung, công tử đã ngã bệnh từ trước, hay là bởi vì Hoàng thượng sinh lòng nghi kỵ đối với công tử? Nếu là vế trước, chẳng lẽ công tử lại có ý cáo bệnh để lừa vua? Nếu là vế sau, thế thì sự xa cách của Hoàng thượng đối với công tử lại là một sự đả kích và ám thị như thế nào đây?

Người đời mang câu chuyện về gia tộc Diệp Hách Na Lạp và gia tộc Ái Hân Giác La ra bàn tán say sưa như một truyền thuyết, Hoàng thượng lẽ nào lại hoàn toàn không để tâm sao? Hoàng thượng dù có tin tưởng Minh Châu, lẽ nào cũng sẽ tin tưởng người vợ Vân Anh của ông ta sao? Hoặc giả như ngài ấy không để ý Vân Anh là nữ nhi đi chăng nữa, nhưng còn đối với công tử Dung Nhược do một tay Vân Anh nuôi dạy khôn lớn thì sao? Tiên hoàng đã xử tử toàn bộ người nhà của Vân Anh, công tử Dung Nhược dưới sự dạy bảo bằng lời nói và việc làm của mẫu thân, há lại có thể phớt lờ mối thù máu tanh này được chứ? Khi Thuận Trị đế ban gả Vân Anh cho thị vệ Minh Châu làm vợ, nhất định đã không ngờ tới sau khi mình qua đời,

Khang Hy đế lại trọng dụng Minh Châu đến vậy. Mà Khang Hy đế trong lúc để cho Nạp Lan Dung Nhược làm cận thân thị vệ, chưa từng nghĩ rằng ông ngoại và cậu ruột của người này đều chết dưới tay phụ hoàng của mình sao? Nạp Lan công tử bác học đa tài, thế nhưng liên tiếp đảm nhận chức thị vệ suốt tám năm mà không được điều phái đi nơi khác, liệu có liên quan đến thân thế của ngài hay không? Khang Hy đế giữ công tử ở lại bên cạnh mãi, không cho ngài cai quản một phương, thi triển những gì đã học cả đời, rốt cuộc là vì quá tin tưởng hay là không tin tưởng? Mà ở trong một cuộc đời như thế, hoài bão "đem sông ngân vẹn kéo rửa sạch cõi lòng" từng được công tử bày tỏ trong từ, lại phải thi triển thế nào đây?

Nạp Lan triệu tập những người bạn tri kỷ sinh hoạt ngâm thơ ở Lục Thủy Đình xong thì bỗng nhiên phát bệnh, rõ ràng là có ẩn tình khác. Giả sử như công tử biết rõ mình phải chết mà không dám cầu sinh, thì kẻ ra tay độc ác đó sẽ là ai? Trên đời này, Minh tướng tay che một góc trời, lại có người nào có thể coi thường uy quyền của ông ta mà chi phối sự sống chết của Nạp Lan công tử chứ?

Suốt mấy ngày liền, Thẩm Uyễn nghĩ mãi không ra. Đêm nay, Thẩm Uyễn đang biểu diễn cổ cầm ở "Mậu Lan Nhĩ" nơi lần đầu tiên nhìn thấy công tử, tiểu nha đầu lén lút chạy đến báo cho nàng biết, Cố tiên sinh đã sang phòng của cô nương Ỷ Hồng rồi. Thẩm Uyễn không màng đến đám khách quý đầy sảnh, vứt cả đàn rồi chạy đi, tà áo vạt váy cắm cổ chạy dọc qua viện, thẳng lên lầu phòng của Ỷ Hồng, cửa cũng không thèm gõ, đẩy tung ra rồi nói: "Cố tiên sinh đã tới, dạo này vẫn khỏe chứ?"

Ỷ Hồng thấy nàng như vậy, sớm đã đoán được tâm tư của nàng, ngặt nỗi cũng không chấp nhất với nàng, chỉ cười nói: "Con nhạ quỷ này, cướp khách cướp đến tận phòng của tỷ tỷ rồi đấy, người biết thì bảo ngươi cậy việc là muội muội của ta, không có trên dưới gì cả; người không biết, còn tưởng ngươi là người nhà của Cố tiên sinh, chạy đến đây tìm đàn ông cơ chứ."

Một câu nói, khiến Cố Trinh Quan cười ha hả, một tay kéo một người ngồi xuống rồi nói: "Ta họ Cố làm gì có cái phúc phận diễm phúc thế này, làm phiền hai vị hoa khôi vì ta mà ghen tuông tranh giành cơ chứ. Nói đi, tìm ta có chuyện gì nào?"

Thẩm Uyễn còn chưa kịp mở lời, đôi mắt đã đỏ hoe lên nói rằng: "Thất thất của công tử, tiên sinh đã đi chưa?"

Cố Trinh Quan thu lại nụ cười, gật đầu thở dài nói: "Ta đương nhiên là đi rồi. Những người bạn ở thi hội Lục Thủy Đình ngày hôm đó, ai nấy đều đi cả. Ỷ Hồng nói với ta là ngươi cũng muốn đi, ngươi có tấm lòng này, cũng coi như là hiếm có, chỉ tiếc là trong tướng phủ quy tắc quá nhiều, trong cung lại hết người này đến người khác chạy tới, canh phòng nghiêm ngặt, ta đây đành lực bất tòng tâm thôi." Nói đoạn, từ trên bàn cầm lấy một bức cuộn trục đưa cho Thẩm Uyễn, "Đây là bức tiểu tượng do chính tay công tử vẽ, ta đặc biệt nhờ họa sĩ khắc in bản thạch cho ngươi đấy, hãy cất giữ cho kỹ vào. Lúc rảnh rỗi, ngươi tự mình thắp nén hương trong phòng, đốt giấy tiền, niệm đọc dăm ba câu, cũng giống nhau cả thôi."

Thẩm Uyễn thấy ông ta còn chưa đợi mình mở lời, đã chặn đứng câu chuyện ở đó từ lâu, biết là có cầu cũng vô ích, đành phải nói: "Cũng không dám làm phiền tiên sinh vượt lễ dẫn ta đến bái kiến phủ họ Minh, chẳng qua chỉ muốn thăm dò vài câu về cách bài trí linh đường, nghi thức tang lễ, coi như bản thân mình từng đến vậy." Nói đoạn, giọng nghẹn ngào hẳn đi, bèn cúi đầu che giấu mở cuộn trục ra, chính là bức chân dung của Nạp Lan, dù chỉ lác đác vài nét vẽ phác thảo, thế nhưng y phục giày dép tề chỉnh, thần thái thân thiết gần gũi. Thẩm Uyễn cảm thấy sống lưng nóng lên, dập đầu bái lạy: "Cảm ơn đại ân đại đức của Cố tiên sinh."

Cố Trinh Quan vội vã đỡ nàng dậy, khuyên nhủ: "Ngươi cũng đừng quá đau lòng. Công tử tuy rằng anh tuổi mất sớm, thế nhưng cả một đời oanh oanh liệt liệt, há chẳng đáng giá hơn trăm năm của kẻ phàm phu tục tử sao? Đại tiệc Nhã Khắc Tự, Hoàng thượng nghe được ngoài tái ngoại, còn chưa kịp chúc mừng, đã đặc biệt cử một vị ngự sử đến phủ họ Minh trước, thắp hương tế cáo trước linh cữu của công tử, để an ủi linh hồn ở trên trời của công tử, cũng có thể coi là vinh quang lúc qua đời rồi." Nói đến đây, lại không nhịn được mà thở dài, "Công tử cũng thật là vô phúc, nếu như đợi đến khi quân đội khải hoàn, triều đình luận công ban thưởng, chắc chắn sẽ phải tính một phần công lao của công tử trong đó. Công tử vẫn luôn hi vọng có thể được cử đi làm một chức vụ thực tế, có điều gì đó làm nên sự nghiệp, trỏ thấy nguyện vọng này sắp sửa thành hiện thực, thế mà ngạ lại cứ trớ trêu thay..." Nói đoạn không ngừng dài giọng than thở.

Ỷ Hồng nói: "Cái này ngược lại lạ thật đấy, chẳng lẽ làm một đẳng thị vệ mà vẫn chưa thấy thỏa mãn sao? Hoàng thượng có chút nét mặt biểu cảm nào, ngài ấy là người đầu tiên biết, thăng quan phát tài chẳng phải đều là vật trong túi hay sao? Lại cứ nhất định phải lặn lội xa xôi đi làm một tên quan địa phương thì mới gọi là tốt á? Mà nói đi cũng phải nói lại, 'Ba năm triêm quan thanh liêm, mười vạn lạng tuyết ngân', chăng lẽ Nạp Lan công tử cũng đang tính toán mưu đồ cái chủ ý này hay sao?"

Cố Trinh Quan sầm mặt mắng mỏ: "Đừng có ăn nói hàm hồ vớ vẩn. Công tử không phải là loại người đó đâu. Đời này ngài ấy trọng nghĩa khinh tài, ghét nhất là những kẻ bất nghĩa mua quan bán tước, lại sao có thể vì tham lam chút lợi lộc thực tế mà đi làm quan chứ?"

Ỷ Hồng cười nói: "Ngài ấy không thích, nhưng cha ngài ấy thì thích lắm đấy. Ta nghe người ta nói, quan lại trong thiên hạ đều bị Minh tướng bán sạch rồi còn đâu."

Cố Trinh Quan sa sầm mặt mày nói: "Càng nói lại càng không ra thể thống gì. Những đại sự triều đình này, cũng là thứ mà ngươi có thể nói năng bừa bãi sao?"

Ỷ Hồng nói: "Thôi đi thôi, ngươi cũng có phải là vị quan mệnh quan triều đình gì cho cam, giả vờ ra vẻ đạo mạo nghiêm túc cái gì chứ. Ta biết tụi bây chưa từng đặt cái gọi là đại nhân Minh Châu hay đại nhân Tác Ngạch Đồ vào trong mắt bao giờ, mấy tên cuồng ngạo tụ tập lại với nhau bàn tán xì xào việc triều chính ngày thường thì ít lắm chắc? Nào là Tác Ngạch Đồ phải tính là kẻ tham quan đệ nhất thiên hạ, Minh tướng thì phải xếp thứ hai; quạ trên đời chỗ nào mà chẳng đen như nhau, Minh tướng đuổi được Tác Ngạch Đồ đi, kết quả còn ác độc và tham lam hơn cả Tác Ngạch Đồ, tai ta nghe đến mức mọc cảén chai rồi đây này. Giờ lại còn đi giả vờ thận trọng trước mặt ta! Những lời mà ngươi nói ấy, ta mà truyền ra ngoài một câu, cũng đủ để ngươi rớt ba cái đầu rồi đấy."

Cố Trinh Quan không giận mà còn cười nói: "Đúng là một mồm mép tép nhảy ngôn quan ngoa ngoắt, nếu như ta là kẻ cuồng ngạo, thế thì ngươi là cái gì, nữ hiệp chắc? Ngươi hãy nhớ kỹ cho ta, những lời này chỉ được phép nói trước mặt ta thôi đấy. Trước mặt những vị khách khác, tốt nhất là nên cẩn thận lời ăn tiếng nói một chút."

Ỷ Hồng dùng chiếc quạt vỗ nhẹ lên bả vai ông ta một cái rồi nói: "Ngươi cũng cẩn thận một chút đi, mấy lời đó chỉ được phép nói trước mặt ta thôi đấy, đừng có cao hứng lên rồi đi đến đâu cũng bàn tán linh tinh. Trước kia nếu có xảy ra sơ suất gì, vẫn còn có Nạp Lan công tử giúp ngươi che đậy dung thông, sau này mà còn tái phạm chuyện phạm lỗi nữa, xem xem ai tới bảo vệ ngươi. Cẩn thận có ngày ngươi bị đày đến Ninh Cổ Tháp cho xem, lúc đó thì chẳng có ai thèm quản ngươi đâu."

Một câu nói của Ỷ Hồng, lại khơi gợi lại tâm sự của Cố Trinh Quan. Ông ta có một người bạn tên là Ngô Triệu Khiên, vào năm Thuận Trị thứ mười lăm vì vụ án khoa trường Đinh Dậu mà bị liên lụy vướng vào vòng lao lý, năm sau bị đày đi thú ở Ninh Cổ Tháp, khốn quẫn bệnh tật bủa vây. Nạp Lan Dung Nhược sau khi biết chuyện đã trăm phương ngàn kế mưu tính, bôn ba khắp nơi, cuối cùng cũng vào

Năm Khang Hy thứ hai mươi nghênh đón ông ta trở về kinh đô, lại còn cắt cử nhà cửa cho ông ta ở, đến tận năm trước khi Ngô Triệu Khiên bệnh qua đời, cũng là do Nạp Lan công tử bỏ tiền ra lo liệu mai táng, từ đó trở thành một giai thoại trong văn đàn đương thời. Cố Trinh Quan, Chu Di Tôn những tài tử người Hán vẫn luôn ôm nỗi lòng đề phòng với giới quý tộc tộc Mãn Châu, cũng bắt đầu từ sự việc này, mới thực sự kết giao tri kỷ vong niên với Nạp Lan công tử.

Nói ra cũng lạ, những người mà Nạp Lan thích kết giao, đều là những người lớn hơn tuổi ông rất nhiều, tỷ như Cố Trinh Quan lớn hơn ông tận mười tám tuổi, Khương Thần Anh, Chu Di Tôn, Lương Bội Lan, Ngô Triệu Khiên, cùng với Nghiêm Thằng Tôn v.v... đều lớn hơn ông hai mươi mấy tuổi. Cũng phải thôi, với học thức kiến thức của ngài, người cùng trang lứa quả thực khó lòng với tới được, anh hùng từ xưa đều cô độc, cuộc đời của Nạp Lan, nghĩ chắc cũng cô đơn lắm nhỉ. Hảo thảo nào trong những tác phẩm từ của ngài, những khúc ngâm điếu tang không ít, mà nỗi hận tri kỷ lại càng sâu sắc hơn.

Cửa sổ sát đường vẫn đang mở, thỉnh thoảng lại có mấy con thiêu thân màu xanh lục bay nhào vào, bay lượn vòng quanh ngọn đèn dầu, đập phành phạch vào chụp đèn, Ỷ Hồng nhìn thấy cảm thấy chán ghét trong lòng, liền cầm quạt đi xua đuổi con thiêu thân đó, xua đuổi một hồi lâu mà vẫn không đi, đành phải hạ quạt xuống đi đóng cửa sổ chéo lại, liếc mắt nhìn ra bên ngoài một cái, rồi lẩm bẩm tự nói một mình: "Thời tiết nóng nực thế này, chỉ sợ không tiện quàn linh cữu quá lâu, chẳng biết đến khi nào mới được hạ táng đây."

Thẩm Uyễn bị nàng nhắc nhở một câu, vội vã hỏi: "Cầu xin tiên sinh hãy nói cho em biết, âm trạch của công tử được chọn ở nơi nào, sau này qua đi em còn có thể đến trước mộ dập đầu, thắp nén hương."

Cố Trinh Quan nói: "Dĩ nhiên là tổ phần của nhà họ Diệp Hách Na Lạp ở Táo Giáp Truân phía tây kinh thành rồi, tuy nhiên theo quy củ thì thế nào cũng phải quàn linh cữu một khoảng thời gian rồi mới động thổ hạ táng. Còn về nơi quàn tạm, ta đoán tám phần là chùa Song Lâm, đó vốn là gia miếu của nhà họ, trước kia lúc Lô phu nhân tạ thế, cũng được quàn ở đó hơn một năm rồi mới hạ táng."

Lô phu nhân tuổi trẻ chết yểu, chuyện này vốn là điều Thẩm Uyễn đã sớm biết từ lâu, thế nhưng lúc nghe thấy vào khoảnh khắc này, trong lòng lại không khỏi khẽ động, vội vàng hỏi: "Có phải chùa Song Lâm ở Nhị Lý Câu ngoài cửa thành không? Hả thảo nào công tử lại có mấy bài từ điếu tang đều nhắc đến nơi đó. Lúc trước em còn nghĩ, ngài ấy không có việc gì thì cứ chạy ra chùa làm gì chứ? Lại còn hễ cứ ở lại trong chùa là lại trở nên đau buồn cơ chứ? Hóa ra tất cả đều là vì nhớ nhung phu nhân của mình."

Cố Trinh Quan nói: "Tâm tư của muội tinh tế thật đấy, ta ngược lại chưa từng nghĩ đến chuyện này."

Thẩm Uyễn nói: "Có hai bài , phụ đề đều đề là 'Túc Song Lâm thiền viện hữu cảm', một bài viết rằng 'Tâm hôi tận, hữu phát vị toàn tăng. Phong vũ tiêu ma sinh tử biệt, tự tằng tương thức chỉ cô kình. Tình tại bất năng tỉnh.' Bài khác lại viết rằng 'Thiên thượng nhân gian câu trướng vọng, kinh thanh Phật hỏa lưỡng thê mê. Vị mộng dĩ tiên nghi.' Sao tiên sinh lại quên mất cơ chứ?"

Cố Trinh Quan nghe vậy, gật đầu nói: "Được muội nhắc nhở như thế này, ta ngược lại nhớ ra rồi, trong từ của ngài viết về chuyện điếu tang trong chùa cũng không ít đâu, ta nhớ vẫn còn có một bài ." Liền thấp giọng ngâm nga rằng:

"Khách dạ tẩm sinh quá?

Mộng tương bạn · ỷ song ngâm hòa.

Bạc sân giả tiễu đạo: Nhược bất thị nẫm thê lương, khẳng lai ma?

Lai khứ khổ thông thông, chuẩn mĩ đãi · hiểu chung xáo phá.

Tạc ôi nhân, nhất thiểm đăng hoa đọa, khước đối trứ · lưu ly hỏa."

Vừa nói, vừa giật lấy một chiếc khăn tay từ trên giá xuống, lau tá lả lên mặt, cũng chẳng biết là đang lau nước mắt hay là lau mồ hôi. Ỷ Hồng nghe hai người cứ lải nhải ngâm thơ, trong lòng ngập tràn sự sốt ruột chán ngấy, chỉ là không chen miệng vào được, mãi mới chờ được đến khi hai người dừng lại, lại thấy Cố Trinh Quan không ngừng lau mặt, chỉ sợ ông ta cứ thế mà đứng lên đi mất, dù cho biết rõ ngày này ông ta sẽ không ở lại qua đêm, thế nhưng ở lại thêm được một khắc cũng tốt chán, bèn tìm lời nói để nói chuyện: "Nói cho cùng thì, vị Lô phu nhân đó rốt cuộc là chết như thế nào vậy?"

Cố Trinh Quan nói: "Lúc đó ta mới quen biết Nạp Lan công tử được hơn nửa năm, vẫn chưa qua lại mật thiết như bây giờ. Ta nhớ là vào giữa hạ năm Đinh Tỵ năm thứ mười sáu, công tử đi theo Hoàng thượng đến Bá Châu hành vây vừa mới trở về, Lô phu nhân đột ngột bạo bệnh qua đời, mang hồ đồ nhớ hình như nói là khó sinh."

Ỷ Hồng bĩu môi nói: "Vợ sắp sinh con đến nơi rồi, lại còn là đứa con đầu lòng khi mới bước chân vào cửa, ngài ấy không ở nhà túc trực trông nom, ngược lại còn có tâm tư đi đi săn, thật là quá vô tình, thế mà còn bảo là si tình nữa chứ."

Cố Trinh Quan trách móc: "Lại ăn nói linh tinh vớ vẩn rồi đấy, công tử mang danh thị vệ, đi theo hộ giá là đại sự hàng đầu, Hoàng thượng bảo ngài ấy đi theo, lẽ nào ngài ấy lại hay ho gì mà mở miệng nói không đi chứ? Hơn nữa ai mà tính trước được Lô phu nhân sẽ sinh non, lại còn là khó sinh cơ chứ?"

Thẩm Uyễn bỗng nhiên ngẩng đầu lên nói: "Tiên sinh có nhớ ngày giỗ của Lô phu nhân là vào ngày nào không?"

Cố Trinh Quan ngẩng đầu nghĩ ngợi một hồi, bỗng giơ tay vỗ mạnh đùi một cái rồi nói: "Muội không nhắc thì ta suýt nữa quên mất, nói ra thật sự là khéo đến không thể khéo hơn, vậy mà lại trùng hợp cùng một ngày với Nạp Lan công tử, cũng là vào ngày ba mươi tháng Năm."

Thẩm Uyễn, Ỷ Hồng nghe xong câu này, đều không khỏi kinh hãi hỏi: "Thật sự có chuyện trùng hợp đến thế cơ á?" Cố Trinh Quan nói: "Nói ra mới thấy kỳ lạ, đúng là trùng hợp đến thế đấy, ngày ba mươi tháng Năm, tuyệt đối không sai lệch đi đâu được. Tháng Bảy đại nhân Minh Châu được cất nhắc thăng chức làm Võ Anh Điện đại học sĩ, ngày hôm đó Khương Thần Anh hẹn ta sang phủ họ Minh để chúc mừng, ta vốn dĩ không chịu đi, ngặt nỗi Khương Thần Anh nài nỉ cầu xin hết lần này đến lần khác, đành phải đi cùng ông ta một chuyến, lúc đi tới thì thấy rất nhiều người nhà vẫn còn đang đeo tang. Chúng ta bấm đốt ngón tay tính toán một hồi, mới nhớ ra là thất thất của Lô phu nhân vẫn chưa qua. Nghe quản gia nói, là do đại nhân Minh Châu chê chuyện hỷ tang xung khắc không may mắn, chỉ quàn linh cữu trong viên được ba bảy, liền di chuyển linh cữu đi nơi khác. Cho nên ta mới nhớ rõ ngày tháng."

Thẩm Uyễn lắng nghe, bỗng nhiên không đâu lại cảm thấy sống lưng lạnh toát từng cơn, vị Lô phu phu nhân kia gấm lụa là ăn mặc vinh hoa, tình thâm nghĩa nặng sánh tựa uyên ương, có thể nói là vạn sự như ý, trong đời người chẳng có lấy một chút tiếc nuối nào, cớ sao lại hồng nhan bạc mệnh đến nhường này? Mà Nạp Lan công tử lại sau đó tám năm vào cùng tháng cùng ngày để đi theo qua đời, ngài ấy hết lần này đến lần khác đến chùa Song Lâm canh giữ linh cữu, rốt cuộc là đang chờ đợi điều gì, lại đang tìm kiếm cái gì? Liệu có phải, công tử của những năm xưa, cũng giống như bản thân mình ở hiện tại, vì cái chết của người thương mà ôm lòng không cam lòng, khổ sở đi tìm kiếm một câu trả lời hay chăng?

"Thiên thượng nhân gian câu trướng vọng, kinh thanh Phật hỏa lưỡng thê mê. Vị mộng dĩ tiên nghi." Thứ mà ngài ấy hoài nghi, rốt cuộc là cái gì?

Tựa như có một cánh cơ cửa vô hình bỗng nhiên mở toang ra, có những trận gió âm u thổi lùa từ khe cửa hẹp ấy vào, Thẩm Uyễn mơ hồ hiểu ra, như có điều ngộ ra, lại nhìn thấy con thiêu thân màu xanh lục nhỏ bé mà lúc nãy Ỷ Hồng dùng quạt xua đuổi, tự đâm sầm vào chụp đèn rồi rơi rụng xuống đất.

Chú thích một:

Cuốn quyển thứ nhất, ngày mười sáu tháng Mười năm Thuận Trị thứ tám Tân Mão (Gát Thân) có ghi chép rằng: "Anh thân vương A Tế Cách vào ngày ba mươi tháng trước tại nơi giam giữ đã nói với kẻ canh gác rằng: 'Nghe nói sẽ đem một đứa con của ta ban cho Tấn vương, một đứa con ban cho Thừa Trạch vương làm nô lệ, các phụ nữ đều phân phối cho chồng, ta sẽ dỡ bỏ phòng trệt, chất đống quần áo rồi châm lửa.' Sau đó quả nhiên có tiếng dỡ nhà. Kẻ canh gác đem chuyện báo lên. Dắt giao cho các vương nghị chính đại thần bàn bạc, luận tội chết. Thuận Trị đế hạ lệnh cho hắn tự vẫn, con trai của hắn là Lao thân vương cũng được ban cho chết." Ngoài ra, , , cũng có ghi chép liên quan.

Chú thích hai:

Về việc Nạp Lan Dung Nhược trinh sát Thường Luôn, các bài văn bia điếu tang sau khi ngài qua đời nhắc đến rất nhiều, ở đây lấy của Khương Thần Anh làm ví dụ, trong bia viết rằng: "Tháng Tám năm hai mươi mốt, đi sứ do thám người rợ Thường Luôn, nơi đó cách kinh sư năm, sáu mươi trạm dịch, đi đường tắt đôi khi suốt nhiều ngày không có nước cỏ, mang theo lương khô bám trụ mà ăn. Chọn đường đi dọc theo Tùng Hoa Giang, người và ngựa đi trên băng suốt cả ngày trời mới qua được sông hiểm nguy, lại đến biên giới của họ lấy được yếu lĩnh rồi bẩm báo trở về." "Đến khi chết được mấy ngày, thư thuần phục của người rợ ngoài Thường Luôn mới tới... Hoàng thượng lúc ấy xuất quan, liền sai sứ giả khác đến trước bàn thờ khóc lóc thông báo cho ngài, vì công lao đi sứ trước đó."

Chú thích ba:

Về hai bài từ của Nạp Lan Dung Nhược, Trương Bỉnh Thú trong phần giải thích có ghi chép rằng "Vào tháng Hai, tháng Chín năm Khang Hy thứ hai mươi hai, Nạp Lan từng hai lần cùng Hoàng thượng, Hoàng thái hậu tuần thú Ngũ Đài Sơn", cho rằng hai bài từ "đại khái được sáng tác trên hành trình vào tháng Chín", đồng thời chỉ ra trong chú thích rằng chùa Song Lâm chính là "chùa Song Lâm nằm ở phía tây nam bảy cây số huyện Bình Dao, tỉnh Sơn Tây hiện nay".

Mà Triệu Tú Đình trong lại có câu nói rằng "Tính Đức có hai bài song điệu , đều được sáng tác tại chùa Song Lâm", "Phàm là Lô thị mất vào năm Khang Hy thứ mười sáu tháng Năm, mai táng vào tháng Bảy năm thứ mười bảy, khoảng thời gian đó hơn một năm trời, linh cữu chắc chắn sẽ được quàn tạm ở chùa Song Lâm vậy. Tính Đức không lúc nào không vào chùa canh giữ linh cữu, từ đó mà có những tác phẩm hoài niệm." Cho rằng " bài từ thứ nhất có câu 'Ám phiêu kim tỉnh diệp', đáng lẽ phải được sáng tác vào mùa thu năm Khang Hy thứ mười sáu; bài thứ hai có câu 'Ức niên thời', thì nhất định phải được sáng tác vào năm Khang Hy thứ mười bảy." "Theo ghi chép của , v.v..., chùa Song Lâm nằm ở Nhị Lý Câu ngoài cửa Phụ Thành, ban đầu được xây dựng vào năm thứ tư đời Vạn Lịch."

Cả hai cuốn sách đều có sự bất đồng quan điểm rất lớn về niên đại sáng tác bài từ và địa chỉ của chùa Song Lâm, tác giả Tây Lĩnh Tuyết sau khi cân nhắc hơn thiệt, để thuận tiện cho việc đi lại của nhân vật chính trong tiểu thuyết, bèn lựa chọn thuyết của Triệu Tú Đình, lấy địa điểm ở vùng ngoại ô gần đó thì thích hợp hơn.